Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
KREITI YA 12
SEPEDI LELEME LA GAE (HL)
LEPHEPHE LA PELE (P1)
DIBATSELA 2018
TLHAHLO YA GO SWAYA
MEPUTSO: 70
Palomoka ya matlakala ke 8.
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Skip to contentAll 2018 papers 





View all
%20June%202025%20Question%20Paper--fa2cf2ff-8300-45a4-8a8c-acdb5b17d9ef/v1-03f72f9ce3c613cfc17a/card.webp)




Sepedi HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2018 Memo
Grade 12 Sepedi HL Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2018, 8 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Sepedi Hl · Grade 12 · NSC November Exam · 2018 · sepedi. Memorandum, 8 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Sepedi HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Sepedi
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2018
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 8
- File size
- 306.1 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 8
This exam
NSC November Exam 2018
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Go bala le go lebelela (Reading and Viewing — non-literary)
- Question 5Popopolelo le melawana ya tšhomišo ya polelo (Language Structures and Conventions)45 marks
- Question 1.2Go bala le go lebelela (Reading and Viewing — non-literary)10 marks
- Question 3Go bala le go lebelela (Reading and Viewing — non-literary)10 marks
- Question 4Go bala le go lebelela (Reading and Viewing — non-literary)10 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1 2 DBE/Dibatsela 2018
NSC – Tlhahlo ya go swaya
KAROLO YA A: TEKATLHALOGANYO
GO SWAYA TEKATLHALOGANYO
• Ka lebaka la gore nepo e lebešitšwe go kwešišo, mopeleto le polelo tša go
phošagala dikarabong ga tša swanela go šetšwa, ka ntle le ge fela diphošo tša
mohuta woo di fetola tlhalošo/kwešišo. (Diphošo di swanetše go bontšhwa.)
Ge molekwa a diriša mantšu a polelo yeo a sa lekwego ka yona, hlokomologa
mantšu ao, gomme ge karabo e tšweletšwa gabotse, se mo fokoletše meputso.
Le ge go le bjalo, ge lentšu la polelo ye nngwe le dirišwa mo sengwalong gomme
le nepiša karabo, gona karabo yeo e tla amogelwa
• Mo go dipotšišopulego, ga go meputso ye e tlogo fiwa go dikarabo tša EE/AOWA
goba KE A DUMELA/GA KE DUMELE. Go swanetše go fiwa lebaka la karabo
yeo
• Ga go meputso ye e tlogo fiwa go dikarabo tša NNETE/MAAKA goba
NTLHA/KGOPOLO. Go swanetše go fiwa lebaka la karabo yeo
• Ge go nyakega dikarabo tša lentšu le tee, gomme molekwa a fa lefoko ka moka,
swaya karabo ya nnete ge fela lentšu la nnete/karabo le thaletšwe
• Ge dintlha tše pedi goba tše tharo di nyakega gomme gwa fiwa tše ntši, swaya
fela tše pedi goba tše tharo
• Amogela mebolelwana
POTŠIŠO YA 1
1.1 1.1.1 Meši yeo e tšwago:
• Difatanageng
• Mellong ya hlaga
• Disekereteng
• Mebaeneng ya malahla
• Difemeng tša go fapafapana
• Ditofong tša malahla
• Mellong
(Tše PEDI fela) (2)
1.1.2 Balekwa ba tla fa diponelopele tša go fapana. Mohlala:
Dikotsi tša difatanaga/Mahu/Malwetši
(Tše PEDI fela) (2)
1.1.3 • Sefatanaga sa Mohumagadi Selwailwai se thutše seo se bego
se le ka pele ga sona
• Tsela e be e sa bonagale gabotse ka baka la muši wo o bego
o hlotšwe ke difatanaga le hlaga (2)
1.1.4 Temana ya boraro e laetša tlhakahlakano ya dikgomo di tšhabela
tseleng gomme difatanaga di di phefa ka ge tsela e be e sa
bonagale ka baka la leswiswi leo le hlotšwego ke muši wa mollo
wa hlaga le difatanaga tše dingwe. Temana ya bone e laetša kotsi
ye e hlolwago ke muši wa sekerete go batho le go masea ao a
imilwego, mohlala, malwetši a go swana le a mafahla. (2)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1 3 DBE/Dibatsela 2018
NSC – Tlhahlo ya go swaya
1.1.5 • Go laela batho/diphoofolo go široga tseleng
• Go lemoša diphoofolo/batho gore di/ba se tsene tseleng (2)
1.1.6 Balekwa ba tla fa dikarabo tša go fapana. Mohlala:
• Baotledi ge ba ema nako ye nngwe le ye nngwe ba tukiše
mabone a tšhoganetšo
• Baotledi ba swanetše go hlokomela kudu ge ba otlela (2)
1.1.7 (a) E laetša ka tsela yeo mafahla a motho a sa kwanego le muši
ka gona go swana le ka mokgwa woo katse le legotlo e lego
manaba ka gona.
(b) E laetša gore ge meši yeo e lego kotsi e ka fedišwa batho ba
ka se sa bolawa ke bolwetši bja mafahla.
(c) Se gatelela gore motho yo a thibanego mafahla ka lebaka la
go hema muši wo o šilafetšego a kitimišetšwe bookelong ka
pela pele a ka hlokofala. (3)
1.1.8 • Tirišo ya ditimamollo
• Go tšhela mollo ka meetse
• Go tšhela mollo ka mabu
• Go phupha mollo ka dithabe tša mehlare
(E TEE fela) (1)
1.1.9 Balekwa ba tla tšweletša dikarabo tša go fapana. Mohlala:
• Go fa mootledi thekethe
• Go tšeela mootledi motšhelo wa koloi (2)
1.10 Balekwa ba tla tšweletša maikutlo a go fapana. Mohlala:
Maikutlo a manyami/pefelo
Go nyamišwa ke ka fao muši wo o šilafetšego o hlolago dikotsi,
mahu le malwetši ka gona bathong. (2)
1.2 1.2.1 C/Letšhogo (1)
1.2.2 Muši wo o tletšego lefaufaung. (1)
1.2.3 Setšweletšwa sa B se bontšha tšhilafalo ya lefaufau yeo e
hlotšwego ke muši wa mollo wa hlaga mola Setšweletšwa sa A
temaneng ya 1 go hlalošwa gore muši wa mollo wa hlaga o
tšhilafatša lefaufau. (2)
1.2.4 • Setšhaba se rutwe ka tšhireletšo le tlhokomelo ya tlhago
• Setšhaba se lemošwe ka dikotsi tše di ka hlolwago ke go swa
ga hlaga
• Mathoko a ditsela a kgorwe gore mollo wa hlaga o se fihlelele
difatanaga mebileng
• Go otla bao ba tšhumago hlaga
(TŠE PEDI fela) (2)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1 4 DBE/Dibatsela 2018
NSC – Tlhahlo ya go swaya
1.2.5 • Ba se otlele ka lebelo la godimo/Ba fokotše lebelo
• Ba gotetše mabone gore ba kgone go bona tša pele
• Go be le sekgoba se se lekanego gare ga dikoloi
• Ba otlele ba thumašitše mabone a tšhoganetšo
• Ba se fete difatanaga tše di lego pele ga bona ka ge ba tla be
ba sa bone tša pele
(TŠE PEDI fela) (2)
1.2.6 Balekwa ba tla tšweletša dikarabo tša go fapana.
Mohlala, Ee:
• Phulo, mašemo le diruiwa di ka swa
• Diruiwa tša bona di tla tšhaba tša timela goba tša thulwa ke
difatanaga
• Boradipolase ba tla ba le ditshenyagalelo tša mašeleng
(TŠE PEDI fela) (2)
PALOMOKA YA KAROLO YA A: 30
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1 5 DBE/Dibatsela 2018
NSC – Tlhahlo ya go swaya
KAROLO YA B: KAKARETŠO
POTŠIŠO YA 2
Go swaya kakaretšo:
Ge go swaiwa go tla hlokomelwa dintlha tše bohlokwa gomme gwa tlogelwa tša go
hloka mohola.
Kakaretšo e swanetše go swaiwa ka mokgwa wo o latelago:
• Kabo ya meputso:
o Meputso ye šupa (7) e abelwa dintlha tše šupa (7) (Moputso o 1 go
ntlhakgolo ye nngwe le ye nngwe)
o Meputso ye meraro (3) e abelwa polelo
o Palomoka ya meputso: (10)
• Kabo ya meputso ya polelo ge molekwa a sa tsopola go tšwa temaneng:
o Moputso o 1 o abelwa dintlha tše 1–3
o Meputso ye 2 e abelwa dintlha tše 4–5
o Meputso ye 3 e abelwa dintlha tše 6–7
• Kabo ya meputso ya polelo ge molekwa a ngwalolotše dintlha:
o Ngwalollo ya dintlha tše 6–7: se abe moputso wa polelo
o Ngwalollo ya dintlha tše 1–5: aba moputso o 1 wa polelo
ELA HLOKO:
• Palo ya mantšu:
o Baswai ba swanetše go kgonthišiša palo ya mantšu ao a ngwadilwego
o Molekwa ga se a swanela go fokoletšwa meputso ge a sa laetša palo ya
mantšu goba ge a sa bala mantšu gabotse. Ge palo ya mantšu e feta ao a
nyakegago, bala a mahlano ka morago ga ao a nyakegago gomme o
hlokomologe ao a šetšego
Mohlala wa karabo:
Go bala go oketša tsebo yeo re ka ithušago ka yona bophelong. Ge re bala re ba le
kwešišo ya tšeo di diregago lefaseng ka moka. Mmadi ge a bala o ba le tsebo yeo e
tseneletšego. Go bala go thuša go godiša tlotlontšu yeo e kgontšhago mmadi go bolela
ka boitshepo kae le kae. Go bala go bitša boroko go motho yo a palelwago ke go
robala. Go tloša mmadi bodutu ebile go mo fa tshedimošo le khutšo ya monagano.
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1 6 DBE/Dibatsela 2018
NSC – Tlhahlo ya go swaya
DINTLHA KA MOKGWA WA GO DINTLHA KA MANTŠU A
NGWALOLLA MOLEKWA
1 'Go bala ke motheo wa go phela A Go bala go oketša tsebo yeo re
gabotse setšhabeng. Ke ka ithušago ka yona bophelong.
mathomomayo a go oketša tsebo'.
2 'Ge re bala re kgona go kwešiša lefase B Ge re bala re ba le kwešišo ya
ka bophara'. tšeo di diregago lefaseng ka
moka
3 'Go bala go kaonafatša tsebo ya C Mmadi ge a bala o ba le tsebo
mmadi'. yeo e tseneletšego.
4 'Tlotlontšu ya gagwe e a gola gomme a D Go bala go thuša go godiša
kgona le go bolela ka boitshepo tlotlontšu yeo e kgontšhago
mafelong a a fapanego'. mmadi go bolela ka boitshepo
kae le kae.
5 'Go na le tumelo ya gore go bala E Go bala go bitša boroko go
metsotswana pele o robala go ka thuša motho yo a palelwago ke go
motho gore a swarwe ke boroko'. robala.
6 'Go bala go tloša bodutu'. F Go tloša mmadi bodutu.
7 'Tshedimošo go tšwa dingwalong e fa G Go fa mmadi tshedimošo le
motho khutšo ye e tebilego ya khutšo ya monagano.
monagano'.
PALOMOKA YA KAROLO YA B: 10
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1 7 DBE/Dibatsela 2018
NSC – Tlhahlo ya go swaya
KAROLO YA C: THUTAPOLELO LE TŠHOMIŠOPOLELO
GO SWAYA KAROLO YA C
• Mopeleto
o Dikarabo tša lentšu le tee di swaiwe go ba tše di nepagetšego le ge
mopeleto o phošagetše, ka ntle le ge phošo e fetola tlhalošo ya lentšu
o Dikarabong tša lefoko le le phethagetšego, mopeleto wo o phošagetšego o
tlo lahlegelwa ke meputso ge phošo e tšwelela mo go sebopego sa polelo
ye go lekwago ka yona
o Ge go lekwa kopafatšo, karabo e swanetše go bontšhwa ka nepagalo.
• Dibopego tša polelo di swanetše go nepiša popopolelo, di be di tšweletšwe ka
botlalo mafoko go ya ka taelo
• Mabapi le dipotšišokopana tša go fapafapana tša go kgethwa, amogela BOBEDI
tlhaka ya go nyalelana le karabo ya go nepagala LE/GOBA karabo ya go
nepagala ya go ngwalwa ka botlalo
POTŠIŠO YA 3
3.1 C/Senoki sa white cheddar. (1)
3.2 Hwetša tše pedi ka theko ya se tee. (1)
3.3 • Theko ya sebapatšwa
• Leina la lefelo la sebapatšwa (2)
3.4 • Leswao la tlabego le gatelela taelo ye e tšweletšwago ke lediri le, phakiša
• Leswao la tlogelo le laetša gore molaetša/kgopolo ga se ya felela (2)
3.5 • Mmapatši o tšweleditše dipop-corn di rwele lebotlelo la white cheddar go
ya go noka dipop-corn tša ka sekotlelwaneng
• Dipop-corn tša ka sekotlelwaneng di nyaka go tšhologela fase e le taetšo
ya gore di latelela lebotlelo la white cheddar (2)
3.6 Mmapatši o bolela ka bana fela mola Dipop-corn di lewa ke batho ka moka. (2)
[10]
POTŠIŠO YA 4
4.1 B/Molaodi. (1)
4.2 O re pego yona go e tliša o e tlišitše. (1)
4.3 Pudula ya 1 ke ya go bolela mola ya 2 e le ya go nagana. (2)
4.4 Kantorong – go na le tafola (teseke)/dipene/maphephe. (2)
4.5 • Tšhomišo ya hlogwana ya se – lentšung le sekgalabjana
• Tšhomišo ya moselana wa – ana lentšung le sekgalabjana (2)
4.6 Maikutlo a pefelo – O mo tomoletše mahlo/O bolela ka diatla ebile o hunne (2)
letswele /O šošobantšhitše sefahlego. [10]
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1 8 DBE/Dibatsela 2018
NSC – Tlhahlo ya go swaya
POTŠIŠO YA 5
5.1 Ithuta (1)
5.2 Morutwana yo bohlale ge a sa tšwelela tlhahlobong o re: (2)
5.3 Maleka ga se makgona, makgona ke maboeletša ka gobane/gobane/ka gore/
ka lebaka la gore/ka ge go ithutwa ka diphošo gore bophelo bo be kaone. (1)
5.4 Lefoko la maleba le tla amogelwa. Mohlala:
Dikgomo tšona di fula bjang. (2)
5.5 • Kamogelo e bile sebetša se segolo bophelong
• Kamogelo e tla ba sebetša se segolo bophelong (2)
5.6 Mafoko a maleba a tla amogelwa. Mohlala:
Leswikana le mphahlile ka leihlong.
Matome o šomišitše sebetša go itšhireletša. (2)
[10]
PALOMOKA YA KAROLO YA C: 30
PALOMOKA YA TLHAHLOBO: 70
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Sepedi HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2018 Memo

Memorandum
Sepedi HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2018 Memo

Memorandum
Sepedi HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2018 Memo

Memorandum
Sepedi HL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2018 Memo

Memorandum
Sepedi HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2021 Memo

Memorandum
Sepedi HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2019 Memo
More from Grade 12 Sepedi HL

Annual teaching plan
Gr 12 Sepedi HL ATP 2023 24
%20June%202025%20Question%20Paper--fa2cf2ff-8300-45a4-8a8c-acdb5b17d9ef/v1-03f72f9ce3c613cfc17a/card.webp)
Question paper
Sepedi HL Grade 12 Paper 1 Gauteng June 2025 Question Paper

Question paper
Sepedi HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
Sepedi HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
Sepedi HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Memorandum