Skip to content

siSwati HL Grade 12 Paper 2 November 2024 NSC Question Paper

Question papersiSwati HLGrade 12202430 pages

Grade 12 siSwati HL Paper 2 question paper from the November 2024 NSC, 30 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

November NSC 2024

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Confidential NATIONAL SENIOR CERTIFICATE LIBANGA 12 SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA (HL) LIPHEPHA LESIBILI (P2) LWETI 2024 EMAMAKI: 80 SIKHATSI: Ema-awa la-2½ Leliphepha linemakhasi la-30. Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 2 DBE/Lweti 2024 NSC Confidential TICONDZISO KULABAHLOLWAKO 1. Fundzisisa leticondziso ngembikwekutsi ucale kuphendvula imibuto. 2. Ungalifundzi lonkhe liphepha lemibuto. Buka lokucuketfwe ekhasini lalokucuketfwe bese ubeka luphawu kulowo nalowo mbuto lobutwe ngetincwadzi lotifundze lonyaka. Emva kwaloko, fundza leyo mibuto lenetimphawu kuphela bese ukhetsa leyo lofuna kuyiphendvula. 3. Liphepha lemibuto licuketse TIGABA LETINTSATFU: SIGABA A: Tinkondlo (30) SIGABA B: Inoveli/Temdzabu (25) SIGABA C: Umdlalo (25) 4. ISIHLANU IMIBUTO lekufanele uyiphendvule seyiyonkhe: ESIGABENI A imibuto MITSATFU, ESIGABENI B MUNYE, ESIGABENI C MUNYE ngalendlela: SIGABA A: TINKONDLO TINKONDLO LETIFUNDVWE EKLASINI – Phendvula imibuto ibe MIBILI. INKONDLO LENGAKAFUNDVWA EKLASINI–Uphocelelekile kuwuphendvula lombuto. SIGABA B: INOVELI/TEMDZABU Phendvula umbuto ube MUNYE. SIGABA C: UMDLALO Phendvula umbuto ube MUNYE. 5. KUKHETFWA KWEMIBUTO YESIGABA B (INOVELI/TEMDZABU) NESIGABA C (UMDLALO)  Phendvula KUPHELA imibuto yenoveli/temdzabu loyifundzile kanye nemdlalo lowufundzile.  Phendvula UMBUTO MUNYE LOYINDZABAMBHALO kanye NAMUNYE UMBUTO EMIBUTWENI LEMIFISHA. Uma ngabe ukhetse kuphendvula umbuto loyindzabambhalo ESIGABENI B, uphocelelekile kutsi uphendvule imibuto lemifisha ESIGABENI C. Uma uphendvule imibuto lemifisha ESIGABENI B, uphocelelekile kutsi uphendvule umbuto loyindzabambhalo ESIGABENI C. Sebentisa luhla lwekutikhumbuta kute usitakale. Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 3 DBE/Lweti 2024 NSC Confidential 6. BUDZE BETIMPHENDVULO  Umbuto loyindzabambhalo etinkondlweni kufanele uwuphendvule ngemagama la-190 kuya kula-240. Nov  Indzabambhalo yenoveli/temdzabu nemdlalo kufanele uyiphendvule ngemagama la-340 kuya kula-390.  Budze betimphendvulo temibuto lemifisha bufanele buhambisane nelinani lemamaki labekiwe, ungahlanhlatsi. 7. Fundzisisa kahle ticondziso letisekucaleni KWALESO NALESO SIGABA. 8. Tinombolo tetimphendvulo atihambisane naleto temibuto njengobe tinjalo ephepheni lemibuto. 9. Cala LESO NALESO SIGABA ekhasini LELISHA. 10. Siphakamiso sekulawulwa kwesikhatsi: SIGABA A: Lokungenani emaminithi la-40 SIGABA B: Lokungenani emaminithi la-55 SIGABA C: Lokungenani emaminithi la-55 11. Bhala ngesandla lesibonakalako nalesifundzekako. Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 4 DBE/Lweti 2024 NSC Confidential LOKUCUKETFWE Lelikhasi litakusita kutsi ukwati kukhetsa imibuto lofuna kuyiphendvula ngaphandle kwekufundza lonkhe liphepha lemibuto. SIGABA A: TINKONDLO Tinkondlo letimiselwe kufundvwa: Phendvula nobe nguYIPHI imibuto LEMIBILI. INOMBOLO YEMBUTO UMBUTO EMAMAKI LIKHASI 1. 'Ngimi Lo’ Umbuto loyindzabambhalo 10 6 2. 'Awutfolakali' Imibuto lemifisha 10 7 3. 'Vuka Lusha' Imibuto lemifisha 10 8 4. 'Lihambile Lichawe' Imibuto lemifisha 10 9 NA Inkondlo lengakafundvwa eklasini: Uphocelelekile kuwuphendvula lombuto. 5. 'Ngiph' indlebe!' Imibuto lemifisha 10 10 SIGABA B: INOVELI/TEMDZABU INOVELI: Phendvula umbuto ube MUNYE kulamanoveli lamiselwe kufundvwa. 6. Liphume Nebovu Umbuto loyindzabambhalo 25 12 7. Liphume Nebovu Imibuto lemifisha 25 12 8. Kubamba Letingelako Umbuto loyindzabambhalo 25 15 9. Kubamba Letingelako Imibuto lemifisha 25 15 10. Tibopho Telutsandvo Umbuto loyindzabambhalo 25 18 11. Tibopho Telutsandvo Imibuto lemifisha 25 18 NOBE TEMDZABU: Phendvula umbuto ube MUNYE kulena yetemdzabu lemiselwe kufundvwa. 12. Silulu SeMaswati Umbuto loyindzabambhalo 25 21 13. Silulu SeMaswati Imibuto lemifisha 25 22 SIGABA C: UMDLALO Phendvula umbuto ube MUNYE kulemidlalo lemiselwe kufundvwa. 14. Kutawuba Njalo Umbuto loyindzabambhalo 25 25 15. Kutawuba Njalo Imibuto lemifisha 25 25 16. Lami Lisiphetfo Umbuto loyindzabambhalo 25 28 17. Lami Lisiphetfo Imibuto lemifisha 25 28 CAPHELA: ESIGABENI B na-C, munye umbuto lowuphendvulile kufanele ube YINDZABAMBHALO nobe IMIBUTO LEMIFISHA. Awukavumeleki kutsi uphendvule imibuto leyindzabambhalo LEMIBILI nobe imibuto lemifisha LEMIBILI. Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 5 DBE/Lweti 2024 NSC Confidential LUHLA LWEKUTIKHUMBUTA Lelikhasi litakusita kutsi uphendvule linani lemibuto lekungulona lekumele uliphendvule. SIGABA TINOMBOLO LINANI LEMIBUTO BEKA TEMIBUTO LEPHENDVULWAKO LUPHAWU A: TINKONDLO (Tinkondlo letifundvwe eklasini) 1–4 2 A: INKONDLO (Inkondlo lengakafundvwa 5 1 eklasini) B: INOVELI/TEMDZABU (Indzabambhalo nobe imibuto 6–13 1 lemifisha) C: UMDLALO (Indzabambhalo nobe imibuto 14–17 1 lemifisha) CAPHELA: ESIGABENI B na-C, cinisekisa kutsi uphendvule MUNYE umbuto LOYINDZABAMBHALO NAMUNYE WEMIBUTO LEMIFISHA. Awukavumeleki kutsi uphendvule imibuto leyindzabambhalo LEMIBILI nobe imibuto lemifisha LEMIBILI. Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 6 DBE/Lweti 2024 NSC Confidential SIGABA A: TINKONDLO TINKONDLO LETIFUNDVWE EKLASINI Khetsa tinkondlo tibe TIMBILI bese uphendvula imibuto lelandzelako. UMBUTO 1: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO Fundza lenkondlo bese uphendvula imibuto lelandzelako. NGIMI LO – FC Nkosi 1 Ubona mine lucobo, 2 Ungesabi kungibukusisa, 3 Ungakhophoti wente ngazutsi uyangihlonipha, 4 Ungatentisi uhlikihl'emehlo, 5 Vele ngimi yena lomatiko, 6 Ngibuke angichophi angisilo lilanga 7 Vele ubona kahle hle. 8 Ingani wawutsi uyangibhidlita, 9 Kantsi uyangakha awuboni. 10 Wawungitjela latiswana emagama, 11 Usho nekusho angeke ngibe lutfo, 12 Ngangisilima lesibhunyako kuwe, 13 Kuwe ngangisiphukuphuku lesingenamkhawulo, 14 Kantsi awukabuti elangeni, uyangilola 15 Ngimi lo ubona kahle. 16 Wawungishaya, ungishayela kufa, 17 Kantsi uyangakha uyangipheka, 18 Njengeligolide liphekelwa buhle. 19 Lemivimbo lewanginameka yona, 20 Namuhla iphendvuke luju 21 Lengiludla lungapheli, 22 Ngebunandzi lobungenamkhawulo, 23 Impela ngimi lo, 24 Lamuhla ngiyinsha lenelikhono, 25 Ngiyinsha letimela ngetinyawo. 26 Lamuhla ngingumuntfu ebantfwini, 27 Ngaletipikili lowawutibetsela 28 Ngenhloso yekungibhidlita. 29 Lamuhla kwehla ngemphimbo munye. Bhala indzabambhalo ngetifundvo sonkondlo latetfulela tetsamelilwati ngalenkondlo lengenhla. Budze bemphendvulo yakho abube ngemagama la-190 kuya kula-240. [10] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 7 DBE/Lweti 2024 NSC Confidential UMBUTO 2: IMIBUTO LEMIFISHA Fundza lenkondlo bese uphendvula imibuto lelandzelako. AWUTFOLAKALI – FC Nkosi 1 Akekho lowati kutsi unjani, 2 Lowati kutsi uyini akekho. 3 Akekho nalowati kutsi ufunani, 4 Nguwe kuphela lowatiko, 5 Nguwe kuphela lotivisisako. 6 Kuwe kusa kusa. 7 Kusa unguloku, lishone ungulokwa, 8 Kusa libalele bantfwana badlale ngaphandle, 9 Naliphakama sewungulokunye sewuntjintjile. 10 Ugucukelana esiswini njengetjwala, 11 Umbala wakho untjintjantjintja kwelunwabu, 12 Vele awutfolakali, awuvisiseki. 13 Kusa libafati badvub' inyama. 14 Kusenjalo selikhipha umkhovu etjeni, 15 Likhipha inhlanti emantini. 16 Liyatsambama uyatsetsa uyakhala. 17 Kepha kukhala kwakho yinjabulo kubalimi 18 Ingani kudla sitawudla sibhimbidzele 19 Sitawudla sishaye sentfwala. 20 Nakusa selishubisa umnkantja, 21 Libuta kutsi ungubo ngaki? 22 Imitimba yona iyakhungatseka, 23 Ikhungatseka itsatse tifo, 24 Imikhuhlane itfole tinkhundla tekudlalela, 25 Imitimba ingani ayati kutsi ibambeni, 26 Itsatseni ihlanganise nani, 27 Impela awutfolakali. 2.1 Bunkondlo buni lobakhiwa ngulamagama lagcanyisiwe endzimeni ye-1? Usho ngani? (2) 2.2 Ngubuphi bunkondlo lobuvetwa ngumugca we-6 walenkondlo lengenhla? Sekela imphendvulo yakho. (2) 2.3 Ucondzeni sonkondlo ngemugca we-16 walenkondlo lengenhla? Chaza. (2) 2.4 Luhlobo luni lwenkondlo lolu? Usho ngani? (2) 2.5 Uyavumelana yini nekutsi sihloko salenkondlo sibumbene nalokushiwo yinkondlo? Sekela imphendvulo yakho. (2) [10] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 8 DBE/Lweti 2024 NSC Confidential UMBUTO 3: IMIBUTO LEMIFISHA Fundza lenkondlo bese uphendvula imibuto lelandzelako. VUKA LUSHA – FC Nkosi 1 Vuka utitsatse, 2 Uyekele kukhala ukhonondze. 3 Live limele wena, 4 Sive sime ngawe, 5 Ungabambeleli-ke vuka unonophe, 6 Ukhutsale kuhle kwentfutfwane. 7 Lola emakhono akho, 8 Lomfundvo utakusita. 9 Ngaphandle kwelikhono, 10 Ulite lelite, lelite ulite, 11 Ngaphandle kwelikhono, 12 Uyimfanayo, awunalusito. 13 Vuka ubukˈemphumalanga, 14 Lapho kunekukhanya khona. 15 Vuka utitsatse kusile, 16 Sikhatsi sesikhona sikulungele. 17 Pheka timbita takho tivutfwe, 18 Ingani boLokwati naLomfundvo balindzile. 19 Vuka utitsatse kusesekuhle, 20 Ungatisoli kusasa selishonile. 21 Vuka umndeni ngewakho, 22 Ummango ulindze wena. 23 Sive sibuke wena. 24 Ungehlulwa ngemahlahlandlela, 25 Ingani akushiyela incabhayi. 26 Vuka-ke ungatikhobosi. 3.1 Bunkondlo buni lobuvetwe tinhlavu letigcanyisiwe emgceni we-5 newe-6 kulenkondlo? Sekela imphendvulo yakho. (2) 3.2 Bhala KUBILI lokubunkondlo lokutfolakala emgceni we-12. (2) 3.3 Luhlobo luni lwesifanamsindvo lolugcanyiswe nguletinhlavu letisemgceni we-16? Usho ngani? (2) 3.4 Chaza simo semoya lesivela enkondlweni lengenhla. (2) 3.5 Phawula ngesifundvo sonkondlo lasetfulela tetsamelilwati ngalesifaniso. ʹUkhutsale kuhle kwentfutfwane.ʹ (2) [10] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 9 DBE/Lweti 2024 NSC Confidential UMBUTO 4: IMIBUTO LEMIFISHA Fundza lenkondlo bese uphendvula imibuto lelandzelako. LIHAMBILE LICHAWE – ZP Masango 1 Lahamba lichawe, 2 Lahamba litsemba, 3 Lashiya konkhe kwasemhlabeni, 4 Labulibala bonkhe buhlungu 5 Bakulomhlaba lohlabako. 6 Lashiya inyama leligugu nganeno, 7 Kulapho ngabhekis' emehlo 8 Ami esibhakabhakeni, 9 Ngabona inkhanyeti 10 Ngasho ngatsi hamba chawe, 11 Lapho kunyatsele wena khona, 12 Kubonakele tingucuk' emuva. 13 Lapho kundlule wena khona, 14 Kunekuthula lokumangalisako. 15 Bonkhe bantfu basho njalo, 16 Batsi bawabonil' emangwev' akho 17 Logalele kwabonakalʹ esiveni semaLangeni, 18 Ngobe takho tikhalʹ atidzinwa, 19 Tigadle kwabonakal' imphumelelo. 20 Hamb' uye kulematfonga chawe 21 Uyewutfola tibusiso takho khona, 22 Imisebenti yakhʹ emuv' ibonakele. 23 Lal' uphumule chawe lami, 24 Uyibambe kwabonakala yakh' indzima, 25 Usakhile sive seMvelinchanti, 26 Sabumbana njengenyandza yetinkhuni, 27 Nyalo sesikufisel' inkhonto lenhle 28 Kulela live loye kulo labokhokho, 29 Lal' uphumule chawe lami! 4.1 Bhala iphethini yalenkondlo ubhekise kulemigca lelandzelako: ʹLahamba litsemba, Lashiya konkhe kwasemhlabeniʹ (2) 4.2 Bunkondlo buni lobuvetwe ngumugca we-7 newe-8? Sekela imphendvulo yakho. (2) 4.3 Abekusiphi simo sonkondlo uma abhala lenkondlo? Usho ngani? (2) 4.4 Nguyiphi ingcikitsi leyetfulwa ngulenkondlo lengenhla? Sekela imphendvulo yakho. (2) 4.5 Umbhali usikhetse kahle yini lesinongo senkhulumo lesisemgceni we-26? Chaza. (2) [10] NA Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 10 DBE/Lweti 2024 NSC Confidential INKONDLO LENGAKAFUNDVWA EKLASINI Uphocelelekile kutsi uphendvule lombuto. UMBUTO 5: IMIBUTO LEMIFISHA Fundza lenkondlo bese uphendvula imibuto lelandzelako. NGIPH' INDLEBE – JJ Thwala 1 Mntfwana losakhula 2 Vani mine ngiyakuhlebela 3 Ngobe kuphuphuma lutsandvo 4 Ekhats' enhlitiyweni yami: 5 Cela kukhonjisw' indlela 6 Ngulabadzala kunawe ngeminyaka, 7 Nalabadzala kunawe ngengcondvo 8 Imphilo yasemhlaben' iyamangalisa 9 Ngekucwebetela buhle besikhashana 10 Lokugcama kutsats' emehlo, 11 Kants' abumi buyendlula 12 Bufana nemanti lageletako. 13 Mntfwana losakhula 14 Ngiph' indlebe ngiphe: 15 Yekela kuhlahlʹ emehlo 16 Uwahlahlel' etintfweni letikhobosisako, 17 Ticedz' inhlonipho nentfutfuko, 18 Ticedza buntfu nebuve. 19 Nobe tivunguvungu letivungutako 20 Ticondze kukwenta liphepha 21 Lona leliyinkhombamoya 22 Ngekuvumelana nemoya lovungutako, 23 Uz' ulwe nato ngekutimisela. 24 Mntfwana losakhula 25 Dvumis' uMvelinchanti 26 Nguye sisekelo semphilo, 27 Nguye lonemandl' ekwenta 28 Konkhe lokungaphasi kwemtfunti 29 Welilanga, Nguye logiya kugiyeke 30 Nobe labanye behluleka kugiya, 31 Nguy' umtfombo wemphilo 32 Logeleta njengemant' emfula, 33 Nguye Litiko Letemtsetfo, 34 Temphilo, Telwati neTebulungiswa; 35 Onkh' emandl' akuYe yedvwa. [Emakhangala Likhasi 39–40] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 11 DBE/Lweti 2024 NSC Confidential 5.1 Letinhlavu leticindzetelwe endzimeni yekucala takha buphi bunkondlo? (1) 5.2 Bhala luhlobo lwebunkondlo lobuvetwa ngulomugca losekucaleni kwaleyo naleyo ndzima. (1) 5.3 Caphuna umugca lonemphindza endzimeni ye-2. (1) 5.4 Bunkondlo buni lobakhiwa ngumugca we-17 newe-18 kulenkondlo lengenhla? (1) 5.5 Indzima ye-1 yalenkondlo lengenhla iveta umoya lonjani? Sekela imphendvulo yakho. (2) 5.6 Ucondzeni sonkondlo ngalemigca legcanyisiwe endzimeni ye-2? (2) 5.7 Lemigca lelandzelako ngabe ikhetseke kahle yini ekuchazeni uMvelinchanti? Sekela imphendvulo yakho. 'Nguye Litiko Letemtsetfo, Temphilo, Telwati neTebulungiswaʹ (2) [10] SAMBA SESIGABA A: 30 Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 12 DBE/Lweti 2024 NSC Confidential SIGABA B: INOVELI/TEMDZABU Kulesigaba kunemanoveli LAMATSATFU netemdzabu. Wena-ke khetsa ibe YINYE loyifundze lonyaka uphendvule ngayo. CAPHELA: Khetsa emkhatsini WENDZABAMBHALO NEMIBUTO LEMIFISHA kuleyo noveli/temdzabu loyifundzile. Uma ukhetsa kuphendvula umbuto loyindzabambhalo kulesigaba, uphocelelekile kutsi ESIGABENI C uphendvule imibuto lemifisha. UMBUTO 6: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO LIPHUME NEBOVU – BB Malangwane Umbhali uvule tetsamelilwati emehlo ngebungoti bekutsi babe welikhaya asebentele ekudzeni nemndeni wakhe. Bhala indzabambhalo wesekele lesitatimende ngetintfo letenteka enovelini letitsintsa loku lokulandzelako:  Kuganwa kwaLushawulo ngalesikhatsi asebentela ekudzeni.  Kuhlupheka kwaLaMagagula ngalesikhatsi Lushawulo angekho ekhaya.  Kufika kwaTintfombi kaKhumalo lokubhidlite budlelwano bemndeni. Budze bemphendvulo yakho abube ngemagama la-340 kuya kula-390. [25] UMBUTO 7: IMIBUTO LEMIFISHA LIPHUME NEBOVU – BB Malangwane Fundza letheksthi letsetfwe enovelini bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI A ʹWota lapha Mtfombeni sitewukhuluma,ʹ kusho Lushawulo amdvonsela eceleni. ʹKunjani siye endlini ngobe naku ungatsi lomoyana uyahlaba, kumntfwana nje awulungi nani.ʹ ʹMusa kungiyabula wena Mfarisi ndzini, kodvwa ngabe unandzabani, nemntfwana wena. Yena lona longamati nekutsi unemehlo lamangaki ukuhluphe ngani nje ngobe noma angalala khona lapha ngaphandle nawe ungafika umgaluje ngetulu.ʹ 5 Lahlaba laphukela kuLushawulo lelo, watsi kantsi abembambile weva kutsi akamyekele kodvwa wabuye wacabanga ingoti langahle ayente nakangafika kuTintfombi asatfukutsele ngaloluhlobo. Wachubeka wamncenga waze wavuma kutsi baye endlini. Tehla talandzelana kuLaMagagula. Buntsandzane bavuka bema ngetinyawo. Kwaphela 10 kumetsemba Lushawulo ngalelo langa. ʹCha lutsandvo lwakho lukhulu-ke kulomfati wakho. Sewungaze udzele nebantfwabakho.' Angete ayiphendvula leyo Lushawulo, avakale asatsi: ʹAsambe phela uyobabingelela bangaze bacabange kutsi befike ebantfwini bambe.' 15 Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 13 DBE/Lweti 2024 NSC Confidential ʹUyabona sewukhohliwe kutsi mine ngagana wena nje kuphela. Angati-ke kutsi lomunye ngabe uhlushwa yini ngami, mine kona ngihlushwe yini ngaye. Futsi nanyalo kutsi ngitsatse umlilo ngilumeke lokwetindlu lose udvwale ngako. Lapho-ke ngingase ngibone kutsi lomtsimba wakho ungawulalisaphi.ʹ ʹAyibe yincane phela Mtfombeni nebakitsi. Ingani ngishito ngatsi lidlojwa libukile.ʹ 20 'Nanyalo ngiyakwesaba kufa kwababe, ngabe angikho kulendzawo yebugcili.ʹ Ukhuluma nje uyasikhihla sililo. Lushawulo naye uyatibonela nje kutsi konakele, kungulapho sekukudze kubuyela emuva. Asukume LaMagagula aphose umntfwana emhlane ngobe abesamehlisile. Acakeke Lushawulo kutsi sekwentenjani. Esabe nekubuta. Kuloko kuthula eve: 25 ʹKulungile-ke sengiyawubingelela lesitsandvwa sakho njengobe usho,ʹ asho ahlaba umnyango. ʹNgime …ʹ ʹAngifuni mlonyana wakho wena,ʹ sekusho LaMagagula amjaka angakasho naloko labefuna kukusho. Lushawulo abone ingoti lengahle yenteke nangase ahambe kancane. 30 Avele amlandzele umjako LaMagagula. Batsite bangena edladleni babe sebakanyekanye. Bangena kwathula kwatsi dvu. Inhlitiyo yase ifuna kubhobosa timbambo kuTintfombi ngenca yeluvalo lolwase lumphetse. Lushawulo lwalumphetse. LaMagagula yena ubuke Tintfombi ungatsi utamsukela amhlafune luhlata. Wadvonsa sikhuni etiko, kwatsi lapho kutsi akasiphelelisele 35 ebusweni kuTintfombi wabuye watekhuta asakhumbule emavi labamyala ngawo mhlazana aphuma ekhaya kubo. Wonkhe umuntfu wasibona lesikhuni, kodvwa kwabete lowaba nesibindzi sekwekhuta LaMagagula ngobe besasilwane lucobo. ʹSanibonani bantfu beJozi,ʹ kubingelela LaMagagula ngalelibandzako naleligcwele lunya nenzondo. 40 ʹYebo Magagula,ʹ kuvuma Tintfombi ngelivi lelichachatelako. ʹNinjani-ke lena emaJozi enu ngasemphilweni?ʹ ʹSikhona lokungasho lutfo singeva nine.ʹ ʹTsine sinjengobe nisibona nje lapha kantfutfu.ʹ Atsatse emehlo abuke Lushawulo, abuke labantfwana baTintfombi, kuvele kumkhanyele kutsi lomuntfu kudzala ahlala 45 naLushawulo ngobe labantfwana badzala bayalingana nalaba bakhe, nabashiyana bangamane bashiyane ngetinyanga letimbalwa. ʹLabantfwana bakabani-ke bona?ʹ [Likhasi 45–46] 7.1 Bhala KUBILI lokushiwo nguLaMagagula endzimeni ye-2 yaletheksthi lengenhla lokuveta umoya wekutfukutsela. (2) 7.2 Nguliphi lisu lelisetjentiswe ngumbhali kuveta umlingisi longuLushawulo kuletheksthi lengenhla? Sekela imphendvulo yakho. (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 14 DBE/Lweti 2024 NSC Confidential 7.3 Ngutiphi taba letentiwa nguTintfombi kutsi Lushawulo atsandze yena kunaLaMagagula? Bhala KUBILI. (2) 7.4 Luhlobo luni lwemlandzi lolutfolakala kuletheksthi? Sekela imphendvulo yakho. (2) 7.5 Yini lokwenta letheksthi lengenhla kutsiwe isicakacaka? Chaza. (2) 7.6 Catsanisa imphilo yaLaMagagula kuletheksthi lengenhla nemiyalo yenina ngalesikhatsi agana Lushawulo. (2) 7.7 Ucabanga kutsi kungevani kwaLushawulo naLaMagagula kwalungiseka yini ekugcineni? Sekela imphendvulo yakho. (2) 7.8 Kube bewunguLaMagagula bewungatsatsa siphi sincumo ngekufika kwaTintfombi nebantfwana? Chaza. (2) 7.9 Kufika kwaTintfombi nebantfwabakhe ekhaya kaKhumalo bekubiketelani? Chaza. (2) 7.10 Uma Tintfombi angamangalelwa ebukhosini ngusiphi sigwebo lesingamfanela? Sekela imphendvulo yakho. (2) 7.11 Yini lebewungayenta kuphephisa ummango kube Tintfombi abengudzadzewenu? (2) 7.12 Imfanela ngayiphi indlela umlingisi longuTintfombi inkhulumo letsi, 'Umuntfu lomuhle uvame kuba nesimilo lesibi'? Phawula ngemaphuzu LAMATSATFU. (3) [25] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 15 DBE/Lweti 2024 NSC Confidential UMBUTO 8: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO KUBAMBA LETINGELAKO – DE Nkosi Umbhali uvule tetsamelilwati emehlo ngalengcikitsi yemphumelelo kulenoveli. Bhala indzabambhalo wesekele lesitatimende ngetintfo letenteka enovelini letitsintsa loku lokulandzelako:  Mphikeleli ulwela imphumelelo.  Kuphumelela nobe kunebantfu labeme endleleni yakho.  Kufika kwemphumelelo yakhe. Budze bemphendvulo yakho abube ngemagama la-340 kuya kula-390. [25] UMBUTO 9: IMIBUTO LEMIFISHA KUBAMBA LETINGELAKO – DE Nkosi Fundza letheksthi leyincenye yendzaba lesenovelini bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI B Tavulwa tikolo wabuya esikolweni Mphikeleli watewufundza. Likomidi lesikolo aliphindzanga layiphatsa indzaba yaMphikeleli. Konkhe kwachubeka njengobe afuna Mphikeleli. Wachuba kahle etifundvweni takhe. Kuletinye abephumelela ngemalengiso, kantsi kuletinye bekuba licophelo lelisetulu. Bekwatiwa kutsi uma kungesuye Msiti lobashaye bonkhe bafundzi enhloko, kuba nguMphikeleli. Bonkhe bebasho kutsi 5 baphumelela kahle ngobe bayatiniketa sikhatsi sekufundza. Ikota yesibili yaphela aphelile onkhe emahlebeti netimvabetsi ngaMphikeleli, kepha besekwatiwa simo nesimilo sakhe ngalokuphelele. Intfo beyibangela kutsi Mphikeleli angabi ngumholi webafundzi bonkhe, kutsi kwakhetfwa baholi ngemnyaka lowengcile angakefiki yena esikolweni. Kubambisana kwakhe nalabo labangebaholi bewungafunga 10 utsi naye ungulomunye umholi. 'Liphupho lami Msiti, kubona ummango uhlangana uba munye, uhloniphane, ufundzisane, usitane futsi ubeketelelane,' kusho Mphikeleli. 'Ngaso sonkhe sikhatsi ucabangela ummango nesive jikelele yini indzaba?' 'Imphilo yemmango nesive kuta kucala kimi, ngako-ke konkhe lengikwentako 15 kucondzene nemmango nesive,' kusho Mphikeleli. Kukhutsala kwaboMphikeleli naMsiti etifundvweni tabo kwatiwa sikolo sonkhe, loko kwenta bafundzi labanyenti bafisa kufanana nabo ekutinikeleni emisebentini yesikolo. 'Ngutiphi tinhloso lewunato ngematfuba etemfundvo kulomnyaka lotako Msiti?' 'Umcondvo wami utsatsa uyabeka kuloko. Angikatsatsi sincumo lesiphelele, kepha 20 ngitimisele kuyewufundza tifundvo te B. Tech eVaal university of Technology. Ngifisa kulandzela umkhakha wekuphatfwa kwebantfu ecophelweni lahulumende wasekhaya.' 'Sitimisele kwenta tifundvo letifananako. Yinhloso yami kubona libalela kuwo wonkhe ummango nesive jikelele.' 25 Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 16 DBE/Lweti 2024 NSC Confidential 'Ufuna kulibona libalela, kantsi lisibekele yini Mphikeleli?' 'Sive asiwati emalungelo aso Msiti. Ngitimisele kufundzisa sive sonkhe ngemalungelo, ngekutiphatsa nangemfundziso.' 'Ase uchaze kutsi tinhloso takho utawutenta tiphumelele njani.' 'Nginemasu lamanyenti lengifuna kuwasebentisa kutsi sive siphumelele. Lisu lekucala 30 lekucedza umcondvo wekwehlukana lewuletfwa kutsi tindzawo tibitwe ngemadolobha nemalokishi. Uma ubita ligama linye lelingenhla, kufika kwehlukana ngekwelibala nangekwemnotfo. Tindzawo atibitwe ngemiti emadolobha emasababhu noma tigceme. Kufanele kuhlalwe ngekungakhetsi buve nelulwimi. Kumele kugcame kutsi iNingizimu Afrika yakhelwe sive lesimushi wenkhosatana. Kumele kukhutsatwe bunye, 35 inhlalakahle, kusitana, kuhloniphana nekwatana.' 'Ungawucedza njani umbalandlati etintfweni letinyenti telive?' 'Lekumele kube semicondvweni yebantfu bonkhe kunye vo: kutsi sonkhe sinengati lenembala munye. Simunye emehlweni aloseTulu ngako-ke kumele singakuvumeli kwehlukana ngekwebuve nangekwembala.' 40 'Yini leyenta kutsi njalo ukhulume ngesive kunekutsi ukhulume ngawe?' 'Sive sibaluleke kakhulu emphilweni yami. NGITIMISELE KULWELA SIVE NGASO SONKHE SIKHATSI. NGITIMISELE NGISHO NANGEKUNIKELA NGEMPHILO YAMI NGENHLOSO YEKUTSI KUPHUMELELE SIVE.' 'Utimisele ngisho nangekufela labanye bantfu ngenhloso yekutsi baphumelele?' 45 'Liciniso lelingeke liguculwe lelo Msiti. Angifuni kubona sive sidla imbuya ngelutsi ngikhona.' [Emakhasi 27–29] 9.1 Ngutiphi tintfo LETIMBILI letikuletheksthi letibufakazi bekutsi lendzaba yenteka kulesikhatsi salomuhla? (2) 9.2 Nguliphi lisu lekuveta balingisi lelisetjentiswe ngumbhali kuveta umlingisi longuMsiti kulenoveli? Chaza. (2) 9.3 Ngutiphi taba letentiwa nguMatsiya kusita Mphikeleli kutsi abuyele esikolweni? Bhala KUBILI. (2) 9.4 Luhlobo luni lwemlandzi lolutfolakala kuletheksthi? Sekela imphendvulo yakho. (2) 9.5 Ngutiphi tintfo LETIMBILI letikuletheksthi letesekela imfundvo lokuyingcikitsi yalenoveli? (2) 9.6 Catsanisa inkhulumo yaMphikeleli lecindzetelwe kuletheksthi nesiphetfo salenoveli. (2) 9.7 Kutfola kwaMphikeleli litfuba lesibili lekubuyela esikolweni bekubiketelani ngemphilo yakhe? Chaza. (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 17 DBE/Lweti 2024 NSC Confidential 9.8 Ucabanga kutsi kungaboni ngeliso linye kwaMphikeleli naSikhulu Tsabetse kwalungiseka yini ekugcineni? Chaza. (2) 9.9 Lenkhulumo lebhalwe ngetinhlavu letinkhulu isitsintsa ngayiphi indlela sendlalelomuva saMphikeleli? Sekela imphendvulo yakho. (2) 9.10 Kuliciniso ngani kutsi kwehlukanisa bantfu ngetindzawo temadolobha nemalokishi kukubandlulula? Sekela imphendvulo yakho. (2) 9.11 Kubaluleke ngani kutsi uwufundzele umsebenti lowentako? Bhekisa imphendvulo yakho kuMphikeleli enovelini yonkhe. (2) 9.12 Ngemaphuzu LAMATSATFU sekela lenkhulumo letsi, 'Kuphumelela loyo losebenta ngekutikhandla.' Bhekisa imphendvulo yakho kuMphikeleli. (3) [25] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 18 DBE/Lweti 2024 NSC Confidential UMBUTO 10: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO TIBOPHO TELUTSANDVO – JJ Thwala Umbhali uvule tetsamelilwati emehlo ngalengcikitsi yelutsandvo kulenoveli. Bhala indzabambhalo wesekele lesitatimende ngaloku lokwenteka enovelini lokutsintsa loku lokulandzelako:  Kuvuleka emehlo kwaloyo losalungele kukhetsa lamtsandzako.  Kungenelela kwemndeni etindzabeni telutsandvo.  Kungenelela kwebangani etindzabeni telutsandvo. Budze bemphendvulo yakho abube ngemagama la-340 kuya kula-390. [25] UMBUTO 11: IMIBUTO LEMIFISHA TIBOPHO TELUTSANDVO – JJ Thwala Fundza letheksthi letsetfwe enovelini bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI C Kulukhuni nekutfola umfundisi manje. Lona wendzawo utsi akamange ambone nakanye Lomusa esontfweni. Mfundisi utsi uwati kahle kamhlophe wonkhe emakholwa akhe. Mlungisi waya kuyocela umfundisi walelinye libandla. Naye waveta kutsi ufuna batali balowo latawushada naye kucala. Kwabonakala kutsi kulukhuni kuLomusa kuletsa batali. Ekugcineni umfundisi wahawukela yena Mlungisi. 5 Ngelusuku Iwemshado bekungatsi kushada inkhosi. Kugcwele kutsite nswi timoto emabaleni. Mlungisi kwangatsi uyaphupha, uma aloku acalata, uyababona bantfu labatiko. Abone Sitsembile agone umntfwana. Atsembe kutsi Sitsembile angeke amise umshado. 'Kantsi boLomusa babanjwe yini?' kubuta Mlungisi. Akabonakali phela makoti manje. Acabange 10 Nkhangala Mlungisi. Acalate futsi Mlungisi. 'Ngubani-ke lobabe lohamba atsetsa lapha Madvodza?' 'Shengatsi ngubabe waLomusa impela loya.' 'Ngiyacala kumbona mine Madvodza. Umuntfu lobekehla enyuka nemalobolo nguSicobolo,' abindze Madvodza. Kubonakale kutsi kukhona lokungamenelisi kahle. 'Kodvwa yini lena lengiyentiwa nguLomusa Madvodza?' Mlungisi uyabalisa ucala ulahla nelitsemba. 15 'Akuphume yinye imoti iyobuka lomuntfu Madvodza.' 'Yehlisa umoya ndvodza uyeta makoti,' kusho lomunye. Mlungisi akasakhululekanga nakancane nyalo. Atsi uyacalata abone malume wakhe. 'Sekuncono.' 'Uyababona yini?' 20 'Cha, ngibona malume. Bengitsi ngeke ete lapha emshadweni wami.' Umfundisi watsi abasale sebangena bakabomkhwenyane. Bavume. Bangena nje Mlungisi uyatihudvula. Seloku ubuka emuva intfo lengapheli. Batsi bangenile nje acale umsebenti umfundisi. Watsi afuna kwendlalela ngenkhulumo kusukume babe waLomusa, amemeta khona esontfweni. 25 Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 19 DBE/Lweti 2024 NSC Confidential 'Ngiyeva kutsi sesabulawa siphila. Lona lengihamba naye lapha ngunkhosikati wami. Lomusa ngumntfwana wetfu sibili, hhayi wekufanekisa. Umuntfu lowati umhelo ngumake wakhe lona,' asho amkhomba. 'Lesikwatiko ngaye kutsi washonelwa ngumyeni wakhe futsi usafake inzilo. Siyati-ke kutsi kunelijaha lelatiwa ngaMacaleni lekulindzeleke kutsi limshade. Umshado lona asiwati! Sitfolile kutsi umuti lalotjolelwa 30 kuwo bewucashiwe. Bangani bakhe bekutsiwa bantfu bemndeni labasuka ekhaya. Ngubani lotsetse emalobolo amakoti?' Bantfu babuke lobabe lomemetako. Batsi bayamthulisa atsetse aye embili. Alive lelivi lelibutako Mlungisi, eve afikelwa ngumjuluko lomncane. Utsite asalalele loko, waswela umgodzi wekubhaca Mlungisi. Umfundisi watsi libandla 35 alicale ingoma. Umfundisi wetfula inkhulumo yakhe watsi: 'Emhlabeni kwenteka lokuhle, kwenteke nalokubi. Konkhe siye sikwemukele kutsi kuyintsandvo yeMdali.' Embikwekuvala wanika lowetfula umbiko lobalulekile lotsi, 'Makoti longuLomusa, Nkhangala, Sicobolo naMacaleni labasondzelene naye baboshwe entsatsakusa bayobingelela mantji ngeMsombuluko ngemacala etidzakamiva, kuntjontja nekubulala.' 40 Lowo nalowomuntfu wakhululeka wabuyela ekhaya. Kudzela lowatiko kutsi imphilo yaMlungisi yachubeka kanjani ngobe umonakalo lowase udalwe boLomusa nebangani bakhe wente umtsetfo kutsi ubanike iminyaka lengetulu kulelishumi ngamunye ngetidzakamiva betigcwele emakhabethe nemawodilobhu, kukhwabanisela titolo nemahhovisi ahulumende nekutsengiswa kwetitfo tetotsamlilo. 45 [Emakhasi 109–111] 11.1 Ngutiphi tintfo LETIMBILI letikuletheksthi letibufakazi bekutsi lendzaba yenteka kulesikhatsi salomuhla? (2) 11.2 Nguliphi lisu lelisetjentiswe ngumbhali kuletheksthi lengenhla kuveta kutsi umfundisi lowacelwa kutsi ashadise Mlungisi ulikholwa? Sekela imphendvulo yakho. (2) 11.3 Ngutiphi taba letentiwa nguMadvodza kusita umngani wakhe kute angatitfoli akulesimo lakuso kuletheksthi? Bhala KUBILI. (2) 11.4 Luhlobo luni lwemlandzi lolutfolakala kuletheksthi? Sekela imphendvulo yakho. (2) 11.5 Yini lokwenta letheksthi lengenhla kutsiwe iluvutfondzaba? Chaza. (2) 11.6 Catsanisa inkhulumo yaMlungisi letsi, ʹLomusa ngumfati wekutekwaʹ naloku lokwenteka kuletheksthi lengenhla. (2) 11.7 Bebubiketelani bulukhuni lahlangabetana nabo Mlungisi ekutfoleni umfundisi latabashadisa naLomusa? Chaza. (2) 11.8 Ucabanga kutsi kungevani kwaMlungisi namalume wakhe kwalungiseka yini esiphetfweni salenoveli? Sekela imphendvulo yakho. (2) 11.9 Chaza simo semoya locabanga kutsi Mlungisi waba kuso emuva kwesimemetelo sekutsi Lomusa uboshiwe. (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 20 DBE/Lweti 2024 NSC Confidential 11.10 Yini lobewungayenta ngaLomusa nebangani bakhe kuphephisa ummango? Bhala KUBILI. (2) 11.11 Phawula ngalesigwebo lesanikwa boLomusa nebangani bakhe uma ubuka emacala labawentile. (2) 11.12 Imfanela ngayiphi indlela umlingisi longuMlungisi inkhulumo letsi, 'Umuntfu longalaleli uma ayalwa uvamise kutitfola asenkingeni'? Phawula ngemaphuzu LAMATSATFU. (3) [25] NOBE Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 21 DBE/Lweti 2024 NSC Confidential TEMDZABU Phendvula umbuto ube MUNYE kulena yetemdzabu lemiselwe kufundvwa. UMBUTO 12: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO SILULU SEMASWATI – NC Mthethwa Umbhali uvule tetsamelilwati emehlo ngalengcikitsi yebuntfu kulobuciko bemlomo. Bhala indzabambhalo wesekele lesitatimende ngetintfo letenteka kulenganekwane letsi, ʹHluphekileʹ, tibongo taMadiba kanye nalesaga lesitsi: 'Alikho licili lelatikhotsa emhlane.' ulandzele letihlokwana:  Lokuvule tetsamelilwati emehlo ngalenganekwane yaHluphekile.  Lokuvule tetsamelilwati emehlo ngetibongo taMadiba.  Lokuvule tetsamelilwati emehlo ngalesaga lesitsi: 'Alikho licili lelatikhotsa emhlane.' (Akekho umuntfu longahlakaniphela bonkhe bantfu, liyawufika lilanga lelisilima naye atfolakale.) Budze bemphendvulo yakho abube ngemagama la-340 kuya kula-390. MADIBA 1 Ngitibonile tincocodzi, 2 Tikwetfulel' ingadzibe 3 Bomongameli bemave' emhlaba, 4 Batsʹ uwucophil' umlandvo, 5 Ngekubuyis' i-Afrika lesentasi, 6 Ngemlom' etafuleni wancoba, 7 Wavimbel' ingati lebovu, 8 Tilishumi kuNkhwekhweti, 9 Emnyakeni wanga-1994 10 Waniketw' emandl' ekubusa, 11 Sengatsi ngiyakubonʹ ugiya, 12 Sengatsi ngiyakubon' umoyitela, 13 Hhayi ngekujabulel' umbuso 14 Inkhululeko kuphela kulabamphisholo 15 Inkhululeko kuphela kubadzeshi 16 Uyajabula wanga-1918, 17 Ngekuvela kwakho kubakaXhosa, 18 Washiya bukhosi eTranskei, 19 Wabashiya baThembu wafulatsela 20 Wats' ngingum-Afrika! 21 Wakhetsa kuyekulw' esilungwini 22 Ungamlibali Sabata, 23 Ngekukuyis' enyonini, 24 Udzimat' unatse naseFort Hare 25 Ngob' uyihl' asakhotsama. 26 Bewungasilo nakancane livaka, 27 Wagudvut' emaven' emhlaba 28 Ekhaya nangesheya kwetilwandle 29 Wababel' embili ngelitsemba. (Likhasi 115–116] [25] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 22 DBE/Lweti 2024 NSC Confidential UMBUTO 13: IMIBUTO LEMIFISHA SILULU SEMASWATI – NC Mthethwa Fundza letheksthi letsetfwe enganekwaneni bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI D MANDLAKHE Inkhosi yesive beyinebantfwana labanyenti emakhosikatini ayo lamanyenti. Indlovukazi yaba nemntfwana munye, lowatiwa ngekutsi nguMandlakhe. Mandlakhe bekufanele atsatse sikhundla seyise lapho uyise asakhotseme. Kwenteka ngalelinye lilanga kwaba khona butimba mbumbulu. Lobutimba babuhlelwe balungiswa ngemadvodzana enkhosi. Kwaphunywa entsatsakusa kwacondvwa emadlelweni, ematsafeni, 5 etinkhalweni nasetintsabeni. Bebayotingela tindlovu. Inhloso yebantfwana benkhosi bekukuphatsela uyise ematinyo endlovu. Baphuma netinja tabo. Baphetse butjoki, tikhali nemahawu abo. Kwafika kudzinwa, bahlala phasi badla kudla lebebakuphetse njengengcamu yabo. Mandlakhe wayibona indlovu ihamba yodvwa. Watjela bomnakabo kutsi nayi indlovu. 10 Bacala balungiselela kuyibulala. Bayiciba yawa. Basondzela edvute kwayo baphetse tikhali tabo. Yavuka indlovu yema ngetinyawo. Yatsi ayibacedze bantfwana benkhosi. Babaleka bonkhe, kwasala Mandlakhe yedvwana. Wayigwaza yafa. Wakhipha ematinyo ayo. Wawatsatsa wacondza lapho kunabomnakabo khona. Wafika wabakhandza babase umlilo badla inyama yenyamatane. Betfuka nabambona afika nematinyo 15 endlovu. Badla bonkhe ndzawonye. Kwavunyelwana ngekutsi akuchutjekelwe embili. Lokwavisa buhlungu kutsi lendlovu yabonwa nguMandlakhe, cedze yabulawa nguye. Kubuyela kwabo emuva kutawufana nekutsi bona abakenti lutfo. Bawahamba onkhe ematsafa. Batihamba tonkhe tintsaba. Ayikho indlovu labaphindze bahlangana nayo. Tinhlitiyo tabo taba buhlungu kakhulu. Kudzinwa kwaba ngemandla kubo bonkhe. 20 Akekho lowafisa kutsi kuchutjekwe neluhambo. Bacabanga ngemhume lomkhulu labayokwendlula kuwo, beva baphelelwa ngemandla. Babambisana ematinyo endlovu bahamba bacondza ekhaya. Batse nabayofika emhumeni, babamba Mandlakhe bamfaka ekhatsi emhumeni. Abatsandzanga kulalela kutsi ukhala utsini, kepha bamphosa ekhatsi. Bavumelana kutsi akekho namunye lotawufike akhulume ekhaya 25 kutsi kwentekeni. Bavumelana kutsi batawutsi udliwe tingwenyama. Batse nabangena ekhaya, babona inyoni lebeyiloku ibalandzela ikhuluma: ʹMandlakhe bambulele, Bambulele bomnakabo, Mandlakhe umbulali wendlovu, 30 Mandlakhe ubangiswa bukhosi.ʹ Kwaba lukhuni kutsi ngubani lotawucala lendzaba yaMandlakhe. Inkhosi yabuta ngemuva kwekwetfula ematinyo endlovu kuyo. Yatsi: ʹNihlangene yini nendvuna yami yemphi?ʹ ʹYebo, sihlangene nayo babe.ʹ ʹNgiyitfume kutsi iyongilandzela sihlabatsi semhume lona 35 lenendlule kuwo ngitewelapha imphi yami.ʹ Yatsi beyisho kanjalo inkhosi, bacala babukana bodvwa. Akekho lowayefuna kuwutsi vu, acoce ngaMandlakhe. Batihambela bonkhe bantfwana benkhosi bacondza emalawini abo. Latsi libandla lisahlangene, kwachamuka indvuna yemphi naMandlakhe. 40 Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 23 DBE/Lweti 2024 NSC Confidential 13.1 Caphuna inkhulumonkholelo kuletheksthi lengenhla leveta kutsi inkhosi ayelanywa. (2) 13.2 Bekuyini inhloso yekuphuma butimba mbumbulu? Chaza. (2) 13.3 Nguliphi lisu lelisetjentiswe ngumbhali kwetfula Mandlakhe? Usho ngani? (2) 13.4 Khokha sigameko lesikhomba bunganekwane kuletheksthi lengenhla. (2) 13.5 Etinhlotjeni tetinganekwane, lena lengenhla iluhlobo luni? Sekela imphendvulo yakho. (2) 13.6 Ucabanga kutsi yini leyabangela kutsi bantfwana benkhosi babukane bodvwa emuva kwekutsi uyise abute ngendvuna yemphi? Sekela imphendvulo yakho. (2) 13.7 Ngemaphuzu LAMATSATFU phawula ngekubaluleka kwetinganekwane emphilweni yebantfu. (3) NA Fundza letibongo bese uphendvula imibuto lelandzelako. TIBONGO TANGWANE III 1 Lulakane waDlamini! 2 Ngwane lonelulaka, 3 Ekhaya netsafeni, 4 Ematfuntinʹ etintsaba. 5 Mbetsʹ wetidzadzan' emasekweni, 6 Kwetfuk' emadvodza, 7 Bonina bangekho basematsafeni. 8 Ngwane ngimbonʹ abukʹ emuva, 9 Watsʹ ubukʹ emadvodza; 10 Wachubekelʹ embili. 11 Chibi lelisemhlonhlotseni, 12 Lelinganatfwa tinkhomo, 13 Linatfwa ngemadvodza. 14 Abukʹ emangce, 15 Ngekuphephelʹ ematjeni, 16 Atsʹ emadvodza kusetjeni 17 LaNgwane. 18 Eva lusi lwenyama, 19 Yetinkhomo netinyamatane. 20 Wakhumbula, 21 Ulilitela ngagogo wakhe 22 WaseNkayaneni, 23 Wagucelwa tindvuna 24 Wagucelwa ngemadvodza 25 Ngelitiko lelingenahlumela lendvodza. 26 Bayethe! 27 Ungangetintsaba! 28 Mlangeni! [Likhasi 98] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 24 DBE/Lweti 2024 NSC Confidential 13.8 Lencenye legcanyisiwe etibongweni emgceni we-1 newe-3 iluhlobo luni lwebunkondlo? Chaza. (2) 13.9 Luhlobo luni lwesifanamsindvo lesakhiwa nguletinhlavu letigcanyisiwe emgceni we-7 kuletibongo letingenhla? Usho ngani? (2) 13.10 Lisetjentiswa uma kwente njani leligama lelisemgceni we-26 waletibongo letingenhla? (2) 13.11 Bhala TIMBILI tibongo letinanatela titsi, ʹMlangeniʹ. (2) 13.12 Ngusiphi siphicaphicwano longasicamba lesinemphendvulo letsi, ʹlingceʹ? (2) [25] SAMBA SESIGABA B: 25 Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 25 DBE/Lweti 2024 NSC Confidential SIGABA C: UMDLALO Kulesigaba kunemidlalo LEMIBILI. Wena-ke khetsa ube MUNYE lowufundze lonyaka uphendvule ngawo. CAPHELA: Khetsa emkhatsini WENDZABAMBHALO NEMIBUTO LEMIFISHA kulowo mdlalo lowufundzile. Uma ukhetse kuphendvula umbuto loyindzabambhalo enovelini, uphocelelekile kutsi kulesigaba uphendvule imibuto lemifisha. Uma ukhetse kuphendvula imibuto lemifisha enovelini, uphocelelekile kutsi kulesigaba uphendvule umbuto loyindzabambhalo. UMBUTO 14: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO KUTAWUBA NJALO – SZ Simelane Ncobile, LaHleta naHleta bebadzinga kwecwayiswa kute bahlalisane kahle. Bhala indzabambhalo leveta tigameko letibufakazi bekutsi bayatidzinga tecwayiso letimayelana naloku lokulandzelako:  Kutiphatsa kahle uma ungumntfwana.  Kukhulisa kahle umntfwana.  Kungacabanisi bantfu. Budze bemphendvulo yakho abube ngemagama la-340 kuya kula-390. [25] UMBUTO 15: IMIBUTO LEMIFISHA KUTAWUBA NJALO – SZ Simelane Fundza letheksthi letsetfwe emdlalweni bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI E (Sekuphele emalanga lamatsatfu Ncobile alele phasi ecansini angavuki, aloku acabanga ngendzaba yaGedlembane. Kufika umnganakhe Ntfombilencane lobitwa ngaNcane atemhlola ngobe nasesikolweni akabonakali.) NCANE: Ncobile dzadze, ungaloku utibulalisa ngenhlitiyo ngaGedlembane, ngobe kubuhlungu kimi kukubona ulele kulelicansi uphetfwe tinsizi telutsandvo 5 lolumatima lwekutsandza umuntfu. Wena konkhe loko sale ukwamukela njengemanti nakemukelwa lugwadvule. Tinsizi letinjena aticali futsi atigcini ngawe, onkhe lamalanga bantfu bayafa, kubebuhlungu etihlotjeni nakubangani, kwendlule. Manyenti kabi emajaha lasatakutsandza akuteke lapha ngaphandle, wena hlala etsembeni lemthandazo, ikhona iNkhosi 10 itakupha locondzene naye. (Ambambe sandla abuye amesule libunti) (Ambuka) Ngiyeva futsi ngiyatibonga teluleko takho Ntfombilencane, NCOBILE: kodvwa ngetamile kuyiyenga inhlitiyo yami kutsi ngikhohlwe ngaGedlembane kepha akuvumi. Mngani bengimtsandza ngingatentisi lomntfwanebantfu futsi naye angitsandza. Bengingati kutsi sifo 15 sekutsandza umuntfu emhlabeni ashone sibulalana kangaka, futsi kaselapheki! Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 26 DBE/Lweti 2024 NSC Confidential NCANE: (Amdzabukela) Ngiyakwati loko Ncobile. NCOBILE: Lokubuye kungivise buhlungu kakhulu ngulendzaba yamalumekati, 20 namake nashevu. Nyalo sengiyinhlekisa lenkhulu kulesigodzi sakitsi batsi ngendlela besitsandzana ngayo sengiyafana mbamba nemfelokati, ngite ngibe nemahloni ekubhekana nemmango wonkhana. Linyenti letintfombi litsi lapho lihlangana, ndzabamlonyeni kube ngimi, liyokha emanti nobe liyotfota, ndzabamlonyeni ngimi, litungelete ematiko lavutsa kamnandzi 25 kusihlwa, ndzabamlonyeni ngimi. (Akhale) NCANE: Ncobile ungakhali, uyawubona umhlaba ungaka siphila ngaphasi kwawo, siphila ngebuhlungu nebumnandzi. Kunesikhatsi lapho kuba buhlungu enhlitiyweni kube ungafunga kutsi umhlaba ufulatsele wena wedvwa kantsi nibanyenti kabi. Ungababoni bantfu behla benyuka ucabange kutsi 30 abanatinkinga, tibaphetse dzadze kodvwa bangenakutjela muntfu ngobe bangaluboni luncedvo lwakhe. NCOBILE: Ngiyakuva lapho Ntfombilencane kepha mine … (Akhale) NCANE: Labanye letibabambile tingetulu kwaleti letiphetse wena bate bacabanga nekutibulala. Loku sikhuluma nje labanye bobabe seloku baphume 35 ekuseni lokwa bahamba batfungatsa lokungaphilisa imindeni yabo kodvwa babuye babhacata, umsebenti kute. NCOBILE: Ngiyakuva konkhe lokushoko dzadze, kodvwa kuncono kabi kwalawo madvodza, mine ngobe ngingulomsikati sengatsi inhlupheko lena idalelwe mine ngedvwa. (Abuye abambe esihlatsini) 40 NCANE: Uyaphosisa kakhulu lapho tsine ngobe kuyefana, linyenti lebafati nyalo selikhetsa kulahla bantfwana etibini ngobe bantfwana bakhale njalo bafuna kudla, kudla kute. Nome lowo unina lafuna kummunyisa, umntfwana atimunyele emanti odvwa ebeleni lenina, kute lubisi ngobe unina akadli. Mine ngitsi nangabe kukhona lokusolako, kuyekele 45 kwendlule sengatsi awukuboni. NCOBILE: (Ambuka) Ngiyatibonga kakhulu futsi teluleko takho ntfombi yaketfu, tingenta ngilwe nemphilo ngite ngincobe. Nyalo sekuyangikhanyela kutsi lobuhlungu lobuviwa ngimi abuviwa ngimi kuphela kulomhlaba. Uyati dzadze nangabe tinkinga tinguloku tiphitsitela engcondvweni yakho 50 tingagcine mbamba setikubutsisa emaphepha ugucuke lesikhulu sisebenti saHulumende sibili lesi lesingakhokhelwa. Nasi sitfombe sakhe langinike sona nangiyomhlola esitokisini watsi ngitawusala ngitidvudvuta ngaso sengatsi bekeva engatini vele kutsi sewuyangivalelisa kulomhlaba. 55 [Likhasi 19–22] 15.1 Bhala inkhulumo lesesingenisweni saletheksthi lekhombisa kutsi Ncane ukholelwa kuMvelinchanti. (2) 15.2 Yaba liciniso yini lenkhulumo yaNcane letsi, ʹManyenti kabi emajaha latakutsandza akuteke lapha ngaphandleʹ? Chaza. (2) 15.3 Yini lekuletheksthi lekhombisa kutsi kulendzawo akukahlaliswana kahle? Bhala KUBILI. (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 27 DBE/Lweti 2024 NSC Confidential 15.4 Ngukuphi lokutinkhomba tekutsi letheksthi lengenhla isetfulo salomdlalo? Bhala KUBILI. (2) 15.5 Uma ufundza letheksthi nemdlalo wonkhe umbhali uvete Ncane anguluphi luhlobo lwemdlali? Usho ngani? (2) 15.6 Abefanele yini Ncobile kuhlala emalanga angayi esikolweni alilele Gedlembane? Chaza. (2) 15.7 Kube ngulesikhatsi salamuhla Gedlembane abetawenta njani kutsi Ncobile ahlale amkhumbula kunekutsi amnike sitfombe sakhe? Nika KUBILI. (2) 15.8 Ufundzani kulesimo Ncobile labukene naso kuletheksthi lengenhla? (2) 15.9 Ucabanga kutsi umbhali umetse kahle yini Ncane libito uma ufundza tinkhulumo takhe letikuletheksthi? Usho ngani? (2) 15.10 Chaza kutsi batali baNcobile basifake ngayiphi indlela sandla ekukhulelweni kwakhe. (2) 15.11 Ngemaphuzu LAMABILI phawula kutsi umbhali uphumelele kanganani kuveta kutsi, ʹLitsemba alilahlwa ngenca yekuvelelwa ngulokubi.ʹ Bhekisa imphendvulo yakho kumdlali longuMphotfo. (2) 15.12 Ngemaphuzu LAMATSATFU ungamsita njani umngani wakho lonetinkinga letifana naleti labukene nato Ncobile kulomdlalo? (3) [25] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 28 DBE/Lweti 2024 NSC Confidential UMBUTO 16: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO LAMI LISIPHETFO – JJ Thwala Kubonakele kulomdlalo kutsi Mahubhulu, Sigogodvolo nenkhosi Somhlolo badzinga kwecwayiswa ngaloko labakwenta emdlalweni kute kube nekuthula ebukhosini. Bhala indzabambhalo ngetigameko letikulomdlalo letesekela kutsi bayatidzinga letecwayiso letilandzelako:  Ubotiphatsa kahle uma unikwe sikhundla.  Ubokhona kutsatsa tincumo uma ungumholi.  Uboba nemgogodla ungahambi nemoya. Budze bemphendvulo yakho abube ngemagama la-340 kuya kula-390. [25] UMBUTO 17: IMIBUTO LEMIFISHA LAMI LISIPHETFO – JJ Thwala Fundza letheksthi leyincenye yemdlalo bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI F (Mahubhulu naSigogodvolo baselawini eLangeni.) MAHUBHULU: Ngiyalitsandza laNdvungunya, kepha angihambisani nenchubo yalo. Abebutselwani emabutfo lafana nalawa eMahubhulu, Tichelechele, Balondolozi, Tigogodvolo neSishi uma angaphakwa akhonjwe? Ngemabutfo ani lawa langahlaseli? 5 SIGOGODVOLO: Buta uphindze chawe lakitsi. Kwendlulwa kutsi kungabikho lutfo lolubutfwako. Emadvodza aphendvuke bafati. MAHUBHULU: Sinetikhali kodvwa atisebenti. Angiyemukeli lenchubo! Angiyemukeli lamuhla, kusasa nanini! SIGOGODVOLO: (Ahlabela) 10 Bhuza ulibulele, Tikhali lebeticijile Utitfuntfubetile. MAHUBHULU: (Ahlabela) Somhlolo uwentil' umhlolo! 15 Kucocisana nesitsa- umhlolo! Kungayiphaki- umhlolo! SIGOGODVOLO: Kuyo yonkhe imihlangano lesiba nayo neNgwenyama sitjelwa emavi lalandzelako. Akukhulunyiswane kungabikhona butsa. Lokonakele ngemlomo netento, akulungiswe ngemlomo. 20 Akulinywe kufuywe! MAHUBHULU: Umuntfu simbita ngelichawe ngobe alwe imphi. Lamuhla asinalo lichawe kulaNdvungunya ngenca yaSomhlolo. SIGOGODVOLO: Emajaha lekumele ngabe ayaphuma ayewuhlasela, aphume imikhaba ingaka! Aphilela kudla kunekutsi adlele kuphila. 25 (Bahleke) Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 29 DBE/Lweti 2024 NSC Confidential MAHUBHULU: Emajaha aphume imikhaba sengatsi banumzane labafuyile, labanemasimu nesitsembu. Maye iyetfusa lentfo leyentekako kuleli laNdvungunya! SIGOGODVOLO: Singayibonisa njani iNgwenyama kutsi aseneliswa yindlela 30 lesiphetfwe ngayo lapha? MAHUBHULU: Kumele ibekhona indlela lesitawusibonisa ngayo. Sifana nemankhonyane esisingeni. Loku lokwentekako lapha asikutsandzi. Sengatsi bantfu labanyenti bayayitsakasela lenchubo. Lenchubo SIGOGODVOLO: lena itawukwenta sedzelelwe nguletinye tive. Emabutfo aSomhlolo 35 angangeboya benkhomo, kodvwa awaphumi ayewuhlasela. Njengobe sihlangene lapha ngitawufuna sivumelane ngentfo yinye. MAHUBHULU: Siyahamba siyewucocisana neNgwenyama ngaloku lokwenta imimoya yetfu ihlale iphatseke kabi nome siyawuketula lombuso. (Achucha) Hhey...i loku lokukhulumako nyalo kuyangetfusa mine. 40 SIGOGODVOLO: Kuyewucocisana neNgwenyama kuhle njengobe ihlale isimema kutsi sitewubonisana nayo. Indzaba yekuketulwa kwembuso ingishayisa luvalo. Uma kwenteka imitamo yetfu ingaphumeleli kutawube kusho kutsi sicalekise imindeni netitukulwane tetfu. Maye uneluvalo entsanyeni njengesicoco Sigogodvolo! 45 MAHUBHULU: Kufanele ngobe wetsiwa ngaso sigogodvolo. Wetfuswa yintfo lencane lebesingayenta kuthuleke dvu. Emagama etfu atawuba semilandvweni yetihlabani. Sitawukwakha umbuso wemachawe emphi, hhayi kutibita ngelichawe ngobe wetsembe umlomo nengcondvo. 50 Ngibuye ngikuvumele chawe lakitsi. Kuyawuze kubenini sigoce SIGOGODVOLO: tandla singenti lutfo simo sibe sivuma kutsi kubekhona lesikwentako? Hhayi, lentfo ayibukwe ngalamanye emehlo. Khuluma kuvakale ungangundzati. Senta kuphi kunye kuloku MAHUBHULU: lengikubekile? 55 Siyawucocisana neNgwenyama. Kutawuba kuhle sihlale nayo phasi SIGOGODVOLO: sobabili sivete ingonyuluka yendzaba. Uma sehluleka kutawufuneka senteni? MAHUBHULU: Kutawufuneka sicabange lelinye lisu lesitawulibona liyimphumelelo SIGOGODVOLO: kitsi. Lekuketulwa kwembuso angihambisani nalo. INgwenyama 60 Somhlolo yasenta tindvuna ngobe isetsemba. Kulwa nemuntfu longalwi nawe akusikuhle. Kutibitela emakhombo. Kumele ulususe luvalo Sigogodvolo. Uma iNgwenyama MAHUBHULU: ingavumelani natsi, itawube itigwaze ngewayo. Utsini ngalelibhubesi lelinguZwide lekukhulunywa ngalo 65 SIGOGODVOLO: kulamalanga kutsi libulala lingakhetsi emadvodzeni. Utsi sitawulunga kulo emajaha akitsi akhuluphele ahluleka ngisho kungena emnyango? Kungabanjani uma singahlangana namunye kulaba labalandzelako: MAHUBHULU: Bhocwane, Nkhasa, Mabhoko nome Mabhula siwuketule lombuso? 70 [Likhasi 11–13] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 30 DBE/Lweti 2024 NSC Confidential 17.1 Bhala inkhulumo lesendzimeni yekucala leveta kutsi Mahubhulu akaphatseki kahle. (2) 17.2 Ngukuphi LOKUBILI kuletheksthi lengenhla lokuveta kutsi lomdlalo wenteka endzaweni yasemakhaya? (2) 17.3 Uma ufundza letheksthi lengenhla ngubani loyimbangi yenkhosi Somhlolo? Usho ngani? (2) 17.4 Ngukuphi lokutinkhomba tekutsi letheksthi lengenhla isetfulo salomdlalo? Bhala KUBILI. (2) 17.5 Lenkhulumo legcanyisiwe iveta inkhosi Somhlolo ingumdlali lonjani? Chaza. (2) 17.6 Bekufanele yini kutsi Mahubhulu naSigogodvolo bagceke indlela inkhosi lebusa ngayo? Sekela imphendvulo yakho. (2) 17.7 Ucabanga kutsi ngutiphi tincumo LETIMBILI letingatsatfwa yinkhosi uma ingahle ive letingcoco taSigogodvolo naMahubhulu? (2) 17.8 Ufundzani ngesento saSigogodvolo sekuntjintja umcondvo wakhe ahambisane nato tonkhe tindvuna letesekela inkhosi? (2) 17.9 Inkhosi isifake njani sandla ekuletseni kuthula kulelive laNdvungunya? Nika KUBILI. (2) 17.10 Lenkhulumo yaSigogodvolo letsi, ʹHhey ... i loku lokukhulumako nyalo kuyangetfusa mine,ʹ ibiketelani ngalobungani babo? (2) 17.11 Letheksthi lengenhla ihambisana njani nengcikitsi yemdlalo wonkhe? Chaza. (2) 17.12 Phawula ngemaphuzu LAMATSATFU kutsi ungamsita njani umngani wakho lowenta njengaMahubhulu kulomdlalo. (3) [25] SAMBA SESIGABA C: 25 SAMBA SAKO KONKHE: 80 Emalungelo agodliwe

Study this subject

More from Grade 12 siSwati HL

View all