Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE (FAL)
PAMPIRI YA BOBEDI (P2)
2021
TATAISO YA HO TSHWAYA
MATSHWAO: 70
Tataiso ena ya ho tshwaya, e na le maqephe a 14.
Difuperweng tsa tataiso ena ya ho tshwaya di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Skip to contentAll 2022 papers 





View all





Sesotho FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2022 Memo
Grade 12 Sesotho FAL Paper 2 memorandum from the NSC June Exam 2022, 14 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Sesotho Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2022 · sesotho. Memorandum. Read online or download the PDF.
- Subject
- Sesotho FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Sesotho
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2022
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 14
- File size
- 367.8 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 14
This exam
NSC June Exam 2022
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1Dingolwa tsa Bongoli (Literature — Set Works)35 marks
- Question 2Dingolwa tsa Bongoli (Literature — Set Works)35 marks
- Question 3Dingolwa tsa Bongoli (Literature — Set Works)35 marks
- Question 5.1Dingolwa tsa Bongoli (Literature — Set Works)19 marks
- Question 5.2Dingolwa tsa Bongoli (Literature — Set Works)16 marks
- Question 6.1Dingolwa tsa Bongoli (Literature — Set Works)18 marks
Show all 7 questions
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 2 DBE/2021
SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya
Tataiso ya ho tshwaya
Mohlahlobuwa a arabe potso e le nngwe mofuteng o le mong wa sengolwa.
Ha mohlahlobuwa a arabile dipotso tse pedi tsa mofuta o le mong, ho tshwauwe e
le nngwe feela e qalang.
Ha dikarabo di sa nomoruwa hantle, ho tshwauwe ho ya ka tataiso ya ho tshwaya.
Ha phoso ya mopeleto e fetola moelelo, mohlahlobuwa a fosiswe. Empa ha e sa
fetole moelelo, mohlahlobuwa a nepiswe.
Ha mohlahlobuwa a laetswe ho qotsa ebe ha a sebedise maqotsi (“ ”), a se fuwe
kotlo.
Dipotsong tse bulehileng ho se ke ha abuwa matshwao ho E/TJHE kapa KE A
DUMELA/HA KE DUMELE. Jwalo feela le ho NNETE/MAFOSI kapa
NTLHA/MOHOPOLO. Ho tsepamiswe maikutlo lebakeng/tshehetsong ya karabo.
Difuperweng tsa tataiso ena ya ho tshwaya di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 3 DBE/2021
SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya
KAROLO YA A: PAD/NOBELE
POTSO YA 1: MAHLALE A KOPANE LEKWA – DN Katse
1.1 Ketsahalo eo e thusitse ka ho mo lemosa hore thepa eo ha se ya kgauta. Ka
lebaka la kgalefo, a kgutlela morao ho ya lwantsha Sekgukguni eo le yena a
neng a se a lemohile hore o qhekelletswe ka lehlabathe. Le yena a kgutla ho
ya lwantsha Mananyetsa. (2)
1.2 O e hlahisitse ka tsela ya hore Mananyetsa o ne a kgotsofetse a nahana hore
o qhekelletse Sekgukguni athe rona babadi re a tseba hore leha a thabile
jwalo, le yena o ntse a qhekelletswe. (2)
1.3 Di re tjebela pele ka ho re lemosa hore Moforeistata leha a furalla a boela ha
habo, o ntse a ka kgutla ha a lemoha hore o tsuwe fatshe, mme ketsahalo eo
e ka nna ya baka kgohlano. (2)
1.4 E nthusa ho utlwissa hore Moforeistata o nyatsa le ho tella Sekgukguni
hobane o mmona e le tseketseke ya sethotho. (2)
1.5 Mongodi o sebedisitse boipuso ka sepheo sa ho senola menahano ya
Moforeistata, ya kamoo a nyatsang ebileng a tellang Sekgukguni le batho ba
dulang Gauteng kateng. (2)
1.6 Se re tsebisa hore o kgotsofetse hobane o qhekelletse Mananyetsa ya
tswang Gauteng moo batho ba teng ba nahanang hore ba hlalefile. (2)
1.7 A dumellana le tsona ka hore Moforeistata o ne a nahana hore ke yena feela
ya maqiti ya tla qhekella batho ba Gauteng athe o ithetsitse hobane le teng ho
na le ba tshwanang le yena. (2)
1.8 Ho lewa la tlholo dingolweng ke moo re bonang botle bo hlola bobe qetellong.
Paleng ena re fumane lewa lena le sa phethahala hobane bobe bo hlotse
botle kaha balwantshi, ba atlehile morerong wa bona wa bobe ba ba ba
arolelana moputso wa bolotsana ba bona ntle le kotlo kapa hona ho
tshwarwa. (3)
1.9 Morero oo o qadilwe ke ketsahalo ya ho lwantshana ha Mananyetsa le
Sekgukguni ka mora ho lemoha hore ba qhekanyetsane. Ka mora ntwa eo ba
ile ba dumellana ho sebetsa mmoho ba sebedisa mahlale a bona ho
phumanela tjhelete ka ho qhekella batho. (2)
1.10 E mo senola e le motho ya sebete ya kgonang ho emela ntle le ho thekesela
bolotsana boo a bo qapileng. (2)
1.11 Ke tikoloho ya mahaeng moo batho ba leng tlasa puso ya marena hobane re
bona Manayetsa a tlisitse sello sa hae ho mofumahadi mmoho le matona a
hae. (2)
Difuperweng tsa tataiso ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 4 DBE/2021
SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya
1.12 Ke mophetwa wa tlatsetso hobane diketsahalo tsa pale ha di a thehwa
hodima hae ka ho phethahala. (2)
1.13 Di totobatsa kgohlano ya kantle hobane re bona twantshano/kgulakgulano ya
mantswe dipakeng tsa baphetwa. (2)
1.14 Ke mafosi hobane e bontsha tharahano. Ke ho tloha ketsahalong ena moo re
boneng kgohlano e qalang ho tota ebile dintho di mpefala dipakeng tsa
baphethwa ba sehlooho. Mananyetsa ha a se a lefuwe, o hlolehile ho phetha
tshepiso ya ho ya ntsha Sekgukguni ka lebitleng hore ba arolelane tjhelete
empa o le a baleha ka yona. (2)
1.15 Tjhe, ke ntho e sa kgolweheng hobane batho ha ba sa tshepahala, o ne a
tshwanetse ho nahana hore e ka nna ya ba ke sekweta, leshodu, sekebekwa
se ka salang se ba senyetsa.
KAPA
E, ke ntho e ka kgolwehang hobane Mmadiiketseng o le a tshepa Sekgukguni
ka ho nahana hore ke motswalle wa mohatsae. Se ileng sa etsa hore
Mmadiiketseng a ye le kgongwana hodimo le ho feta ke taba ya hore
Sekgukguni o ne a tse o ikemiseditse ho robaletsa ha Mananyetsa a dieha ho
kgutla.
E le nngwe feela, mme ho elwe hloko dikarabo tsa baithuti. (2)
1.16 Ke thuto ya hore motho leha a ka etsa bobe kapa bolotsana a re o ipatile, ho
na le se tla fana ka lesedi le thusang hore a tshwarwe. (2)
1.17 Seabo sa mohatsa Mananyetsa e le mophetwa wa tlatsetso ka hara pale
ena ke ho thusa ho ntshetsa pale pele. Ketso ya hae ya ho siya
Mananyetsa a le mong ha hae ha a ne a lo mo rekala jwala, e thusitse
Sekgukguni ho utswa mokotla wa tjhelete, mme ketsahalo eo ya
susumetsa Mananyetsa ho mo sala morao ho ya batla mokotlana oo. Ka
tsela ena pale ya tswela pele.
Seabo sa mohatsa Mananyetsa kaha e le mophetwa wa tlatsetso, ke ho
thusa ho hlakisa semelo sa baphetwa ba sehlooho. Sekgukguni o ile a lla
ka lenyora, mme mohatsa Mananyetsa a ya mmatlela jwala. Athe
mohatsa Mananyetsa o ne a sa tsebe hore Sekgukgunii o sebedisitse
bohlale le bolotsana ho mo tlosa hae hore yena a utswe mokotla wa
tjhelete.
Tse pedi feela, mme ho elwe hloko dikarabo tsa baithuti. (2)
[35]
KAPA
Difuperweng tsa tataiso ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 5 DBE/2021
SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya
POTSO YA 2: BOSWEU BA LEHLWA – Sello Moroe
2.1 Tshwantshiso, 'Bososelo la motho le ena le thipa tse bohale ka hare'. (2)
2.2 E re tsebisa hore o ne a maketse/tshohile hampe hobane o ne a tshepa
Mmadito a sa nahane hore a ka rerela moradi wa hae bora. (2)
2.3 Ke tlhahiso ya baphetwa ba sehlooho le ba tlatsetso
Kgohlano. (2)
2.4 Ke kgohlano ya kantle hobane re bona qhwebeshano le dikgulakgulano tse
totobetseng dipakeng tsa baphetwa. (2)
2.5 A nnetefala ka hore diketso tsa bolotsana tseo Firi le Mmadito ba neng ba di
etsetsa sephiring, ba nahana hore ha ba bonwe, di le tsa tsejwa ke Hlomi ya
neng a sa tsebe letho ka tsona. (2)
2.6 Di mo senola e le mophetwa ya bohlale hobane o ile a tsebahatsa ditaba tseo
a neng a di utlwa tsa Mmadito le Firi ka bohlale. (2)
2.7 E le mohlohlelletsi hobane ketso tsa hae di rotetsa lehloyo le seng e ntse e le
teng dipakeng tsa Hlomi le Firi. (2)
2.8 Ke nnete hobane mongodi o hlahisitse Hlomi paleng ena e le mophetwa ya
lokileng, ya seng kgopo ho tloha qalong ho isa qetellong ya pale. Dinthong
tsohle tse mpe tseo boTshu ba ileng ba mo etsa tsona, ha a ka a iphetetsa
kapa hona ho ba tshwara ka pelo. (2)
2.9 B/Tharahano hobane diketsahalo di totisa le ho mpefatsa kgohlano e neng e
se e ntse e le teng. Boemo ba ditaba bo mpefala ho feta pele. (2)
2.10 Mothinyeng o sa lebellwang ke moo diketsahalo di kgelohelang moo mmadi a
neng a sa nahana hore di ka ya teng. Diketsahalong tse qotsong,
molwantshuwa e leng Hlomi o ne a sa nahane ebile a sa lebella hore qabang
ya hae le balwantshi ba hae e ka ba ya ya bohatong ba tshebediso ya
ditlhare. (3)
2.11 Tlhodisano eo e ile ya ba le ditlamorao tse thabisang hobane o le a hapa pelo
ya Lerato. Ka lehlakoreng le leng ya ba le tse bosula kaha e ile ya baka
lehloyo le makatsang ho dira tsa hae. (2)
2.12 Boitokisetsong boo Hlomi o bua ka metjeko ya mehleng Americana Jive le
Ringo Jive. Hape o hlalosa hore o ile a nolofatsa moriri wa hae hore o be
molelele jwalo ka wa Nikro. (2)
2.13 E re thusa ho re hlakisetsa hantle hore Hlomi o ne a rerile ho hlotha Lerato
maikutlong a Tshiu hore a ikgapele yena ebile hape ka lehlakoreng le leng,
motjeko oo e le sebetsa seo a neng a tla nyopisa ho phethahatsa morero wa
Tshui wa ho ikgapela Lerato. (2)
Difuperweng tsa tataiso ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 6 DBE/2021
SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya
2.14 Di re totobaletsa ka hore tsela eo Hlomi a itokisetsang tlhodisano eo kateng,
ke e bontshang hore o ntweng e kgolo kgahlanong le sera, molwantshi eo a
batlang ho mo hlolela ruri. (2)
2.15 Molwantshuwa ke Hlomi hobane merero yohle ya bora e lohelwa yena ka
baka la ho tsekwa Lerato. (2)
2.16 Moya wa kamohelo le kutlwisiso eo mme wa Lerato a bileng le yona ho
Hlomi, botho ba ntate wa Lerato ho Hlomi, ntlha tsena ka bobedi di
nnetefaditse hore pale e tswela pele ntle le mathata. Ho utlwisisa hore ba
tshwanela ho tshwarisa Mmadito ka baka la seo a se entseng (2)
2.17 E, mongodi o e phethetse hantle hobane o e phethetse ka tsela eo babadi
ba neng ba sa e lebella. Ka lebaka leo, mongodi o atlehile ho hohella
babadi ditabeng tsa pale ho ya fihla qetellong.
Tjhe, mongodi ha a atleha hobane babadi ba ne ba lebelletse hore
baphetwa ba sehlooho, Hlomi le Lerato, ba tla phela ha monate ho ya
qetellong ka mora dintwa tse boima tseo ba di hlotseng. (2)
35
KAPA
POTSO YA 3: SEHLEKEHLEKE SA DEDRO – VT Masma
3.1 Ke Amanda hobane e ne e le sehlwela sa Zero ebile ka lehlakoreng le leng, e
le sa mokgatlo wa Bana ba Phiri. (2)
3.2 Ke ketsahalo eo ho yona Amanda Zamiya a ileng a fetisetsa ditumediso tsa
Zero ho Chikano, a ba a tlatselletsa ka ho etsa letshwao la lengau ka letsoho
le letona, e leng sesupo se tsebisang Chikano hore ke mahatammoho.
Ketsahalo eo e ile ya re makatsa re le babadi hobane ke seo re neng re sa se
lebella. (2)
3.3 Botle ba kgarebe eo bo ile ba etsa hore Chikano a mmoledise le ho mo
babatsa haholo hoo ho ileng ha ba bobebe hore ba ntshetsepele moqoqo wa
morero wa bona. (2)
3.4 Tshwantshiso/Serehello.
Hobane Chikano o itse kgarebe eo ekaka ke lengeloi. (2)
3.5 Mongodi o sebedisitse tomatso ka mokgwa wa ho re senolela hore Amanda o
tseba Chikano ka botlalo empa Chikano yena ha a mo tsebe ebile ha a tsebe
hore ke yena motho eo a ronngweng ho yena. (2)
3.6 Ke nnete hobane ketso ya Amanda ya ho amohela Chikano ka diatla tse pedi
abile a ntse a bobotheha, e bontsha hore ke motho ya bohlale, ya kgonang ho
ikgakanya hore ho be bonolo ho qoqa le yena. (2)
Difuperweng tsa tataiso ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 7 DBE/2021
SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya
3.7 B/Ramaqiti, hobane o ile a tsitlallela bokgopong/bolotsaneng ba hae boo re
mo tsebileng ka bona. Ha a ka a fetoha ho bona ho fihlella qetellong ya (2)
pale.
3.8 E thusitse ka hore Amanda o ile a nya matsete ka ditaba tsa mokgatlo wa
Bana ba Phiri oo Moruti Zamiya, abuti wa Amanda, e neng e le setho sa
wona. Dintlha tsena di le tsa thusa Chikano leetong la hae la Botswana. (2)
3.9 E, mongodi o atlehile hobane o kgonne ho re tsebisa baphetwa ba sehlooho
mmoho le dikamano tsa bona qalehong ya pale. Tikoloho eo diketsahalo di
etsahallang ho yona, e hlile ya totobala di sa tloha hore e tla ba dinaheng tse
fapaneng tsa Afrka e Borwa. Ho hlile ha qaqa e sa le dikgaolong tse qalang
hore sesosa sa kgohlano e tla ba bolotsana ba mokgatlo wa Bana ba Phiri, bo
neng bo tla ba thulanya le letsoho la molao. (2)
3.10 Ke ketsahalo ya hore mobishopo Biala ke yena ya dutseng hloohong ya
tafole e telele haholo.
Ke ketsahalo ya hore banna bohle ba neng ba le tafoleng eo, ba ne ba
shebile ka botlalo ho mobishopo Biala.
Ke ketsahalo ya hore ha mobishopo Biala ha a se a kgotsofetse hore
bohle ba tlileng kopanong ba letile hore a qale kopano, o ile a fela a etsa
jwalo.
E le nngwe feela. (1)
3.11 Ketsahalo ya ho kwetelwa ha hae e etsahelletseng hoteleng.
Ketsahalo ya hore mopresidente a thethefatswe ka nalete.
Metjhini e ileng ya sebediswa ho phunya lesoba tlasa bethe ya hae.
Ketsahalo ya hore ho ne ho sebediswa makoloi a lebelo.
Ketsahalo ya hore mopresidente a hlothwe ka helikoptara ha a se a
ntshitswe ka tonnorong.
Tse PEDI feela, mme ho elwe hloko dikarabo tsa bahlahlobuwa. (2)
3.12 Ee, hobane o ile a latella taba ya ho nyamela ha Thakadi le ha a se a
phonyohile lefu ka makgetlo a mmalwa. (2)
3.13 E nthusa ho utlwisisa hore mobishopo Biala o bolela hore mokgatlo wa bona
o bolaile baetapele bao a buang ka bona empa feela a sa bue taba eo ka
kotloloho. . (2)
3.14 Ke mophetwa ya tjhitja hobane re hlahiseditswe mahlakore a mabedi a hae, e
leng la bobe le la botle. (2)
3.15 Ho qholoditse kgohlano ya kantle eo e leng twantshano e totobetseng
dipakeng tsa baphetwa. Ke moo re bonang Ramaqiti a mo memetse
dinokwane tse neng di leka ho mmolaya ka hara toropo ya Seruwe, hoteleng
le mohla a neng a ile Kweneng ho ya batla moruti Zamya. (2)
Difuperweng tsa tataiso ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 8 DBE/2021
SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya
3.16 Ke ketsahalo eo ho yona Amanda a ileng a bolawa ka sehloho a sa
labella, mme Chikano a sa ntsane a lebelletse thuso e kgolo ho yena.
Ke ketsahalo eo ho yona moruti Zamiya a ileng a bolawa ka sehloho ke
kulo e neng e lebisitswe ho Paliya Kaluyanda.
Ke ketsahalo eo ho yona Amanda a ileng a bolawa ka sehloho a sa
labella, mme Chikano a sa ntsane a lebelletse thuso e kgolo ho yena.
Ke ketsahalo eo ho yona monna wa Botswania a leng a bolawa ka
sehloho a sa labella ke mobishopo ka sebetsa se kang pene kopanong
ya baruti.
E le nngwe feela. (2)
3.17 Tjhe, hobane mosebetsi oo a neng a tsejwa ka wona wa boruti, o a
hlompheha ebile o nkuwa e le wa bohlokwa ka hara setjhaba. Ya o etsang
kahoo, o lebelletswe ho tshepuwa ke setjhaba. Diketso tsa Nasala ka hara
pale ke tse tlotlollang mosebetsi oo. (1)
3.18 Ho tlholo dingolweng ke moo re bonang botle bo hlola bobe. Paleng ena bobe
le bokgopo bo neng bo etswa ke mokgatlo wa Bana ba Phiri, bo le ba fediswa
le ho ripitlwa ke dinaha tsa Afrika e Borwa tse neng di ipopile ngatananngwe.
Phutuhong ya dinaha tseo, Ramaqiti, moetapele wa mokgatlo ona o ile a ipha
dimienyane. (2)
[35]
MATSHWAO OHLE A KAROLO YA A: 35
Difuperweng tsa tataiso ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 9 DBE/2021
SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya
KAROLO YA B: TSHWANTSHSO/TERAMA
POTSO YA 4: SEFI – DJ Nkutha
4.1 Mona oo e leng sesosa sa kgohlano o phethahetse lelapeng la Motaung kaha
Rabodtse o atlehile morerong wa ho mo nwesa jwala. (2)
4.2 Tiisetso o ne a tshositswe le ho makatswa ke ho utlwa hore ntatae o ne a
tauwe haholo, a rohakana a bile a otluwe.
Tiisetso o ne a makaditswe ke hore ntatae o qadile neng ho nwa jwala. (2)
4.3 O ne a fihlile a nwele haholo ka la maobane, mme a selwa/O ne a hatelletswe
ke mokgathala kaha o ne a ipolasitse leting ka la maobane. (1)
4.4 Tjhitja. (1)
4.5 Motaung o ile a boela ha Raboditse a re hlooho e boima yaba o mo isa ha
Mmatshele moo a fumaneng Mmatshele a se a mo emetse, yaba dikamano
tsena tsa Motaung le Mmatshele di duka kgotso ka hara lapa la Motaung. (2)
4.6 A mo senola a hlompha hobane o nolofatsa puo ya hae, ha a re ntatae o nwa
jwala, empa o re ha a fhle pitseng tse sheshang. (2)
4.7 Di ne di biditsa hore ha a batle ho botswa moo a tswang le hore na ho tloha
neng a nwa jwala. (2)
4.8 Ke ketsahalo eo ho yona Tiisetso a sa keneng ka kamoreng ya ntatae a
robetse, o kopa mmae hore a lo tsosa ntatae. (2)
4.9 Ke Raboditse mme sepheo sa hae ke ho bona Motaung a fetohile letlakala,
a se a sa kgathalle le ho hlompha lelapa la hae. (3)
4.10 E, e ka tswela pele hobane ha a bolaya molwantshuwa, re ka bonaMotaung a
hlola nyewe eo a qoswang ka yona ya ho leka ho beta Mmankepe, a kgutlela
hae kamohlomong a wela hape marabeng a mang hobane o se a tlwaetse ho
nwa. Kgohlano e qale hape, e hole e be e finyelle sehlohlolong. (2)
4.11 Mookotaba wa tshwantshiso ena ke mona/mohono, lelapa la Raboditse le
etsa bonnete ba hore le senya katleho yohle ya lelapa la Motaung. (2)
4.12 O ile a honohela Tiisetso ha a pasitse lengolo la hae la materiki yena a
feitsi. (1)
4.13 Ke lebaka la ho ima ha hae. (1)
4.14 Ketsahalong eo ho yona Tiisetso a pasitseng Nkepe yena a feitse, Mmankepe
o bile kgahlano le qeto ya ho sa Tiisetso yunivesithi. (2)
4.15 O bolela hore ntatae ha a sa di kena ditaba tsa ho mo isa yunivesithi. (2)
Difuperweng tsa tataiso ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 10 DBE/2021
SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya
4.16 Ke ketsahalo eo ho yona Nkepe a kgothalletsang Tiisetso ho ya difemeng, ha
a lle le yena empa o a mo tsheha. Ka mantswe a mang ha se metswalle ya
popota. (2)
4.17 Mongodi o e sebedisitse ka sepheo sa ho re hlakisetsa/totoballetsa kamoo
Nkepe a neng a anya Tiisetso leleme kateng, a batla a ntshe makunutu ohle a
pelong ya hae e le hore Tiisetso a nahane eka Nkepe o lla le yena jwaloka
motswalle wa hae. (2)
4.18 Re le babadi re a tseba hore Nkepe o tseba hantle hore Tiisetso o swetsitswe
ke ba habo ka hore ntatae a fetole maikutlo a se ke a hlola a mo isa
yunivesithing, Tiisetso yena ha a tsebe taba ena.
Re le babadi re tseba hantle hore Nkepe ha a lakaletse Tiisetso botle hohang,
ha ho le ka mohla a ka mo utlwelang bohloko. Empa motsotsong ona Tiisetso
o mo tshepile o mo qoqela ditaba tsa hae. (2)
4.19 Lebitso la Tiisetso le bolela ho mamella mathata. Mongodi o atlehile ho mo
reha lebitso hobane ntatae o ile a mo tshepisa ho mo isa yunibesithi empa a
se ke a phethisa, a mo siya le mmae ka tlala a ilo dula le Mmatshele empa a
nna a tiisetsa botshwarong ba hae bo botle. (2)
MATSHWAO OHLE A KAROLO YA B: 35
Difuperweng tsa tataiso ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 11 DBE/2021
SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya
KAROLO YA C: PALEKGUTSHWE
POTSO YA 5
5.1 MOLATO LEBITLENG – ME Makhapa le ba bang
5.1.1 Thapelo (1)
5.1.2. Mmae o ile a mo lahla a sa le monyenyane. (1)
5.1.3 Ke phapano ya hore mopheti o na le kutlwelobohloko athe batho
bao bona, ba kgopo ha ba na qenehelo. (2)
5.1.4 Di totobatsa ditaba tsa mehla eo batho ba seng ba robala mebileng
(Mekwao). (2)
5.1.5 Ke kgohlano ya ka ntle hobane re tsebiswa ka
thulano/qhwebeshano e dipakeng tsa baphetwa/Thapelo le bana
ba nkgono ya neng a mo thotse. (2)
5.1.6 Ka mora hore Thapelo a lelekwe ke bana ba nkgono ya neng a
ikgudiseditse yena, o ile a ya phela diterateng moo a neng a robala
dipakeng tsa mabenkele. Qetello o ile a kopana le mopheti wa
ditaba ya ileng a mo utlwela bohloko, mme a etsa qeto ya ho mo
phutha hore e be ngwana wa hae. (2)
5.1.7 Ke ketsahalo ya hore mohla a neng a lahla mophetwa wa
sehlooho, a mo siye ka mamao a mabedi a kgauta. Athe le yena o
setse ka a mang a mabedi a tshwanang le ao. E leng ao a neng a
qhwaetse lesolanka leo a neng a le apere ka ona mohla ho neng
ho bolokwa mophetwa wa sehlooho. (2)
5.1.8 Ke motho ya nang le boikarabelo/ya tsotellang/ya lerato hobane o
ne a sa batle hore mophetwa wa sehlooho a be sebakeng seo se
kotsi ka eo nako. (2)
5.1.9 E nthusa ho utlwisisa hore mophetwa wa sehlooho o ne a hlouwe a
sa hlokomeleha ebile a sa kgathallwe ka letho. (2)
5.1.10 Phethelo ya yona e tla ka mora sehlohlolo seo e leng lefu la
molwantshuwa. Ke hona mona phethelong moo re bonang
mongodi a hlahisa kapa a senola sephri sa mamao a kgauta
ao Thapelo a neng a lahlelletswe le ona.
Mongodi o atlehile ho phethela palekgutshwe ena hantle
hobane phethelo ya yona e tla ka mora sehlohlolo seo e leng
lefu la mophethwa wa sehlooho. Hona mona phethelong ho
bile ho hlaka le sehlooho sa palekgutshwe ena
E le nngwe feela, mme ho elwe hloko dikarabo tsa bathuti. (2)
Difuperweng tsa tataiso ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 12 DBE/2021
SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya
5.2 DITHETHEFATSI – ME Makhapa le ba bang
5.2.1 Sekolong.
Ha Salamina.
Motseng
Se le seng feela. (1)
5.2.2 Ke ketsahalo eo ho yona Wantona a hlolehileng ho tswela
dithethefatsi leha a se a sotlehile, a felletswe ke bodulo ebile a
hauhetswe ke Salamina. Re mmona a sa fetohe empa a utswetsa
yena motho ya mo etsetsang molemo. (2)
5.2.3 Dipuo tsa baphetwa.
Diketso tsa baphetwa. (2)
5.2.4 Ha Salamina ke moo ho kgobokanang batho ba lapileng, ba
hlokang athe thaveneng teng ho kgobokana ba ithabisang ka tahi,
dithethefatsi le mmino o lerata. (2)
5.2.5 Di dumellana le tsona ka hore Wantona o ile a fumana moputso wa
diketso tsa hae tsa ho hloka boikarabelo, tsa ho tsuba dithethefatsi
le ho se iphe nako ya sekolo. (2)
5.2.6 Mohopolo wa botho o totobatswa ka diketso tsa Salamina, ya neng
a na le pelo ya ho thusa batho bohle ba mathateng a bohloko
motseng wa habo. O ne a thusa a se na leeme le kgethollo. (2)
5.2.7 Mafosi hobane e re totobaletsa phethelo. Ka mora lefu la
Salamina, ha ho a ba le diketsahalo tse ileng tsa tswela pele kaha
palekgutshwe e felletse moo. (2)
5.2.8 Sehalo ke maikutlo a mongodi a totobalang ditabeng tsa sengolwa
sa hae. Palekgutshweng ena sehalo sa mongodi ke se utlwisang
bohloko, se dubang maikutlo a motho haholo. Sehalo sena se
totobatswa ke mantswe a kang, 'kgutsanakgudu, ka nakpo ena o
ne a haula haholo ha o mmona, bofutsana bo ikakgetse ka matla
kaofela, moeti enwa a fihla a tabohetswe, a hloka diaparo, a le
moputswa ke tlala'. (2)
5.2.9 Wantona ya ileng a tuma ka ho sebedisa dithethefatsi le ho utswa
thepa ya Salamina ya ntlo, o ile a qetelletse a tshwerwe. (2)
[35]
MATSHWAO OHLE A KAROLO YA C: 35
Difuperweng tsa tataiso ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 13 DBE/2021
SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya
KAROLO YA D: DITHOTHOKISO
POTSO YA 6
6.1 Ngwana lehlaswa – KE Ntsane
6.1.1 Molathothokiso wa 1 le wa 2 (1)
6.1.2 Ntate le mme (2)
6.1.3 Maikutlo a lerato/thabo/kgotsofalo (1)
6.1.4 Ke ntata mohlankana enwa ya abelwang maruo. (1)
6.1.5 Ke utlwisisa hore batswadi ba hae ba ne ba mo rata haholo ka
lerato la mohlolo le kgaphatsehang le bileng le makatsa. (2)
6.1.6 Ka maikemisetso a ho tlamahanya/hokela mohopolo wa lerato leo
batswadi ba neng ba mo rata ka lona jwaloka ngwana wa ho
fela. (2)
6.1.7 Ka sepheo sa ho fokotsa palo ya mantswe molathothokisong oo e
le hore morethetho na o potlake. (2)
6.1.8 Ke utlwisisa hore ntatae o ile a batla ho kgotsofatsa mora, a mo fa
seo a se batlang, e leng leruo la hae. (2)
6.1.9 Ke utlwisisa hore mohlankana enwa ha a tloha habo ntatae o ne a
mo file leruo le lengatangata le tjhelete e ngata. (2)
6.1.10 Phetapheto ya moelelo hobane o sebedisitse mantswe kgekgeng
le mafureng ho hlalosa kamoo a neng a phela ha monate ka teng,
a na le tsohle. (3)
LE
6.2 Fatsheng lena – PM Ramathe
6.2.1 Letsatsi (1)
6.2.2 Molathothokisong wa 7 (1)
6.2.3 Tsetselela e ka be se ntse se itse llela (2)
6.2.4 E fa lentswe 'kajeno' sefutho, le tlositswe tulong ya lona e
tlwaelehileng la iswa sebakeng se seng ka hara molathothokiso
mme sena se etsa hore le qatsohe. (2)
6.2.5 Ke ho fa lentswe 'fatsheng' sefutho/ho fokotsa bolelele ba lentswe
'lefatsheng'. (2)
Difuperweng tsa tataiso ena di se sebediswe ntle ho tumello Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2 14 DBE/2021
SC/NSC – Tataiso ya ho tshwaya
6.2.6 Mehleng ya kajeno ha ho kgethollo, bohle ba phela ka thabo le
boiketlo. (2)
6.2.7 Sethothokisi se a re bolella qalong ya molathothokiso oo hore
ke potso.
O sebedisitse lentswe la potso lena 'eng' letsweng lena
'bonang', e leng bona eng? (2)
6.2.8 Ke mokgabisopuo wa papiso/tshwantshanyo, o nthusa ho utlwisisa
hore sethothokisi se tlelwa ke kgalefo e hlokang ho thijwa. (2)
6.2.9 Temanathothokisong ya 1 le ya 2 o totobatsa sehalo sa thabo.
Batho ba thabetse tokoloho, ba etsa dintho ka boithatelo empa
temanangthothokisong ya 3 le 4, se senola maikutlo a
kgalefo/tshabo. O tshaba dintho tse bohloko tse etsahalang
lefatsheng lena, haholoholo bosui. (3)
MATSHWAO OHLE A KAROLO YA D: 35
MATSHWAO A PAMPIRI YOHLE: 70
Difuperweng tsa tataiso ena ya ho tshwaya di se sebediswe ntle ho tumello
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2022 Memo

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2022 Memo

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2022 Memo

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2024 Memo

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2023 Memo

Memorandum
Sesotho FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2018 Memo
More from Grade 12 Sesotho FAL

Annual teaching plan
Gr 12 Sesotho FAL ATP 2023 24

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 P1 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 P2 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 P3 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
Sesotho FAL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper