Skip to content
Question paper

Siswati Hl Grade 12 P2 NSC November 2025 Question Paper (Siswati)

Grade 12 Siswati Hl Paper 2 question paper from the NSC November Exam 2025 (Siswati), 19 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

Subject: Siswati HlGrade 12202519 pages
Download

Loading document…

Loading document…

Document textSearch extracted text and jump to a page.
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE LIBANGA 12 SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA (HL) LIPHEPHA LESIBILI (P2) LWETI 2025 TICONDZISO TEKUMAKA EMAMAKI: 80 Leticondziso tekumaka tinemakhasi la-19. Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 2 DBE/Lweti 2025 NSC – Ticondziso Tekumaka TICONDZISO TEKUMAKA 1. Uma umhlolwa aphendvule imibuto lengetulu kwaleyo lelindzelekile, maka timphendvulo letisekucaleni kuphela. (Umhlolwa akumelanga aphendvule indzabambhalo kanye nembuto wemibuto lemifisha encwadzini yinye.) 2. ESIGABENI A, uma umhlolwa aphendvule ngato tonkhe totine tinkondlo (Tinkondlo letifundvwe eklasini), maka letimbili tekucala kuphela. 3. ESIGABENI B na-C uma umhlolwa aphendvule mibili imibuto yemibuto lemifisha nobe imibuto lemibili yendzabambhalo, maka imphendvulo yekucala kuphela uyekele lelandzelako. Uma umhlolwa aphendvule yomine imibuto, maka kuphela imphendvulo yembuto wekucala kuleso naleso SIGABA, ngaphandle kwekutsi aphendvule munye umbuto wemibuto lemifisha namunye umbuto loyindzabambhalo. 4. Uma umhlolwa anike timphendvulo letimbili lapho imphendvulo yekucala iliphutsa kantsi lena yesibili iliciniso, akumakwe imphendvulo yekucala yesibili ingamakwa. 5. Uma tinombolo tetimphendvulo tinemaphutsa, maka ulandzele ticondziso. 6. Uma liphutsa lesipelingi litsikameta inshokutsi, akunganikwa limaki, kantsi uma lingayitsikameti, akunikwe limaki. 7. Umbuto loyindzabambhalo: Uma indzabambhalo inemagama langaphasi kwalawo lamisiwe, umhlolwa akangajeziswa ngobe vele sewutijezise yena ngekwakhe. Uma indzabambhalo iyindze kakhulu, akahlolwe ngekwelikhono lakhe bese kucociswana nalabaphetse umsebenti wekumaka. Akusetjentiswe irubhriki yekumaka indzabambhalo lesichibiyelo A na-B. 8. Umbuto wemibuto lemifisha: Uma umhlolwa angakafaki bokhulunyiwe uma kufanele acaphune akangajeziswa. 9. Emibutweni levulekile bahlolwa abanganikwa emamaki uma baphendvule ngetimphendvulo letitsi: YEBO/CHA nobe NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Onkhe emamaki anikwa sizatfu/kuchaza ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna. 10. Emibutweni lefuna LICINISO/LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO emamaki akangehlukaniswa emkhatsini, lokusho kutsi alikho limaki lelinikwa LICINISO/ LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO, onkhe emamaki anikwa sizatfu/kuchaza ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna. Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 3 DBE/Lweti 2025 NSC – Ticondziso Tekumaka SIGABA A: TINKONDLO TINKONDLO LETIFUNDVWE EKLASINI UMBUTO 1: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO 'LIHAMBILE LICHAWE' – ZP Masango Sakhiwo sendzabambhalo kumele sivete singeniso, umtimba nesiphetfo. SINGENISO Bahlolwa bachaza sihloko, babuye bavete umcondvo losebaleni ngalenkondlo letsi, 'Lihambile Lichawe.' UMTIMBA Kwesekelwa ngemigca lesenkondlweni leveta umcondvo losebaleni walenkondlo. Kukhulunywa ngaloku lokulandzelako ngalelichawe leselihambile emhlabeni: • Lishiye konkhe kwasemhlabeni lakhohlwa ngebuhlungu. • Lishiye kuthula netingucuko letibonakalako emuva. • Ligadle ngetikhali kwabonakala imphumelelo. • Lisakhile sive saMvelinchanti sabumbana njengenyandza yetinkhuni. • Lifiselwa inkhonto lenhle kulelive labokhokho leliya kulo. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) SIPHETFO Bahlolwa basonga konkhe labebabhala ngako lapha ngenhla, ngemcondvo losebaleni walenkondlo. CAPHELA: Bahlolwa kumele bacaphune imigca leveta umcondvo losebaleni walenkondlo. BONA EMARUBHRIKI EKUMAKWA KWENDZABAMBHALO YETINKONDLO, SIGABA A. [10] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 4 DBE/Lweti 2025 NSC – Ticondziso Tekumaka UMBUTO 2: IMIBUTO LEMIFISHA 'SENGIBUYILE' – ZP Masango 2.1 Secamagama, kweciwe ligama, 'tandla.' (2) 2.2 Imvumelwanosicalo leyecako ngobe lemigca lemibili icalise ngemalunga lafanako kwehluka losemkhatsini. (2) 2.3 Iliriki/inkondlomvangedvwa ngobe sonkondlo uveta imiva yakhe yekutisola ngekuhamba ashiye sitsandvwa sakhe. (2) 2.4 Sifundvo sekutsi uma wente liphutsa kuhle kutisola ubuye ucolise. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 2.5 Uphumelele kuveta ingcikitsi yalenkondlo yekutisola ngobe sonkondlo utfolakala abuyela ekhaya atewucolisa ngaloko lakwentile/Ingcikitsi lutsandvo/Kucolisa sonkondlo ute kutewucolisa kuloyo lamtsandzako. (2) [10] UMBUTO 3: IMIBUTO LEMIFISHA 'NGIBOSHIWE' – FC Nkosi 3.1 Imvumelwanosicalo ngobe lemigca yomibili icalisa ngelilunga lelifanako. (2) 3.2 Sifanangwaca ngobe ligama ngalinye licala ngangwaca, 'b'. (2) 3.3 Sicedzelelamcondvo ngobe umcondvo wemugca we-15 uphelela emgceni we-16. (2) 3.4 Usisebentise kahle lesimeleli, 'libhodlela' ngobe libhodlela limele tjwala njengobe bantfu labasha bacedza imphilo yabo etjwaleni. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 3.5 Umoya wekutfukutsela/ Wekukhatsateka/ Wekudvumala/ Wentondvo/ Wekugceka/ Wekusola/ Wekubalisa ngemalungelo lasanikwe bantfwana labulala likusasa labo. (2) [10] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 5 DBE/Lweti 2025 NSC – Ticondziso Tekumaka UMBUTO 4: IMIBUTO LEMIFISHA 'NGOBA SEWUNGUMCABA' – GT Nkosi 4.1 Sidvonsamoya/Imphindza. (2) 4.2 Imphindvwa ngobe tonkhe tindzima talenkondlo tigcina ngemugca lofanako. (2) 4.3 Emagama acala kulamatsatfu aye kulamane bese imigca yendzima isitfupha. (2) 4.4 Ucondze kutitjela kutsi nyalo akasakhoni kwenta lutfo, akasenabangani sewuhlala alele njengobe asagula nje. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 4.5 Siyayifanela ngobe sonkondlo lona lakhuluma ngaye wondzile akasakhoni kwenta lutfo ngobe sewufana nemcaba intfo lesilekile lesukile esimeni sayo sakucala. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) [10] NA INKONDLO LENGAKAFUNDVWA EKLASINI UMBUTO 5 'NINGABAKHOHLWA' – MP Mavuso 5.1 Imvumelwanosicalo leyecako. (1) 5.2 Secamagama/Sifanisongco/Kumuntfutisa. (Kunye kwaloku.) (1) 5.3 Imphindvwa. (1) 5.4 Tonkhe tinhlanga tidle ngekulingana, Tonkhe tinhlanga tidle tishiyelane;/Umugca we-9 newe-10 (1) 5.5 Umlayeto lotsi, bantfu bangatamasi bate bakhohlwe kutsi kukhona labafa balwela lenkhululeko. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 5.6 Ngulobuhle bemphilo lephilwako ngenca yenkhululeko labayilwela kamatima. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 5.7 Leligama likhetseke kahle ngobe emadloti ngulabantfu lasebalala, nalenkondlo ikhuluma ngebantfu lasebalala labalwela inkhululeko. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) [10] SAMBA SESIGABA A: 30 Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 6 DBE/Lweti 2025 NSC – Ticondziso Tekumaka SIGABA B: INOVELI/TEMDZABU UMBUTO 6: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO LIPHUME NEBOVU – BB Malangwane Sakhiwo sendzabambhalo kumele sivete singeniso, umtimba nesiphetfo. Lokwentiwa balingisi lokuhambisana nesihloko salenoveli. SINGENISO Bahlolwa bachaza sihloko babuye bavete nekutsi labalingisi bahambisana njani nesihloko salenoveli lesitsi, 'Liphume nebovu' lokusho kutsi inkinga lebeyikhona seyisombululekile. UMTIMBA Bahlolwa banika emaphuzu aloko lokwentiwa balingisi lokuhambisana nesihloko senoveli babuye bawasekele. Lushawulo Khumalo: Lokwentiwa nguLushawulo lokuhambisana nesihloko: • Kucosha umntfwana waTintfombi. • Kucela lusito endvuneni. • Kuya emkhayeni. • Kushisa indlu yaTintfombi. • Kucosha Tintfombi. Tintfombi Maseko: Lokwentiwa nguTintfombi lokuhambisana nesihloko: • Kusola uninatala LaHlophe ngebutsakatsi. • Kuvetwa ebaleni kutsi ungumtsakatsi. • Kutfolakala kutsi nguye lobulala bantfwana baLushawulo. • Kwehlukanisa umndeni. • Kuphela kwemandla emutsi wakhe labeganga ngawo. LaHlophe naLaMagagula: Lokwentiwa nguLaHlophe naLaMagagula lokuhambisana nesihloko: • Kugezeka kweligama laLaHlophe kutsi akasuye umtsakatsi. • Kugezeka kweligama laLaMagagula kutsi akusuye lobulala bantfwana baLushawulo. • Kutfola liciniso ngekufa kwebantfwana bakhe. • Kunakwa yindvodza yakhe emvakwekucoshwa kwaTintfombi. • Kusala ngekuthula emtini wakhe. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) SIPHETFO Bahlolwa basonga konkhe labebacoca ngako lapha ngenhla, lokuveta kuhambisana kwesihloko nebalingisi kulenoveli. CAPHELA: Bahlolwa kumele bacaphune tigameko letisenovelini letesekela imibono yabo. BONA EMARUBHRIKI EKUMAKWA KWENDZABAMBHALO, SIGABA B na C. [25] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 7 DBE/Lweti 2025 NSC – Ticondziso Tekumaka UMBUTO 7: IMIBUTO LEMIFISHA LIPHUME NEBOVU – BB Malangwane 7.1 Kusehlobo/Kusemini lenkhulu. (2) 7.2 Lenkhulumo iveta umoya wekukhatsateka/welusizi ngobe bagulelwa ngumntfwana kamatima. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 7.3 Kungobe lokugula kwalabantfwana kucaka bonkhe bantfu futsi abalutfoli lusito lwekubelapha. (2) 7.4 Kufuna kwati kutsi bantfwana baLushawulo babulawa yini/Lushawulo utawutsatsa tiphi tinyatselo ngaletinkinga tekushonelwa bantfwana. (2) 7.5 Sigameko sekuyewubika kamfundisi ngemuva kwekushona kwemntfwana waKhumalo/Kufika kwabomake bemthandazo kaLaMagagula. (2) 7.6 LaMagagula ungumlingisi logcamile ngobe uvetwe ahlangabetana netinkinga ekucaleni kwenoveli/Utfolakala ekucaleni kwendzaba kute kube sekugcineni/Utfolakala avikela umndeni wakhe indzaba yonkhe. (Kubili kwaloku.) (2) 7.7 Lesento siveta LaMagagula anenhlitiyo lenhle futsi aneluvelo ngobe ugone umntfwana logulako wazakwabo/Akanawo emagcubu. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 7.8 Yasombululeka kahle ngobe Lushawulo watfola kutsi nguTintfombi lobulala bantfwana bakhe. (2) 7.9 Tintfombi wayicedza injabulo yaLaMagagula ngekugana indvodza yakhe/Wahlala naLushawulo eJozi wangabuyi ekhaya/Wabuya watewuhlala ekhaya lelakhiwe nguLaMagagula. (Kubili kwaloku.) (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 7.10 Inhloso yekubhala lenoveli kuveta kutsi lutsandvo luyawucabanisa luphindze luwuhlanganise umndeni/Sitsembu sibanga tinkinga emndenini. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 7.11 LaHlophe ungumlingisi loyindilinga ngobe uyantjintja ahambisane nesimo. Wajikela LaMagagula ngalesikhatsi kufika Tintfombi. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 7.12 Tecwayiso tekutsi uma usebenta khashane nasekhaya: • Ungahambi ukhohlwe likhaya lakho. • Ungabi neligugu nemfati longayati imvelaphi yakhe. • Ungawuhlukumeti umndeni ngekutsatsa umfati wesibili uhlale naye. • Ungalahli bantfwana bakho ngetizatfu tekutsi sewunalomunye umfati. (Kutsatfu kwaloku.) (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (3) [25] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 8 DBE/Lweti 2025 NSC – Ticondziso Tekumaka UMBUTO 8: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO KUBAMBA LETINGELAKO – DE Nkosi Sakhiwo sendzabambhalo kumele sivete singeniso, umtimba nesiphetfo. Lokwentiwa balingisi lokuhambisana nesihloko salenoveli. SINGENISO Bahlolwa bachaza sihloko babuye bavete nekutsi labalingisi bahambisana njani nesihloko salenoveli, 'Kubamba letingelako' lokusho kutsi kuphumelela umuntfu lotikhandlako. UMTIMBA Bahlolwa banika emaphuzu aloko lokwentiwa balingisi lokuhambisana nesihloko senoveli babuye bawasekele. Mphikeleli: Lokwentiwa nguMphikeleli lokuhambisana nesihloko: • Kuya kwakhe ekudzingisweni kwentela kutfola inkhululeko. • Kufundza sikolo sekamdzala. • Kuchubeka afundze esikhungweni semfundvo lephakeme. • Kusebentela ummango ngekutikhandla lokwamenta waba netikhundla letinyenti tekuphatsa. • Kushada naKhulumile avuse likhaya lakubo. Khulumile: Lokwentiwa nguKhulumile lokuhambisana nesihloko: • Kufundza aphumelele esikolweni. • Kusebentela ummango angaholi. • Kukhetfwa kwakhe kutsi aphatse sigodzi lesitsite eMbalenhle. • Kushada kwakhe naMphikeleli. Msiti naMatsiya: Lokwentiwa nguMsiti naMatsiya lokuhambisana nesihloko: • Matsiya ulwela emalungelo ekufundza kwemlingisi longuMphikeleli. • Matsiya utfolela Mphikeleli indzawo yekuhlala. • Msiti naMphikeleli basitana ngetifundvo esikolweni bagcine baphumelele. • Matsiya wehlula Tsabetse ngekumfundzela igazethi. • Msiti ubambisana nalabanye ekusebenteleni ummango. • Matsiya usebenta ngekutikhandla ugcina angummeli. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) SIPHETFO Bahlolwa basonga konkhe labebacoca ngako lapha ngenhla, lokuveta kuhambisana kwesihloko nebalingisi kulenoveli. CAPHELA: Bahlolwa kumele bacaphune tigameko letisenovelini letesekela imibono yabo. BONA EMARUBHRIKI EKUMAKWA KWENDZABAMBHALO, SIGABA B na C. [25] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 9 DBE/Lweti 2025 NSC – Ticondziso Tekumaka UMBUTO 9: IMIBUTO LEMIFISHA KUBAMBA LETINGELAKO – DE Nkosi 9.1 Kuletsa simo senjabulo ngobe Mphikeleli ukujabulele kunikwa litfuba lekufundza esikolweni eKhayaletfu kute atewufeza emaphupho akhe. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 9.2 Kutfolakala umlingisi logcamile longuMphikeleli/Kuvetwe neligama iMbalenhle lapho indzaba yenteka khona. (2) 9.3 Msiti wetseke kahle libito ngobe uvetwe asita Mphikeleli ekutfoleni indzawo/Kusitana kwabo etifundvweni. (Kunye kwaloku.) (2) 9.4 Kufuna kwati kutsi Mphikeleli utawuphumelela yini etifisweni takhe/ Utawuphumelela yini etifundvweni telibanga le-12. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 9.5 Mphikeleli ungumlingisi logcamile ngobe uvetwe ahlangabetana netinkinga ekucaleni kwenoveli/Utfolakala ekucaleni kwendzaba kute kube sekugcineni/ Utfolakala avikela tifiso takhe indzaba yonkhe. (Kubili kwaloku.) (2) 9.6 Timphendvulo titawehluka tiye ngekutiphatsa kwebafundzi etikolweni letatiwa ngumhlolwa. Labatawutsi bayefana batawesekela ngekutsi tikhona tikolo letihlantekile njengaseKhayaletfu lapho bantfwana bangalahli liphepha, licembe nelithini phasi. Labatawutsi abefani batawesekela ngekutsi bakhona bafundzi labalahla emaphepha, tibi netikotela phasi noma kuphi kuletinye tikolo labatatiko. (2) 9.7 Sikhulu Tsabetse wayicedza injabulo yaMphikeleli ngekutsi abhalele umphatsisikolo incwadzi letsi akacoshwe esikolweni. (2) 9.8 Tasombululeka tonkhe tinkinga taMphikeleli ngobe tifiso takhe tekufundza abuye asebentele ummango tafezeka/Wavusa likhaya lakaZwane/Watfola tincwadzi letimtjela ngemathuna ebatali bakhe kutsi bafihlwa kuphi. (Kubili kwaloku.) (2) 9.9 Kungenelela kwaMagumeni kwenta kutsi kube sicakacaka ngobe akangeni ngenhloso yekucatulula inkinga kepha ufuna kutsi ummango ujikele Mphikeleli ukhetse yena etikhundleni temmango. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 9.10 Umbhali ufuna kuveta kutsi imphumelelo iyasetjentelwa futsi kumele umuntfu angalilahli litsemba nobe kungaba lukhuni kangakanani endleleni. (2) 9.11 Uyindilinga ngobe uyagucuka ahambisane nesimo, njengekungamvumeli Magumeni acale ngalokufunwa nguye ngalesikhatsi kunemhlangano. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 9.12 Imphilo yaMphikeleli ibecwayisa ngekutsi: • Babeketelele simo labatitfola bakuso kute baphumelele. • Bafundze ngekutikhandla nanobe babadzala. • Bakhetse kahle bangani kute batewesekelana. • Bacolele bantfu lababonile kute kuvuleke imphumelelo yabo. (Kutsatfu kwaloku.) (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (3) [25] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 10 DBE/Lweti 2025 NSC – Ticondziso Tekumaka UMBUTO 10: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO TIBOPHO TELUTSANDVO – JJ Thwala Sakhiwo sendzabambhalo kumele sivete singeniso, umtimba nesiphetfo. Lokwentiwa balingisi lokuhambisana nesihloko salenoveli. SINGENISO Bahlolwa bachaza sihloko babuye bavete nekutsi labalingisi bahambisana njani nesihloko salenoveli lesitsi, 'Tibopho telutsandvo' lokusho kutinikela ekutsandzeni umuntfu nobe anemaphutsa lamanyenti. UMTIMBA Bahlolwa banika emaphuzu aloko lokwentiwa balingisi lokuhambisana nesihloko senoveli babuye bawasekele. Lomusa: Lokwentiwe nguLomusa lokuhambisana nesihloko: • Kugana Mlungisi asegcoke tinzilo. • Kutsandzana naMacaleni lokwente Mlungisi ahlale alwa. • Kulandza Mlungisi ngalesikhatsi avakashelwe nguSitsembile. • Kuchubeka atsandze Mlungisi nobe ati kutsi LaNdlovu akamfuni. • Kwehlukanisa Mlungisi nebangani bakhe kute lutsandvo lwabo lungatewuphatamiseka. • Kutsengela Mlungisi timphahla. • Kufihla imvelaphi yakhe. LaNdlovu: Lokwentiwe nguLandlovu lokuhambisana nesihloko: • Kwesekela liphupho lendvodza yakhe lekungafuni umfelokati. • Kuta nelisu lekushiswa kwemphepho. • Kwenta imitamo yekutsi malume waMlungisi abe yincenye yebakhongi. • Kutibandzakanya ekwenteni emalungiselelo ekulotjolwa kwaLomusa. • Kuba khona kwakhe emshadweni. Madvodza naSikhuni: Lokwentiwe nguMadvodza naSikhuni lokuhambisana nesihloko: • Kwecwayisa Mlungisi kutsi angatibopheleli kulolutsandvo lwaLomusa akacale ati imvelaphi nesimilo sakhe. • Kwenta lisu lekutsi atitfolele Lomusa esicedzakoma. • Kuvuma kwabo kuyewulobola Lomusa. • Kuba khona kwabo emshadweni kutewusekela Mlungisi. • Kuveta kutsi Mlungisi naLomusa abafanelani ngobe imphilo yabo iyimphumalanga nenshonalanga. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) SIPHETFO Bahlolwa basonga konkhe labebacoca ngako lapha ngenhla, lokuveta kuhambisana kwesihloko nebalingisi kulenoveli. CAPHELA: Bahlolwa kumele bacaphune tigameko letisenovelini letesekela imibono yabo. BONA EMARUBHRIKI EKUMAKWA KWENDZABAMBHALO, SIGABA B na C. [25] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 11 DBE/Lweti 2025 NSC – Ticondziso Tekumaka UMBUTO 11: IMIBUTO LEMIFISHA TIBOPHO TELUTSANDVO – JJ Thwala 11.1 Kuletsa simo sekwesaba ngobe uyingoti/ Wentfukutselo/ Wekudvumala/ Kukhatsateka kuMlungisi ngobe Macaleni ngulendvodza lekwatiwa kutsi kufanele ingene Lomusa, lokungenteka kutsi angakhoni kushada naLomusa. (2) 11.2 Ludvweshu lwangekhatsi ngobe Mlungisi ukhulelwa yinhloko uba nemicabango leminyenti lengapheli. (2) 11.3 Kutitjela kutsi lendzawo ayikaphephi/Kusetjentiswa timoto uma kwentiwa bugebengu/Lendzawo iyaphitsitela ngulowo muntfu unake tindzaba takhe. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 11.4 Lokungenta lenoveli ingachubeki ngukutsi Mlungisi nguye umlingisi logcamile lovetwe ahlangabetana nenkinga yekutsatsa umfati ekucaleni kwenoveli/ Utfolakala ekucaleni kwendzaba kute kube sekugcineni/Utfolakala acabana nemndeni, nebangani bakhe ngobe etama kucatulula tinkinga labukene nato. (Kubili kwaloku.) (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 11.5 Kweyamene nesiphetfo ngekutsi emacala lababoshelwa wona boLomusa nebangani afaka ekhatsi kutfunjwa kwebantfu/Kweyamene nesiphetfo ngekutsi tetsamelilwati tigcine Sitsembile anyamalele kepha esiphetfweni senoveli ukhona emshadweni. (2) 11.6 Sigameko sekutfolakala kwetinkomishi tetjwala lesetingenalutfo endlini kaLomusa lokuveta kutsi uyabunatsa/Timphendvulo taLomusa atihambisani nalabutwe kona. (Kunye kwaloku.) (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 11.7 Kufuna kwati kutsi Sitsembile usaphila yini/Kufuna kwati kutsi bobani labamtsetse Sitsembile/Kwati kutsi utawugcina ashadile yini Mlungisi naLomusa. (Kubili kwaloku.) (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 11.8 Tinkinga atikasombululeki, Sitsembile akakatfolakali/ Mlungisi usenetinkinga letinyenti/Mlungisi usakhatsatekile ngekusetjentiswa kwetidzakamiva nguLomusa. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 11.9 Lesimo sibiketela kutsi utawugula angene esibhedlela/Umshado wabo angeke ube yimphumelelo/Utawuboshelwa tidzakamiva. (Kunye kwaloku.) (2) 11.10 Inhloso yekubhala lenoveli kwecwayisa tetsamelilwati ngetindzaba telutsandvo kutsi lungahlukanisa nobe luhlanganise umndeni/Kuvula emehlo etetsamelilwati ngetindzaba tekushada/Bugebengu abukhokheli. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 11.11 Imibono itawehluka, Lomusa ungumlingisi loyindilinga ngobe uyagucuka ahambisane nesimo, njengekukhombisa Mlungisi lutsandvo, kwenta bungani abuye ente nebugebengu/Akagucuki uvela asigebengu agcine aboshwa esiphetfweni. (2) 11.12 Ngamalume waMlungisi, umbhali wecwayisa tetsamelilwati kutsi: • Kuhle kulalela imiyalo yalabadzala uma bakhuluma. • Kwati imvelaphi yalowo lofuna kushada naye. • Kwesekela umntfwana uma asenkingeni. • Kufanele ulimele liciniso nobe ngabe libuhlungu kangakanani. (Kutsatfu kwaloku.) (Naleminye imibono lenembaka yemukelekile.) (3) [25] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 12 DBE/Lweti 2025 NSC – Ticondziso Tekumaka TEMDZABU UMBUTO 12: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO SILULU SEMASWATI – NC Mthethwa Sakhiwo sendzabambhalo kumele sivete singeniso, umtimba nesiphetfo. SINGENISO Bahlolwa bachaza sihloko babuye bavete kuhambisana kwesihloko nalokwenteka kulobuciko bemlomo. UMTIMBA Bahlolwa banika emaphuzu aloko lokwenteka kulenganekwane, tibongo nalesisho lahambisana nesihloko babuye bawasekele. Intfulo nelunwabu Lokwentiwe yintfulo nelunwabu lokuhambisana nesihloko lesitsi 'kufika kwekufa': • Kutfunywa kwelunwabu nguMvelincanti kutsi lutjele bantfu kutsi bangafi. • Kuniketwa umyalo wekutsi lunonophe lungemi endleleni. • Kulibatiseka kwelunwabu endleleni ludla bukhwebeletane. • Kwephuta kubuya nemphendvulo kwelunwabu. • Kutfunywa kwentfulo umlayeto wekutsi bantfu bangafi, yona yawuhlaneketela. • Kufika kwemlayeto welunwabu lotsi bantfu batawuphila ingunaphakadze, bantfu batsi sibambe lentfulo. • Kungawutsatsi umlayeto welunwabu kepha kutsatfwe wentfulo, lokwenta kutsi kufike kufa emhlabeni. Sikhungo saseMatsamo Lokuhambisana nesihloko lokwenteka esikhungweni saseMatsamo: • Kuvakasha labadzala nalabancane, labamnyama nalabamhlophe. • Kukhangiswa ngemasiko. • Kukhangiswa ngemvunulo lenhlobonhlobo lehambisana nebulili netigaba tekukhula. • Kukhangiswa ngemisebenti yetandla. • Kukhangiswa ngetihlahla netjani lokungemagugu eMaswati. Kubamba lentfulo (Sisho) Kuhambisana kwesisho nekusetjentiswa kwaso: Kubamba lentfulo: • Bantfu bakholwela entfweni labayive kucala nasemandvulo/Bantfu bakholwa umlayeto lowaletfwa yintfulo lobewuhlaneketelwe. SIPHETFO Bahlolwa basonga konkhe labebabhala ngako lapha ngenhla, ngekuhambisana kwesihloko nalobuciko bemlomo. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) CAPHELA: Bahlolwa kumele bacaphune emaphuzu lasencwadzini lasekela imibono yabo. BONA EMARUBHRIKI EKUMAKWA KWENDZABAMBHALO, SIGABA B ne–C. [25] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 13 DBE/Lweti 2025 NSC – Ticondziso Tekumaka UMBUTO 13: IMIBUTO LEMIFISHA SILULU SEMASWATI – NC Mthethwa 'UMFATI ENYANGENI' 13.1 ʹSive labebakhe naso sasiyihlonipha kakhulu imikhuba kanye nemihambo yaso/Kulokunye lokwakuhlonishwa kakhulu lusuku lwangeLisontfo.' (Kunye kwaloku.) (2) 13.2 Kutfotwa tinkhuni/Kubhacelwa lomake emahlatsini/Kuyalinywa/Kubaswa umlilo phasi. (Kubili kwaloku.) (2) 13.3 Kuphelelwa kudla kwemntfwana abe ati kahle kutsi ngakusasa lilanga lapho kungatsintfwa khona lutfo lolungumsebenti kulendzawo. (2) 13.4 Wabanjwa waphoselwa etulu, wamtsatsa umoya wayewumnameka enyangeni yena nemntfwana wakhe. (2) 13.5 Umbhali ucondze kutsi lomfati wetfuka kakhulu wehluleka nekutsi utawutsini njengobe asabanjiwe. (2) 13.6 Ayikho imphunga yelihlatsi ngobe lesento lasentako sikwephula umtsetfo futsi lomfati ugcine abanjiwe. (2) 13.7 Ngalenganekwane umbhali ufundzisa tetsamelilwati kutsi: • Kuhle kwetsembeka. • Kuhle kuhlela tintfo. • Kuhle kuhlonipha imihambo nemasiko. • Konkhe lokwenta emfihlakalweni kugcina kuvelile. (Kutsatfu kwaloku.) (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (3) 'MADIBA' 13.8 Imvumelwanosicalo ngobe kucale incenye lefanako emgceni we-5 newe-6. (2) 13.9 Luchumanosicalo/Luchumanomkhatsini. (2) 13.10 Inhloso yaMadiba bekukukhulula bantfu encindzetelweni/Kulwela inkhululeko yebantfu labamnyama/Kulwa nelubandlululo. (Kubili kwaloku.) (2) 13.11 Abecondze kutsi angamkhohlwa umuntfu lowamfundzisa/Umuntfu lowamyisa esikolweni wayewufundza. (Kunye kwaloku.) (2) 13.12 Imbongi beyedlulisa umlayeto wekutsi: • Kunebantfu labalwela inkhululeko lokumele bakhunjulwe/Banconywe. • Bantfu badzela timphilo tabo kute sive sikhululeke. • Kunebantfu labakhetsa kusebentela sive kunemindeni yabo. (Kubili kwaloku.) (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) SAMBA SESIGABA B: 25 Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 14 DBE/Lweti 2025 NSC – Ticondziso Tekumaka SIGABA C: UMDLALO UMBUTO 14: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO KUTAWUBA NJALO – SZ Simelane Sakhiwo sendzabambhalo kumele sivete singeniso, umtimba nesiphetfo. SINGENISO Bahlolwa bachaza sihloko babuye bavete indlela labatiphatsa ngayo boHleta LaHleta, naNcobile kutsi iyatsandzeka nobe ayitsandzeki yini emmangweni. UMTIMBA Bahlolwa baveta tento letentiwe badlali letitsandzekako naletingatsandzeki kulomdlalo. Tento letentiwa nguHleta letitsandzekako naletingatsandzeki: • Kutondza kwakhe Gedlembane angakamenti lutfo. • Kubulala umkakhe ngesihluku bese ubhoca lomunye umuntfu. • Kucabanisa Ncobile nenina ngekuletsa tindzaba. • Kwehlukanisa Mphotfo naNcobile atsi sisu sibikiwe. • Kuyengana naLaHleta balandze timbali ethuneni. • Kuyewufuna mahlanganisa entsabeni. Tento letentiwa nguLaHleta letitsandzekako naletingatsandzeki: • Kutondza Gedlembane naMphotfo. • Kwetfuka Mphotfo esibhedlela embikwebantfu. • Kuphika Ncobile ale nekumesekela ngalesikhatsi ente liphutsa. • Kukhetsela Ncobile singani lesinemali. • Kufuna kushaya Ncobile angakenti lutfo ate alimale ayongena esibhedlela. • Kusala nemntfwana waNcobile kute atewubuyela esikolweni. • Kucelela Mphotfo lusito esontfweni. Tento letentiwa nguNcobile letitsandzekako naletingatsandzeki: • Kugana asafundza sikolo. • Kuhlala emalanga angayi esikolweni ngobe ashonelwe singani sakhe Gedlembane. • Kukhulelwa asafundza sikolo. • Kupha bafana imali yasekhaya kubo. • Kubuyela esikolweni ngemuva kwekwenta liphutsa lekukhulelwa asafundza. • Kucelela Mphotfo lusito kumake wakhe. • Kukhutsata bangani bakhe ngesikolo. (Naletinye tento letentiwa badlali letitsandzekako naletingatsandzeki kulomdlalo temukelekile.) SIPHETFO Bahlolwa basonga konkhe labebacoca ngako lapha ngenhla, baveta tento letentiwa badlali letitsandzekako naletingatsandzeki kulomdlalo. CAPHELA: Bahlolwa kumele bacaphune tento letisemdlalweni letesekela imibono yabo. BONA EMARUBHRIKI EKUMAKWA KWENDZABAMBHALO, SIGABA B na C. [25] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 15 DBE/Lweti 2025 NSC – Ticondziso Tekumaka UMBUTO 15: IMIBUTO LEMIFISHA KUTAWUBA NJALO – SZ Simelane 15.1 Ngulesento sekutsi Ncobile atsi angumntfwana ahambe yedvwa emathuneni langasiwo akubo. (2) 15.2 Tiluphawu lwelutsandvo/Luphawu lwenkhumbulo/Luphawu lwekumhlonipha. (2) 15.3 Nguletigameko tekutsi LaHleta acele Hleta kutsi ammeme abe asidudla/ Kuvuka kwebantfu ebusuku bagibele timfene baphaphe ngemitsanyelo/ Kuntinyelwa tinyosi kwaLaHleta ahholokoshela emgodzini/Kuphukutana, lomunye utawummema njani ngobe usidudla/Bahamba babhaca ngetihlahla kute Ncobile angababoni. (Kunye kwaloku.) (2) 15.4 Siyitfutfukisa ngekutsi Ncobile ukhombise lutsandvo ngekuvakashela lithuna laGedlembane ayobeka timbali. (2) 15.5 Inkholelo yekutsi sidvumbu semuntfu loshonele ejele asilaliswa ekhaya. (2) 15.6 Mtingelwa wetseke kahle libito ngobe emaphoyisa atingela umuntfu lobulele Magagula/LaMkhwanati kanye naGedlembane, ekugcineni kwaboshwa Hleta lobesolo atingelwa ngetinsolo tekubulala/Uhamba atingela tindzaba letigcina timfake enkingeni. (2) 15.7 Ncobile bekafuna bulungiswa ngekufa kwaGedlembane/Bekafuna kutigwebela loyo lowabulala singani sakhe Gedlembane, babe wakhe namalumekati wakhe/Bekafuna kusita lababoshelwe lite njengaGedlembane/Bekusifiso sakhe. (Kubili kwaloku.) (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 15.8 Bangematse nelulwimi ngobe abehlukani kuko konkhe labakwentako/ Bavakashelana malanga onkhe/Babonisana ngayo yonkhe intfo lebayentako/Bayalekelelana ekukhuliseni Ncobile. (Kunye kwaloku.) (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 15.9 Iliciniso lenkhulumo, Ncobile akakatsakatfwa uhlushwa tindzaba takhe telutsandvo nekushonelwa nguGedlambane singani sakhe. (Kunye kwaloku.) (2) 15.10 Imibono itawehluka ifake ekhatsi loku lokulandzelako: Labavelana naye batawutsi: LaHleta abetama kulungisa similo saNcobile njengemntfwana wakhe. Labangavelani naye batawutsi: Besingekho sidzingo sekutsi amlandzele atsatse letimbali/Ncobile abecelile kaMdluli kuyofaka letimbali ethuneni laGedlembane. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 15.11 Kuletheksthi LaHleta akakhulumi kahle ngaNcobile lokukhomba budlelwano lobungasikahle kepha kuluvutfondzaba sebayatsandzana, Ncobile sewucedzile sikolo ubuye ushada naMphotfo. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 15.12 Lokungenta umhlolwa angafisi kutibandzakanya kutelutsandvo nguloku: • Kungafuni kucabana nebatali. • Kungafuni kucindzeteleka emoyeni. • Kungafuni kushonelwa singani asesemncane. • Kucoshwa singani uma tintfo setibhedza. (Kutsatfu kwaloku.) (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (3) [25] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 16 DBE/Lweti 2025 NSC – Ticondziso Tekumaka UMBUTO 16: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO LAMI LISIPHETFO – JJ Thwala Sakhiwo sendzabambhalo kumele sivete singeniso, umtimba nesiphetfo. SINGENISO Bahlolwa bachaza sihloko babuye bavete indlela labatiphatsa ngayo, boMahubhulu, Sigogodvolo nendlovukazi Somnjalose kutsi iyatsandzeka nobe ayitsandzeki yini emmangweni. UMTIMBA Bahlolwa baveta tento letentiwe badlali letitsandzekako naletingatsandzeki kulomdlalo. Tento letentiwa nguMahubhulu letitsandzekako naletingatsandzeki: • Kuvukela umbuso. • Kutsandza imphi. • Kungetsembeki, kucamba emanga, kuhlaneketela umlayeto latfunywe wona. • Kuvivisa libutfo leMahubhulu ngaphandle kwemvumo yenkhosi. • Kutibulala kwakhe. Tento letentiwa nguSigogodvolo letitsandzekako naletingatsandzeki: • Kuhlanganyela naMahubhulu bavukele umbuso. • Kubona emaphutsa akhe ekuhlangana naMahubhulu ehlukana naye. • Kubambisana naletinye tindvuna. • Kwenta loku latfunywe kona yinkhosi. • Kubuya nesihlobo lesihle. Tento letentiwa yindlovukazi Somnjalose letitsandzekako naletingatsandzeki: • Kweluleka inkhosi. • Kusita inkhosi ekutsatseni tincumo. • Kubonisa inkhosi ngalokumele ikwente. • Kwesekela inkhosi kutebuholi. (Naletinye tento letentiwa badlali letitsandzekako naletingatsandzeki kulomdlalo temukelekile.) SIPHETFO Bahlolwa basonga konkhe labebacoca ngako lapha ngenhla, baveta tento letentiwa badlali letitsandzekako naletingatsandzeki kulomdlalo. CAPHELA: Bahlolwa kumele bacaphune tento letisemdlalweni letesekela imibono yabo. BONA EMARUBHRIKI EKUMAKWA KWENDZABAMBHALO, SIGABA B ne–C. [25] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 17 DBE/Lweti 2025 NSC – Ticondziso Tekumaka UMBUTO 17: IMIBUTO LEMIFISHA LAMI LISIPHETFO – JJ Thwala 17.1 Kuneludvweshu lwangephandle ngalenkhulumo lesemkhatsini wenkhosi Somhlolo nendvuna Mahubhulu lakuvela khona kutsi wonile kepha yena utsi akoni lutfo. (2) 17.2 Lenkhulumo yaSikhunyana ikhuluma ngesigwebo lesifanele Mahubhulu, kujojwa ngetijula ate afe naye Mahubhulu esiphetfweni watijoja ngesijula. (2) 17.3 Inkhosi Somhlolo yetseke kahle ngobe kwenteka umhlolo wekukhotsama kweyise wakhe Ndvungunye ngekushaywa litulu/Ngelilanga labelekwa ngalo kwabamatima kwate kwalandvwa inyanga/Kutijoja kwaMahubhulu ngesikhali emva kwemhlangano wabo kwaba ngumhlolo/Kungumhlolo kutsi indvuna ikhulume ngendzelelo ibuye ihlasele tive ifune nekucitsa umbuso wenkhosi Somhlolo. (Kubili kwaloku.) (2) 17.4 Uyimbangalusizi ngobe Mahubhulu uyatibulala kabuhlungu ekugcineni kwemdlalo kube inkhosi beyingakahlosi loko. (2) 17.5 Lendvuku iluphawu lwebundvuna/Luphawu lwebuholi ngobe nalendvuna letawutsatsa emva kwaMahubhulu itawunikwa yona. (2) 17.6 Inkhosi ayitange ifike lapho kunesidvumbu saMahubhulu khona ngobe kulisiko kutsi inkhosi ayisondzeli lapho kunekufa khona. (2) 17.7 Bayingwe nengwenyama ngobe bebahlala bangaboni ngeliso linye, bangevani. (2) 17.8 Tifundza kungatatateli uma titsatsa tincumo/Umuntfu kumele angenti tintfo langeke atimele kusasa, letitawumenta afune kutibulala kunekubukana nato. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 17.9 Lenkhulumo iveta Nsibandze angumelekeleli ngobe wesekela inkhosi Somhlolo njengobe atsi sibofakazi/Weluleka inkhosi kutsi ibuse ngekuthula. (2) 17.10 Tiveta Mahubhulu anganendzaba nemiva yebantfu futsi anenhloko lelukhuni/Tento takhe tishiya bantfu bacakekile/bamangele/bakhatsatekile. (Kunye kwaloku.) (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 17.11 Imibono itawehluka ifake ekhatsi loku lokulandzelako: Labadzabukelana naye batawutsi: Bekumele bamdzabukele ngobe kufa kwemuntfu kuyadzabukisa. Labangamdzabukeli batawutsi: Mahubhulu abedzelela inkhosi futsi anemacala lamanyenti kakhulu. (2) 17.12 Lobekufanele kwentiwe nguMahubhulu: • Kuhambisana nenchubo yenkhosi ekubuseni sive. • Kuhola libutfo lakhe ngebucotfo. • Kuhlonipha inkhosi uma akhuluma nayo. • Kuyekela kuba nelulwimi lolubi ebantfwini. (Kutsatfu kwaloku.) (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (3) [25] SAMBA SESIGABA C: 25 SAMBA SAKO KONKHE: 80 Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 18 DBE/Lweti 2025 NSC – Ticondziso tekumaka SIGABA A: IRUBHRIKI YEKUHLOLA INDZABAMBHALO YENKONDLO [10 EMAMAKI] Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi LOKUCUKETFWE 5-6 4 3 2 0–1 -Sihloko sichazwe -Sihloko sichazwe -Sihloko sichazwe -Kuchazwa kwesihloko -Sihloko asikavisiswa Kuchazwa kwesihloko ngalokujulile. ngelicophelo lelisetulu ngalokwenetisako. akwenetisi. nakancane. Kujula kwemibono, -Luchungechunge kukhomba kusivisisa. -Akhona lamanye -Kulukhuni kutfola -Akukho kucaphuna Kwesekela nekuvisiswa lwemaphuzu -Emaphuzu ekwesekela emaphuzu lamahle emaphuzu lesekela enkondlweni. kwetheksthi. lababatekako ayevakala kodvwa lesesekela sihloko sihloko. -Luhlobo lwembhalo ekwesekela lacashunwe akaketfulwa ngendlela ngalokwenetisako. -Luhlobo lwembhalo kanye nenkondlo 6 EMAMAKI enkondlweni. lelindzelekile. -Leminye imibono kanye nenkondlo akukavisiswa nakancane. -Luhlobo lwembhalo -Luhlobo lwembhalo yesekelwe kodvwa akukavisiswa kahle. kanye nenkondlo kanye nenkondlo esikhatsini lesinyenti kuvisiswa ngemalengiso. kuvisiswa ngelicophelo bufakazi abukholweki. lelisetulu. -Luhlobo lwembhalo kanye nenkondlo kuvisiswa ngalokwenetisako. SAKHIWO NELULWIMI 4 3 2 1 0-1 -Sakhiwo lesibumbene -Sakhiwo lesicacile -Bukhona bufakazi -Sakhiwo sikhomba -Sakhiwo lesingemukeleki Sakhiwo, kuhleleka ngemalengiso. lesinemibono lehleleke lobutsite besakhiwo. emaphutsa ekuhlela. nakancane. nekwetfula. -Imibono yakhiwe ngelicophelo lelisetulu. -Kubumbana nekuhleleka -Imibono ayikahleleki -Imibono ihlangahlangene Kusetjentiswa yahleleka ngalokucace -Imibono letfuliwe kwemibono kuyenetisa. ngalokubumbene. -Lulwimi lolunemaphutsa kwelulwimi, umoya, ngemalengiso. iyalandzeleka. -Lulwimi lunemaphutsa -Lulwimi lunemaphutsa lamanyenti nesitayela nesitayela. -Lulwimi, umoya -Kunemaphutsa langasho lutfo, umoya lamanyenti. lesingemukeleki. nesitayela kuvutsiwe lambalwa elulwimi, nesitayela kuyenetisa -Umoya nesitayela -Umoya nesitayela 4 EMAMAKI futsi akunamaphutsa. umoya nesitayela. akukemukeleki. akwemukeleki -Emaphutsa eluhlelo, nakancane. sipelingi netimphawu tekufundza kuyindlala. CAPHELA: Nangabe umhlolwa angakabhali ngalokufunwa ngumbuto, abe abhale lokunhlanhlatsako, akanganikwa emamaki ako kokubili, Lokucuketfwe, Sakhiwo neLulwimi. Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 19 DBE/Lweti 2025 NSC – Ticondziso tekumaka SIGABA B NE–C: IRUBHRIKI YEKUHLOLA INDZABAMBHALO – YENOVELI NEMDLALO [25 EMAMAKI] Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi LOKUCUKETFWE 12–15 9–11 6–8 4–5 0–3 -Imphendvulo -Imphendvulo -Sihloko sichazwe -Sihloko sichazwe -Kuncane kakhulu Kuchazwa kwesihloko lenemininingwane lenemininingwane ngalokwenetisako ngekunyanyalata kuvisiswa kwesihloko. Kujula kwemibono, lengemalengiso lesecophelweni lelisetulu kodvwa akusito tonkhe ngaphandle -Mncane kakhulu kwesekelwa lababatekako: 14–15 -Sihloko sichazwe tinhlangotsi leticikelelwe kwemininingwane umzamo wekuphendvula nekuvisiswa Imphendvulo ngelicophelo lelisetulu ngalokuphelele. lesekelako. umbuto. kwetheksthi. lenemininingwane kukhomba kusivisisa. -Akhona lamanye -Ambalwa kakhulu -Imibono ayikholweki. lengemalengiso -Lamanye emaphuzu emaphuzu lamahle emaphuzu lafanele -Luhlobo lwembhalo 15 EMAMAKI langababateki: 12–13 ekwesekela ayevakala lesesekela sihloko kwesekela sihloko. kanye netheksthi -Sihloko sichazwe kodvwa akaketfulwa ngalokwenetisako. -Kuncane kakhulu akukavisiswa nakancane. ngalokujulile. ngendlela lelindzelekile. -Lamanye emaphuzu kuvisiswa kweluhlobo -Luchungechunge -Luhlobo lwembhalo esekelwe kodvwa lwembhalo netheksthi. lwemaphuzu kanye netheksthi esikhatsini lesinyenti lababatekako kuvisiswa ngelicophelo bufakazi abukholweki. ekwesekela lacashunwe lelisetulu. -Kukhona lokusilele etheksthini. ekuvisiseni luhlobo -Luhlobo lwembhalo lwembhalo kanye kanye netheksthi netheksthi. kuvisiswe ngemalengiso. SAKHIWO NELULWIMI 8–10 6–7 4–5 2–3 0–1 -Sakhiwo lesibumbene; -Sakhiwo lesicacile -Bukhona bufakazi -Sakhiwo sikhomba -Kungahleleki kahle Sakhiwo, kuhleleka singeniso nesiphetfo lesinemibono lehleleke lobutsite besakhiwo. emaphutsa ekuhlela. kwesakhiwo kukhinyabeta nekwetfula. lesingemalengiso ngelicophelo lelisetulu. -Kuhleleka nekubumbana -Imibono ayikahleleki kubumbana kwemibono. Kusetjentiswa -Imibono yakhiwe -Singeniso nesiphetfo kwemibono kuyenetisa ngalokubumbene. -Emaphutsa elulwimi kwelulwimi, umoya, yahleleka ngemalengiso. kanye naletinye tindzima kodvwa kunemaphutsa. -Lulwimi lunemaphutsa nesitayela nesitayela. -Lulwimi, umoya kuhleleke -Lulwimi lunemaphutsa lamanyenti. lesingakemukeleki kwenta nesitayela kuvutsiwe ngalokubumbene. lambalwa; umoya -Umoya nesitayela lombhalo ungabi 10 EMAMAKI futsi akunamaphutsa. -Imibono ihleleke nesitayela kuyenetisa. akwemukeleki. yimphumelelo. ngelicophelo lelisetulu. Kuhleleka kwetindzima -Kuhleleka kwetindzima -Umoya nesitayela -Kunemaphutsa kuyenetisa. kunemaphutsa. akwemukeleki. lambalwa elulwimi, -Tindzima umoya nesitayela. tihlangahlangene. KWEHLUKA 20–25 15–19 10–14 5–9 0–4 KWEMAMAKI • Kufanele kungabi nemehluko wemazinga lamabili emkhatsini welimaki leSakhiwo neLulwimi nelimaki laLokucuketfwe. • Imphendvulo lengaphendvuli umbuto ayinganikwa emamaki aLokucuketfwe neweLulwimi neSakhiwo. Emalungelo agodliwe

Study this subject

Revise the topics in this paper, then practise them question by question.

More papers and memos for this grade and subject.

More from Grade 12 Siswati Hl

View all