Skip to content

siSwati HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2023 Memo

MemorandumsiSwati HLGrade 12202311 pages

Grade 12 siSwati HL Paper 3 memorandum from the NSC November Exam 2023, 11 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC November Exam 2023

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE LIBANGA 12 SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA (HL) LIPHEPHA LESITSATFU (P3) LWETI 2023 TICONDZISO TEKUMAKA EMAMAKI: 100 Leticondziso tekumaka tinemakhasi la-11. EMAMAKI: 100 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 2 DBE/Lweti 2023 NSC – Ticondziso tekumaka SIGABA A: INDZABA UMBUTO 1: KUBHALWA KWENDZABA (340–390 emagama.) (50 emamaki) CAPHELA: Kuyo yonkhe imibhalo cikelela linani lemagama lelimisiwe. Indzaba lephatselene nesitfombe ayinikwe sihloko. Kwemukelekile kutsi umhlolwa abhale sihloko nobe inombolo yembuto lawukhetsile. 1.1 Kute nakunye lesakhona kuphuma nako … LOKUBALULEKILE:  Umhlolwa kulindzeleke kutsi indzaba ayibhale ngesikhatsi lesihambisana naloko lokwentekile.  Umhlolwa kulindzeleke kutsi abhale ngesehlakalo nobe sigameko lesamehlela wagcina angakaphumi nalutfo.  Indzaba kungenteka ilandzise/ivete limuva lembhali/ichaze.  Umhlolwa akacikelele kusetjentiswa kwerejista lefanele, kukhetfwa kwemagama, kwakhiwa kwemisho, kubhalwa kwetindzima, tiphumuti nelupelomagama. [50] 1.2 Simo sekuphila sesintjintjile LOKUBALULEKILE:  Umhlolwa kulindzeleke kutsi abhale ngetintfo letibufakazi bekutsi simo sekuphila sesintjintjile. (Sib. Kungatfolakali kwemsebenti, kusetjentiswa kwetidzakamiva, njll.)  Umhlolwa uvumelekile kuyendlalela indzaba yakhe ngaletinye tintfo letintjintjile.  Indzaba kungenteka ichaze/ilandzise.  Umhlolwa akacikelele kusetjentiswa kwerejista lefanele, kukhetfwa kwemagama, kwakhiwa kwemisho, kubhalwa kwetindzima, tiphumuti nelupelomagama. [50] 1.3 Ngiyatisola kutsi ngavumelani kuhamba naye. LOKUBALULEKILE:  Umhlolwa kulindzeleke kutsi abhale ngetintfo letimente watisola kutsi wavumelani kuhamba nalowo muntfu.  Indzaba kungenteka ivete limuva lembhali/ ilandzise/ ichaze.  Umhlolwa akacikelele kusetjentiswa kwerejista lefanele, kukhetfwa kwemagama, kwakhiwa kwemisho, kubhalwa kwetindzima, tiphumuti nelupelomagama. [50] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 3 DBE/Lweti 2023 NSC – Ticondziso tekumaka 1.4 Likusasa lebantfwana lingaba yinjabulo nobe yinjabhiso kubatali. LOKUBALULEKILE:  Umhlolwa kulindzeleke kutsi abhale ngetintfo letingenta batali bajabule nobe bajabhe ngebantfwana babo.  Indzaba kungenteka ilandzise/ibe hlangotsilunye/nhlangotsimbili/ichaze.  Umhlolwa akacikelele kusetjentiswa kwerejista lefanele, kukhetfwa kwemagama, kwakhiwa kwemisho, kubhalwa kwetindzima, tiphumuti nelupelomagama. [50] 1.5 Imishini lesetjentiswa emikhakheni leminyenti inciphisa ematfuba emsebenti. LOKUBALULEKILE:  Umhlolwa kulindzeleke kutsi abhale ngembono wakhe lovumelana nobe lophikisana nalombono lotsi imishini lesetjentiswa emikhakheni leminyenti inciphisa ematfuba emsebenti.  Indzaba kungenteka ibe hlangotsilunye/nhlangotsimbili/ichaze/ilandzise.  Umhlolwa akacikelele kusetjentiswa kwerejista lefanele, kukhetfwa kwemagama, kwakhiwa kwemisho, kubhalwa kwetindzima, tiphumuti nelupelomagama. [50] 1.6 – Tonkhe tindzaba letiphatselene netitfombe tingatsatsa nobe nguluphi luhlobo 1.8 lwendzaba: indzaba lelandzisako, lechazako, lehlangotsilunye, lenhlangotsimbili naleveta limuva lembhali. LOKUBALULEKILE:  Umhlolwa kulindzeleke kutsi avete emaphuzu lavakalako lahambelana nesitfombe, angagudluki kuso.  Umhlolwa angabhala ngalokusebaleni nobe ngalokujulile. (Sib. 1.6 Umtsimba, Kudla lokuphakelwa etikolweni,1.7 Ngasindza emlonyeni wengwenya, 1.8 Kweswelakala kwagezi, Imfundvo ikukhanya kwelikusasa lemuntfu, njll.)  Umhlolwa akacikelele kusetjentiswa kwerejista lefanele, kukhetfwa kwemagama, kwakhiwa kwemisho, kubhalwa kwetindzima, tiphumuti nelupelomagama. [50] CAPHELA: Kwabiwa kwemamaki: (Bona irubhriki) SAMBA SESIGABA A: 50 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 4 DBE/Lweti 2023 NSC – Ticondziso tekumaka SIGABA B: EMATHEKSTHI EMIBHALOMBIKO UMBUTO 2: IMIBHALOMBIKO (100–120 emagama itheksthi ngayinye) (50 emamaki) 2.1 INCWADZI YEMTSETFO LOKUCUKETFWE: Incwadzi yemtsetfo ayifake loku lokulandzelako: SAKHIWO:  Inesingeniso, umtimba nesiphetfo.  Emakheli aba mabili langakafakwa timphawu tekufundza nekubhala. (Lalohlolwako liba sesandleni sekudla, lalobhalelwako liba sesandleni sesencele.)  Likheli lesibili lifakwa sikhundla salobhalelwako. (Sib. Mphatsisitolo)  Kweciwa umugca ngembikwesibingelelo.  Sibingelelo lesihlelekile (Sib. Mnumzane/ Nkhosatana).  Kweciwa umugca ngembikwesihloko sencwadzi.  Sihloko salokutawukhulunywa ngako (Kudvumisa umpheki ngekudla lokumnandzi lakuphekile.)  Kweciwa umugca ngembikwesingeniso sencwadzi.  Singeniso lesetfula loko lokutawucocwa ngako. (Sib. Kudvumisa umpheki ngekupheka kudla lokumnandzi.)  Kweciwa umugca emva kwaleyo naleyo ndzima.  Tindzima letinemicondvo lebumbene.  Kweciwa umugca ngembikwesiphetfo.  Siphetfo lesisonga loko lebekucocwa ngako emtimbeni wencwadzi.  Kweciwa umugca ngembikwekuvalelisa.  Kuvalelisa lokuhambelana nesibingelelo. (Sib. Ngimi lotitfobako)  Kubhalwa ligama nesibongo. LOKUBALULEKILE:  Kusetjentiswa irejista lefanele.  Kucikelelwa kusetjentiswa kwelulwimi ngalokujulile.  Linani lemagama lalindzelekile licikelelwe. CAPHELA: Kwabiwa kwemamaki: (Bona irubhriki) [25] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 5 DBE/Lweti 2023 NSC – Ticondziso tekumaka 2.2 SIHLATIYWA LOKUCUKETFWE: Sihlatiywa asiphatselane nemcimbi lebewubanjelwe endzaweni yekukhibika ledvumile lesedvute nalapho umhlolwa ahlala khona. SAKHIWO:  Singeniso.  Umtimba.  Siphetfo. IMINININGWANE LELINDZELEKILE:  Sihloko sesihlatiywa.  Indzawo lekubanjelwe kuyo umcimbi.  Lusuku lwemcimbi.  Sifinyeto ngaloko lokuhlatiywako.  Ingcikitsi yalokuhlatiywako.  Imibono yemhlolwa ngalomcimbi (tincomo). LOKUBALULEKILE:  Kusetjentiswa irejista lefanele.  Kucikelelwa kusetjentiswa kwelulwimi ngalokujulile.  Linani lemagama lalindzelekile licikelelwe.  CAPHELA: Kwabiwa kwemamaki: (Bona irubhriki) [25] 2.3 INKHULUMOMPHENDVULWANO SAKHIWO: Inkhulumomphendvulwano ayifake loku lokulandzelako:  Singeniso  Umtimba  Siphetfo  Luhlaka (emagama alabakhulumako abhalwa ngasesandleni sesencele bese kufakwa ikholoni, bokhulunyiwe abafakwa. Lokwentekako kubhalwa kubakaki.)  Kusetjentiswa inkhulumongco. LOKUBALULEKILE:  Kusetjentiswa irejista lefanele.  Kucikelelwa kusetjentiswa kwelulwimi ngalokujulile.  Akube ngumhlolwa nemngani wakhe labakhulumako.  Akuvele imbangela yekubaleka kwakhe ekhaya.  Akuvele tizatfu letenta kutsi akabuyele ekhaya angahlali etitaladini. CAPHELA: Kwabiwa kwemamaki: (Bona irubhriki) [25] Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 6 DBE/Lweti 2023 NSC – Ticondziso tekumaka 2.4 INKHULUMOLUHLOLO SAKHIWO: Inkhulumoluhlolo ayifake loku lokulandzelako:  Sihloko. (Iphatselene nani lenkhulumoluhlolo).  Umtimba wakhiwa ngimibuto yalohlolako. (Sodolobha: longumnumzane Sibonangaye).  Siphetfo. (Kusongwa kwenkhulumoluhlolo)  Luhlaka. (Emagama alabakhulumako abhalwa ngasesandleni sesencele bese kufakwa ikholoni, bokhulunyiwe abafakwa.)  Lokwentekako kubhalwa kubakaki.  Kusetjentiswa inkhulumongco. LOKUBALULEKILE:  Kusetjentiswa irejista lefanele.  Kucikelelwa kusetjentiswa kwelulwimi ngalokujulile nangalokuhlelekile.  Akube nguSodolobha nemhlolwa labakhulumako ngekweswelakala kwemanti emmangweni wemhlolwa nobe emmangweni losedvute nemhlolwa.  Akukhulunywe ngekuswelakala kwemanti lesekutsetse sikhatsi lesidze.  Umhlolwa akanikwe litfuba lekubuta lafuna kukwati ngaloluhlolo. CAPHELA: Kwabiwa kwemamaki: (Bona irubhriki) [25] 2.5 INCWADZI YEBUHLOBO SAKHIWO: Incwadzi ayifake loku lokulandzelako:  Singeniso, umtimba nesiphetfo.  Likheli linye leliphelele lelingakafakwa timphawu tekubhala nekufundza lelisesandleni sekudla.  Likheli liba nelusuku, inyanga ibhalwe ngeSiswati (Sib. 12 Lweti 2023)  Kweciwa umugca embikwesibingelelo.  Sibingelelo sencwadzi. (Sibingelelo kufanele sivete buhlobo lobukhona emkhatsini walobhalako nalobhalelwako. Sib. Mzala/Temafa)  Kweciwa umugca ngembikwesingeniso.  Singeniso lesetfula loko lekutawucocwa ngako.  Kweciwa umugca emva kwaleyo naleyo ndzima.  Tindzima letinemicondvo lebumbene.  Kweciwa umugca ngembikwesiphetfo.  Siphetfo lesisonga loko lobekucocwa ngako emtimbeni wencwadzi.  Kweciwa umugca ngembikwekuvalelisa.  Kuvalelisa lokuhambelana nesibingelelo. (Sivaleliso kufanele sivete buhlobo lobukhona emkhatsini walobhalako nalobhalelwako. Sib. Ngimi umzala wakho.)  Sibongo asifakwa. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 7 DBE/Lweti 2023 NSC – Ticondziso tekumaka LOKUBALULEKILE:  Umhlolwa akacikelele kusetjentiswa kwerejista lefanele, kukhetfwa kwemagama, kwakhiwa kwemisho, kubhalwa kwetindzima, tiphumuti nelupelomagama.  Incwadzi ayivete umhlolwa asola umzala wakhe ngalesento sekweba mabonakudze wamakhelwane. CAPHELA: Kwabiwa kwemamaki: (Bona irubhriki) [25] 2.6 LUHLELO NEMAMINITHI EMHLANGANO SAKHIWO: LUHLELO:  Umhlolwa uphindze abhale loluhlelo lanikwe lona kusukela esihlokweni.  Kulindzeleke kutsi agcwalise tikhala ngetihlokwana letihambisana nembuto ngembikwekubhala emaminithi.  Loluhlelo aluhambisane nemaminithi emhlangano. EMAMINITHI  Ahambisana neluhlelo futsi asuselwa kulo.  Tihlokwana letiseluhlelweni tibuye tivele futsi tilandzelane njengobe tinjalo emaminithini.  Tincumo letitsetfwe emhlanganweni.  Kuvalwa kwemhlangano.  Kusayina kwalobhala nelusuku lasayine ngalo. LOKUBALULEKILE:  Kusetjentiswa irejista lefanele.  Kucikelelwa kusetjentiswa kwelulwimi ngalokujulile nangalokuhlelekile.  Umhlolwa akaphindze abhale luhlelo lwemhlangano lanikwe lona abuye agcwalise netikhala.  Luhlelo lwemhlangano nemaminithi akuvete tinkinga letibangwa bosidlani emmangweni. CAPHELA: Kwabiwa kwemamaki: (Bona irubhriki) [25] SAMBA SESIGABA B: 50 SAMBA SAKO KONKHE: 100 Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 8 DBE/Lweti 2023 NSC – Ticondziso tekumaka CAPHELA:  Sebentisa irubhriki njalo nawumaka indzaba (Liphepha le-3, SIGABA A).  Emamaki lasukela ku-0–50 ehlukaniswe ngemazinga lasihlanu-(5) etinchazelo temakhono, (Emalengiso, Licophelo lelisetulu, Lokwenetisako, Lokusilele naLokungaphumelelisi).  Kuletimphawu taLokucuketfwe, Lulwimi neSitayela, letinchazelo temakhono letisihlanu tehlukaniswe ngekwelizinga lelisetulu ngalokubabatekako nelizinga lelisetulu ngalokungababateki, ngekwehlukana kwemamaki netinchazelo temakhono.  Sakhiwo sona asitsintseki ngalokwehlukaniswa kwelizinga lelisetulu ngalokubabatekako nelizinga lelisetulu ngalokungababateki. IRUBHRIKI YEKUHLOLA INDZABA YELULWIMI LWASEKHAYA [50 EMAMAKI] Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi LOKUCUKETFWE 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 NEKUHLELA -Imphendvulo -Imphendvulo -Imphendvulo -Imphendvulo -Yonkhe imphendvulo lengemalengiso lesecophelweni lelisetulu leyenetisako. lengakabumbani. iyanhlanhlatsa. Lizinga lelisetulu (Imphendvulo lababateka ngetulu ngalokubabatekako. -Imibono ibumbene futsi -Imibono ayikacaci kantsi -Imibono ihlangahlangene nemibono) kwalokulindzelekile. -Imibono ivutsiwe, ikholweka futsi akusiyo futsi iyadidana ayikacondzi Kuhleleka kwemibono -Imibono ivutsiwe, iyaheha ihambisana ngalokwenetisako. yekuticambela. ngco. nakulungiselelwa inekuhlakanipha nesihloko -Kuhleleka kubumbene -Buncane bufakazi -Kunekuphindzaphindza kubhala lokukhombisa kucabanga ngalokuphelele. nesingeniso, umtimba bekuhleleka lokungevakali. ngalokubabatekako Kucikelelwa lokujulile. -Kuhleleka nesiphetfo nekubumbana. -Akukho kuhleleka kwenhloso, -Kuhleleka kusecophelweni lelisetulu ngalokwenetisako. nekubumbana. tetsamelilwati kungemalengiso kakhulu, lokubumbene nesimongcondvo. lababatekako kubumbene nesingeniso, umtimba 30 EMAMAKI nesingeniso, umtimba nesiphetfo. kanye nesiphetfo. 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 Lizinga lelisetulu -Imphendvulo -Imphendvulo -Imphendvulo leyenetisako -Imphendvulo legcwele -Awukho namncane lengemalengiso kodvwa lesecophelweni lelisetulu. kodvwa kukhona kunhlanhlatsa. umzamo wekuphendvula ingenato timphawu -Imibono iyaheha lokungevakali kahle. -Imibono ayihlangani, ngesihloko. tekubabateka. ihambisana nesihloko. -Imibono ibumbene iyadidana. -Yonkhe imphendvulo -Imibono ivutsiwe futsi -Kuhleleka iyakholweka. -Abukho bufakazi iyanhlanhlatsa, ngalokungababateki ihlakaniphile. lokusecophelweni -Kukhona kuhleleka bekuhleleka ayemukeleki. -Kuhleleka lelisetulu lokubumbene lokutsite kanye nekubumbana. -Akuvakali, lokungemalengiso nesingeniso, umtimba nekubumbana kuhlangahlangene. kubumbene nesingeniso, nesiphetfo. nesingeniso, umtimba umtimba nesiphetfo. nesiphetfo. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 9 DBE/Lweti 2023 NSC – Ticondziso tekumaka IRUBHRIKI YEKUHLOLA INDZABA YELULWIMI LWASEKHAYA [50 EMAMAKI] (iyachubeka) Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi LULWIMI, SITAYELA 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 NEKUHLUNGWA -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, -Lulwimi aluvakali. KWEMAPHUTSA nesilulumagama nesilulumagama nesilulumagama sitayela -Umoya, irejista, sitayela kuhambelana nenhloso kuhambelana nenhloso kuhambelana nenhloso nesilulumagama nesilulumagama Lizinga lelisetulu ngalokubabatekako Kuhambelana tetsamelilwati tetsamelilwati tetsamelilwati akuhambelani akuhambelani nakancane kwemoya irejista, nesimongcondvo nesimongcondvo nesimongcondvo nenhloso nenhloso tetsamelilwati sitayela, ngemalengiso ngelicophelo lelisetulu. ngalokwenetisako. tetsamelilwati nesimongcondvo. silulumagama lababatekako. -Lulwimi lusecophelweni -Lulwimi lusetjentiswe nesimongcondvo. -Silulumagama sincane nenhloso -Lulwimi lolunekutetsemba lelisetulu kantsi nemoya ngalokwenetisako kwetfula -Kusetjentiswa ngendlela yekutsi nesimongcondvo lolugculisako nalolunemba uyemukeleka lokushiwo embhalweni. kwelulwimi lokubhaliwe akulandzeleki. Kusetjentiswa ngemalengiso emphendvulweni yonkhe. -Umoya uyenetisa. kusacatfuta. kwelulwimi, timphawu lababatekako. -Emaphutsa eluhlelo -Emasu ebugagu belulwimi -Umoya nekukhetseka tekufundza -Emasu ebugagu belulwimi nesipelingi asetjentisiwe kunotsisa kwemagama nekubhala, luhlelo, asetjentiswe akasimanyenti. lokucuketfwe. akwemukeleki. sipelingi ngemphumelelo lenkhulu -Kuticambela -Silulumagama (lupelomagama) kuveta umoya nekuheha lokusecophelweni sincane kakhulu. kwemphendvulo. lelisetulu. 15 EMAMAKI -Esikhatsini lesinyenti kakhulu emaphutsa eluhlelo nesipelingi kute. -Kunekuticambela lokungemalengiso lasetulu kakhulu. 13 10 7 4 Lizinga lelisetulu -Lulwimi lusetjentiswe -Lulwimi lusetjentiswe -Lulwimi lusetjentiswe -Lulwimi lusetjentiswe ngemalengiso ngemphumelelo ngalokwenetisako kodvwa ngalokungenetisi. nangalokuveta umoya lesecopheweni lelisetulu. ngalokungafani -Kusetjentiswa lokhutsatako -Umoya uyemukeleka embhalweni wonkhe. kwetinhlobo ngemphumelelo. futsi uneligalelo -Imvamisa umoya letehlukene temisho ngalokungababateki -Esikhatsini lesinyenti lelemukelekile. wemukelekile, emasu kuncane/kute. emaphutsa eluhlelo -Emaphutsa eluhlelo ebugagu belulwimi -Silulumagama nesipelingi awekho. nesipelingi ambalwa. asetjentiswe kancane. sincane kakhulu. -Kuticambela -Icambeke kahle. kungemalengiso. Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 10 DBE/Lweti 2023 NSC – Ticondziso tekumaka IRUBHRIKI YEKUHLOLA INDZABA YELULWIMI LWASEKHAYA [50 EMAMAKI] (iyachubeka) Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi SAKHIWO 5 4 3 2 0–1 -Sihloko sitfutfukiswe -Imininingwane -Imininingwane ihambisana -Lamanye emaphuzu -Emaphuzu ladzingekile Timphawu tetheksthi ngemalengiso. itfutfukiswe nesihloko. emukelekile. asilele. Kutfutfukiswa -Imininingwane yetfulwe ngalokuhlelekile. -Imisho netindzima -Imisho netindzima -Imisho netindzima kwetindzima ngemalengiso. -Kunekubumbana. kwakheke kahle. kunemaphutsa. kunemaphutsa. nekwakhiwa -Imisho netindzima -Imisho netindzima -Indzaba iyevakala. -Indzaba iyevakala -Indzaba ayinamcondvo. kwemisho kwakheke ngemalengiso kuhlelekile futsi noko. lababatekako. kutinhlobonhlobo. 5 EMAMAKI Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 11 DBE/Lweti 2023 NSC – Ticondziso tekumaka SIGABA B: EMATHEKSTHI EMIBHALOMBIKO LEMIDZE (25) IRUBHRIKI YEKUHLOLA ITHEKSTHI YEMBHALOMBIKO LOMUDZE WELULWIMI LWASEKHAYA [25 EMAMAKI] Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi LOKUCUKETFWE, 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3 KUHLELA NESAKHIWO -Imphendvulo -Imphendvulo -Imphendvulo -Imphendvulo lecatfutako -Imphendvulo ayikhombisi lengemalengiso lesecophelweni lelisetulu leyenetisako lekhombisa lwati loluncane nakancane kuba nelwati Imphendvulo nemibono lababatekako. lekhombisa lekhombisa lwati lweluhlobo lwetheksthi lwetimphawu teluhlobo Kuhleleka kwemibono -Imibono ivutsiwe, lwati lolusecophelweni lweluhlobo lwetheksthi lebhalwako. lwetheksthi lebhalwako. nakulungiselelwa kubhala inekuhlakanipha lelisetulu lweluhlobo lebhalwako. -Umbhalo unekutsemeleta -Inshokutsi iyanhlanhlatsa, Inhloso, tetsamelilwati, lokukhombisa kucabanga lwetheksthi lebhalwako. -Umbhalo awukacondzi lokunyenti. igcwele kutsemeleta timphawu/timiso, lokujulile. -Umbhalo ucondze ngco ngco ngalokuphelele -Kubumbana kwemaphuzu lokunyenti. nesimongcondvo. -Lwati lolungemalengiso awutsemeleti. unekutsemeleta alokucuketfwe kuncane -Emaphuzu alokucuketfwe lwetimphawu teluhlobo -Lokucuketfwe kunemibono lokutsite. kakhulu. akakabumbani 15 EMAMAKI lwetheksthi lebhalwako. lebumbene ngelicophelo -Emaphuzu -Imbalwa imininingwane nakancane. -Umbhalo ucondze ngco. lelisetulu. alokucuketfwe leyesekela sihloko. -Imbalwa kakhulu -Lokucuketfwe kunemibono -Imininingwane yetfulwe abumbene -Imitsetfo netimiso imininingwane leyesekela lebumbene ngemalengiso. ngelicophelo lelisetulu ngalokwenetisako. letibalulekile tesakhiwo sihloko. -Yonkhe imininingwane kantsi yonkhe yesekela -Leminye imininingwane setheksthi atikalandzelwa -Imitsetfo netimiso icaciswe ngemalengiso sihloko. iyasesekela sihloko. ngalokufanele. tesakhiwo setheksthi kantsi futsi yesekela sihloko. -Sakhiwo lesemukelekako -Sakhiwo siyenetisa -Kunyenti lokubalulekile letibalulekile -Sakhiwo lesifanele lesinemaphutsa langasho kodvwa sinemaphutsa lokusilele. atikalandzelwa lesingemalengiso lutfo. latsite. nakancane. nalesingenamaphutsa. LULWIMI, SITAYELA 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2 NEKUHLUNGWA -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela KWEMAPHUTSA nesilulumagama nesilulumagama sitayela nesilulumagama nesilulumagama kuhambelana ngemalengiso kuhambelana nenhloso nesilulumagama akuhambelani kahle akuhambelani nakancane Umoya, irejista, sitayela, nenhloso tetsamelilwati tetsamelilwati kuhambelana nenhloso nenhloso tetsamelilwati nenhloso tetsamelilwati inhloso, tetsamelilwati nesimongcondvo. nesimongcondvo tetsamelilwati nesimongcondvo. nesimongcondvo. nesimongcondvo. -Luhlelo alunamaphutsa ngelicophelo lelisetulu. nesimongcondvo -Kunemaphutsa -Kugcwele emaphutsa Timiso nekusetjentiswa kantsi futsi icambeke kahle. -Luhlelo luvame kungabi ngalokwenetisako. lamanyenti eluhlelo. lamanyenti ladidanako. kwelulwimi -Esikhatsini lesinyenti nemaphutsa kantsi futsi -Kunemaphutsa latsite -Silulumagama sincane -Silulumagama Kukhetseka kwemagama akunamaphutsa. umbhalo ucambeke eluhlelo. kakhulu. asihambisani nakancane Timphawu tekufundza ngelicophelo lelisetulu. -Silulumagama -Inshokutsi nenhloso. nekubhala nesipelingi. -Silulumagama lesenetisako. iyaphazamiseka. -Inshokutsi sisecophelweni lelisetulu. -Emaphutsa ihlangahlangene kakhulu. 10 EMAMAKI -Emaphutsa ambalwa akayiphazamisi kakhulu. inshokutsi. KWEHLUKA 22–25 17–20 12–15 7–10 0–5 KWEMAMAKI Emalungelo agodliwe

Study this subject

More from Grade 12 siSwati HL

View all