Downloaded from hlayiso.com
GRAAD 12
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA (HL)
LIPHEPHA LESITSATFU (P3)
2023
TICONDZISO TEKUMAKA
EMAMAKI: 100
Leticondziso Tekumaka tinemakhasi la-11.
Emalungelo agodliwe Phenya
Skip to contentAll 2023 papers 





View all





siSwati HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2023 Memo
Grade 12 siSwati HL Paper 3 memorandum from the NSC June Exam 2023, 11 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Siswati Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2023 · siswati. Memorandum. Read online or download the PDF.
- Subject
- siSwati HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Siswati
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2023
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 11
- File size
- 511.8 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 11
This exam
NSC June Exam 2023
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Kulalela nekukhuluma (Listening and Speaking)50 marks
- Question 1.2Kulalela nekukhuluma (Listening and Speaking)50 marks
- Question 1.3Kulalela nekukhuluma (Listening and Speaking)50 marks
- Question 1.4Kulalela nekukhuluma (Listening and Speaking)50 marks
- Question 1.5Kulalela nekukhuluma (Listening and Speaking)50 marks
- Question 1.6Kufundza nekubuka (Reading and Viewing) — non-literary50 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 2 DBE/2023
SC/NSC – Ticondziso Tekumaka
SIGABA A: INDZABA
UMBUTO 1: KUBHALWA KWENDZABA (340–390 emagama) (50 emamaki)
CAPHELA: Kuyo yonkhe imibhalo cikelela linani lemagama lelimisiwe. Indzaba
lephatselene nesitfombe ayinikwe sihloko.
1.1 Shangatsi lawo malanga angengeteka
LOKUBALULEKILE:
Umhlolwa kulindzeleke kutsi abhale indzaba ngesikhatsi lesihambisana
nendzaba yakhe.
Umhlolwa kulindzeleke kutsi abhale ngesehlakalo lesihle nobe lesibi
lesamenta afise kutsi emalanga angeteke.
Indzaba kungenteka ilandzise /ichaze/ivete limuva lembhali.
Umhlolwa akacikelele kusetjentiswa kwerejista lefanele, kukhetfwa
kwemagama, kwakhiwa kwemisho, kubhalwa kwetindzima, tiphumuti
nelupelomagama. [50]
1.2 Yehheni bo! Lwaphela lusha.
LOKUBALULEKILE:
Umhlolwa kulindzeleke kutsi abhale ngaloko lokucedza lusha nobe tintfo
letenta kutsi lusha lushabalale, lokungenteka ngulendlela lolutiphatsa
ngayo.
Indzaba kungenteka ichaze /ilandzise/ivete limuva lembhali.
Umhlolwa akacikelele kusetjentiswa kwerejista lefanele, kukhetfwa
kwemagama, kwakhiwa kwemisho, kubhalwa kwetindzima, tiphumuti
nelupelomagama. [50]
1.3 Kubeketela kwangisita.
LOKUBALULEKILE:
Umhlolwa kulindzeleke kutsi abhale ngetigameko letimatima
lahlangabetane nato emphilweni letimente wabeketela wate wasitakala.
Indzaba kungenteka ivete limuva lembhali /ilandzise/ichaze.
Umhlolwa akacikelele kusetjentiswa kwerejista lefanele, kukhetfwa
kwemagama, kwakhiwa kwemisho, kubhalwa kwetindzima, tiphumuti
nelupelomagama. [50]
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 3 DBE/2023
SC/NSC – Ticondziso Tekumaka
1.4 Yimali-ke leyo!
LOKUBALULEKILE:
Umhlolwa angabhala ngaloko lokwentiwa yimali nobe imisebenti
leyentiwa yimali lokungenteka kutsi leyo misebenti mihle nobe mibi.
Indzaba kungenteka ibe nhlangotsimbili/ichaze/ilandzise.
Umhlolwa akacikelele kusetjentiswa kwerejista lefanele, kukhetfwa
kwemagama, kwakhiwa kwemisho, kubhalwa kwetindzima, tiphumuti
nelupelomagama. [50]
1.5 Labanye bantfu bahlupheka ngobe bayavilapha.
LOKUBALULEKILE:
Umhlolwa angabhala ngekuvumelana nembono nobe awuphikise.
Akavete tizatfu letimenta kutsi avume kutsi labanye bantfu bahlupheka
ngobe bayavilapha nobe abhale kutsi abavilaphi bahlushekiswa
nguletinye timo.
Indzaba kungenteka ibe hlangotsilunye/nhlangotsimbili/ichaze/ilandzise.
Umhlolwa akacikelele kusetjentiswa kwerejista lefanele, kukhetfwa
kwemagama, kwakhiwa kwemisho, kubhalwa kwetindzima, tiphumuti
nelupelomagama. [50]
1.6– Tonkhe tindzaba letiphatselene netitfombe tingatsatsa nobe nguluphi luhlobo
1.8 lwendzaba: indzaba lelandzisako, lechazako, lehlangotsilunye,
lenhlangotsimbili, naleveta limuva lembhali.
LOKUBALULEKILE:
Umhlolwa kulindzeleke kutsi avete emaphuzu lavakalako lahambelana
nesitfombe, angagudluki kuso.
Umhlolwa akacikelele kusetjentiswa kwerejista lefanele, kukhetfwa
kwemagama, kwakhiwa kwemisho, kubhalwa kwetindzima, tiphumuti
nelupelomagama. [50]
CAPHELA: KWABIWA KWEMAMAKI: (BONA IRUBHRIKI)
SAMBA SESIGABA A: 50
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 4 DBE/2023
SC/NSC – Ticondziso Tekumaka
SIGABA B: EMATHEKSTHI EMIBHALOMBIKO
UMBUTO 2: IMIBHALOMBIKO (100–120 emagama itheksthi ngayinye)
(50 emamaki)
2.1 INCWADZI YEBUHLOBO
SAKHIWO:
Incwadzi yebuhlobo ayifake loku lokulandzelako:
Singeniso, umtimba nesiphetfo.
Likheli linye leliphelele lelingakafakwa timphawu tekubhala nekufundza
lelisesandleni sekudla.
Likheli liba nelusuku, inyanga ibhalwe ngeSiswati (Sib.5 Inhlaba 2023)
Kweciwa umugca embikwesibingelelo.
Sibingelelo sencwadzi. (Sibingelelo kufanele sivete buhlobo lobukhona
emkhatsini walobhalako nalobhalelwako. Sib. Mnaketfu/ Majawonkhe)
Kweciwa umugca ngembikwesingeniso.
Singeniso lesetfula loko lekutawucocwa ngako.
Kweciwa umugca emva kwaleyo naleyo ndzima.
Tindzima letinemicondvo lebumbene.
Kweciwa umugca ngembikwesiphetfo.
Siphetfo lesisonga loko lebekucocwa ngako emtimbeni wencwadzi.
Kweciwa umugca ngembikwekuvalelisa.
Kuvalelisa lokuhambelana nesibingelelo. (Sivaleliso kufanele sivete
buhlobo lobukhona emkhatsini walobhalako nalobhalelwako. Sib. Ngimi
dzadzewenu/umnakenu)
Sibongo asifakwa.
LOKUBALULEKILE:
Umhlolwa akacikelele kusetjentiswa kwerejista lefanele, kukhetfwa
kwemagama, kwakhiwa kwemisho, kubhalwa kwetindzima, tiphumuti
nelupelomagama.
Incwadzi ayatise umnakabomhlolwa kutsi angasakhatsateki ngekumnika
imali yekufundza ngobe sicelo sakhe semfundzate sesemukelekile.
CAPHELA: KWABIWA KWEMAMAKI: (BONA IRUBHRIKI) [25]
2.2 I-ATHIKILI YELIPHEPHANDZABA
SAKHIWO:
I-athikili ayifake loku lokulandzelako:
Singeniso, umtimba nesiphetfo.
Sihloko se-athikili (Tifiso tebantfu labasha kulomnyaka.)
Lusuku lebhalwe ngalo.
Ligama lembhali wayo.
Ligama leliphephandzaba leya kulo. (Bhoboka Silalele)
Lokucuketfwe. (Tifiso tebantfu labasha kulomnyaka.)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 5 DBE/2023
SC/NSC – Ticondziso Tekumaka
Kubhalwa ngetindzima/ngemaphuzu/gemakholomu.
Kusetjentiswa emafonti lahlukahlukene.
Tincomo.
LOKUBALULEKILE:
Umhlolwa akacikelele kusetjentiswa kwerejista lefanele, kukhetfwa
kwemagama, kwakhiwa kwemisho, kubhalwa kwetindzima, tiphumuti
nelupelomagama.
Caphela kutsi i-athikili iphatselene netifiso tekuvulela bantfu labasha
umsebenti kulomnyaka.
CAPHELA: KWABIWA KWEMAMAKI: (BONA IRUBHRIKI) [25]
2.3 UMLANDVOMUFI
SAKHIWO:
Umlandvomufi awufake loku lokulandzelako:
Singeniso, umtimba nesiphetfo.
Uhleleke ngekulandzelana kwemphilo yakhe.
Sihloko, siba nemagama emufi laphelele nesibongo sakhe, Sib.
Umlandvomufi wa ….
Ligama nesibongo semufi.
Lusuku latelwe ngalo nendzawo latalelwe kuyo (Hhayi sibhedlela).
Batali bakhe, labaphilako nalesebashona.
Imfundvo yemabanga laphasi nalasetulu.
Imfundvo lephakeme.
Temisebenti.
Tikhundla labetibambile.
Tasekuhlaleni.
Ligalelo lalifake emmangweni (Nangabe likhona).
Indlela lashone ngayo.
Lusuku lashone ngalo.
Labashiya emhlabeni.
Kumvalelisa. (Sib. Lala ngekuthula/Tinanatelo temufi njll.)
LOKUBALULEKILE:
Umhlolwa akacikelele kusetjentiswa kwerejista lefanele, kukhetfwa
kwemagama, kwakhiwa kwemisho, kubhalwa kwetindzima, tiphumuti
nelupelomagama.
Umlandvomufi awukhulume ngamzala wemhlolwa losebenta emayini
lotfolakale ashona engotini yemoto.
Akukakuvunyelwa kutsi uma kubhalwa umlandvomufi atikhulumele ngobe
usuke asashonile.
CAPHELA: KWABIWA KWEMAMAKI: (BONA IRUBHRIKI) [25]
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 6 DBE/2023
SC/NSC – Ticondziso Tekumaka
2.4 LUHLELO NEMAMINITHI EMHLANGANO
SAKHIWO:
LUHLELO:
Kulindzeleke kutsi umhlolwa abhale loluhlelo lanikwe lona, kusukela
esihlokweni bese ugcwalisa tikhala ngetihlokwana letihambisana
nembuto ngembikwekubhala emaminithi.
Loluhlelo aluhambisane nemaminithi emhlangano.
EMAMINITHI
Ahambisana neluhlelo futsi asuselwa kulo.
Tihlokwana letiseluhlelweni tibuye tivele futsi tilandzelane njengobe
tinjalo emaminithini.
Tincumo letitsetfwe emhlanganweni.
Kuvalwa kwemhlangano.
Kusayina kwalobhala nelusuku lasayine ngalo.
LOKUBALULEKILE:
Umhlolwa akacikelele kusetjentiswa kwerejista lefanele, kukhetfwa
kwemagama, kwakhiwa kwemisho, kubhalwa kwetindzima, tiphumuti
nelupelomagama.
Umhlolwa akaphindze abhale luhlelo lwemhlangano lanikwe lona abuye
agcwalise netikhala.
Luhlelo lwemhlangano nemaminithi akuvete indlela lekufanele bashayeli
batiphatse ngayo uma batfutsa sive.
CAPHELA: KWABIWA KWEMAMAKI: (BONA IRUBHRIKI) [25]
2.5 INCWADZI YEMTSETFO
SAKHIWO:
Incwadzi yemtsetfo ayifake loku lokulandzelako:
Singeniso, umtimba nesiphetfo.
Emakheli aba mabili langakafakwa timphawu tekubhala nekufundza.
(Lalohlolwako liba sesandleni sekudla, lalobhalelwako libe sesandleni
sesancele, ehlukaniswe ngumugca emkhatsini wawo.)
Likheli lekucala liba nelusuku, inyanga ibhalwe ngeSiswati (5 Inhlaba
2023).
Kweciwa umugca ngembikwelikheli lesibili.
Likheli lesibili lifakwa sikhundla salobhalelwako. (Sib. Mphatsisikolo.)
Kweciwa umugca ngembikwesibingelelo.
Sibingelelo sencwadzi sihlelekile. (Sibingelelo kufanele sivete bulili
balobhalelwako. Sib. Mnumzane/Nkhosatane)
Kweciwa umugca ngemva kwekubingelela.
Sihloko sendzaba lekutawukhulunywa ngaso.
Sihloko siba sesandleni sesancele, sibhalwe ngetinhlavu letinkhulu.
Nakusetjentiswe tinhlavu letincane, sihloko asidvwetjelwe.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 7 DBE/2023
SC/NSC – Ticondziso Tekumaka
Kweciwa umugca emva kwesihloko.
Singeniso lesetfula loko lokutawucocwa ngako ngelulwimi loluhlelekile.
Kweciwa umugca emva kwaleyo naleyo ndzima.
Tindzima letinemicondvo lebumbene.
Kweciwa umugca ngembikwesiphetfo.
Siphetfo lesisonga loko lebekucocwa ngako emtimbeni wencwadzi.
Kweciwa umugca ngembikwekuvalelisa.
Kuvalelisa lokutitfobako lokuhambelana nesibingelelo. (Sib. Ngimi
lotitfobako)
Sibongo siyafakwa.
LOKUBALULEKILE:
Umhlolwa akacikelele kusetjentiswa kwerejista lefanele, kukhetfwa
kwemagama, kwakhiwa kwemisho, kubhalwa kwetindzima, tiphumuti
nelupelomagama.
Incwadzi yemhlolwa ayicele lucolo kumphatsisikolo ngesento lesibi
sekungena netidzakamiva esikolweni.
CAPHELA: KWABIWA KWEMAMAKI: (BONA IRUBHRIKI) [25]
2.6 INKHULUMISWANO
SAKHIWO:
Inkhulumiswano ayifake loku lokulandzelako:
Inesingeniso, umtimba nesiphetfo.
Singeniso sisendlalelo saloko lokutawenteka, indzawo lapho kwenteka
khona, lababandzakanyekako kulenkhulumiswano naloko
labatawukhulumisana ngako.
Esikhatsini lesinyenti akuvuselwana nivele ningene endzabeni.
Umtimba wakhiwa yinkhulumo lapho icala khona, itfutfuke ize ifike
esicongweni sayo.
Kubhalwa emagama alabakhulumako abe ngasesandleni sesancele bese
kufakwa ikholoni emva kwawo, bokhulunyiwe abafakwa.
Lokwentekako kubhalwa etibiyelweni.
Kusetjentiswa inkhulumongco.
LOKUBALULEKILE:
Umhlolwa akacikelele kusetjentiswa kwerejista lefanele, kukhetfwa
kwemagama, kwakhiwa kwemisho, kubhalwa kwetindzima, tiphumuti
nelupelomagama.
Akube ngumhlolwa namakhelwane wakhe labakhulumako.
Akukhulunywe ngemacembe nemangoza lawiswa tihlahla
takamakhelwane ekhabomhlolwa.
CAPHELA: KWABIWA KWEMAMAKI: (BONA IRUBRIKI) [25]
SAMBA SESIGABA B: 50
SAMBA SAKO KONKHE: 100
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 8 DBE/2023
SC/NSC – Ticondziso Tekumaka
CAPHELA:
Sebentisa irubhriki njalo nawumaka indzaba (Liphepha le-3, SIGABA A).
Emamaki lasukela ku-0–50 ehlukaniswe ngemazinga lasihlanu-(5) etinchazelo temakhono, (Emalengiso, Licophelo lelisetulu, Lokwenetisako, Lokusilele
naLokungaphumelelisi).
Kuletimphawu taLokucuketfwe, Lulwimi neSitayela, letinchazelo temakhono letisihlanu tehlukaniswe ngekwelizinga lelisetulu ngalokubabatekako nelizinga lelisetulu
ngalokungababateki, ngekwehlukana kwemamaki netinchazelo temakhono.
Sakhiwo sona asitsintseki ngalokwehlukaniswa kwelizinga lelisetulu ngalokubabatekako nelinelizinga lelisetulu ngalokungababateki.
IRUBHRIKI YEKUHLOLA INDZABA YELULWIMI LWASEKHAYA [50 EMAMAKI]
Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi
lelisetulu
LOKUCUKETFWE 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
NEKUHLELA -Imphendvulo -Imphendvulo -Imphendvulo -Imphendvulo -Yonkhe imphendvulo
lengemalengiso lesecophelweni lelisetulu leyenetisako. lengakabumbani. iyanhlanhlatsa.
(Imphendvulo lababateka ngetulu ngalokubabatekako. -Imibono ibumbene futsi -Imibono ayikacaci kantsi -Imibono ihlangahlangene
nemibono) kwalokulindzelekile. -Imibono ivutsiwe, ikholweka futsi akusiyo futsi iyadidana, ayikacondzi
Kuhleleka kwemibono -Imibono ivutsiwe, iyaheha ihambisana ngalokwenetisako. yekuticambela. ngco.
nakulungiselelwa inekuhlakanipha nesihloko -Kuhleleka kubumbene -Buncane bufakazi -Kunekuphindzaphindza
Lizinga lelisetulu Lizinga
kubhala lokukhombisa kucabanga ngalokuphelele. nesingeniso, umtimba bekuhleleka lokungevakali.
Kucikelelwa lokujulile. -Kuhleleka nesiphetfo nekubumbana. -Akukho kuhleleka
kwenhloso, -Kuhleleka kusecophelweni lelisetulu ngalokwenetisako. nekubumbana.
tetsamelilwati kungemalengiso kakhulu, lokubumbene
nesimongcondvo. lababatekako, nesingeniso, umtimba
kubumbene nesingeniso, nesiphetfo.
30 EMAMAKI umtimba kanye
nesiphetfo.
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
-Imphendvulo -Imphendvulo -Imphendvulo leyenetisako -Imphendvulo legcwele -Awukho namncane
lengemalengiso kodvwa lesecophelweni lelisetulu. kodvwa kukhona kunhlanhlatsa. umzamo wekuphendvula
ngalokungababateki ngalokubabatekako
ingenato timphawu -Imibono iyaheha, lokungevakali kahle. -Imibono ayihlangani, ngesihloko.
tekubabateka. ihambisana nesihloko. -Imibono ibumbene, iyadidana. -Yonkhe imphendvulo
-Imibono ivutsiwe futsi -Kuhleleka iyakholweka. -Abukho bufakazi iyanhlanhlatsa,
ihlakaniphile. lokusecophelweni -Kukhona kuhleleka bekuhleleka ayemukeleki.
-Kuhleleka lelisetulu lokubumbene lokutsite kanye nekubumbana. -Akuvakali,
lokungemalengiso, nesingeniso, umtimba nekubumbana kuhlangahlangene.
kubumbene nesingeniso, nesiphetfo. nesingeniso, umtimba
umtimba nesiphetfo. nesiphetfo.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 9 DBE/2023
SC/NSC – Ticondziso Tekumaka
IRUBHRIKI YEKUHLOLA INDZABA YELULWIMI LWASEKHAYA [50 EMAMAKI] (iyachubeka)
Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi
LULWIMI, SITAYELA 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
NEKUHLUNGWA -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, -Lulwimi aluvakali.
KWEMAPHUTSA nesilulumagama nesilulumagama nesilulumagama sitayela -Umoya, irejista, sitayela
kuhambelana nenhloso, kuhambelana nenhloso, kuhambelana nenhloso, nesilulumagama nesilulumagama
Kuhambelana tetsamelilwati tetsamelilwati tetsamelilwati akuhambelani akuhambelani nakancane
kwemoya irejista, nesimongcondvo nesimongcondvo nesimongcondvo nenhloso, nenhloso, tetsamelilwati
sitayela, ngemalengiso ngelicophelo lelisetulu. ngalokwenetisako. tetsamelilwati nesimongcondvo.
silulumagama lababatekako. -Lulwimi lusecophelweni -Lulwimi lusetjentiswe nesimongcondvo. -Silulumagama sincane
Lizinga lelisetulu Lizinga lelisetulu ngalokubabatekako
nenhloso -Lulwimi lolunekutetsemba, lelisetulu kantsi nemoya ngalokwenetisako kwetfula -Kusetjentiswa ngendlela yekutsi
nesimongcondvo lolugculisako nalolunemba uyemukeleka lokushiwo embhalweni. kwelulwimi lokubhaliwe
Kusetjentiswa ngemalengiso emphendvulweni yonkhe. -Umoya uyenetisa. kusacatfuta. akungalandzeleki.
kwelulwimi, timphawu lababatekako. -Emaphutsa eluhlelo -Emasu ebugagu belulwimi -Umoya nekukhetseka
tekufundza -Emasu ebugagu belulwimi nesipelingi asetjentisiwe kunotsisa kwemagama
nekubhala, luhlelo, asetjentiswe akasimanyenti. lokucuketfwe. akwemukeleki.
sipelingi ngemphumelelo lenkhulu -Kuticambela -Silulumagama
(lupelomagama) kuveta umoya nekuheha lokusecophelweni sincane kakhulu.
kwemphendvulo. lelisetulu.
15 EMAMAKI -Esikhatsini lesinyenti
kakhulu emaphutsa
eluhlelo nesipelingi kute.
-Kunekuticambela
lokungemalengiso lasetulu
kakhulu.
ngalokungababateki
13 10 7 4
-Lulwimi lusetjentiswe -Lulwimi lusetjentiswe -Lulwimi lusetjentiswe -Lulwimi lusetjentiswe
ngemalengiso ngemphumelelo ngalokwenetisako kodvwa ngalokungenetisi.
nangalokuveta umoya lesecopheweni lelisetulu. ngalokungafani -Kusetjentiswa
lokhutsatako -Umoya uyemukeleka embhalweni wonkhe. kwetinhlobo
ngemphumelelo. futsi uneligalelo -Imvamisa umoya letehlukene temisho
-Esikhatsini lesinyenti lelemukelekile. wemukelekile, emasu kuncane/kute.
emaphutsa eluhlelo -Emaphutsa eluhlelo ebugagu belulwimi -Silulumagama
nesipelingi awekho. nesipelingi ambalwa. asetjentiswe kancane. sincane kakhulu.
-Kuticambela -Icambeke kahle.
kungemalengiso.
Emalungelo agodliwe Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 10 DBE/2023
SC/NSC – Ticondziso Tekumaka
IRUBHRIKI YEKUHLOLA INDZABA YELULWIMI LWASEKHAYA [50 EMAMAKI] (iyachubeka)
Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi
SAKHIWO 5 4 3 2 0–1
-Sihloko sitfutfukiswe -Imininingwane -Imininingwane ihambisana -Lamanye emaphuzu -Emaphuzu ladzingekile
Timphawu tetheksthi ngemalengiso. itfutfukiswe nesihloko. emukelekile. asilele.
Kutfutfukiswa -Imininingwane yetfulwe ngalokuhlelekile. -Imisho netindzima -Imisho netindzima -Imisho netindzima
kwetindzima ngemalengiso. -Kunekubumbana. kwakheke kahle. kunemaphutsa. kunemaphutsa.
nekwakhiwa -Imisho, netindzima -Imisho, netindzima Indzaba iyevakala. -Indzaba iyevakala -Indzaba ayinamcondvo.
kwemisho. kwakheke ngemalengiso kuhlelekile futsi noko.
lababatekako. kutinhlobonhlobo.
5 EMAMAKI
Emalungelo agodliwe Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3 11 DBE/2023
SC/NSC – Ticondziso Tekumaka
SIGABA B: EMATHEKSTHI EMIBHALOMBIKO LEMIDZE (25)
IRUBHRIKI YEKUHLOLA ITHEKSTHI YEMBHALOMBIKO LOMUDZE WELULWIMI LWASEKHAYA [25 EMAMAKI]
Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi
LOKUCUKETFWE, 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3
KUHLELA NESAKHIWO -Imphendvulo -Imphendvulo -Imphendvulo -Imphendvulo lecatfutako -Imphendvulo ayikhombisi
lengemalengiso lesecophelweni lelisetulu leyenetisako lekhombisa lwati loluncane nakancane kuba nelwati
Imphendvulo nemibono lababatekako. lekhombisa lekhombisa lwati lweluhlobo lwetheksthi lwetimphawu teluhlobo
Kuhleleka kwemibono -Imibono ivutsiwe, lwati lolusecophelweni lweluhlobo lwetheksthi lebhalwako. lwetheksthi lebhalwako.
nakulungiselelwa kubhala inekuhlakanipha lelisetulu lweluhlobo lebhalwako. -Umbhalo unekutsemeleta -Inshokutsi iyanhlanhlatsa,
Inhloso, tetsamelilwati, lokukhombisa kucabanga lwetheksthi lebhalwako. -Umbhalo awukacondzi lokunyenti. igcwele kutsemeleta
timphawu/timiso, lokujulile. -Umbhalo ucondze ngco ngco ngalokuphelele -Kubumbana kwemaphuzu lokunyenti.
nesimongcondvo. -Lwati lolungemalengiso awutsemeleti. unekutsemeleta alokucuketfwe kuncane -Emaphuzu alokucuketfwe
lwetimphawu teluhlobo -Lokucuketfwe kunemibono lokutsite. kakhulu. akakabumbani
15 EMAMAKI lwetheksthi lebhalwako. lebumbene ngelicophelo -Emaphuzu -Imbalwa imininingwane nakancane.
-Umbhalo ucondze ngco. lelisetulu. alokucuketfwe leyesekela sihloko. -Imbalwa kakhulu
-Lokucuketfwe kunemibono -Imininingwane yetfulwe abumbene -Imitsetfo netimiso imininingwane leyesekela
lebumbene ngemalengiso. ngelicophelo lelisetulu ngalokwenetisako. letibalulekile tesakhiwo sihloko.
-Yonkhe imininingwane kantsi yonkhe yesekela -Leminye imininingwane setheksthi atikalandzelwa -Imitsetfo netimiso
icaciswe ngemalengiso sihloko. iyasesekela sihloko. ngalokufanele. tesakhiwo setheksthi
kantsi futsi yesekela sihloko. -Sakhiwo lesemukelekako -Sakhiwo siyenetisa -Kunyenti lokubalulekile letibalulekile
-Sakhiwo lesifanele lesinemaphutsa langasho kodvwa sinemaphutsa lokusilele. atikalandzelwa
lesingemalengiso lutfo. latsite. nakancane.
nalesingenamaphutsa.
LULWIMI, SITAYELA 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2
NEKUHLUNGWA -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, -Umoya, irejista, sitayela -Umoya, irejista, sitayela
KWEMAPHUTSA nesilulumagama nesilulumagama sitayela nesilulumagama nesilulumagama
kuhambelana ngemalengiso kuhambelana nenhloso nesilulumagama akuhambelani kahle akuhambelani nakancane
Umoya, irejista, sitayela, nenhloso tetsamelilwati tetsamelilwati kuhambelana nenhloso nenhloso tetsamelilwati nenhloso tetsamelilwati
inhloso, tetsamelilwati nesimongcondvo. nesimongcondvo tetsamelilwati nesimongcondvo. nesimongcondvo.
nesimongcondvo. -Luhlelo alunamaphutsa ngelicophelo lelisetulu. nesimongcondvo -Kunemaphutsa -Kugcwele emaphutsa
Timiso nekusetjentiswa kantsi futsi icambeke kahle. -Luhlelo luvame kungabi ngalokwenetisako. lamanyenti eluhlelo. lamanyenti ladidanako.
kwelulwimi -Esikhatsini lesinyenti nemaphutsa kantsi futsi -Kunemaphutsa latsite -Silulumagama sincane -Silulumagama
Kukhetseka kwemagama akunamaphutsa. umbhalo ucambeke eluhlelo. kakhulu. asihambisani nakancane
Timphawu tekufundza ngelicophelo lelisetulu. -Silulumagama -Inshokutsi nenhloso.
nekubhala nesipelingi. -Silulumagama lesenetisako. iyaphazamiseka. -Inshokutsi
sisecophelweni lelisetulu. -Emaphutsa ihlangahlangene kakhulu.
10 EMAMAKI -Emaphutsa ambalwa akayiphazamisi
kakhulu. inshokutsi.
Emalungelo agodliwe
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
siSwati HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2023 Memo

Memorandum
siSwati HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2023 Memo

Memorandum
siSwati HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2024 Memo

Memorandum
siSwati HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2021 Memo

Memorandum
siSwati HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2017 Memo

Memorandum
siSwati HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2016 Memo
More from Grade 12 siSwati HL

Annual teaching plan
Gr 12 Siswati HL ATP 2023 24

Question paper
siSwati HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
siSwati HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
siSwati HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2025 Question Paper

Question paper
siSwati HL Grade 12 Paper 1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper