Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE (FAL)
PAMPIRI YA BOBEDI (P2)
2022
MATSHWAO: 70
NAKO: Dihora tse 2½
Pampiri ena e na le maqephe a 19.
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Skip to contentAll 2022 papers 





View all





Sesotho FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2022 Question Paper
Grade 12 Sesotho FAL Paper 2 question paper from the NSC June Exam 2022, 19 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Sesotho Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2022 · sesotho. Question paper, 19 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Sesotho FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Sesotho
- Document type
- Question paper
- Year
- 2022
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 19
- File size
- 348.6 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 19
This exam
NSC June Exam 2022
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1Dingolwa tsa Bongoli (Literature — Set Works)35 marks
- Question 2Dingolwa tsa Bongoli (Literature — Set Works)35 marks
- Question 3Dingolwa tsa Bongoli (Literature — Set Works)35 marks
- Question 5.1Dingolwa tsa Bongoli (Literature — Set Works)19 marks
- Question 5.2Dingolwa tsa Bongoli (Literature — Set Works)16 marks
- Question 6.1Dingolwa tsa Bongoli (Literature — Set Works)18 marks
Show all 7 questions
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 2 DBE/2022
SC/NSC
DITAELO LE TLHAHISOLESEDING HO MOHLAHLOBUWA
Pampiri ena e fupere tlhahisoleseding e latelang:
1. Bala ditaelo tsena ka hloko pele o araba dipotso.
2. O SE KE wa latella ho bala pampiri yohle. Tadima karolo e hlahisang
dikahare tsa pampiri leqepheng le latelang, mme o tshwaye dinomoro
tsa dipotso tse thehilweng dibukeng tseo o ithutileng tsona. Ka mora
moo o bale dipotso tseo, o nto kgetha tseo o lakatsang ho di araba.
3. Pampiri ena e arotswe dikarolo TSE NNE, e leng:
KAROLO YA A: Pale/Nobele/Novele (35)
KAROLO YA B: Tshwantshiso/Terama (35)
KAROLO YA C: Palekgutshwe (35)
KAROLO YA D: Dithothokiso (35)
4. Araba dipotso TSE PEDI feela, potso E LE NNGWE ho tswa dikarolong
le ha e le DIFE TSE PEDI.
KAROLO YA A: PALE/NOBELE/NOVELE
Araba potso ya pale/nobele/novele eo o ithutileng yona.
KAROLO YA B: TSHWANTSHISO/TERAMA
Araba potso ya tshwantshiso/terama eo o ithutileng yona.
KAROLO YA C: DIPALEKGUTSHWE
Araba dipotso tsa dipalekgutshwe ka BOBEDI.
KAROLO YA D: DITHOTHOKISO
Araba dipotso tsa dithothokiso ka BOBEDI.
Sebedisa lenanennetefatso bakeng sa tataiso.
5. Latela ditaelo tse qalong ya karolo e nngwe le e nngwe ka hloko.
6. Nomora dikarabo tsa hao jwalo ka ha dipotso di nomorilwe pampiring ya
dipotso.
7. Qala karolo KA NNGWE leqepheng LE LETJHA.
8. O eletswa ho sebedisa nako kamoo ho sisintsweng kateng: Sebedisa
metsotso e 75 ho ngola karolo ka nngwe.
9. Ngola ka mongolo o makgethe o balehang.
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 3 DBE/2022
SC/NSC
LEQEPHE LA DIKAHARE
Leqephe lena le tla o thusa ho kgetha dipotso tseo o lakatsang ho di araba, ntle le hore
o bale pampiri kaofela.
KAROLO YA A: PALE/NOBELE/NOVELE
Araba potso ya nobele/novele eo o ithutileng yona.
NOMORO YA POTSO MATSHWAO LEQEPHE
1. Mahlale a kopane Lekwa 35 5
2. Bosweu ba Lehlwa 35 8
3. Sehlekehleke sa Deidro 35 10
KAROLO YA B: TSHWANTSHISO/TERAMA
Araba potso ya tshwantshiso/terama eo o ithutileng yona.
4. Sefi 35 12
KAROLO YA C: DIPALEKGUTSHWE
Araba dipotso ka BOBEDI tsa dipalekgutshwe.
5.1 'Pelo e ja serati' 17 15
5.2 'Ha e lale' 18 16
KAROLO YA D: DITHOTHOKISO
Araba dipotso ka BOBEDI tsa thothokiso.
6.1 'Ho thusang ho lla' 19 18
6.2 'Lefu la morena George VI' 16 19
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 4 DBE/2022
SC/NSC
LENANENNETEFATSO:
Sebedisa lenanennetefatso lena ho nnetefatsa hore na e fela o arabile dipotso tse
hlokehang.
NOMORO PALO YA TSHWAYA
KAROLO YA TSA DIPOTSO TSE ()
DIPOTSO LOKELANG HO
ARAJWA
A: PALE/NOBELE/NOVELE
Dipotso tse kgutshwane 1–3 1
B: TSHWANTSHISO/TERAMA
Dipotso tse kgutshwane 4 1
C: PALEKGUTSHWE
Dipotso tse kgutshwane 5.1–5.2 1
D: DITHOTHOKISO
Dipotso tse kgutshwane 6.1–6.2 1
ELA HLOKO: Etsa bonnete ba hore o arabile dipotso tse karolong TSE PEDI feela.
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 5 DBE/2022
SC/NSC
KAROLO YA A: PALE/NOBELE/NOVELE
POTSO YA 1: MAHLALE A KOPANE LEKWA – DN Katsie
Kgetha mme o arabe Potso E LE NNGWE e itshetlehileng bukeng eo o ithutileng yona
selemong sena.
Bala qotso ena ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng paleng yohle.
TEMA YA A
Jwale o tsohile molota hape. O hemela hodimo, mme le ho utlwa ha a ikutlwe hore o
ntse a bua haholo. 'Enwa o a mpapalla. Ke a bona o hopola hore bitso lena la ka la
Hadibonwe Mananyetsa ke papadi. Na ha a tsebe hore ke hle ke nanyetse motho,
mme ke be ke tjhopole ke sa bonwa? Ke a bona ha a nnepe. Kgale ke nanyetsa
phoofolo tse tsebe e lethwethwe hampe ho feta yena. Yena e ne e le mang? Kgidi, 5
banna kebekwa sena ho bonahala hore kgale se nkgukgunela …
O, ke a bona jwale … se ne se ntjhehile ka dieta tsanene ka ho di hasanya. Se ne se
nahana hore se bohlale ho mpheta? Se tlohele wena, se tla tholla ka sona seeta sane
se le seng, hobane se seng ke se lahletse di … kwana!!!'
Bosiung boo Mananyetsa a robala naheng. A tshaba ho kena metseng ya mapolasi, a 10
re monna ha a bone habedi, esere mohlomong a boela a utswetswa tjhelete ya hae.
Le hlahlamang ha le ya madikelong a be a fihla ha habo, haufi le moo e leng motse wa
Koppies kajeno. Tsatsi la bobedi a fihlile a be a kena motse ka lehare, a le
shwahlahadi ya tjhelete. A nwa hara motse ya eba morena, a reka jwala a sa tswa
reka. 15
1.1 Diketsahalo tsa qotso ee di etsahala ka mora ketsahalo efe? (1)
1.2 Ke ntho efe E LE NNGWE e lokelang ho hlahella tlhekelong e teng qotsong
ee? (1)
1.3 Qotsong ho thwe … 'a re monna ha a bone habedi'. Ke eng eo Mananyetsa a
neng a sa batle ho e bona hape? (1)
1.4 Monnamoholo Tlhoriso ke mophetwa wa (sehlooho/wa tlatsetso). Tshehetsa
karabo ya hao ka lebaka. (2)
1.5 Boipuiso bo qotsong bo re senolela eng ka botho ba Mananyetsa? (2)
1.6 Lebotsi le sebedisitsweng polelong ee, le sebedisitswe ka sepheo sefe?
Na ha a tsebe hore ke hle ke nanyetse motho, mme ke be ke tjhopole ke sa
bonwa? (2)
1.7 Ketsahalo ya Mananyetsa ya ho nyahlatsa mokotla wa tjhelete a ilo shebana
le seeta e ne e bidietsa eng? (2)
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 6 DBE/2022
SC/NSC
1.8 Ke ketsahalo efe eo re ka reng e bontsha mothinya o sa lebellwang ka mora
diketsahalo tsa qotso ee? (2)
1.9 Bolela hore polelo ena ke Nnete kapa Mafosi o be o tshehetse karabo ya hao
ka lebaka.
Morero wa Mananyetsa wa ho rua o ile wa fela wa phethahala ka mora ho
fumana mokotla wa tjhelete. (2)
1.10 Polelo e latelang e dumellana jwang le diketsahalo tsa qotso ee?
Matsatsi a tjhaba ka ho fapana. (2)
1.11 Na ho fetoha ha boitshwaro ba Mananyetsa ka mora ho fumana tjhelete ho
amohelehile ho ya ka maemo a phedisano? (2)
MMOHO LE
Bala qotso ena ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng paleng yohle.
TEMA YA B
Bosiu bo ne bo se bo tsofetse haholo, batho ba lla ka lehanana diphateng, ha
Mananyetsa a fihla a kokota ha hae, lapeng, ka bohale bo tshabehang. A bua ntho di
sa utlwahale. Leleme le hloleha ho paqama. Le ha ho le jwalo a le sothaka hampe
feela: 'Madieketseng … hei, wena mof-sadi ke re mpulele monyako … Ke ha mang
moo ha o robtsetse?' Mosadi wa batho a tsoha a ya bula lehlafi. A kopana le motho 5
monyako a thekesela e ka o palame sekepe. Mahlo a a tonne, mme a le mafubedu
tlere! E ka a mokoko o nwele mahe, kapa wona mokoko o hatile leshala le lefubedu
tlere!
Motho a itoma leleme, a makatsa bana: 'O kae mampsa … mampsarwane elwa o reng
o a mptsi-tsa … pitsa … O nkisha kwae, o kwae bo … mo mptshe …!' Motho a ja 10
mosadi ka bohale a se na molato.
Mosadi a hlalosa hore o ile a ka a tswa ka tlung ho se hokae, ho ya batlela yena moeti
eo mahleu, mme ho kgutleng ha hae a fumana a le siyo. Ha esale a eya ho fihlela
hona jwale ha a eso bonahale. Le ha wa motona a ne a kgotshe hakaalo, kelellonyana
ya tjhelete ya mo fihlela. A thekesela ho ya lebokoseng a le bula … mokotlana a o 15
hloka!
1.12 Mophetwa eo ho thweng ke moeti qotsong ee ke mang? (1)
1.13 Mokotla wa tjhelete oo ho buuang ka wona, o ne o ile wa phonyoha
Sekgukguni jwang? (1)
1.14 Karaburetso e sebedisitsweng SERATSWANENG SA BOBEDI qotsong ee, e
sebedisitswe ka sepheo sefe? (2)
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 7 DBE/2022
SC/NSC
1.15 O nahana hore ke lebaka lefe le entseng hore Mmadieketseng a se ke a
lemoha hore Sekgukguni o utswitse mokotla wa tjhelete? (1)
1.16 Ke thuto efe eo mongodi a re rutang yona ka ketsahalo eo ho yona
Mananyetsa a ileng a hana ho tla lapeng ha a bitsetswa moeti? (2)
1.17 Tshwantshanyo/papiso e sebedisitsweng polelong ee, e sebedisitswe ka
sepheo sefe?
Eka a mokoko o nwele mahe. (2)
1.18 Anastrofi e sebedisitsweng polelong ee e sebedisitswe ka sepheo sefe?
A thekesela a ya lebokoseng a le bula … mokotlana a o hloka! (2)
1.19 Ketsahalo ya hore bophelo ba Mananyetsa bo fetohe ha a se a fumane
mokotla wa tjhelete, e thusitse jwang ntshetsopeleng ya pale ee? (2)
1.20 Sekaseka kamoo diketsahalo tse phethelang pale ena, di kgolwehang kapa
di sa kgolweheng kateng. (3)
[35]
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 8 DBE/2022
SC/NSC
POTSO YA 2: BOSWEU BA LEHLWA – Sello Moroe
Bala qotso ena ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng paleng yohle.
TEMA YA C
Ka elellwa hore Thabo o ile a mo rata haholo a bile a kgahlilwe ke yena. Athe Dineo
yena o ne a sa mo natse le ho mo natsa. A thabela feela ho mo tseba. Re ile ra mo
felehetsa jwalo re iqoqela ka moo Keresemese ena e leng monate kateng le nthwana
tse ding tse ngata. Thabo o ne a rateha hantle feela, ka elellwa hore o ne a pomehile
ka mona ka maratong, mme e ile ya e ba bothata ho buisana le Dineo ka tseo ra ba ra 5
arohana.
Re ile ra fihla hae ho se ho phirimile. Ka fihla ka hlapa, ka apara hantle haholo,
monahano wa ka o le ho Lerato eo ke neng ke dumela hore o ne a tuka ke kgalefo.
Bohle ba ne ba dutse ka kamoreng ya phomolo ho qoqwa ho bile ho tshehwa ha
monate. Ka dula le bona nakwana hoba ke hlape; ka tseba hore re tla robala 10
kamoreng ya ho phomola hoba ntlo ya heso e ne e le kamore tse nne feela.
Ka hora ya bosupa ka jwetsa mme ka tsa mokete mme a ntumella ho ya teng. Ke ile
ka siya Thabo a iqoqela le Diau; ka bona a hlile a kgotsofetse haholo ho feta ha a e na
le nna, ka bona le hore ke ba menahano e tshwanang mme ba utlwana haholo. Hoba
ke ba sadise hantle ka tsamaya ke se ke potlakile. Ke ile ka fihla habo Lerato. E ne e 15
le metsotso e mehlano pele ho hora ya borobedi …'
2.1 Ketsahalo eo ho yona Tshiu a ileng a qabana le Hlomi sekolong ha a ne a
mmitsa tshwene, e re tjebela pele ketsahalong efe? (2)
2.2 Molwantshuwa ke ofe paleng ee? Tshehetsa karabo ya hao ka lebaka. (2)
2.3 Ho ya ka ditaba tsa qotso ee, o ka re Hlomi ke mophetwa wa semelo se
jwang? (2)
2.4 Hlalosa kamoo tatolano e totobalang kateng ketsehalong eo ho yona, Hlomi
le Lerato ba neng ba memelwa lenyalong la Tshiu le Puse. (2)
2.5 Ketsahalo eo ho yona Tshiu a kopang tshwarelo ho Hlomi e re bopela
mothinya o sa lebellwang jwang? (2)
2.6 Ditaba tsa qotso ee, di re tsebisang ka tikoloho ya buka? (2)
2.7 Manolla kamoo ditaba tsa qotso di totobatsang kateng mehla ya pale ka
kakaretso. (3)
MMOHO LE
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 9 DBE/2022
SC/NSC
Bala qotso ena ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng paleng yohle.
TEMA YA D
'Tloo re kene Hlomi o tlo bona bomotswala ba ka, ke kgolwa hore ba tla thabela ho
o tseba haholo. Ke kgale re o lebeletse, o diehile kae?' Re ne re se re lebile tseleng
e yang kamorao ho ntlo jwale, ka seke ka mo araba, mme a tswela pele: 'Mme o ne
a se a re ha o sa tla. O fihla moo re qetang ho bua ka wena … Hlomi ke eng ha o
thotse tjee? Molato ke eng?' Ke yena eo a ntshwara matsoho a bile a ema a ntjheba 5
ka mahlong.
'Tjhe molato ha o yo Lerato, empa ho na le ho hong hoo ke ntseng ke ho nahana.'
'O nahana eng Hlomi, se etsang hore o thole hakaale?' 'Lerato ke bona e ka tulo
ena ha e na ho re kgotsofatsa bobedi ba rona.' Ka bona a tiisa sefahleho ka ho
makala, a bile a tjhesehella ho utlwa hore ke reng. 10
'Ke bolela hore ke ne ke lakatsa ha re ka ya dula moo ho phodileng re le babedi
feela.' 'Ao Hlomi, o ne o batla re ye hokae bosiu bo bokaale? Le hona o a bona ke
ntse ke sebetsa, mme ba tla ntlhoka kgafetsa; le teng o a bona re na le baeti, nke
ke ka ba siya ba le bang.' 'Oh, ho bolelang hore ke tlilo sala ke le mong ha o ntse o
sebetsa?' 15
'O tla sala o qoqa le bo mots …' 'Lerato ke tlile ho mang moo?' 'Empa Hlomi ha o
utlwisisise.'
2.8 Maele a latelang a dumellana jwang le diketsahalo tsa pale ee?
Pelo e ja serati. (2)
2.9 Polelo e latelang e totobatsa sehalo sefe sa Hlomi qotsong? Tshehetsa
karabo ya hao ka lebaka.
Lerato ke tlile ho mang moo? (2)
2.10 Karohano ya Hlomi le Lerato nakong eo Lerato a hlokahalang, e etsa hore o
ikutlwe jwang? Tshehetsa karabo ya hao ka lebaka. (2)
2.11 Dumellana le polelo e latelang ka ho e tshehetsa ka lebaka.
Diketsahalo tsa qotso ena di hanyetsana le mekgwa le ditlwaelo tsa Basotho. (2)
2.12 Lewa la tlholo dingolweng le hlahella jwang pading ee? (2)
2.13 Ntlhakemo ya mongodi ke efe malebana le ditlhare tsa setso paleng ena?
Tshehetsa karabo ya hao ka lebaka. (2)
2.14 Hlalosa sepheo sa mongodi ka mophetwa ya bitswang Botjha paleng ena. (2)
2.15 Tshohla seabo sa Mmadito ntshetsopeleng ya diketsahalo paleng ena. (3)
2.16 Tshohla kamoo toro eo Hlomi a neng a e lore tlhekelong ya pale ena, e
dumellanang kateng le pheletso ya yona. (3)
[35]
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 10 DBE/2022
SC/NSC
POTSO YA 3: SEHLEKEHLEKE SA DEIDRO – VT Masima
Bala qotso ena ka hloko, o nto araba dipotso tse tla e latela tse thehilweng paleng
yohle.
TEMA YA E
Ka hora ya leshome hodima hlooho, Chikano a be a se a hata a kena kantorong ya
Moborigadiri Ramaqiti. Ha ba se ba fapanyetsane ka ditumediso tse monatjana,
Ramaqiti a phaka ho kena ditabeng.
'Motswalle wa ka, Zero, o ntetseditse a ntsebisa hore o a tla. Banna! Ke ntho e mpe
hakaakang ee ya ho nyamela ha Thakadi. Na ke nnete, Mokolonele, hore tlhapikepe e 5
kaa ka Thakadi tjee e ka hla ya nyamela feela tjee moyeng kapa hona metsing moo
mme e se ke ya bonahala le ha e se e batlwa le ka disatalaete?
'Ke eo he e se e nyametse, morena,' ho araba Chikano.
'Ebe ho teng monyetla wa ho e fumana?'
'Monyetla wona o ka nna wa ba teng ha feela e sa ka ya qhibidiha ho fihlela e fetoha 10
metsi.'
Ramaqiti a sheba Chikano ka leihlo le ntjhotjho, ho bonahala hore o thuisa ka thata
tseo Chikano a qetang ho mmolella tsona.
'Ke a utlwa, Mokolonele. Empa e re ke o botse potso e nngwe: Na o kile wa utlwa ka
mokgatlo o ipitsang "Bana ba Phiri?" ' 15
3.1 Chikano le Zero ba amana jwang ho ya ka diketsahalo tsa pale ee? (1)
3.2 Hlalosa hore ditaba tsa qotso ena di totobatsa Chikano e le mophetwa wa
semelo sefe. (2)
3.3 Ho nyamela ha Thakadi ho thusitse jwang ntshetsopeleng ya pale ee? (2)
3.4 Kgetha karabo e nepahetseng ho tse ka masakaneng o be o tshehetse karabo
ya hao ka lebaka. Mohanyetsi paleng ena ke … (Katriena, Chikano, mobishopo
Biala). (2)
3.5 Sesosa sa kgohlano e ne e le sefe ketsahalong eo ho yona Amanda a ileng a
bolawa ka sehloho motseng wa Oshakati? (2)
3.6 Hlalosa leqheka leo Ramaqiti a ileng a le sebedisa ho phemisa Nasala teronko
Bosothonia. (2)
3.7 Bolela hore polelo e latelang ke Nnete kapa Mafosi, o be o tshehetse karabo ya
hao ka lebaka.
Ramaqiti e ne e le lemao le ntlhapedi. (2)
3.8 Tomatso e hlahella jwang ditabeng tsa qotso ee? (2)
3.9 Hantlentle, Chikano o ne a bolelang ka karabo ee ya hae e latelang, e ileng ya
tshwenya Ramaqiti a ba a mo sheba ka leihlo le ntjhotjho?
'Monyetla wona o ka nna wa ba teng ha feela e sa ka ya qhibidiha ho fihlela e
fetoha metsi.' (2)
3.10 Manolla kamoo ditaba tsa qotso di totobatsang kateng mehla ya pale ka
kakaretso. (3)
MMOHO LE
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 11 DBE/2022
SC/NSC
Boela o bale qotso e latelang ka hloko, o nto araba dipotso tse tla e latela.
TEMA YA F
Ka wona motsotso oo, Sister Ruth a lokolla kulo e le nngwe eo a neng a e lebisitse ho
Chikano, empa eo ka lehlohonolo e ileng ya mo fosa ka dimilemetara di se kae.
Chikano a elellwa hore Sister Ruth o ikemiseditse ho mmolaya e le hore a tle a seke a
ntsha makunutu ao a seng a tseba ka ona, mme he o ne a ikemiseditse ho tela
bophelo ba hae ho ena le hore a balehe a sa ka a bolaya yena Chikano. Eitse ha 5
Chikano a re Sister Ruth o tla thunya hape, a makala ha a bona sethunya sa Sister
Ruth se etswa matsohong a hae, athe se betsitswe ke tholwana e tswang sethunyeng
sa moeti ya emeng monyako. Ha sethunya sa Sister Ruth se se se wele, moeti enwa
wa mosadi a ipetsetsa ka tlong, mme a futuhela Sister Ruth ya neng a ntse a holoba
fatshe ka sepheo sa ho nanabela sethunya sa hae se weleng. Ao! ya kupa jwale. 10
Ditauhadi tsa pitikisana; tsa ngwapana; tsa tebelana ka ditebele le ka maoto, mese ya
fereferella bosawana ba bile ba ntse ba lomanakaka. Kgabareng Sister Ruth a fumana
monyetla wa ho lokolla setebele se matla se ileng sa kobesa ntshunyakgare ena ya
mosadi hampempe, a ba a namalla hanyenyane.
3.11 Hlalosa kamoo diketsahalo tse qotsong di sa dumellaneng kateng le sebaka
seo di etsahallang ho sona. (2)
3.12 Kgetha karabo e nepahetseng ho A–D, o be o nehelane ka lebaka la karabo
ya hao. Ngola tlhaku e nepahetseng feela.
Diketsahalo tse qotsong di re senola …
A Tharahano.
B Sehlohlolo.
C Mothipoloho.
D Phetelo. (2)
3.13 Hlalosa kamoo diketsahalo tse qotsong di re hlahisetsang mothinya o sa
lebellwang kateng. (2)
3.14 Karaburetso e hlahellang ditabeng tsa qotso ee, e o thusa jwang ho utlwisisa
diketsahalo tse qotsong? (2)
3.15 Mongodi o sebedisitse lewa lefe ho re senolela semelo sa Sister Ruth
qotsong ee? Tshehetsa karabo ya hao ka lebaka. (2)
3.16 Ketsahalo eo ho yona Chikano a ileng a qetella a atlehile ho fumana Thakadi,
e dumellana jwang le maele a reng, 'Letshwele le beta poho'? (2)
3.17 Tshohla kamoo lewa la ho hetla morao le hlahellang kateng ketsahalong eo
ho yona Mphafudi a ileng a kwenehela mokgatlo wa Bana ba Phiri, mme a
nya matsete ho baokamedi ba Chikano. (3)
[35]
MATSHWAO OHLE A KAROLO YA A: 35
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 12 DBE/2022
SC/NSC
KAROLO YA B: TSHWANTSHISO/TERAMA
POTSO YA 4: SEFI – DJ Nkutha
Bala qotso e latelang ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng tshwantshisong
yohle.
TEMA YA G
MMATSHELE: Wa se ke wa bo boledisa he! O kae mmatao he kajeno?
MOTAUNG: O tla tla hosane. Ho sa ntse ho ena le kgoba eo a e lokisang lapeng
la hae.
MMATSHELE: E ile yaba ha a sa o amela hanyane ka bothata boo?
MOTAUNG: Tjhe, ha a nkamela. Ke lekunutu. 5
MMATSHELE: Hohang! O re ke hobaneng a sa o bolella, kapa o ile wa
qabaqabana le yena?
MOTAUNG: Tjhe, ha re e so qabane, empa diketso tsa hae di mpha kgwao ya
hore ha a sa le mahlong.
MMATSHELE: Ha ho se le qabantseng, ntho e jwalo ka basadi jwalojwalo? 10
MOTAUNG: Ha o tla utlwa ditaba. Ho ile ha fihla mapolesa a mabedi
mosebetsing kwana. Ka mohlomong o ile a hlabeha ka hobane a ne
a nahana hore ke ilo kwallwa.
MMATSHELE: Ntle le qaka eo ha ho e nngwe?
MOTAUNG: Empa ke hobaneng ha o nkemelletse ka dipotso tjee? Ho na le seo 15
o se fokisang, kapa se o se utlwetseng ka nna? O o bolelletse eng
yena?
MMATSHELE: Tjhe, ha re di tlohele tseo hobane di a o hlola.
MOTAUNG: Ho lokile le ha feela ke bona hore o imile ditaba. Lefu la pelo le tla o
ja le o qete o le mong. Be! Ka ba ka hopola hape. 20
MMATSHELE: Ntsha sephuthelwana se sefubeng sa hao re se abelane Motaung
wa ka.
MOTAUNG: Empa kajeno o fetohile. Ke bala ditaba tse fapaneng sefahlehong sa
hao mona.
4.1 Motswalle wa Motaung eo Mmatshele a buang ka yena qotsong, ke mang? (1)
4.2 Sebapadi seo o se boletseng ho potso ya 4.1 ke sa mofuta ofe tshwantshisong
ee? Tshehetsa karabo ya hao ka lebaka. (2)
4.3 Ke sefe sena seo Mmatshele a reng Motaung o a se boledisa? (1)
4.4 Hobaneng mongodi a kgethile ho pheta lentswe lena, 'he' puong e latelang ya
Mmatshele?
Wa se ke wa bo boledisa he! O kae mmatao he kajeno? (2)
4.5 Pele ho ditaba tse qotsong, ke sefe seo Mmatshele le Motaung ba neng ba
tshwana ka sona menahanong ya bona? (2)
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 13 DBE/2022
SC/NSC
4.6 Dipuo tsa Mmatshele qotsong ena di bidietsang? (2)
4.7 Lebitso la terama ena, 'Sefi', le nyallana jwang le ketsahalo e qotsong ya
mapolesa a ileng a fihla ho Motaung mosebetsing? (2)
4.8 Tshohla tomatso e qotsong. (3)
MMOHO LE
Boela o bale qotso e latelang ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng
tshwantshisong yohle.
TEMA YA H
MOTAUNG: Fok de gaim. Hei lona eintlik le pheha neng? Ho neng le bua ka
nna moo? Hei, hei wena, ha eka o Tiisetso, o batlang moo? Eo ya
motsho hoo ekang o a loya ke mang? Hei, wena o motsho, o mang
o mobe?
NKEPE: (A tshohile.) Ke-ke-ke—e 5
TIISETSO: Ke Nkepe wa ntate Raboditse ntate.
MOTAUNG: (A mo jabela.) Ha ke a re ke batla toloko wena. O Nkepe wena?
Tjhe ha o a nka fatshe, ngwana lekgala o tsamaya ka lekeke.
(A sheba Tiisetso.) Tsamaya le wena. O tlohele ho ntshalaka
morao. Ha re ye, re lebe hae. 10
NKEPE: Re kene sekolo le yena ntate Motaung.
MOTAUNG: Ha ke tshware kgang le bana wena o tshabehang. Ha ke
mphophotha nna. Wena o pasitse, wena o feitse, ke sekolo se
jwang seo se amohelang bohle? O moshoqi, o loya jwalo ka
ntatao. Tsamaya, gaan. 15
NKEPE: Ke ilo bolella ntate. O tla o supisa. Ka nnete o tla supa motse o
nang le jwala. O tla o qetela hodima o se o ntse o fedile tjena.
MOTAUNG: Ke tla supa ha Mmatshele, ke wona motse o nang le jwala.
(A sheba Tiisetso.) wena ha eka o tshereane tjee? Ha re tsamaye.
O nahana hore nna Sebata ke je eng? (Ba tsamaile nakwana mme 20
ha ba le mmileng, difatjaneng tse haufi le borokgo, Motaung o
lekile ho beta Tiisetso empa a tea kalala.)
4.9 Hobaneng mongodi a kgethile ho sebedisa puo eo e seng ya Sesotho puong
ya Motaung qotsong? (2)
4.10 Ke kgohlano ya mofuta ofe e hlahellang qotsong ee? Tshehetsa karabo ya hao
ka lebaka. (2)
4.11 Ke ketsahalo efe qotsong e bakang hore ditaba di rarahane le ho feta? (2)
4.12 Diketsahalo tse qotsong ena o ka re di totobatsa mehla efe? Tshehetsa karabo
ya hao ka lebaka. (2)
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 14 DBE/2022
SC/NSC
4.13 Semelo sa Motaung se seng se fetohile, se senolwa jwang ke dipuo tsa hae
qotsong ee? (2)
4.14 Polelo e latelang e dumellana jwang le diketsahalo tsa tshwantshiso ee?
Tjhe ha o a nka fatshe, ngwana lekgala o tsamaya ka lekeke. (2)
4.15 Tatolano e sebedisitsweng puong ena ya Motaung e o thusa jwang ho utlwisisa
seo a se buang?
Wena o pasitse, wena o feitse, ke sekolo se jwang seo se amohelang bohle? (2)
4.16 Tshohla kamoo mongodi a sa fihlellang lewa la tlholo dingolweng kateng
tshwantshisong ena? (3)
4.17 Na mongodi o phethetse tshwantshiso ee hantle? (3)
MATSHWAO OHLE A KAROLO YA B: 35
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 15 DBE/2022
SC/NSC
KAROLO YA C: DIPALEKGUTSHWE
Araba POTSO ya 5.1 le POTSO ya 5.2
POTSO YA 5: PELO E JA SERATI – ME MAKHAPA LE BA BANG
5.1 'PELO E JA SERATI' – NA Mpembe
Bala qotso e latelang ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng
palekgutshweng yohle.
TEMA YA I
'Ke kgathetse ke merusu le dipolayano tse etsahalang mona ditekesing. Ha e
le hantle, ha se nna feela ya kgathetseng, setjhaba sohle sa motse ona wa
heso se utlwile, ho lekane. Taba ena ya hore Makgisa a ferekanye kgwebo ya
rona tjena, e tlamehile ho fihlela bokgutlo. Ke kgale re mo tshaba le ho mo
thothomella, ho lekane. Ho ka mpa ha shwa nna ho na le hore ho shwe batho 5
ba se nang molato jwalo ka ha ho se ho ntse ho etsahala. Ke tla hle ke
iteanye le yena Makgisa, ke mo hlokomedise hore jwale o mphihlile. E, ke tla
hle ke e late letailane. Ke kgale le benya, re fetlama, ho lekane.' Ke Mahaila
eo, a bua a le mong.
Ka mora hore Mahaila a itete sefuba sa ho tadimana le Makgisa, a epa pitso 10
ya borathepa ka sepheo sa ho utlwa maikutlo a bona mabapi le dipolao tse
sehloho bapalaming ba ditekesi tsa bona. Letsatsi la kopano la fihla bohle e le
malalaalaotswe. Sememo sa kopano se ne se hlakisitse ditaba tsa kopano eo
ka botlalo. Sena se ile sa etsa hore ditho di tle di itokiseditse ho tla fumana
tharollo ya moshwelella. Mahaila o ne a nepile ha a re setjhaba se kgathetse 15
ke boemo bona ba ditaba.
5.1.1 Baphetwa ba hlahellang qotsong ena ba amana jwang? (1)
5.1.2 Hlalosa sesosa sa kgohlano palekgutshweng ena. (2)
5.1.3 Ke dintho dife TSE PEDI tse lokelang ho hlahella tlhekelong tse teng
qotsong ee? (2)
5.1.4 Diketsahalo tse qotsong di re totobaletsa … (tlhekelo, sehlohlolo,
tharahano) palekgutshweng ena. Tshehetsa kgetho ya hao ka lebaka. (2)
5.1.5 Hlalosa semelo sa Makgisa o ipapisitse le diketsahalo tsa
palekgutshwe ena. (2)
5.1.6 Ebe thuto eo mongodi a lekang ho e fetisetsa ho babadi ka
diketsahalo tsa palekgutshwe ee ke efeng? (2)
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 16 DBE/2022
SC/NSC
5.1.7 Kgetha karabo e nepahetseng ho A–D, o be o nehelane ka lebaka la
karabo ya hao.
Boitshetleho bo ikutlwahatsang palekgutshweng ena yohle ke ba …
A meharo (2)
B qhwebeshano
C tlatlapo
D twantshano
5.1.8 Ebe diketso tsa Makgisa di a amoheleha maemong a matle a
phedisano? Tshehetsa karabo ya hao ka lebaka. (3)
5.1.9 Na diketsahalo tsa palekgutshwe ee, di a kgolweha? Tshehetsa
karabo ya hao ka lebaka. (3)
MMOHO LE
5.2 'HA E LALE' – ME Makhapa le ba bang
Bala qotso e latelang ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng
palekgutshweng yohle.
TEMA YA J
'Molemo ke hore re tlohele taba ena Sankutu. Ke bona hore re tloha re fapana
ka mantswe ho sa hlokahale. Ha e le Sofia yena, ke a mo nyala.' Ba arohana
jwalo Setolotolo le Sankutu. Sankutu o leba ha hae a ntse a bua a le mong:
'Ha ke re fara! Setolotolo o ilo tjodietsa mosadi ka hore ke dumellana le yena
ka mabaka. Ha o utlwe a se a na le pelaelo ya hore ke kopana le mosadiae 5
kaekae ho tshelana moya o kgahlano le ditaba tsa hae? Akga, ha ke na taba
le yena. A ka nna a e nka ka moo a e nkang, feela nnete yona, ke mo
jwetsitse.'
Setolotolo le yena a sala a komakoma ka pelo. Taba ya hore Sankutu a
kgeme le Matlhoriso ya hla ya mo belaetsa e le ka nnete. A qala ho itshwarisa 10
mathata a ho kata Sankutu le Matlhoriso. O ne a tla ba kata hokae hobane
Sofia le yena o batla tlhokomelo? Ho seng jwalo, e kaba yena Sofia, wa pele
wa ho tlola terata. Mehopolo ya hae ya ferekana, a tshoha le hore
mohlomong le yena Sofia, o teng ya ntseng a mo kenya moya o mobe wa
hore a se inehele sethepung. A bona ho le molemo hore a hle a qete ditaba le 15
yena pele a ya hae tsatsing leo.
5.2.1 Bolela ho tshwana ha maikutlo a Sankutu le a Matlhoriso mabapi le
taba ya Setolotolo ya ho nyala sethepu. (1)
5.2.2 Ke mophetwa ofe wa tlatsetso ya neng a lokela ho kgutlisetswa
ngakeng? (1)
5.2.3 Ke lebaka lefe le ka sehloohong le neng le susumetsa Setolotolo hore
a batle ho nyala sethepu? (1)
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 17 DBE/2022
SC/NSC
5.2.4 Matlhoriso ke … (molwantshi, mohlohleletsi, mohanyetsi)
palekgutshweng ena. Tshehetsa karabo ya hao ka lebaka. (2)
5.2.5 Hlalosa kamoo phoqo e hlahellang kateng palekgutshweng ena. (2)
5.2.6 Ho ya ka ditaba tsa palekgutshwe ee, kganyetsano e hlahella ka tsela
efe dipakeng tsa sethepu sa kgale le sa mehleng ya kajeno? (2)
5.2.7 Bolela hore polelo e lateng ke Nnete kapa Mafosi, o be o nehelane ka
lebaka la karabo ya hao.
Sankutu ke mophetwa ya ntlhanngwe. (2)
5.2.8 Maele a latelang a dumellana le ketsahalo efe palekgutshweng ee?
'Le pele di na le baji.' (2)
5.2.9 Mongodi o sebedisitse lewa lefe moo re bonang Sankutu a bua a le
mong? Bohlokwa ba lona ke bofe palekgutshweng ee? (3)
MATSHWAO OHLE A KAROLO YA C: 35
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 18 DBE/2022
SC/NSC
KAROLO YA D: DITHOTHOKISO
Araba POTSO ya 6.1 le POTSO ya 6.2.
POTSO YA 6
6.1 Bala thothokiso ena ka hloko, ebe o araba dipotso tse tla e latela.
HO THUSANG HO LLA – PM Ramathe
1 Jo, le letsho leru,
2 Ru la ho aparela tsa Ramathe dikgutsana,
3 Ru la ho ntshofatsa tsa Ramathe dibopuwa,
4 Jo! Le letsho leru.
5 Jo! Bana ba ha Ramathe ho lla,
6 Ba llela thatohatsi kgorula
7 Menyepetsi e keleketla ba sitwa ho thola,
8 Empa ho thusang ho lla.
9 Robala hle Tau phomola Sebata,
10 Mosebetsi boholo o o phethile Thokwa lekakuba,
11 Phomola hle, Tau phomola Sebata,
12 Robala ka kgotso kgorula Taung.
6.1.1 Nehelana ka lentswe le bontshang poeletsomodumo (1)
MOLATHOTHOKISONG WA 4.
6.1.2 TEMANATHOTHOKISONG ya pele qolla molathothokiso o bontshang
lentswe le honyeditsweng, o be o bolele lentswe lena. (2)
6.1.3 O utlwisisa eng ka se bolelwang ke sethothokisi
MOLATHOTHOKISONG WA 1? (2)
6.1.4 Phetapheto e sebedisitsweng MELATHOTHOKISONG ya 2 le 3 e
sebedisitswe ka sepheo sefe? (2)
6.1.5 Qolla mantswe A MABEDI TEMANATHOTHOKISONG ya pele a re
tiisetsang hore sethothokisi se fela se bua ka bana ba Ramathe. (2)
6.1.6 Sethothokisi ha se bua ka 'ru la ho aparela' se totobatsa maikutlo afe
ho wena? Tshehetsa karabo ya hao ka lebaka. (2)
6.1.7 Lekgotsi le MOLATHOTHOKISONG wa 5 le sebedisitswe ka sepheo
sefe? (2)
6.1.8 Molemo wa enjambamente e sebedisitsweng
MOLATHOTHOKISONG wa 6 ke ofe? (2)
6.1.9 Ke mokgabisopuo ofe o sebedisitsweng MOLATHOTHOKISONG
WA 12? Tshehetsa karabo ya hao ka ho nehelana ka lentswe le
tiisang seo o se buang. (3)
MMOHO LE
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 19 DBE/2022
SC/NSC
6.2 Bala thothokiso ena ka hloko, ebe o araba dipotso tse tla e latela.
LEFU LA MORENA GEORGE VI – KE Ntsane
1 Ra bona ka tsietsi le tlokotsi ho atafala,
2 Ra bona ka letsatsi ho ema molebe,
3 Ra bona fatshe le tjha le omella bohlaswa,
4 Yare le theoha rothodi la lehodimo,
5 La theoha le le ditaba manyofonyofo,
6 La theoha le kentse lerumo ka kobong,
7 E,e ile e siile mahlomola kgosi
8 Llo sa bana ba Fitori sa hlaba hole,
9 Sa utlwahala hare ho Afrika tshong ba difate,
10 Merung ya tau le Phiri, dibata;
11 Sa utlwahala tsebeng tsa Lisbeta, ngwana Kgosi.
6.2.1 Nehelana ka mantswe A MABEDI a latolanang
MOLATHOTHOKISONG wa 7. (2)
6.2.2 Bolela hore phetapheto e diehisitsweng e fumanwa melathothokisong
efe ka hara qotso? (1)
6.2.3 Ke dintho dife TSE PEDI tse neng di bidietsa lefu la Morena
George VI MELATHOTHOKISONG ya 1–3? (2)
6.2.4 Lentswe 'lerumo' molathothokisong wa 6 le qholotsa maikutlo afe ho
wena? Tshehetsa karabo ya hao ka lebaka. (2)
6.2.5 Lebitsomararane le sebedisitsweng MOLATHOTHOKISONG wa 5
le sebedisitswe ka sepheo sefe? (2)
6.2.6 Phetelletso e sebedisitsweng MELATHOTHOKISONG ya 8 le 9
e sebeditswe ka sepheo sefe? (2)
6.2.7 Ke sebetsa sefe sa bothothokisi se sebedisitsweng
MELATHOTHOKISONG ya 1, 2 le 3? Sethothokisi se se sebedisitswe
ka sepheo sefe? (3)
6.2.8 Tshohla kamoo lentswe 'manyofonyofo' le lokelang kateng
molathothokisong wa 5? (3)
MATSHWAO OHLE A KAROLO YA D: 35
MATSHWAO A PAMPIRI YOHLE: 70
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2022 Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2022 Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 P2 NSC November 2022 Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2024 Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2023 Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2018 Question Paper
More from Grade 12 Sesotho FAL

Annual teaching plan
Gr 12 Sesotho FAL ATP 2023 24

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2025 Memo

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2025 Memo

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2025 Memo

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 1 November 2024 NSC Memo

Memorandum