Skip to content
Memorandum

Siswati Hl Grade 12 Paper 2 NSC June 2024 Memo (Siswati)

Grade 12 Siswati Hl Paper 2 memorandum from the NSC June Exam 2024 (Siswati), 19 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Subject: Siswati HlGrade 12202419 pages
Download

Loading document…

Loading document…

Document textSearch extracted text and jump to a page.
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/ NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA (HL) LIPHEPHA LESIBILI (P2) INKHWEKHWETI/INHLABA 2024 TICONDZISO TEKUMAKA EMAMAKI: 80 Leticondziso tekumaka tinemakhasi la-19. Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 2 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC – Ticondziso Tekumaka TICONDZISO TEKUMAKA 1. Uma umhlolwa aphendvule imibuto lengetulu kwaleyo lelindzelekile, maka timphendvulo letisekucaleni kuphela. (Umhlolwa akumelanga aphendvule indzabambhalo kanye nemibuto lemifisha encwadzini yinye.) 2. ESIGABENI A, uma umhlolwa aphendvule ngato tonkhe totine tinkondlo (Tinkondlo letifundvwe eklasini), maka letimbili tekucala kuphela. 3. ESIGABENI B na C, uma umhlolwa aphendvule imibuto lemibili kulemifisha nobe imibuto lemibili yendzabambhalo, maka imphendvulo yekucala kuphela uyekele lelandzelako. Uma umhlolwa aphendvule yomine imibuto, maka kuphela imphendvulo yembuto wekucala kuleso naleso SIGABA, ngaphandle kwekutsi uphendvule munye umbuto lonemibuto lemifisha namunye umbuto wendzabambhalo. 4. Uma umhlolwa anike timphendvulo letimbili lapho imphendvulo yekucala iliphutsa kantsi lena yesibili iliciniso, akumakwe imphendvulo yekucala yesibili ayingamakwa. 5. Uma timphendvulo tingahambisani netinombolo temibuto, maka ulandzele ticondziso tekumaka. 6. Uma ngabe liphutsa lesipelingi litsikameta inshokutsi, akunganikwa limaki, kantsi nangabe inshokutsi ingatsikameteki, akunikwe limaki. 7. Umbuto wendzabambhalo: Uma indzabambhalo inemagama langaphasi kwalawo lemisiwe, umhlolwa akangajeziswa ngobe vele sewutijezise yena ngekwakhe. Nangabe indzabambhalo iyindze kakhulu, akahlolwe ngekwelikhono lakhe bese kucociswana nalabaphetse umsebenti wekumaka. Akusetjentiswe irubhriki yekumaka indzabambhalo lesesichibiyelweni A na B. 8. Imibuto lemifisha: Uma umhlolwa angakafaki bokhulumile kantsi kufanele acaphune, akangajeziswa. 9. Emibutweni levulekile bahlolwa abanganikwa emamaki nangabe baphendvule ngetimphendvulo letitsi: YEBO/CHA nobe NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Onkhe emamaki anikwa sizatfu/kuchaza ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna. 10. Emibutweni lefuna LICINISO/LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO emamaki akangehlukaniswa emkhatsini, lokusho kutsi alikho limaki lelinikwa LICINISO/LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO, onkhe emamaki anikwa sizatfu/kuchaza ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna. Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 3 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC – Ticondziso Tekumaka SIGABA A: TINKONDLO TINKONDLO LETIFUNDVWE EKLASINI UMBUTO 1: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO 'MAKE' – VE Fakude INDZABAMBHALO Sakhiwo sendzabambhalo kumele sivete singeniso, umtimba nesiphetfo. SINGENISO: Bahlolwa bachaza sihloko babuye bavete nekutsi make ulusito ngani ekhaya nasesiveni. UMTIMBA: Kuphawulwa kabanti ngekubaluleka kwamake ekhaya nasesiveni kulenkondlo lokufaka ekhatsi loku lokulandzelako: • Livi lamake lipholile- Make uyakwati kukhuluma nebantfu anike teluleko lapho kunetinkinga khona kube nekuthula. • Tandla tamake tiyabotjotela tiyaphilisa- Lokusho kutsi make uyakwati kunakekela bantfu ngekupholisa lapho kunemanceba khona. • Ngitetsembile tindlebe takhe, tindze tengca umsakato- Lokusho kutsi make uyakwati kulalela tonkhe tikhalo tebantfu abuye anike teluleko letifanele. • Make ulalela tonkhe tikhalo nato tive timlalele- Uma make asativile tikhalo tebantfu ubanika teluleko. • Make ungumuntfu lonemusa nesisa- Make unesihawu, uneluvelo, uyephana kungako kufanele ubonge uma unamake umesekele ngaso sonkhe sikhatsi. • Wena uyohlala ungumake- Lokusho kutsi make akagucuki uyohlala angumake njalo. (Nalokunye lokubhalwe kulenkondlo lokungakabalwa lapha ngenhla kwemukelekile.) SIPHETFO: Bahlolwa basonga konkhe lababhale ngako lapha ngenhla, lapho baveta khona kubaluleka kwamake ekhaya naseveni. BONA EMARUBHRIKI EKUMAKWA KWENDZABAMBHALO YETINKONDLO SICHIBIYELO A. [10] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 4 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC – Ticondziso Tekumaka UMBUTO 2: IMIBUTO LEMIFISHA 'NGIBOSHIWE' – FC Nkosi 2.1 Imvumelwanosicalo leyecako ngobe lemigca icala ngelilunga lelifanako kwehluka umugca losemkhatsini. (2) 2.2 Luchumanosicalo ngobe yomibili lemigca icala ngeligama lelifanako. (2) 2.3 Ubhale lenkondlo akhatsatekile ngobe kunikwe bantfwana emalungelo lenta kutsi angakhoni kubekhuta. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 2.4 Isathaya/inkondlogceka, sonkondlo ugceka imitsetfo lebekiwe levuna bantfwana bese abasalawuleki. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 2.5 Uphumelele ngobe uma uboshiwe awukhoni kwenta tintfo ngendlela lofuna ngayo, nalenkondlo ikhuluma ngekungakhoni kweluleka bantfwana ngenca yemalungelo labekiwe. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) [10] UMBUTO 3: IMIBUTO LEMIFISHA 'NGIMI LO' – FC Nkosi 3.1 Imvumelwanosicalo ngobe yonkhe lemigca icala ngankhamisa 'U'. (2) 3.2 Kubangelwa kutsi uma uwufundza, udvonsa umoya uphumule. (2) 3.3 Kungobe umcondvo wemugca we-19 uphelela emgceni we-20. (2) 3.4 Umugca we-28 wakhiwe ngemagama lamatsatfu bese kutsi umugca we-29 wakhiwe ngemagama lamane. (2) 3.5 Sonkondlo uphumelele ngobe ingcikitsi yalenkondlo kuphuma enhluphekweni/ kuphumelela, nalendzima iveta sonkondlo ajabulile ngemphumelelo yakhe. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) [10] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 5 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC – Ticondziso Tekumaka UMBUTO 4: IMIBUTO LEMIFISHA 'MBHUBHISI' – SC Msibi 4.1 Luchumano loluvundlile/lolutjekile ngobe ligama lelisemgceni wekucala lelicindzetelwe lisemkhatsini kantsi emgceni wesibili lisekugcineni. (2) 4.2 Takha sifanangwaca ngobe kuwo omabili lamagama kunemsindvo wangwaca 'L' logcamile. (2) 4.3 Kucatsanisa ngobe kusetjentiswe emagama laphikisanako; Lomncane nalomdzala. (2) 4.4 Sonkondlo ucondze kutsi lesifo asibi netimphawu letibonakalako uma sikungena. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 4.5 Sonkondlo utecwayise kahle ngobe utsi isekhona imphilo kuphela nje uma tingalandzela imiyalo yabodokotela. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) [10] NA INKONDLO LENGAKAFUNDVWA EKLASINI UMBUTO 5: IMIBUTO LEMIFISHA 'SELUSHIPHILE' – MA Mhlongo 5.1 Sifanisongco. (1) 5.2 Selushiphile. (1) 5.3 Imvumelwanosigcino. (1) 5.4 Sifanangwaca. (1) 5.5 Lendzima inemigca le-11, linani lemagama emigceni lisukela egameni linye kuye kulamatsatfu. (2) 5.6 Sonkondlo ucondze kutsi seluphelile lolutsandvo lwabo futsi akasamcabangi ngalendlela abembona ngayo. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 5.7 Sonkondlo uvete umoya wekwemukela lesimo lesimatima labebukene naso ngobe endzimeni yekugcina uyaveta kutsi nobe asambuka akasamcabangi. (Naleminye imibono lenembako yemukelelekile.) (2) [10] SAMBA SESIGABA A: 30 Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 6 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC – Ticondziso Tekumaka SIGABA B: INOVELI/TEMDZABU UMBUTO 6: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO LIPHUME NEBOVU – BB Malangwane Sakhiwo sendzabambhalo kumele sivete singeniso, umtimba nesiphetfo. Tigameko letenta LaMagagula afaneleke kubitwa ngemlingisi logcamile kulenoveli. Singeniso Bahlolwa bachaza kutsi kuya ngani kutsiwe LaMagagula angumlingisi logcamile kulenoveli. Umtimba Bahlolwa babhala ngetigameko letiveta LaMagagula angumlingisi logcamile balandzela letihlokwana: Tinkinga labukene nato LaMagagula emendvweni: • Kushiywa nguLushawulo ayewufuna umsebenti angasabuyi ekhaya. • Kushonelwa nekungcwatjwa kwebantfwana angekho uyise. • Kubulawa yindlala acele kudla kubomakhelwane. • Kusebenta matima kubomakhelwane entela kutsi akhone kondla bantfwana. Tigameko letitsintsa LaMagagula naLushawulo: • Kufika kwaLushawulo naTintfombi kaKhumalo ahamba nebantfwana bakhe. • Kungondli bantfwana baLaMagagula. • Kungangcwabi bantfwabakhe. • Kwakhela Tintfombi indlu. Tigameko letitsintsa LaMagagula naTintfombi: • Kunganakwa kwebantfwana baLaMagagula kunakwe baTintfombi. • Kufa kwebantfwana baLaMagagula. • Kucoshwa kwaLaHlophe kutsiwe uyatsakatsa. • Kwemukela bantfwana baTintfombi labatele nendvodza yakhe. Kuphumelela kwaLaMagagula etifisweni takhe: • Kusala nendvodza yakhe. • Kuvela kwemaciniso kutsi nguTintfombi umtsakatsi. • Kunakwa kwebantfwana baLaMagagula/Kuvela kwetisombululo. (Naletinye tigameko letingakabalwa lapha letigcamisa kutsi LaMagagula ungumlingisi logcamile kulenoveli temukelekile.) SIPHETFO: Bahlolwa basonga konkhe loko labebacoca ngako lapha ngenhla, ngetigameko letigcamisa kutsi LaMagagula ungumlingisi logcamile kulenoveli. CAPHELA: Bahlolwa kumele bacaphune tigameko letisendzabeni letesekela imibono yabo. BONA EMARUBHRIKI EKUMAKWA KWENDZABAMBHALO, SICHIBIYELO B na C [25] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 7 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC – Ticondziso Tekumaka UMBUTO 7: IMIBUTO LEMIFISHA LIPHUME NEBOVU – BB Malangwane 7.1 Simonhlalo sekunakekelana nekwesekelana uma lomunye anenkinga ledzinga sisombululo. (2) 7.2 Kwatisa uyise njengenhloko yelikhaya lakaKhumalo ngobe ngekwelisiko awutikhulumi tindzaba temuti wakho ungakabikeli labadzala. (2) 7.3 Ekucaleni kwalenoveli Lushawulo uvetwa atsandza Tintfombi bese kutsi kuletheksthi lengenhla sewuntjintjile uyamcosha lokumenta abe ngumlingisi loyindilinga. (2) 7.4 Kunemoya wekukhatsateka ngobe lenkinga lekhungetse likhaya lakaKhumalo yente kutsi kucelwe indvuna yendzawo itewubabonisa. (2) 7.5 Batsi uma basendlini nadzadzewabo wavele walimisa ngesihloko kwekutsi yena akalubhadzi lapho kutsiwa kuyiwa khona lokukhombisa kutsi Tintfombi unemfihlo. (2) 7.6 Letheksthi iluvutfondzaba ngobe umtsakatsi lobekacedza bantfwana bakaKhumalo sewutfolakele. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 7.7 Sigameko lesiveta kutsi bakholwela kulabaphasi kulapho kuyiwa emkhayeni kuyoshaya umhlahlo kutfolakale umtsakatsi kuveta kutsi bakholelwa kulaphasi. (2) 7.8 Letheksthi iyahambisana nesihloko ngobe sisho kuvela kwemaciniso nekuphela kwebuhlungu emtini wakaKhumalo, kuletheksthi sewutfolakele umtsakatsi labebanga letinkinga. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 7.9 Lushawulo wenta sincumo lesihle ngobe emva kwaloko kwaba nekuthula emndenini wakaKhumalo. (2) 7.10 Imibono itawehluka ifake ekhatsi loku lokulandzelako: Labatawutsi abengakakuhleli batawesekela ngekutsi: Tintfombi abesebentisa umutsi afuna kutsandvwa nguLushawulo kepha lomutsi wajika wabulala bantfwana bakaKhumalo. Labatawutsi abekuhlelile batawesekela ngemibono yabo lenembako. (2) 7.11 Umbhali utjela tetsamelilwati kutsi ekhaya kubo kunetintfombi todvwa/Uyise abetsandza tintfombi ngalesikhatsi unina atetfwele/Bebalindze kutsi atiphatse kahle njengentfombi. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 7.12 • Kumesekela kulesimo lakuso. • Kumyisa kubeluleki bengcondvo. • Kumtjela kutsi akasale asakhohlwa ngesitsembu anake umndeni wakhe. (3) [25] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 8 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC – Ticondziso Tekumaka UMBUTO 8: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO KUBAMBA LETINGELAKO – DE Nkosi Sakhiwo sendzabambhalo kumele sivete singeniso, umtimba nesiphetfo. Tigameko letenta kutsi Mphikeleli afaneleke kubitwa ngemlingisi logcamile kulenoveli. Singeniso Bahlolwa bachaza kutsi kuya ngani kutsiwe Mphikeleli angumlingisi logcamile kulenoveli. Umtimba Bahlolwa babhala ngetigameko letiveta umlingisi logcamile balandzela letihlokwana: Tinkinga labukene nato Mphikeli ngalesikhatsi afuna kufundza: • Kuhlangabetana nebumatima bekutfola indzawo yekuhlala ngalesikhatsi afundza. • Kungena kwaMphikeleli esikolweni asedlulelwe minyaka. • Kucoshwa kwakhe esikolweni. • Kuhlukunyetwa kwaMphikeleli ngemaphoyisa enyuvesi. Tigameko letitsintsa Mphikeleli nebakaTsabetse: • Kuncishwa kwaMphikeleli indzawo yekuhlala. • Kucoshiswa kwaMphikeleli esikolweni. • Kufihlela Mphikeleli tincwadzi tekushona kwebatali bakhe. • Kukhankasa ngeligama laMphikeleli emmangweni. Tigameko letitsintsa Mphikeleli emmangweni: • Kwelaphisa Matsiya labephitsene engcondvweni. • Kugcugcutela wonkhe umuntfu kutsi akabuyele esikolweni. • Kwakhela bantfu tindlu letinesitfunti. • Kusebentela ummango ngekwetsembeka angakhokhelwa ngumuntfu. Kuphumelela kwaMphikeleli etifisweni takhe: • Kuphumelela kwaMphikeleli ngemalengiso esikolweni. • Kuphumelela kwaMphikeleli elukhetfweni lwasosifundzave. • Kutfola tincwadzi tekushona kwebatali bakhe abuye avuse likhaya lakubo. (Naletinye tigameko letingakabalwa lapha letigcamisa kutsi Mphikeleli ungumlingisi logcamile kulenoveli temukelekile.) SIPHETFO: Bahlolwa basonga konkhe loko labebacoca ngako lapha ngenhla, ngetigameko letigcamisa kutsi Mphikeleli ungumlingisi logcamile kulenoveli. CAPHELA: Bahlolwa kumele bacaphune tigameko letisendzabeni letesekela imibono yabo. BONA EMARUBHRIKI EKUMAKWA KWENDZABAMBHALO, SICHIBIYELO B na C [25] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 9 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC – Ticondziso Tekumaka UMBUTO 9: IMIBUTO LEMIFISHA KUBAMBA LETINGELAKO – DE Nkosi 9.1 Lenkhulumo iveta simo sekujabula ngobe Tsabetse ukubona kusibusiso kufika kwaMphikeleli ekhaya kakhe. (2) 9.2 'Ngikuletselwe nguNkulunkulu njengobe ulapha embikwami,' kusho likhehla lelinguTsabetse likhumula tibuko talo letiwako. (2) 9.3 Kuletheksthi Tsabetse ulungisa budlelwano bakhe naMphikeleli kantsi ekucaleni kwalenoveli abengafuni nekumbona Mphikeleli lokusho kutsi uyindilinga. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 9.4 Sikhulu Tsabetse ukhipha tincwadzi labetifihlile letikhomba kutsi abenelwati ngemathuna ebatali baMphikeleli. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 9.5 Lendlela yehluke ngekutsi kulesikhatsi sanyalo bantfu bagcina tincwadzi letinemininingwane lebalulekile etisefeni nobe basebentise tindlela tekhnoloji. (2) 9.6 Letheskthi iyincenye yeluvutfondzaba ngobe kuvela emaciniso ngebatali baMphikeleli kantsi futsi kusalindvwe imiphumela yelukhetfo/Tsabetse naMphikeleli bayacolelana. (Kunye kwaloku.) (2) 9.7 Kutfola tincwadzi tebatali bakhe kube neligalelo lekutsi atfole kukhululeka emoyeni, futsi akwati kukhomba bantfwana lapho kulele khona batali bakhe/Abetawukhona kuvakashela batali bakhe. (Kunye kwaloku.) (2) 9.8 Lesihloko siyahambelana nenoveli yonkhe ngobe sisho kusebenta ngekutikhandla kute uphumelele njengobe enta Mphikeleli. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 9.9 Kwaba sincumo lesihle ngobe Sikhulu Tsabetse wamcobelela lwati ngetekuhola ummango njengobe naye abengumholi phambilini. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 9.10 Abengakakuhleli ngobe abesebentela umbuso wembalandlati/Abengafuni kutsi Mphikeleli abe nelwati lolunyenti ngetindzaba tekuphatsa ummango/Abenemona ngobe angafuni kutsi Mphikeleli afane neyise lowabulawa ngumbuso welubandlululo. (Kubili kwaloku.) (2) 9.11 Umbhali umetse kahle ngobe abebanga/abelwela live lebelitsetfwe ngumbuso welubandlululo. (2) 9.12 • Kumnika emavi ekumkhutsata kutsi abeketele ngobe kuyaphumelelisa. • Kumesekela kuko konkhe lakwentako. • Kumkhutsata kutsi achubeke asebentele ummango ngekwetsembeka. (3) [25] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 10 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC – Ticondziso Tekumaka UMBUTO 10: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO TIBOPHO TELUTSANDVO – JJ Thwala Sakhiwo sendzabambhalo kumele sivete singeniso, umtimba nesiphetfo. Tigameko letenta kutsi Mlungisi afaneleke kubitwa ngemlingisi logcamile kulenoveli. Singeniso Bahlolwa bachaza kutsi kuya ngani kutsiwe Mlungisi ungumlingisi logcamile kulenoveli. Umtimba Bahlolwa babhala ngetigameko letiveta umlingisi logcamile balandzela letihlokwana: Tinkinga labukene nato Mlungisi emndenini: • Liphupho leyise lelimcindzetela kutsi akatsatse umfati ngekushesha. • Kungafunwa kwaLomusa nguLaNdlovu ngobe angumfelokati. • Kwala kwamalume kuyewumlobolela. • Kufika kwaSitsembile ekhaya kaboMlungisi kantsi sewutsandzana naLomusa. Tigameko letitsintsa Mlungisi naLomusa • Kuhlangana kwaLomusa naMlungisi bagcine sebatsandzana. • Kulwa kwaMlungisi naMacaleni kubangwa Lomusa. • Kucabana kwaMlungisi naLomusa kubangwa kuyewuhlola ingati. • Kubolekwa nekwengetwa kwemali yemalobolo. Tigameko letitsintsa Mlungisi nebangani bakhe • Kwecwayiswa kwaMlungisi nguMadvodza ngemphilo yaLomusa. • Kwecwayiswa kwaMlungisi nguSikhuni ngekutiphatsa kwaLomusa. • Kwala ekucaleni kwaMadvodza naSikhuni kuyewulobola Lomusa. • Kuhlela kwebangani baMlungisi kutsi ayewutibonela Lomusa asesicedzakoma. Kwehluleka kwaMlungisi etifisweni takhe • Kuboshwa kwaLomusa ngelusuku lwemshado wabo. • Kuvela kwebatali baLomusa basho kutsi nemali yemalobolo abayati kutsi yemukelwe ngubani. • Kwehluleka kuteka umfati/Kungashadi. (Naletinye tigameko letingakabalwa lapha letigcamisa kutsi Mlungisi ungumlingisi logcamile kulenoveli temukelekile.) SIPHETFO: Bahlolwa basonga konkhe loko labebacoca ngako lapha ngenhla, ngetigameko letigcamisa kutsi Mlungisi ungumlingisi logcamile kulenoveli. CAPHELA: Bahlolwa kumele bacaphune tigameko letisencwadzini letesekela imibono yabo. BONA EMARUBHRIKI EKUMAKWA KWENDZABAMBHALO, SICHIBIYELO B na C. [25] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 11 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC – Ticondziso Tekumaka UMBUTO 11: IMIBUTO LEMIFISHA TIBOPHO TELUTSANDVO – JJ Thwala 11.1 INgodini ligama lendzawo lelilokishi lapho indzaba yenteka khona. (2) 11.2 Kungalotjolwa kwaLomusa ekhaya kubo/Kuyewulotjolelwa bangani, kungabikhona nasinye sihlobo sakhe/Kukhishwa kwemali yemalobolo inikwe bangani bakhe Lomusa. (Kubili kwaloku.) (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 11.3 LaNdlovu ujabulele kulotjolwa kwaLomusa kuletheksthi kantsi ekucaleni abengafuni kuva lutfo ngaLomusa lokusho kutsi uyindilinga. (2) 11.4 Lomoya wagucuka waba ngumoya wekujabha ngobe Lomusa akazange afike emshadweni. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 11.5 Akukho lobekati kutsi kungani Lomusa ale kuyewulotjolelwa ekhaya kubo, wavele watsi utawulotjolelwa eNgodini nobe kutawusetjentiswa likhaya lakabomngani wakhe lokukhomba kutsi unemfihlo. (2) 11.6 Letheksthi isiholela kuluvutfondzaba ngobe sekusondzele kutsi Mlungisi ashade afeze emaphupho akhe. (2) 11.7 Imibono itawehluka, labatawutsi akutange kubasite batawesekela ngekutsi: Mlungisi wehluleka kuteka umfati ngobe Lomusa waboshwa. Labatawutsi kwasita, batawesekela ngekutsi Mlungisi wasindza ekushadeni nalesigebengu lesinguLomusa. (2) 11.8 Sihloko siyahambisana nendzaba yonkhe ngobe sisho kutibophelela elutsandvweni njengobe naMlungisi simtfola atsandza Lomusa ngalokwecile nobe anemaphutsa. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 11.9 Sifundzisa kulalela bantfu labadzala uma bakwekhuta/Kutsatsa teluleko tebantfu labadzala ngobe sebayihambile lendlela/Kwemukela liciniso nobe lingasimnandzi futsi lingemukeleki. (Kunye kwaloku) (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 11.10 Bekubugebengu lobuhleliwe ngobe emalobolo emukelwa bangani bakhe abe anabo batali/Bekuhleliwe kutsi ayewulotjolelwa emcashweni/Kufihla kutsi unabo batali entela kutsi bangemukeli lamalobolo. (Kubili kwaloku.) (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 11.11 Umbhali wehlulekile kwetsa Lomusa libito ngobe akukho umusa lawuvetile kulendzaba, uyabulala, usigebengu futsi ubulala ummango ngekutsengisa tidzakamiva. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 11.12 • Kumesekela njengemtali wakhe kutsi angatibulali. • Kumyisa kubeluleki bengcondvo. • Kucela emadvodza lanjengamalume wakhe lasayihambile lendlela ameluleke. • Kumcela kutsi ashade Sitsembile longumake wemntfwana wakhe. (Kutsatfu kwaloku.) (Naleminye imibono leyenembako yemukelekile.) (3) [25] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 12 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC – Ticondziso Tekumaka UMBUTO 12: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO SILULU SEMASWATI – NC Mthethwa Sakhiwo sendzabambhalo kumele sivete singeniso, umtimba nesiphetfo. Tibonelo letiveta buchawe nesibindzi kulenganekwane, tibongo netaga. Singeniso Bahlolwa bachaza kutsi nguletinjani tigameko letiveta buchawe nesibindzi kulenganekwane, tibongo nalenkhulumobuciko. Umtimba Bahlolwa babhala ngetigameko letiveta buchawe nesibindzi kulenganekwane letsi Libhubesi Nalogwaja, tibongo teNgwenyama Mswati II nebucikonkhulumo lobulandzelako: Tinchazelo tetaga. Wadla sibindzi sengwenya- unesibindzi lesibi ungambulala umuntfu. Akabhenywa akasiyo insangu-akudlalelwa kuloyo muntfu. Lokwentiwe nguLogwaja lokuveta buchawe nesibindzi • Kubitwa kwetilwane nguLogwaja lebekulisu lekutsi libhubesi litfole inyama kuto. • Kuvalela tonkhe tilwane endlini, avuse libhubesi kutsi litibambele lenyama. • Kuveta buchawe ngalesikhatsi libhubesi ligovuka nenyama lingasamniki. Lokwentiwa nguLogwaja lokuveta kutsi akabhenywa akasiyo insangu • Kwakha lisu lekutiphindziselela ebhubesini. • Kutjela Libhubesi kutsi abafulele indlu ngobe litulu liyeta kantsi lisu lekulibulala. • Kubopha umsila weLibhubesi ngetjani eluphahleni lwendlu ngalesikhatsi bafulela. • Kwehla kwaLogwaja ayodla inyama libhubesi lisale libulawa sangcotfo etulu eluphahleni. • Kuhlindza libhubesi, embatse sikhumba salo lokuveta buchawe nesibindzi lesesabekako. Lokwentiwa yiNgwenyama Mswati II lokuveta buchawe nesibindzi • Kugwaza bantfu idzimate idzinwe. • Kuhlasela letinye tive. • Kudla umuntfu asesiswini, atsatse nemfuyo. Lokwentiwa yiNgwenyama Mswati II lokuveta kutsi akabhenywa akasiyo insangu: • Kuhlaselwa kwalamanye emakhosi lesatjwako. • Kuhlaba titsa atifake umgobo. (Naletinye tigameko letingakabalwa lapha letigcamisa kutsi Logwaja neNgwenyama Mswati II bavete buchawe nesibindzi. SIPHETFO: Bahlolwa basonga konkhe loko labebacoca ngako lapha ngenhla lokuphatselene nalenganekwane, tibongo netaga. CAPHELA: Bahlolwa kumele bacaphune tigameko letisetincwadzini letesekela imibono yabo. BONA EMARUBHRIKI EKUMAKWA KWENDZABAMBHALO, SIGABA B ne–C. [25] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 13 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC – Ticondziso Tekumaka UMBUTO 13: IMIBUTO LEMIFISHA SILULU SEMASWATI – NC Mthethwa 'INDVODZA LEYANIKWA LIDADA' 13.1 'Lomfana nenina bebalamba/beswela tingubo tekwembatsa/Bebaphila imphilo lelukhuni, balala ngasemlilweni kuze kuse.' (Kubili kwaloku.) (2) 13.2 Bekanebuntfu ngobe lomdzeshi wamnika lidada lelilifa lelitalela licandza legolide/ Bekamembulela timphahla. / Bekabapha kudla. (Kubili kwaloku) (2) 13.3 Yajabula kakhulu ngobe seyibona kutsi umdzeshi uyiphe sipho lesihle nenhlupheko yaphela. (2) 13.4 Ludvweshu lwangephandle ngobe umdzeshi nalendvodza ababoni ngeliso linye endzabeni yesipho lamupha sona. (2) 13.5 Imibono itawehluka ifake ekhatsi loku lokulandzelako: Labangavelani nalendvodza batawutsi kube walalela imiyalo yemdzeshi kutsi angalihlabi lidada, abetawuchubeka atsengise emacandza alo atentele imali lenyenti. Labavelana naye batawesekela ngemibono yabo lenembako. (2) 13.6 Lokuveta bunganekwane kuletheksthi ngulelidada lelitalela licandza legolide. (2) 13.7 Lesiphetfo sifundzisa kutsi kuhle weneliswe ngulophiwe kona/kugcina imiyalo/ kungabi sidli/kungafuni kwati konkhe. (3) 'MADIBA' 13.8 Imvumelwanosicalo ngobe kucaliswe ngencenye lefanako kuyo yomibili lemigca. (2) 13.9 Luchumanomkhatsini ngobe kuneligama lelifanako emkhatsini walemigca. (2) 13.10 'Bewungasilo nakancane livaka'. (2) 13.11 Lomugca usho kutsi Madiba wafundza sikolo wate wayewufundza enyuvesi yaseFort Hare watfola ticu. (2) 13.12 Sakujabulela sive, lamuhla live selikhululekile encidzetelweni. (2) SAMBA SESIGABA B: 25 Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 14 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC – Ticondziso Tekumaka SIGABA C: UMDLALO UMBUTO 14: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO KUTAWUBA NJALO – SZ Simelane Sakhiwo sendzabambhalo kumele sivete singeniso, umtimba nesiphetfo. Tifundvo letedluliswa ngumbhali kubafundzi balomdlalo. Singeniso Bahlolwa bachaza kabanti esingenisweni kutsi siyini sifundvo babuye basho nekutsi umbhali ubhala indzaba ngenhloso yekwedlulisa tifundvo letitsite. Umtimba Bahlolwa baveta tigameko letesekela letifundvo balandzela letihlokwana: • Kuba nebangani labacotfo kuyaphumelelisa ➢ Ncobile nebangani bakhe bebasekelana etifundvweni tabo. ➢ Mphotfo naNcobile bagcugcutelana ngekubaluleka kwemfundvo. ➢ Ncane wakhutsata Ncobile kutsi abuyele esikolweni. ➢ Bangani bafaka sandla kutsi Mphotfo naNcobile babuyelane. ➢ Bangani bayesekelana uma lomunye asenkingeni. • Tinkinga atingemi endleleni yemphumelelo yemuntfu ➢ Mphotfo akazange avumele inhlupheko ime emphumelelweni yakhe. ➢ Ncobile wakhulelwa waphindza wabuyela esikolweni. ➢ Tinkinga labahlangabetana nato elutsandvweni lwabo atizange tibavimbe kutsi bashade. ➢ Kungatsandvwa nguLaHleta akuzange kuvimbe imphumelelo yaMphotfo. ➢ Kubukelwa phasi ngummango akuzange nako kuvimbe imphumelelo yaMphotfo. • Kubi kutsi batali bangeluleki bantfwana ngetindzaba telutsandvo ➢ Ncobile ugana akacedzi ngobe LaHleta akameluleki ngetindzaba telutsandvo. ➢ Hleta njengamalume wakhe naye ute teluleko letinhle latinika Ncobile. ➢ Ncane unetingani letimbili abe afundza sikolo. ➢ Mphotfo ukhulelisa Ncobile ngobe ute umuntfu lomeluleka ngelutsandvo. ➢ Ncane ubonakala angenaye umeluleki ngobe unetingani letinyenti abuye angayi esikolweni. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) Siphetfo: Bahlolwa basonga konkhe lebebacoca ngako lapha ngenhla, ngetigameko letiveta letifundvo letingenhla. CAPHELA: Bahlolwa kumele bacaphune tigameko letisemdlalweni letesekela imibono yabo. BONA EMARUBHRIKI EKUMAKWA KWENDZABAMBHALO, SICHIBIYELO B na C. [25] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 15 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC – Ticondziso Tekumaka UMBUTO 15: IMIBUTO LEMIFISHA KUTAWUBA NJALO – SZ Simelane 15.1 Imveta angumuntfu lolukhuni, lotatiko nalongacoleli malula. (2) 15.2 Ludvweshu lwangaphandle ngobe LaHleta naNcobile abavumelani ngendzaba yekutsi abuyele esikolweni yena asale nemntfwana. (2) 15.3 Liphimbo laLaHleta lisetulu futsi utfukutsele kantsi laNcobile liphasi ngobe uyancenga, uyatisola sewuwabonile emaphutsa akhe. (2) 15.4 Bafundzi bafuna kwati kutsi LaHleta utawugcina avumile yini kusala nemntfwana Ncobile abuyele esikolweni. (2) 15.5 Lokungenta letheksthi idlaleke njengemdlalo wemoya kutsi Ncobile nenina bahleli phasi bayacoca, letingcoco tingalalelwa emsakatweni. (2) 15.6 Indlela Ncobile latiphatsa ngayo kulomdlalo ayikehluki ngobe uyafundza/uyagana/uyakhulelwa/uphendvula unina kabi kantsi lukhona lusha lwalamuhla lolukwentako loko. (2) Labatawutsi yehlukile batawesekela imibono yabo. 15.7 Lethesksthi iyitfutfukisa ngekutsi Ncobile ufuna kubuyela esikolweni ayocedzisa tifundvo takhe njengobe ingcikitsi yalomdlalo yimfundvo. (2) 15.8 Lomdlalo usenamisi ngobe lichawe lemdlalo lelinguNcobile liyaphumelela liyashada futsi lisebenta umsebenti lomuhle naHleta uyaboshwa ekugcineni. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 15.9 Lenkhulumo yalaHleta ineligalelo lekutsi nobe sewumdzala ungaya esikolweni salabadzala uyewutitfutfukisa ngemfundvo. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 15.10 Ngumlandzi longusatikonkhe ngobe wati imicabango yebadlali, indzawo labakuyo, umnyakato labawentako abuye avete nemiva yabo. (Naleminye imibono lenembaka yemukelekile.) (2) 15.11 LaMagagula abekwati kulamula nekuletsa kuthula emkhatsini waNcobile nenina/Watsatsa Ncobile ngalesikhatsi acoshwe nguMphotfo akhulelwe wayewuhlala naye wate wabeleka/Udlale indzima yekuba nguyise waNcobile emdlalweni. (Kubili kwaloku.) (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 15.12 • Hleta ubulala Gedlembane naLaMkhwanazi ngesihluku. • Hleta uma endleleni yaMphotfo acambe emanga ngesisu saNcobile. • Hleta uhlukumeta umshana wakhe ngekuhlala ambeka emabala kepha ekugcineni uyaboshwa, Ncobile uyaphumelela. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (3) [25] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 16 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC – Ticondziso Tekumaka UMBUTO 16: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO LAMI LISIPHETFO – JJ Thwala Sakhiwo sendzabambhalo kumele sivete singeniso, umtimba nesiphetfo. Tifundvo letedluliswa ngumbhali kubafundzi balomdlalo. Singeniso Bahlolwa bachaza kabanti esingenisweni kutsi siyini sifundvo babuye basho nekutsi umbhali ubhala indzaba ngenhloso yekwedlulisa tifundvo letitsite kubafundzi. Umtimba Bahlolwa baveta tigameko letesekela letifundvo balandzela letihlokwana: • Kukhetsa bantfu lotawusebentisana nabo ngekwetsembeka ➢ Indvuna Nsibandze beyetsembekile yesekela inkhosi ngaso sonkhe sikhatsi. ➢ Indvuna Mahubhulu beyingakatsembeki embusweni wenkhosi. ➢ Mahubhulu abedzelela inkhosi ayitjela emehlweni kutsi lakhe lisiphetfo. ➢ Indvuna Sigogodvolo abetsembekile ngobe abekwati kwecwayisa Mahubhulu labevukela umbuso. ➢ Sikhunyana naSigogodvolo batfunywa yinkhosi kuyewucela buhlobo kuletinye tive, bakwenta ngekwetsembeka. • Kungahloniphi umholi kungakwenta utitfole usenkingeni ➢ Mahubhulu utitfola sekayedwa ngenca yekwedzelela inkhosi. ➢ Mahubhulu utitfola asalwa nato tonkhe tindvuna ngenca yekungahloniphi buholi. ➢ Mahubhulu ubitelwa emphakatsi kutewubukana nesigwebo sakhe. ➢ Mahubhulu utsatselwa sikhundla sekuhola libutfo leMahubhulu. ➢ Mahubhulu ugcina uyatibulala ngenca yekungemukeli sigwebo lesimfanele. • Kuhle kucela teluleko nekungatsatsi tintfo ngemawala uma ungumholi. ➢ Inkhosi beyibonisana netindvuna tayo ngembi kwekutsatsa sincumo. ➢ Inkhosi beyibuye ibonisane nendlovukati Somnjalose ngembi kwekutsatsa sincumo. ➢ Inkhosi beyicala ngekuhlolisisa tintfo ngembi kwekutsatsa sincumo. ➢ Inkhosi ibita luchungechunge lwemihlangano kuboniswane. ➢ Inkhosi ayititsatseli tincumo iyodvwa. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) Siphetfo: Bahlolwa basonga konkhe labebacoca ngako lapha ngenhla, ngetigameko letiveta letifundvo letingenhla. CAPHELA: Bahlolwa kumele bacaphune tigameko letisemdlalweni letesekela imibono yabo. BONA EMARUBHRIKI EKUMAKWA KWENDZABAMBHALO, SICHIBIYELO B na C. [25] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 17 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC – Ticondziso Tekumaka UMBUTO 17: IMIBUTO LEMIFISHA LAMI LISIPHETFO – JJ Thwala 17.1 Somhlolo unesimilo lesihle ngobe uyakwati kusebenta nebantfu ngekubambisana futsi uyayemukela imibono yalabanye bantfu. (2) 17.2 Inkhosi Somhlolo ibusa ngekusebentisa inchubo yentsandvo yelinyenti kantsi nelive leNingizimu Afrika lisebentisa inchubo yentsandvo yelinyenti. (2) 17.3 Letindzaba labatikhulumako tishubile futsi timatima akufanele tifike etindlebeni talabanye bantfu. (2) 17.4 Bafundzi bafuna kwati kutsi emva kwalomhlangano sabakhona yini sisombululo salenkinga ledalwe nguMahubhulu. (2) 17.5 Lokungenta letheksthi idlaleke njengemdlalo wemoya kutsi labadlali babambe tingcoco lesingakhona kutilalela emsakatweni. (2) 17.6 Indlela Mahubhulu latiphatsa ngayo kulomdlalo ayikehluki kulena yalelive leNingizimu Afrika ngobe bakhona bantfu labavukela umbuso bafune kwenta tintfo ngendlela yabo njengaye Mahubhulu. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 17.7 Lethesksthi iyitfutfukisa ngekutsi kukhulunywa ngetindzaba tembango webukhosi lobubangwa nguMahubhulu esigodzini sakaSomhlolo. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 17.8 Lomdlalo uyimbangalusizi, uphela kabuhlungu ngobe Mahubhulu uyatibulala esiphetfweni. (2) 17.9 Lenkhulumo yaSikhunyana lecindzetelwe ingaba neligalelo lekutsi bantfu labasetihlalweni tebuholi basebentele kuletsa intfutfuko ebantfwini, bangatibuki bona kuphela. (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (2) 17.10 Ungumlandzi longusatikonkhe ngobe uveta imicabango neminyakato yebadlali kuletheksthi. (2) 17.11 Somnjalose unina waSomhlolo uyamesekela aphindze amkhutsate ekuholeni sive/Umnikateluleko/Uyamesekela/Uyamekhuta/Uyameluleka. (Kubili kwaloku.) (2) 17.12 • Mahubhulu akenti latfunywe kona yinkhosi ngalesikhatsi ayocela sihlobo lesihle. • Mahubhulu ufuna kutsatsa umbuso wenkhosi Somhlolo. • Mahubhulu wedzelela umbuso wenkhosi Somhlolo lokumente waphetsa kabi emphilweni. • Mahubhulu ugceka indlela inkhosi Somhlolo ibusa ngayo, utsi ibugwala ngobe ayihlaseli letinye tive. (Kutsatfu kwaloku) (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.) (3) [25] SAMBA SESIGABA C: 25 SAMBA SAKO KONKHE: 80 Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 18 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC – Ticondziso Tekumaka SIGABA A: IRUBHRIKI YEKUHLOLA INDZABAMBHALO YENKONDLO [10 EMAMAKI] Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi LOKUCUKETFWE 5–6 4 3 2 0–1 -Sihloko sichazwe -Sihloko sichazwe -Sihloko sichazwe -Kuchazwa kwesihloko -Sihloko asikavisiswa Kuchazwa kwesihloko ngalokujulile. ngelicophelo lelisetulu ngalokwenetisako. akwenetisi. nakancane. Kujula kwemibono, -Luchungechunge kukhomba kusivisisa -Akhona lamanye -Kulukhuni kutfola -Akukho kucaphuna Kwesekela nekuvisiswa lwemaphuzu -Emaphuzu ekwesekela emaphuzu lamahle emaphuzu lesekela enkondlweni. kwetheksthi lababatekako ayevakala kodvwa lesesekela sihloko sihloko. -Luhlobo lwembhalo ekwesekela lacashunwe akaketfulwa ngendlela ngalokwenetisako. -Luhlobo lwembhalo kanye nenkondlo 6 EMAMAKI enkondlweni. lelindzelekile -Leminye imibono kanye nenkondlo akukavisiswa nakancane. -Luhlobo lwembhalo -Luhlobo lwembhalo yesekelwe kodvwa akukavisiswa kahle. kanye nenkondlo kanye nenkondlo esikhatsini lesinyenti kuvisiswa ngemalengiso. kuvisiswa ngelicophelo bufakazi abukholweki. lelisetulu. -Luhlobo lwembhalo kanye nenkondlo kuvisiswa ngalokwenetisako. SAKHIWO NELULWIMI 4 3 2 1 0–1 -Sakhiwo lesibumbene -Sakhiwo lesicacile -Bukhona bufakazi -Sakhiwo sikhomba -Sakhiwo lesingemukeleki Sakhiwo, Kuhleleka ngemalengiso lesinemibono lehleleke lobutsite besakhiwo emaphutsa ekuhlela nakancane nekwetfula -Imibono yakhiwe ngelicophelo lelisetulu -Kubumbana nekuhleleka -Imibono ayikahleleki -Imibono ihlangahlangene Kusetjentiswa yahleleka ngalokucacile -Imibono letfuliwe kwemibono kuyenetisa ngalokubumbene -Lulwimi lolunemaphutsa kwelulwimi, umoya, nangemalengiso iyalandzeleka -Lulwimi lunemaphutsa -Lulwimi lunemaphutsa lamanyenti nesitayela nesitayela -Lulwimi, umoya -Kunemaphutsa langasho lutfo; umoya lamanyenti lesingemukeleki nesitayela kuvutsiwe lambalwa elulwimi, nesitayela kuyenetisa -Umoya nesitayela -Umoya nesitayela futsi akunamaphutsa umoya nesitayela akukemukeleki akwemukeleki nakancane -Emaphutsa eluhlelo, sipelingi netimphawu 4 EMAMAKI tekufundza kuyindlala CAPHELA: Nangabe umhlolwa angakabhali ngalokufunwa ngumbuto, abe abhale lokuhlanhlatsako, akanganikwa emamaki ako kokubili, Lokucuketfwe, Sakhiwo neLulwimi. Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 19 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC – Ticondziso Tekumaka SIGABA B NA-C: RUBHRIKI YEKUHLOLA INDZABAMBHALO – YENOVELI TEMDZABU NEMDLALO [25 EMAMAKI] Timphawu Emalengiso Licophelo lelisetulu Lokwenetisako Lokusilele Lokungaphumelelisi LOKUCUKETFWE 12–15 9–11 6–8 4–5 0–3 -Imphendvulo -Imphendvulo -Sihloko sichazwe -Sihloko sichazwe -Kuncane kakhulu Kuchazwa kwesihloko lenemininingwane lenemininingwane ngalokwenetisako ngekunyanyalata kuvisiswa kwesihloko Kujula kwemibono, lengemalengiso lesecophelweni lelisetulu kodvwa akusito tonkhe ngaphandle -Mncane kakhulu Kwesekelwa nekuvisiswa lababatekako: 14–15 -Sihloko sichazwe tinhlangotsi leticikelelwe kwemininingwane umzamo wekuphendvula kwetheksthi Imphendvulo ngelicophelo lelisetulu ngalokuphelele lesekelako umbuto lenemininingwane kukhomba kusivisisa -Akhona lamanye -Ambalwa kakhulu -Imibono ayikholweki 15 EMAMAKI lengemalengiso -Lamanye emaphuzu emaphuzu lamahle emaphuzu lafanele -Luhlobo lwembhalo langababateki: 12–13 ekwesekela ayevakala lesesekela sihloko kwesekela sihloko kanye netheksthi -Sihloko sichazwe kodvwa akaketfulwa ngalokwenetisako -Kuncane kakhulu akukavisiswa nakancane ngalokujulile ngendlela lelindzelekile -Lamanye emaphuzu kuvisiswa kweluhlobo -Luchungechunge -Luhlobo lwembhalo esekelwe kodvwa lwembhalo netheksthi lwemaphuzu kanye netheksthi esikhatsini lesinyenti lababatekako kuvisiswa ngelicophelo bufakazi abukholweki ekwesekela lacashunwe lelisetulu -Kukhona lokusilele etheksthini ekuvisiseni luhlobo -Luhlobo lwembhalo lwembhalo kanye kanye netheksthi netheksthi kuvisiswe ngemalengiso SAKHIWO NELULWIMI 8–10 6–7 4–5 2–3 0–1 -Sakhiwo lesibumbene -Sakhiwo lesicacile -Bukhona bufakazi -Sakhiwo sikhomba -Kungahleleki kahle Sakhiwo, Kuhleleka -Singeniso nesiphetfo lesinemibono lehleleke lobutsite besakhiwo emaphutsa ekuhlela kwesakhiwo kukhinyabeta nekwetfula lesingemalengiso ngelicophelo lelisetulu -Kuhleleka nekubumbana -Imibono ayikahleleki kubumbana kwemibono Kusetjentiswa -Imibono yakhiwe -Singeniso nesiphetfo -Kuhleleka nekubumbana ngalokubumbene -Emaphutsa elulwimi kwelulwimi, umoya, yahleleka ngemalengiso kanye naletinye tindzima kwemibono kuyenetisa -Lulwimi lunemaphutsa nesitayela nesitayela -Lulwimi, umoya kuhleleke kodvwa kunemaphutsa lamanyenti lesingakemukeleki kwenta nesitayela kuvutsiwe ngalokubumbene -Lulwimi lunemaphutsa -Umoya nesitayela lombhalo ungabi 10 EMAMAKI futsi akunamaphutsa -Imibono ihleleke lambalwa; umoya akwemukeleki yimphumelelo ngelicophelo lelisetulu nesitayela kuyenetisa Kuhleleka kwetindzima -Umoya nesitayela -Kunemaphutsa Kuhleleka kwetindzima kunemaphutsa akwemukeleki lambalwa elulwimi, kuyenetisa -Tindzima umoya nesitayela tihlangahlangene KWEHLUKA KWEMAMAKI 20–25 15–19 10–14 5–9 0–4 • Kufanele kungabi nemehluko wemazinga lamabili emkhatsini welimaki leSakhiwo neLulwimi nelimaki laLokucuketfwe. • Imphendvulo lengaphendvuli umbuto ayinganikwa emamaki aLokucuketfwe neweLulwimi neSakhiwo. Emalungelo agodliwe

Matching paper and memo

The question paper, memo or addendum that belongs with this document.

Study this subject

Revise the topics in this paper, then practise them question by question.

More papers and memos for this grade and subject.

More from Grade 12 Siswati Hl

View all