Skip to content
Question paper

Siswati Hl Grade 12 P2 NSC June 2024 Question Paper (Siswati)

Grade 12 Siswati Hl Paper 2 question paper from the NSC June Exam 2024 (Siswati), 30 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

Subject: Siswati HlGrade 12202430 pages
Download

Loading document…

Loading document…

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Confidential SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/ NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA (HL) LIPHEPHA LESIBILI (P2) INKHWEKHWETI/INHLABA 2024 EMAMAKI: 80 SIKHATSI: Ema-awa la-2½ Leliphepha linemakhasi la-30. Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 2 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC Confidential TICONDZISO KULABAHLOLWAKO 1. Fundzisisa leticondziso ngembikwekutsi ucale kuphendvula imibuto. 2. Ungalifundzi lonkhe liphepha lemibuto. Buka lokucuketfwe ekhasini lalokucuketfwe bese ubeka luphawu kulowo nalowo mbuto lobutwe ngetincwadzi lotifundze lonyaka. Emva kwaloko, fundza leyo mibuto lenetimphawu kuphela bese ukhetsa leyo lofuna kuyiphendvula. 3. Liphepha lemibuto licuketse TIGABA LETINTSATFU: SIGABA A: Tinkondlo (30) SIGABA B: Inoveli (25) nobe Temdzabu (25) SIGABA C: Umdlalo (25) 4. Kulindzeleke kutsi uphendvule imibuto LESIHLANU seyiyonkhe: ESIGABENI A imibuto MITSATFU, ESIGABENI B MUNYE, ESIGABENI C MUNYE ngalendlela: SIGABA A: TINKONDLO TINKONDLO LETIFUNDVWE EKLASINI – Phendvula imibuto ibe MIBILI. INKONDLO LENGAKAFUNDVWA EKLASINI – Uphocelelekile kuphendvula lombuto. SIGABA B: INOVELI/TEMDZABU Phendvula umbuto ube MUNYE. SIGABA C: UMDLALO Phendvula umbuto ube MUNYE. 5. KUKHETFWA KWEMIBUTO YESIGABA B (INOVELI/TEMDZABU) NESIGABA C (UMDLALO)  Phendvula KUPHELA imibuto yenoveli/temdzabu loyifundzile kanye nemdlalo lowufundzile.  Phendvula UMBUTO MUNYE LOYINDZABAMBHALO kanye NAMUNYE UMBUTO EMIBUTWENI LEMIFISHA. Nangabe ukhetse kuphendvula umbuto loyindzabambhalo ESIGABENI B, uphocelelekile kutsi uphendvule imibuto lemifisha ESIGABENI C. Uma uphendvule imibuto lemifisha ESIGABENI B, uphocelelekile kutsi uphendvule umbuto loyindzabambhalo ESIGABENI C. Sebentisa luhla lwekutikhumbuta kute usitakale. Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 3 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC Confidential 6. BUDZE BETIMPHENDVULO  Umbuto loyindzabambhalo etinkondlweni kufanele uwuphendvule ngemagama la-190 kuya kula-240.  Indzabambhalo yenoveli/temdzabu nemdlalo kufanele uyiphendvule ngemagama la-340 kuya kula-390.  Budze betimphendvulo temibuto lemifisha bufanele buhambisane nelinani lemamaki labekiwe, ungahlanhlatsi. 7. Fundzisisa kahle ticondziso letisekucaleni KWALESO NALESO SIGABA. 8. Tinombolo tetimphendvulo atihambisane naleto temibuto njengobe tinjalo ephepheni lemibuto. 9. Cala LESO NALESO SIGABA ekhasini LELISHA. 10. Siphakamiso sekulawulwa kwesikhatsi: SIGABA A: Lokungenani emaminithi la-40 SIGABA B: Lokungenani emaminithi la-55 SIGABA C: Lokungenani emaminithi la-55 11. Bhala ngesandla lesibonakalako nalesifundzekako. Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 4 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC Confidential LOKUCUKETFWE Lelikhasi litakusita kutsi ukwati kukhetsa imibuto lofuna kuyiphendvula ngaphandle kwekufundza lonkhe liphepha lemibuto. SIGABA A: TINKONDLO Tinkondlo letimisiwe: Phendvula nobe nguYIPHI imibuto LEMIBILI. INOMBOLO YEMBUTO UMBUTO EMAMAKI LIKHASI 1. 'Make' Umbuto loyindzabambhalo 10 6 2. 'Ngiboshiwe' Imibuto lemifisha 10 7 3. 'Ngimi Lo' Imibuto lemifisha 10 8 4. 'Mbhubhisi' Imibuto lemifisha 10 9 NA Inkondlo lengakafundvwa eklasini: UPHOCELELEKILE kuwuphendvula lombuto. 5. 'Selushiphile' Imibuto lemifisha 10 10 SIGABA B: INOVELI/TEMDZABU INOVELI: Phendvula umbuto ube MUNYE kulamanoveli laphakanyisiwe. 6. Liphume Nebovu Umbuto loyindzabambhalo 25 12 7. Liphume Nebovu Imibuto lemifisha 25 12 8. Kubamba Letingelako Umbuto loyindzabambhalo 25 15 9. Kubamba Letingelako Imibuto lemifisha 25 15 10. Tibopho Telutsandvo Umbuto loyindzabambhalo 25 18 11. Tibopho Telutsandvo Imibuto lemifisha 25 18 NOBE TEMDZABU: Phendvula umbuto ube MUNYE kulena yetemdzabu lephakanyisiwe. 12. Silulu SeMaswati Umbuto loyindzabambhalo 25 21 13. Silulu SeMaswati Imibuto lemifisha 25 22 SIGABA C: UMDLALO Phendvula umbuto ube MUNYE kulemidlalo lephakanyisiwe. 14. Kutawuba Njalo Umbuto loyindzabambhalo 25 25 15. Kutawuba Njalo Imibuto lemifisha 25 25 16. Lami Lisiphetfo Umbuto loyindzabambhalo 25 28 17. Lami Lisiphetfo Imibuto lemifisha 25 28 CAPHELA: ESIGABENI B na-C, munye umbuto lowuphendvulile kufanele ube YINDZABAMBHALO nobe IMIBUTO LEMIFISHA. Awukavumeleki kutsi uphendvule imibuto leyindzabambhalo LEMIBILI nobe imibuto lemifisha LEMIBILI. 2024 Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 5 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC Confidential LUHLA LWEKUTIKHUMBUTA Lelikhasi litakusita kutsi uphendvule linani lemibuto lekungulona lekumele uliphendvule. SIGABA TINOMBOLO LINANI LEMIBUTO BEKA TEMIBUTO LEPHENDVULWAKO LUPHAWU A: TINKONDLO (Tinkondlo letifundvwe eklasini) 1–4 2 A: TINKONDLO (Inkondlo lengakafundvwa 5 1 eklasini) B: INOVELI/TEMDZABU (Indzabambhalo nobe imibuto 6–13 1 lemifisha) C: UMDLALO (Indzabambhalo nobe imibuto 14–17 1 lemifisha) CAPHELA: ESIGABENI B na C, cinisekisa kutsi uphendvule MUNYE umbuto LOYINDZABAMBHALO NAMUNYE WEMIBUTO LEMIFISHA. Awukavumeleki kutsi uphendvule imibuto leyindzabambhalo LEMIBILI nobe imibuto lemifisha LEMIBILI. Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 6 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC Confidential SIGABA A: TINKONDLO TINKONDLO LETIFUNDVWE EKLASINI Khetsa tinkondlo tibe TIMBILI bese uphendvula ngato imibuto lelandzelako. UMBUTO 1: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO Fundza lenkondlo bese uphendvula imibuto lelandzelako. MAKE – VE Fakude 1 Ngilivile kahle livi lakhe, 2 Lipholile, lipholile, 3 Lipholisa tiphitsiphitsi. 4 Uphimisa kanye 5 Kuphume tonkhe tipoliyane, 6 Kusale kuhhusha 7 Lophilisak' umoya, 8 Siphile sonkhe sive seNkhosi. 9 Ngitivile tandla takhe 10 Tiyabotjotela, tiyaphilisa tisindzise, 11 Ngitive kahle ngenela ngenelisisa, 12 Tipholise emanceba nemancebakati, 13 Titsi titsambile nje, 14 Tibe telapha tonkhe tifo, 15 Lapho tihambe khona 16 Inyam' ihlumise kwemahlumel' ehlobo, 17 Kuhlume yonkh' imphil' ekhaya. 18 Ngitetsembile tindlebe takhe, 19 Ngetsembe budze bato, 20 Tindze tengc' umsakato wemoya, 21 Tiyibamba yonkh' imimoya 22 Itive tonkhe tikhalo 23 Lilalele lonkhe likhaya, 24 Kulalele ngisho nato tive. 25 Ngibong' uMdali ngawe Make, 26 Umuhle, unemusa nesisa 27 Hlala njalo Make 28 Ngiyawuhlala ngikwesekela njalo 29 Kukubi, kukuhle Make, 30 Wena uyohlala ungumake. Lenkondlo lengenhla iveta ngalokusobala kutsi live lime kahle ngamake. Bhala indzabambhalo uvete tintfo letibalwe kulenkondlo letiveta kubaluleka kwamake. Budze bemphendvulo yakho abube ngemagama la-190 kuya kula-240. [10] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 7 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC Confidential UMBUTO 2: IMIBUTO LEMIFISHA Fundza lenkondlo bese uphendvula imibuto lelandzelako. NGIBOSHIWE – FC Nkosi 1 Ngiboshwe tandla netinyawo, 2 Ngivalwe umlomo netindlebe, 3 Ngoba noma ngingakhuluma akuvakali, 4 Ngitjelwa ngemalungelo mihla le, 5 Ngifuntwe emalungelo onkhe mihla le. 6 Ngiboshwe kuwami umuti, 7 Ngiboshwe kuyami intalo, 8 Bami bantfwana bangibophile, 9 Ngisiboshwa engatini yami, 10 Nangijezisa kutsiwa ngiyahlukumeta. 11 Liyafa laNgwane sibukile, 12 Siyaphela sive sihlahle emehlo, 13 Kantsi kukhale nyonini, 14 Ingani lugotjwa lusemanti, 15 Ngitalugoba njani lijele lisemnyango, 16 Ngitalugoba njani umtsetfo ungibuke emehlweni, 17 Banemanga yini nabatsi 18 Libunjwa liseva? 19 Kutawuba ngiko nakunje? 20 Nangakha ngemiyalo yabogogo 21 Kutsiwa ngisidzala, ngigugile 22 Bebangekho ebusheni bami, 23 Bona badla busha babo, 24 Lobu lebabucedza ebhodleleni? 25 Naso sive sishona, 26 Nalo live libhubha, 27 Liyawuphatfwa bobani nakunje, 28 Kufa kwemndeni kufa kwemmango, 29 Kufa kwemmango kufa kwesive, 30 Nalo liphelela etandleni ngilibukile, 31 Ngoba vele ngiboshiwe. 2.1 Bunkondlo buni lobakhiwa nguletinhlavu leticindzetelwe endzimeni yekucala yalenkondlo lengenhla? Usho ngani? (2) 2.2 Bubitwa ngekutsini bunkondlo lobusemigceni ye-6 neye-7? Sekela imphendvulo yakho. (2) 2.3 Sonkondlo ubhale lenkondlo akusiphi simo? Usho ngani? (2) 2.4 Etinhlotjeni tetinkondlo letifundvwe kulomnyaka, hlobo luni lwenkondlo lolu? Usho ngani? (2) 2.5 Bhala ngemphumelelo yasonkondlo kunika lenkondlo sihloko lesiyifanele. (2) [10] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 8 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC Confidential UMBUTO 3: IMIBUTO LEMIFISHA Fundza lenkondlo bese uphendvula imibuto lelandzelako. NGIMI LO – FC Nkosi 1 Ubona mine lucobo, 2 Ungesabi kungibukisisa, 3 Ungakhophoti wente ngazutsi uyangihlonipha, 4 Ungatentisi uhlikihl' emehlo, 5 Vele ngimi yena lolomatiko, 6 Ngibuke angichophi angisilo lilanga 7 Vele ubona kahle hle. 8 Ingani wawutsi uyangibhidlita, 9 Kantsi uyangakha awuboni. 10 Wawungitjela latiswana emagama, 11 Usho nekusho angeke ngibe lutfo, 12 Ngangisilima lesibhunyako kuwe, 13 Kantsi awukabuti elangeni, uyangilola 14 Ngimi lo ubona kahle. 15 Wawungishaya, ungishayela kufa, 16 Kantsi uyangakha uyangipheka, 17 Njengeligolide liphekelwa buhle. 18 Lemivimbo lowanginameka yona, 19 Namuhla iphendvuke luju 20 Lengiludla lungapheli, 21 Ngebunandzi lobengenamkhawulo, 22 Impela ngimi lo, 23 Lamuhla ngingumuntfu ebantfwini, 24 Ngaletipikili lowawutibetsela 25 Ngenhloso yekungibhidlita. 26 Bacinisile nabatsi kujabula kuyantjintjana, 27 Ingani kusinwa kudedelwana, 28 Deda sesami sikhatsi, 29 Kutsiwa lisina muva liyabukwa, 30 Yivume nami ngayivuma, 31 Ngimi lo ubona kahle. 3.1 Bunkondlo buni lobuvetwa nguletinhlavu leticindzetelwe? Usho ngani? (2) 3.2 Kubangelwe yini kutsi sonkondlo afake loluphawu endzimeni yesibili emkhatsini wemugca we-13? Chaza. (2) 3.3 Yini kutsiwe kunesicedzelelamcondvo emgceni we-19 newe-20? (2) 3.4 Phawula ngephethini levetwa ngumugca we-28 newe-29. (2) 3.5 Uyavumelana yini nekutsi sonkondlo uphumelele kuveta ingcikitsi yalenkondlo endzimeni yekugcina? Sekela imphendvulo yakho. (2) [10] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 9 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC Confidential UMBUTO 4: IMIBUTO LEMIFISHA Fundza lenkondlo bese uphendvula imibuto lelandzelako. MBHUBHISI – SC Msibi 1 Wena mbhubhisi wesive 2 Bats' ungumashay' abhubhise, 3 Ngob' usila njengembokodv' elitjeni! 4 Kutawuze kube nini mbhubhisi, 5 Ubatfumb' ubafaka kulomnyam' umgodzi 6 Ngetimphiko takho letigcwele lunya? 7 Ufika kungaketeleli muntfu, 8 Ufika kujatjuliwe ngetidladla takho 9 Letinyonyoba ngebunono belikati, 10 Ufika ubhubhise ngeludvonsi lwakho 11 Loluhlaba lungavakali, 12 May' usitsa sekuphila mbhubhisi! 13 Uhlasela ngetindlela letinyenti, 14 Ugadla ngetikhali letingabonwa 15 Ngemehl' enyama uhlasel' ebumnyameni. 16 Ufik' ugadle kuvakale 17 Kulabo lesebalibele ngebucili bakho. 18 Kawukhetsi bala lemuntfu nawugadla, 19 Ugadla kulomnyama nakulomhlophe, 20 Ungamshiyi lomncane nalomdzala. 21 Takho tikhal' atibonakali, 22 Kubonakala lapho sewugadle khona. 23 Waze wabanelunya mbhubhisindzini! 24 Kulosewumngenil' ucedza litsemba lekuphila 25 Atibon' angati kuts' usatewuphila. 26 Ngobe wena sewumvakashel' ungakamenywa. 27 Alibale kuts' isekhon' imphilo 28 Ngale kwekuhlaselwa nguwe, 29 Kuphela nakakhona kulandzel' imiyalo 30 Yabodokotela labamsekela ngekwemphilo. 4.1 Hlobo luni lweluchumano lolwakhiwa ngulamagama lacindzetelwe endzimeni yekucala? Sekela imphendvulo yakho. (2) 4.2 Letinhlavu letigcanyisiwe emgceni we-11 takha buphi bunkondlo? Usho (2) ngani? 4.3 Ngusiphi sinongo senkhulumo lesisetjentiswe emgceni we-20 walenkondlo lengenhla? Usho ngani? (2) 4.4 Ucondzeni sonkondlo ngemugca we-21 walenkondlo lengenhla? (2) 4.5 Phawula kutsi ngabe utecwayise kahle yini tetsamelilwati sonkondlo uma ufundza indzima yekugcina. (2) [10] NA Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 10 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC Confidential INKONDLO LENGAKAFUNDVWA EKLASINI Uphocelelekile kutsi uphendvule lombuto. UMBUTO 5: IMIBUTO LEMIFISHA Fundza lenkondlo bese uphendvula imibuto lelandzelako. SELUSHIPHILE – NP Mabaso 1 Ngangikutsandza ngempela, 2 Kukuhle noma kukubi, 3 Ngikunakekela ngekutimisela. 4 Ungumbusi wenhlitiyo yami, 5 Ngitsi nangikucabanga, 6 Kuphel' ayitolo, 7 Wen' usiphephelo sami, 8 Ulibhubezi lelingivikelako, 9 Lamuhla akusenjalo, 10 SELUSHIPHILE. 11 Ematsemb' ami, 12 Ngangiwabek' esifubeni sakho, 13 Ngitsi ngakha likusasa letfu, 14 Kantsi ngikhe phasi, 15 Wena ungidvumatile, 16 Kubahlobo bakho bangasese, 17 Unikele ngelutsandvo lwami, 18 Wajabulisa timbangi tami, 19 Washaya webula, 20 Sangibhokela situnge, 21 Ngakhala toma, 22 Nobe kunjalo, 23 SELUSHIPHILE. 24 Lamuhla nangikubuka, 25 Ngikukhandza sewulite, 26 Imicabango yami ngawe, 27 Ayisafiki ndzawo, 28 Leyomfudvumalo yelutsandvo, 29 Lebeyivuts' engatini yami, 30 Seyivel' ikhweshile, 31 Kusele kuphela, 32 Iminjunju yekujabha, 33 Nenkhumbulo yayitolo, 34 SELUSHIPHILE. [Inyeti: Likhasi 14–15] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 11 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC Confidential 5.1 Sinongo sini senkhulumo lesisemgceni we-8 walenkondlo lengenhla? (1) 5.2 Caphuna umugca loyimphindvwa lokulenkhondlo. (1) 5.3 Bhala bunkondlo lobakhiwa nguletinhlavu leticindzetelwe endzimeni ye-2. (1) 5.4 Hlobo luni lwesifanamsindvo lesivetwe nguletinhlavu letigcanyisiwe emgceni we-20? (1) 5.5 Chaza iphethini yalenkondlo lengenhla ubhekise endzimeni ye-3. (2) 5.6 Yini lecondvwe ngusonkondlo ngalemigca ye-24 neye-27 yalenkondlo? (2) 5.7 Phawula ngemoya lovetwe ngusonkondlo kulesimo labebukane naso uma abhala lenkondlo. (2) [10] SAMBA SESIGABA A: 30 Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 12 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC Confidential SIGABA B: INOVELI/TEMDZABU Kulesigaba kunemanoveli LAMATSATFU netemdzabu. Wena-ke khetsa ibe YINYE loyifundze lonyaka uphendvule ngayo. CAPHELA: Khetsa emkhatsini WENDZABAMBHALO NEMIBUTO LEMIFISHA kuleyo naleyo noveli/temdzabu loyifundzile. Nangabe ukhetsa kuphendvula umbuto wendzabambhalo kulesigaba, uphocelelekile kutsi ESIGABENI C uphendvule umbuto wemibuto lemifisha. UMBUTO 6: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO LIPHUME NEBOVU – BB Malangwane LaMagagula kumfanela ngayiphi indlela kuba ngumlingisi logcamile kulenoveli? Bhala indzabambhalo uvete tigameko letiphendvula lombuto, ulandzele letihlokwana:  Tinkinga labukene nato LaMagagula emendvweni.  Tigameko letitsintsa LaMagagula naLushawulo.  Tigameko letitsintsa LaMagagula naTintfombi.  Kuphumelela kwaLaMagagula etifisweni takhe. Budze bendzabambhalo yakho abube ngemagama la-340 kuya kula-390. [25] UMBUTO 7: IMIBUTO LEMIFISHA LIPHUME NEBOVU – BB Malangwane Fundza letheksthi leyincenye yendzaba lesenovelini bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI A 'Cha, mine ngisukumela kubonga nje kulona waKhumalo ngalomcondvo lomuhle kangaka latse wawucabanga. Lendlela ngiyo kanye lokwakuhanjwa ngayo ngisho kubokhokho betfu. Njengobe ubeka nje, sengivile mine, ngimdzala nangingaka. Mane kuncane nje lengifuna kukubuta Mntungwa, uyihlo yena bese umatisile yini ngalendzaba?' 5 'Cha, bengingeke ngilokotse ngingamtjeli ngobe ngumuti wakhe lona lesikuwo. Utsite utawuletfwa ngumnaketfu lomkhulu,' atsi nahlala phasi kuphendvule Kunene lowakhuluma ahleti phasi. 'Baketfu nami ngitsandza kudvumisa lelijaha kulendlela lelihambe ngayo. Futsi ngiyamsekela kakhulu ngobe nakunentfo lenje ekhaya kungete kwaba khona kuthula 10 kungakevakali kahle kutsi lomuntfu lomubi ngubani.' Kuthule kutsi cwaka, kuvakale kuphefumula kuphela. Lushawulo atsi uphakamisa emehlo ahlangane newaTintfombi lowavele wawehlisa masinyane akhe. Ngaleso sikhatsi nguloyo abelwa nemicabango ngalokutakwenteka ngelilanga lelilandzelako. Tintfombi yena kwakutsi akabhamuke nje kutfukutsela noko watibamba ngobe esaba umyeni wakhe futsi angafuni kutsela 15 bakubo ngelihlazo. Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 13 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC Confidential Batsi sebasendlini nadzadzewabo wavele walimisa ngesihloko kwekutsi yena akalubhadzi lapho kutsiwa kuyiwa khona. 'Hhawu! Tintfombi manyala mani lawa lowakhulumako? Sewusho kutsi wena noma ungahambisani nalomcondvo sewungehluka wedvwa ungatsi nguwe lomtsakatsi, kahle wena kutenta luhlanya.' 20 'Cha dzadze, ungangitsatsi kabi, mine kutsi nje lentfo angiyitsandzi ngobe iletsa emagcubu nekucabana ekhaya. Nitsi nihleti nibe nibukana bukluluklulu. Mine nje kube ngiyatentela ngabe …' 'Kantsi unatse tjwala buni wena? Yini ukhulume ungatsi kukhona lokwatiko ngalokufa kwalabantfwana? Nangabe sewatsenga butsi utatibonela.' 'Mine phe …' 25 'Angisafuni mlonyana wakho wena ngiyekele ngitibeke phasi khona ngitewusheshe ngivuke.' Walala afutselana Tintfombi kungekho lapho angaphefumula khona ngobe nadzadzewabo nangu abesavuke indlobane. Ngakusasa bavuswa nguyise waLushawulo asefika ngemoto yendvodzana yakhe 30 njengekusho kwakhe. Noma bebangakalali bonkhe, kodvwa bavuka bonkhe. Kwaba kwesula emehlo nje bavele bagcwala indlela. Bonkhe bahambela etulu bajake kuyawuva kutsi umtsakatsi ngubani. Ngulowo abetisolela lamsolako nome lowo lake weva kutsi akalungi kahle. Imphela basuka bacinisile nabatsi inhlitiyo ayilali namuntfu. Iba iloku ibalisa nje nanome kungasiti lutfo. 35 Kwakunjalo-ke nakulabo labebashuca kuleyo ndlela babange kaMagwazimbuti labenguyena aphetse tangoma letishaya umhlahlo. Phela tatatiwa vele kutsi atishayi nani phasi. Nabo-ke batsi befike tavele takhwela etikwabo tabagudzagudza tagcina tiphume ngaye Tintfombi letamnuka tamhhula tamfaka sikontiyela enhloko. Phela nase wentiwe njalo ubonwa nangubani kutsi tikushaye emkhayeni. 40 Setiwucedzile umsebenti wato tangoma Lushawulo wevakala asabita lahamba nabo. 'BoKhumalo nani boMagagula, asambeni. Akusekho lesisakulindzele.' Washo kwakhanya nakunoma ngubani kutsi akasenamsebenti nentfo letsi Maseko. 'Heyi laze lagezeka ligama lamake naloku asatifela kadzeni nje,' kusho Lobelungu. [Likhasi 104–106] 7.1 Chaza simonhlalo lesivetwe kuletheksthi lengenhla. (2) 7.2 Ngukuphi lokungemasiko lokulandzelwe nguLushawulo uma kuyewukhulunywa tindzaba temuti wakaKhumalo? (2) 7.3 Chaza kutsi yini lengenta bahluti bemanoveli batsi Lushawulo ungumlingsi loyindilinga uma ufundza letheksthi lengenhla nenoveli yonkhe. (2) 7.4 Nguwuphi umoya lokhona kuletheksthi lengenhla? Sekela imphendvulo yakho. (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 14 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC Confidential 7.5 Ngukuphi lokwenteka kuletheksthi lokuveta kutsi Tintfombi ungumuntfu lonemfihlo? (2) 7.6 Kungani kutsiwe letheksthi lengenhla iluvutfondzaba? Chaza. (2) 7.7 Ngusiphi sigameko lesikuletheksthi lesiveta kutsi labantfu balendzawo bakholelwa kulabaphasi? (2) 7.8 Ngekubona kwakho letheksthi iyahambisana yini nesihloko salenoveli yonkhe? Sekela imphendvulo yakho. (2) 7.9 Ucabanga kutsi wenta sincumo lesihle yini Lushawulo ngekuya emkhayeni? Sekela imphendvulo yakho. (2) 7.10 Ungasho yini kutsi abekuhlelile Tintfombi kubulala bantfwana bakaKhumalo? Chaza. (2) 7.11 Umbhali utitjelani tetsamelilwati ngekwetsa Tintfombi lelibito? Chaza. (2) 7.12 Kube bewungumtali waLushawulo bewungamsita njani emva kwekuvela kwekutsi Tintfombi nguye lotsakatsa bantfwana bakaKhumalo? Bhala emaphuzu LAMATSATFU. (3) [25] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 15 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC Confidential UMBUTO 8: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO KUBAMBA LETINGELAKO – DE Nkosi Mphikeleli kumfanela ngayiphi indlela kuba ngumlingisi logcamile kulenoveli? Bhala indzabambhalo leveta tigameko letiphendvula lombuto ulandzele letihlokwana:  Tinkinga labukene nato Mphikeleli ngalesikhatsi afuna kufundza.  Tigameko letitsintsa Mphikeleli nebakaTsabetse.  Tigameko letitsintsa Mphikeleli emmangweni.  Kuphumelela kwaMphikeleli etifisweni takhe. Budze bendzabambhalo yakho abube ngemagama la-340 kuya kula-390. [25] UMBUTO 9: IMIBUTO LEMIFISHA KUBAMBA LETINGELAKO – DE Nkosi Fundza letheksthi leyincenye yendzaba lesenovelini bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI B 'Ngikubone kukuhle futsi kufanele kutsi ngikuvakashele babe Tsabetse lapha ekhaya kakho,' kusho Mphikeleli akhuluma angekhatsi emabaleni akaTsabetse. Pho, akacali kubeka lunyawo lwakhe kulelikhaya, wase wefika ngesikhatsi afuna indzawo yekuhlala. 'Siyabonana ndvodzana. Sibusiso lesikhulu kuvakashelwa nguwe. Emagalelo 5 akho emisebentini yemmango avakele ndvodzana. Ungumholi sibili. Kuyakhombisa kutsi boMncina bawenta ngemphela umsebenti wabo. Bawenta ngekutimisela nangendlela lefanele,' kusho Tsabetse. Pho, sewatsatsa umhlalaphasi kuyo yonkhe imisebenti yesive. 'Kadze ngifisa kulitfola litfuba lekukhuluma nawe tindzaba letitsintsa tsine ndvodzana. 10 Ngikuletselwe nguNkulunkulu njengobe ulapha embikwami,' kusho likhehla lelinguTsabetse likhuphula tibuko talo letiwako. Bakhuluma basendlini yekuphumula ekhaya kaTsabetse. Bahleti bobabili. 'Embikwekutsi sikhulume lokunyenti ndvodzana, ngicela ungilindze kancane ngisayolandza lipotimende lami leliphetse tonkhe tincwadzi tami letibalulekile,' kusho 15 Tsabetse, asukume ahambe aye ekamelweni lakhe atsatse lipotimende lakhe abuye nalo. Akhiphe sikhiya alivule, bese ukhipha tincwadzi letimbili lesetiphaphatsekile atinikete Mphikeleli atsi akatifundze. Incwadzi yekucala ibhalwe kutsi, 'Bangive Velakhe Zwane, wangcwatjwa nguhulumende emgodzini C20007, emalibeni aseMzinoni ngemhlaka 10 Ingci … Wafela etandleni tebemtsetfo ngemhlaka 5 Ingci … 20 Incwadzi yesibili Lotive Lomawa Zwane, wangcwatjwa emgodzini E202020 emalibeni aseMbalenhle ngemhlaka 10 kuMabasa.' Watifundza Mphikeleli tehla tinyembeti. 'Ngitele lokunye, ngitfola lokunye,' kusho Mphikeleli. Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 16 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC Confidential Lokwadvudvuta umoya wakhe kwati kutsi emaliba ebatali bakhe akuphi. Washo nekutsi utawulungisa kahle, awakhe abe sikhumbuto emphilweni yakhe. Watibukisisa 25 kanyeti tincwadzi lanikwe tona nguTsabetse. Washo waphimisela watsi, 'Umntfwana wemfana lengiyomtfola ngiyomcamba ngeligama lababe lelitsi, Bangive noma Velakhe. Uma kuyintfombatane ngitamcamba lelitsi, Lotive noma Lomawa. Uma ngibuka bona ngitawube ngibona batali bami, labangiletsa kulomhlaba.' Amange atihluphe ngekubuta Mphikeleli kutsi tincwadzi leti tefika njani etandleni 30 telikhehla Tsabetse, kepha weneliswa kutfola lwati ngebatali bakhe. Loko kwamenta kutsi alubhale phasi lusuku latfola ngalo letincwadzi, washo nekutsi lungumlandvo emphilweni yakhe. Tsabetse wachubeka nenkhulumo yakhe watsi, 'Ungicolele ndvodzana. Ngiwusebentele ngekwetsembeka umbuso wembalandlati.' 'Bekusikhatsi sembalandlati leso babe. Nawe bewenta lokwentiwako ngaleso sikhatsi. 35 Alikho licala lengikwetfwesa lona Sihlasi. Kuko konkhe lokwenteka emkhatsini wetfu, ngiyakucolela. Kunyenti lengikufundzile kuwe lokungenta ngite lapha. Kuwe ngifundzile kutsi kubobanjelelwa emigomeni nasetincumeni letibekiwe. Kuwe ngifundzile kutsi liciniso alibitwa ngalelinye ligama ngaphandle kwekutsi liciniso, nemanga akabitwa ngalelinye ligama ngaphandle kwekutsi emanga.' 40 'Kunyenti lokuhle lesakumunya ngendlela lefanele, kantsi kunyenti lokuhlaneketelwe lesakumunya sakumunyisisa lesekungenta ngicolise ebantfwani lamuhla. Sibatsengisile bantfu labangenacala. Siyifafatile imfundzisolite singaboni,' kusho Tsabetse. Inkhulumo yaMphikeleli yatsatsa emahora lamabili. Tsabetse watsi, 'Ngikhululekile 45 lamuhla.' Inkhulumo yaMphikeleli abete ngayo yekutewucobelela lwati ngekusebenta kwemakomiti etitaladi newetigodzi esikhatsini sakadzeni, amange asakwati kutsi bakhulume kabanti ngaloko. Babonisana nje ngetinkinga letincane letigcina titinkhulu uma kungekho tinhlaka letikhona futsi letimiswe ngendlela lefanele emmangweni. 50 Tsabetse watsi, 'Akusiwo onkhe emacala lekumele aye enkantolo. Emacala lafana nenhlebo, kuhlambalata, kucabanisa, kusongelana nalamanye adzinga tinhlaka temmango. Ngiko nje emakhotho etfu ahlala agcwele ngobe adzingidza emacala lekumele ngabe adzingidvwa tinhloko temmango.' [Likhasi 102–104] 9.1 Lenkhulumo legcanyisiwe endzimeni yesibili kuletheksthi lengenhla iveta siphi simo semoya? Chaza. (2) 9.2 Caphuna inkhulumo leveta inkholo yaSikhulu Tsabetse kuletheksthi lengenhla. (2) 9.3 Chaza kutsi yini lengenta bahluti bemanoveli batsi Sikhulu ungumlingsi loyindilinga kusukela esingenisweni salenoveli ute ufike kuletheksthi lengenhla. (2) 9.4 Ngukuphi lokwenteka kuletheksthi lokuveta kutsi Sikhulu Tsabetse ungumuntfu labenemfihlo? (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 17 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC Confidential 9.5 Catsanisa lokugcinwa kwetincwadzi letinemininingwane lebalulekile epotimendeni nendlela letigcinwa ngayo kulesikhatsi sanyalo. (2) 9.6 Kungani kutsiwe letheksthi lengenhla iyincenye yeluvutfondzaba? Chaza. (2) 9.7 Ucabanga kutsi kutfola kwaMphikeleli tincwadzi tebatali bakhe kwaba naliphi ligalelo emphilweni yakhe? (2) 9.8 Ngekubona kwakho sihloko salenoveli siyahambisana yini nendzaba yonkhe? Chaza. (2) 9.9 Saba sihle yini sincumo saMphikeleli sekuyewuvakashela sikhulu Tsabetse? Sekela imphendvulo yakho. (2) 9.10 Ngekubona kwakho abekuhlelile yini Sikhulu Tsabetse kuphatsa Mphikeleli kabi? Sekela imphendvulo yakho. (2) 9.11 Umbhali umetse kahle libito babe waMphikeleli 'Bangive'. Sekela lesitatimende. (2) 9.12 Kube bewulilunga lemmango bewungamgcugcutela njani Mphikeleli ngalesikhatsi ahlukunyetwa bakaTsabetse? Bhala emaphuzu LAMATSATFU. (3) [25] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 18 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC Confidential UMBUTO 10: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO TIBOPHO TELUTSANDVO – JJ Thwala Mlungisi kumfanela ngayiphi indlela kuba ngumlingisi logcamile kulenoveli? Bhala indzabambhalo uvete tigameko letiphendvula lombuto ulandzele letihlokwana:  Tinkinga labukene nato Mlungisi emndenini.  Tigameko letitsintsa Mlungisi naLomusa.  Tigameko letitsintsa Mlungisi nebangani bakhe.  Kwehluleka kwaMlungisi etifisweni takhe. Budze bendzabambhalo yakho abube ngemagama la-340 kuya kula-390. [25] UMBUTO 11: IMIBUTO LEMIFISHA TIBOPHO TELUTSANDVO – JJ Thwala Fundza letheksthi leyincenye yendzaba lesenovelini bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI C LaNdlovu abelibona likhaya livuka lima. Sinyatselo saMlungisi besisho kufezeka kwetinhloso taLaNdlovu nemyeni wakhe. Lokunye lokwabenta bajabula kutsi umndeni wakaboLomusa ucele kutokwentiwa wonkhe umsebenti ekhaya lamalume wakhe lelikhona lapha eNgodini. Loko kwabenta kutsi bajabulele kuncipha kwetindleko. 5 'Yonkhe intfo seyihlangene make.' 'Liciniso lelo ndvodzana, asisekho sitsiyo endleleni yetfu. Indlela yetfu ivutsiwe nyalo.' 'Sekungaba tinkinga lapha nalapha ngobe tihlala tikhona emphilweni.' 'Uma umsebenti wentiwe kahle akukho lokutawuma endleleni yetfu.' 'Lokubalulekile emphilweni kuhlela kahle tintfo tilandzele umgudvu lofanele 10 ndvodzana.' 'Akukho lokwedlula kubambisana kusukela ekucaleni kuye kufinyelelwe ekugcineni.' 'Imphumelelo ingumphumela wekuhlela kahle tintfo, wekubambisana nekusebenta ngebucotfo nangekwetsembeka. Siye sibone bantfu sebaphumelele emphilweni uve kutsiwa banenhlanhla babuye basho nalokunyenti labacabangela kutsi kube 15 yimbangela yemphumelelo. Liciniso leliphelele nje kwenta tintfo ngendlela lefanele.' 'Ngibonga kutinikela kwakho make ekuphumeleliseni imitamo yonkhe.' Imphumelelo yakho, yimphumelelo yami. Imphumelelo yami, imphumelelo yakho. Ekugcineni kwakhona kuba yimphumelelo yeMakhabako onkhe,' kusho LaNdlovu akhombisa intfokoto sengatsi sebancobile. Wachubeka watsi, 'Ngekubambisana 20 nekutimisela siyowuwela uMgwenya ugcwele! Ngekusebentisana simunye siyolucanca Lubombo sifinyelele esicongweni salo.' Kwahanjwa kwayiwa kamalume waLomusa lapho kwefika kwentiwa konkhe lokufanele. Malume waMlungisi wala waphetsa kuya watsi yena akatihlanganisi nentfo langayitfolisisi simo sayo. Wakhipha nemavi latsi lentfo leyentiwa ngumshana wakhe 25 yinyoka lengenanhloko nemsila. Wabuye wayitolika yena watsi yindzaba lengenasingeniso nesiphetfo. Wawakhipha emavi avakala latsi yena akasondzelani nentfo lenjalo. Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 19 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC Confidential Kwedlula sikhatsi malume waMlungisi angafiki. Kwabonakala kutsi bakhongi basale sebahamba noma angekho. Mlungisi watfola emajaha lamabili labekatomsita 30 kulomcimbi. Kwatsi kusentiwe emalungiselelo ekuya kaboLomusa, wavakala Lomusa atsi yena akayi lapho. Kwasale sekuvunyelwana ngekutsi batali labakhulise Lomusa batawufika khona lapha endlini yaLomusa noma kutawusetjentiswa likhaya lakabomngani wakhe. Akekho lobekati kutsi Lomusa bekalelani kutsi ayolotjolwa kubo. Akukho sizatfu 35 lesivakalako lobekasibeka Lomusa, bekasolo atsi nje ngeke kulunge. Kutse uma sekwentiwe onkhe emalungiselelo kwavunyelwana ngekutsi bakhongi sebayovuka ekuseni bashone khona. NaMlungisi watsi uma ababuka wabetsemba. Ngentsatsakusa avuswe emajaha lebekatfunyelwe nguMlungisi. Naye Mlungisi wajabula uma abona kutimisela kwalabafokati. 'Senifikile madvodza?' Avume emajaha. 40 Avuse unina Mlungisi, amkhombise lamajaha lawo. Bashone endlini lenkhulu. Kukhishwe imali lebatawuhamba nayo. Yedlule etinkhulungwaneni letitsite. Ibekwe phasi. Kushiswe imphepho, akhulume nemadloti unina waMlungisi kucedvwe aphume emajaha ahambe. Asale acabanga Mlungisi angati kutsi bakhaboLomusa batawufika 45 batsini ngalendzaba yakhe yekufuna kushada Lomusa. Litsemba lonkhe laMlungisi libe kuLomusa, ngoba kutsiwa litsemba alibulali. [Emakhasi 85–87] 11.1 Leligama leligcanyisiwe kuletheksthi libaluleke ngani kusibekandzaba salenoveli? (2) 11.2 Ngukuphi lokungemasiko lokumele kulandzelwe uma kuyewulotjolwa langakakulandzeli Mlungisi. Bhala KUBILI. (2) 11.3 Chaza kutsi yini lengenta bahluti bemanoveli batsi LaNdlovu ungumlingsi loyindilinga kusukela esingenisweni salenoveli ute ufike kuletheksthi lengenhla. (2) 11.4 Lomoya wenjabulo lokuletheksthi wagucuka waba njani eluvutfondzabeni lwalenoveli? Sekela imphendvulo yakho. (2) 11.5 Ngukuphi lokwenteka kuletheksthi lokuveta kutsi Lomusa ungumuntfu lonemfihlo? (2) 11.6 Letheksthi ikuholela kusiphi sigaba sesakhiwo senoveli? Usho ngani? (2) 11.7 Lokushiswa kwemphepho ngembi kwekuyewulobola Lomusa, kwabasita yini bakaboMlungisi? Chaza. (2) 11.8 Ngekubona kwakho sihloko salenoveli siyahambisana yini nendzaba yonkhe? Chaza. (2) 11.9 Sincumo lesatsatfwa ngumalume waMlungisi sekungayi kuyewumlobolela sikufundzisani uma ubuka siphetfo salenoveli? (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 20 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC Confidential 11.10 Ungasho yini kutsi kulotjolwa kwaLomusa bekubugebengu lobuhleliwe? Bhala KUBILI. (2) 11.11 Umbhali wehlulekile kusebentisa lisu lekwetsa umlingisi longuLomusa libito. Fakazela lesitatimende ngalokwenteka enovelini. (2) 11.12 Kube bewungumtali waMlungisi bewungamsita njani emva kwekuboshwa kwaLomusa, ahlazeke emmangweni. Nika emaphuzu LAMATSATFU. (3) [25] NOBE Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 21 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC Confidential TEMDZABU Phendvula umbuto ube MUNYE kulena yetemdzabu lemisiwe. UMBUTO 12: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO SILULU SEMASWATI – NC Mthethwa Tibongo netinganekwane kuye kuvete buchawe nekuba nesibindzi lesesabekako. Bhala indzabambhalo ngalenganekwane letsi 'Libhubesi naLogwaja' kanye netibongo teNgwenyama Mswati II kufakazela lesitatimende usebentise naletinkhulumobuciko letilandzelako: Inkhulumobuciko: TAGA  Wadla sibindzi sengwenya: Lokusho kutsi unesibindzi lesibi.  Akabhenywa akasiyo insangu: Akudlalelwa kuloyo muntfu.  Lokwentiwa ngulogwaja lokuveta buchawe nesibindzi.  Lokwentiwa ngulogwaja lokuveta kutsi akabhenywa akasiyo insangu.  Lokwentiwa yiNgwenyama Mswati II lokuveta buchawe nesibindzi. Indzabambhalo yakho ayibe ngemagama la-340 kuya kula-390. TIBONGO TENGWENYAMA MSWATI II 1 Mswati lomnyama kulabalutfuli, 2 Mgobo kaMphondv' awungen' esigujini, 3 Ungen' emagabelwen' etinyatsi. 4 Wats' atihlaba watifak' umgobo, 5 Wats' atidla watidla kaMabhoko. 6 Imamba leluhlata leyavuka 7 Etihosheni taseLubhalule. 8 Umshiseli chu! 9 Washisela tikolo taba timbili, 10 Ngekushisela kusaNdlela naMneli. 11 Inkhosi legwaze bantfu yadzimate yadzinwa, 12 Yaze yabatfumba njengetinkhomo. 13 Uhlasele ngensongo kuMtjekeni, 14 Tigijima ngaseNshonalanga. 15 Niyewubikela Mphandze kaZulu. 16 Kutsi nay' indlov' idla leny' indlovu, 17 Ayiyidl' iyeleka ngemahiya nangemahlukuto. 18 Inkhosi yakitsi lehlabanako, 19 Ngingamange sengiyibon' inkhos' ihlabana. 20 Vuso lelidl' umuntf' asesiswini, 21 Longephandl' asindze ngematubane kutibalekela. 22 Wena nyoni kamabitw' as abele. [Likhasi 102] [25] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 22 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC Confidential UMBUTO 13: IMIBUTO LEMIFISHA SILULU SEMASWATI – NC Mthethwa Fundza letheksthi leyincenye yenganekwane bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI D INDVODZA LEYANIKWA LIDADA Kadzeni ngesikhatsi sekufika kwebadzeshi kulelive leMaswati, bekukhona umfati anemntfwana munye wemfana. Uyise walomfana bekukadze afa. Lomfelokati nendvodzana yakhe bebaphila imphilo lelukhuni, bahlupheka. Bebalamba, baswele tingubo tekwembatsa. Ngesikhatsi sasebusika bebacucudvwa ngemakhata, basitwe kulala ngasemlilweni kuze kuse. 5 Lomfana wakhula, watsi nasesigabeni sekukhuhluka wahamba wayewufuna umsebenti kulomunye webadzeshi lobekanelipulasi afuyile futsi. Wamcasha umdzeshi wasebenta umfana. Lomdzeshi lona abengamholeli kahle umfana. Abemnika imadlana bese umnika kudla amembulele netimphahla, letinye tibe takhe letinye tibe tenina. Nobe abesebenta 10 kamatima nje, wabeketela wachubeka nekusebenta waze waba yindvodza, wacatsatela netimvu solo tigaya ngamhlatsi munye. Ngalelinye lilanga umdzeshi wambita wakhuluma naye. 'Ngifuna kukwatisa kutsi kulenyanga letako ngiyahamba nemndeni wami sibuyela kulakitsi ngesheya kwelwandle.' 'Kusho kutsi kutawuba kuphela kwemsebenti wami ngaleyo ndlela?' 15 Nembala sefika sikhatsi umdzeshi watsengisa konkhe labenako washiya lidada linye. Watsatsa lelidada walinika lesisebenti sakhe. 'Ngikunika nali lidada uliphatse kahle. Ulondle ngemfanelo ulinatsise nemanti, ungacali ulihlabe.' 'Kulokusebenta kwami lokumatima emashumishumi eminyaka ngihola imadlana, ngifanelwe kutfola lidada kuphela! Iphelile yini imali?' Wahleka umdzeshi wanikina 20 inhloko. 'Imali angeke ikwentele lutfo. Wena tsatsa lidada uyewulifuya, wente lengikutjele kona nje kuphela.' 'Ngilondle ngani?' 'Ngikubekele lisaka lemmbila. Lommbila ningawudli ngobe walelidada.' Indvodza yalitsatsa lidada nobe beyisisimba nje. Bavalelisana nemdzeshi, yatjatsa 25 lisaka yagodla lidada layo yashona kunina ekhaya. Yefika yayetfula indzaba kunina. Wamangala kodvwa wamyala umntfwanakhe kutsi ente njengobe ayaliwe. Lidada lahlala emalanga lamabili kulesitsatfu latalela licandza legolide. Yalitsatsa licandza indvodza yayawulitsengisa yatfola imali lenyenti. Batsenga timphahla nekudla. Laphindza lidada latalela lelinye licandza legolide, latsengiswa kwatfolakala lenye imali 30 lenyenti bakha ngayo indlu lenkhulu bayigcwalisa ngefenisha. Lachubeka lidada nemsebenti walo, yangena imali. Salukati nemntfwana banjinga. Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 23 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC Confidential Ngalelinye lilanga lendvodza yalibamba lidada yalibulala ifuna kukhipha lamacandza lecabanga kutsi agcwele esiswini kepha ayizange yatfola lutfo. Yagcina ngalelo langa kutsengisa igolide. Imali beyikhona yaphela kancane kancane. Nemphahla yaguga 35 kancane. Indlu nayo yadzilika, sigcino kwabhoka buphuya. [Likhasi 79–81] 13.1 Caphuna tintfo LETIMBILI letivetwe ekucaleni kwaletheksthi letiveta kutsi simo besimatima kulendvodza leyanikwa lidada. (2) 13.2 Nika tizatfu LETIMBILI letenta kutsiwe lomdzeshi abenebuntfu. (2) 13.3 Saba njani simo semoya kulendvodza ngalesikhatsi lelidada licala kutalela emacandza egolide? Chaza (2) 13.4 Hlobo luni lweludvweshu lolukhona kulenganekwane? (2) 13.5 Uyavelana yini nalendvodza kuloku lokwayehlela ngekubulala lidada? (2) 13.6 Yini lekuletheksthi leveta bunganekwane? Chaza. (2) 13.7 Sikufundzisani siphetfo salendvodza lokukhulunywa ngayo kulenganekwane? (3) NA Fundza letibongo bese uphendvula imibuto lelandzelako. TIBONGO: MADIBA 1 Ngitibonile tinconcodzi, 2 Tikwetfulel' ingadzibe 3 Bomongameli bemav'emhlaba, 4 Bats' uwucophil' umlandvo, 5 Ngekubuyis' I-Afrika lesentasi, 6 Ngemlom' etafuleni wancoba, 7 Wavimbel' ingati lebovu. 8 Tilishumi kuNkhwenkhweti, 9 Emnyakeni wanga-1994 10 Waniketw' emandl' ekubusa, 11 Sengatsi ngiyakubon'ugiya, 12 Sengatsi ngiyakubon' umoyitela, 13 Inkhululeko kuphela kulabamphisholo, 14 Inkhululeko kuphela kubadzeshi. 15 Washiya bukhosi bakho eTranskei, 16 Watsi 'ngingum-Afrika! 17 Wakhetsa kuyewulw' esilungwini. 18 Ungamlibali Sabata, 19 Ngekukuyis' enyonini, 20 Udzimat' unatse naseFort Hare, 21 Ngob' uyihl' asakhotsama. 22 Bewungasilo nakancane livaka. [Likhasi 115–116] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 24 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC Confidential 13.8 Bhala luhlobo lwemvumelwano lolwakhiwa ngumugca we-5 newe-6? (2) 13.9 Bunkondlo buni lobakhiwa ngulamagama labhalwe acindzetelwa kuletibongo? Chaza. (2) 13.10 Caphuna umugca lokuletibongo loveta kutsi Madiba abengasilo ligwala. (2) 13.11 Bhala umcondvo lofihlakele wemugca we-19 newe-20. (2) 13.12 Siyajabula yini sive ngaloko lokwentiwe nguMadiba? Sekela imphendvulo yakho. (2) [25] SAMBA SESIGABA B: 25 Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 25 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC Confidential SIGABA C: UMDLALO Kulesigaba kunemidlalo LEMIBILI. Wena-ke khetsa ube MUNYE lowufundze lonyaka uphendvule ngawo. CAPHELA: Khetsa emkhatsini WENDZABAMBHALO NEMIBUTO LEMIFISHA kulowo mdlalo lowufundzile. Nangabe ukhetse kuphendvula umbuto loyindzabambhalo enovelini, uphocelelekile kutsi kulesigaba uphendvule imibuto lemifisha. Nangabe ukhetse kuphendvula imibuto lemifisha enovelini, uphocelelekile kutsi kulesigaba uphendvule umbuto loyindzabambhalo. UMBUTO 14: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO KUTAWUBA NJALO – SZ Simelane Inhloso yembhali kuye kube kwedlulisa tifundvo letitsite kutetsamelilwati. Bhala indzabambhalo ucoce ngetigameko letesekela letifundvo letilandzelako letitfolakala kulomdlalo.  Kuba nebangani labacotfo kuyaphumelelisa emphilweni.  Tinkinga atingemi endleleni yemphumelelo.  Kubi kutsi batali bangabeluleki bantfwana ngetindzaba telutsandvo. Budze bendzabambhalo yakho abube ngemagama la-340 kuya kula-390. [25] UMBUTO 15: IMIBUTO LEMIFISHA KUTAWUBA NJALO – SZ Simelane Fundza letheksthi leyincenye yemdlalo bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI E (Lapha kusekhaya kaMagagula, Ncobile ucoca nenina LaHleta, bahleti esibuyeni) LAHLETA: (Anyonkholota Ncobile) Uyabona Ncobile, mine lo (Atishaya sifuba) angeke ngishayelwe nguwe umtsetfo wekutsi ngenteni. Angiva kahle, utsi ngenteni? NCOBILE: (Ambukile) Mine make bengitsi … 5 LAHLETA: (Amngena emlonyeni) Bewutsini? Nhhi, bewutsini? Uyati nangikubuka ngitiva ngatsi lilanga lengakuletsa ngalo lapha emhlabeni lalicalekisiwe. Bonkhe bantfu balapha Kamatsamo bakhombana ngami bangihleke ngendzaba yakho ntfombatana, kuloku utsi mine lo ngijabuleleni ngabola ematfumbu nje? Hhayi 10 hhayi hhayi! NCOBILE: Uyati ye make lokubi akuphindziselwa ngalokubi futsi (ambuke) mine ngifuna sihlale phasi sikhulume, hhayi kulwa Dlemane. LAHLETA: (Aphefumulela etulu) Utsini? Ufuna nobe ucela? Yibeke kahle inkhulumo yakho ivakale ingamane ibhimbe nje ntfombatana, 15 uyangiva? Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 26 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC Confidential NCOBILE: (Atenwaya) Yehlisa umoya tsine Mntimandze, yehlisa umoya. LAHLETA: (Ambuka kabi) Leni? Mhh leni? Udlalile ngami mntfwanyana wangifaka esilikisini, ngabukelwa bantfu bonkhe. Yini yona lena lengaka lotsi ufuna siyikhulume? Angitsi tolo loku wena bewute 20 sikhatsi sekukhulumisana nami, umoya sewuhhusha ngalenye indlela nyalo tobhi, nami-ke sengite sikhatsi sekukhuluma nawe. Khuluma ngive. NCOBILE: (Ngelivi leliphasi) Ngicela ungibuyisele esikolweni tsine make. LAHLETA: (Ashaya tandla) Hhawu! Niyangivisa yini boMtimandze! (Ambuke) 25 Kantsi esikolweni kufundza bobani? Kufundza bafati bemiti? Asungitjele. Kufundza bomake Mnisi naboLaMagagula? Nhhi? NCOBILE: Make ngicela ungibuyisele esikolweni tsine Mntimandze. LAHLETA: (Aphakamisa livi) Ngikubute kwekutsi kufundza bobani esikolweni? Bafati kufanele baye emendvweni tobhi, sikutjele tsine botsine. 30 Hamba uyekubhalisa esikolweni salabadzala, angitsi sikhona lapha! Natsi sabukabuka khona sikhanyisa ngesiphefu. Khona-ke tobhi. (Akhomba le) NCOBILE: (Abuke phasi) Ngiyacolisa kuko konkhe lengakwenta kuwe Dlemane. Konkhe loku akusho kutsi angisasuye umntfwanakho Dlemane. 35 LAHLETA: Ufuna kulandzani esikolweni ye Ncobile? NCOBILE: (Ambuka) Imfundvo Mntimandze. LAHLETA: (Amnyonkholota) Ini? Imfumdvo nobe umntfwana? Nobe kokubili? NCOBILE: (Ngelivi lelincengako) Hhawu Bhambolunye, umntfwana sewungena njani kulesicelo sami? Emaphutsa lengiwentile asangihlakaniphisile 40 make, angiboni kutsi ngingaphindze ngikhalakatsele kulowo mgodzi futsi. LAMAGAGULA: Umntfwana-ke? Utsi utawumbekaphi? Utawumyisa kaMnisi? Hhe? NCOBILE: (Ashaya umchino kancane) Cha kute umntfwana lotakuya kaMnisi make. Ngicela kutsi naye ungibhasobhele yena Dlemane. Njengobe 45 sengike ngasho, emaphutsa ayitolo angente ngabe sihlakaniphi sakusasa Mntimandze. (Amntjontje) LAMAGAGULA: Hhawu! Hha-wu! Hhawu! Nangu Ncobile angihlolela bo! Mine bengitsi ucela sandla, kantsi ufuna umkhono wonkhe! Kahle kungitjela insambatseka wena lilanga libalele. (Ambuke) Asusho 50 Ncobile, kona lokwelihuzu kwatsi nakucedza kukucosha kona kwase kushona kuphi? (Abuke luswane anikine inhloko) Mine-ke ntfombi kwangisita ngobe bengivele ngikwenyanya. (Abuke luswane futsi) NCOBILE: (Ngelekuncenga) Hheyi Mntimandze angati kutsi usho bani nawutsi ulihuzu ngobe mine angatani nemahuzu. 55 [Likhasi 169–171] 15.1 Lenkhulumo legcanyisiwe ekucaleni kwaletheksthi lengenhla iveta LaHleta ungumuntfu lonjani? (2) 15.2 Letingcoco taNcobile naLaHleta letikuletheksthi lengenhla tiveta luphi luhlobo lweludvweshu? Usho ngani? (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 27 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC Confidential 15.3 Liphimbo laLaHleta lehluke ngani kunelaNcobile kuletheksthi lengenhla? Chaza. (2) 15.4 Yini lengenta bafundzi baheheke emva kwekufudza letheksthi lengenhla? (2) 15.5 Ngukuphi lokungenta letheksthi idlaleke njengemdlalo wemoya longadlalwa emsakatweni? (2) 15.6 Indlela Ncobile latiphatsa ngayo kulomdlalo yehlukile yini kulolusha lwalamuhla? Chaza. (2) 15.7 Letheksthi iyitfutfukisa ngayiphi indlela ingcikitsi yalomdlalo? (2) 15.8 Kubangelwa yini kutsi kutsiwe lomdlalo usenamisi? Nika KUBILI. (2) 15.9 Lenkhulumo yaLaHleta 'Hamba uyekubhalisa esikolweni salabadzala, angitsi sikhona lapha! Natsi sabukabuka khona sikhanyisa ngesiphefu', ingaba naliphi ligalelo emmangweni lesiphila kuyo? (2) 15.10 Umlandzi walomdlalo lotsi Kutawuba Njalo ungumlandzi longusatikonkhe. Vumela nobe uphikise lombono. (2) 15.11 Yini lekujabulisako ngemdlali longuLaMagagula kulomdlalo wonkhe? Bhala KUBILI. (2) 15.12 Bhala tigameko letitsintsa Hleta letibufakazi bekutsi abenemona futsi avimba labanye ngenhloso yekutsi bangaphumeleli emphilweni kungako aphetse kabi. (3) [25] Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 28 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC Confidential UMBUTO 16: UMBUTO LOYINDZABAMBHALO LAMI LISIPHETFO – JJ Thwala Inhloso yembhali kuye kube kwedlulisa tifundvo letitsite kutetsamelilwati. Bhala indzabambhalo ucoce ngetigameko letesekela letifundvo letilandzelako letitfolakala kulomdlalo.  Kukhetsa bantfu lewutawusebentisana nabo ngekwetsembeka.  Kungahloniphi umholi kungakwenta utitfole usenkingeni.  Kuhle kucela teluleko nekungatsatsi tintfo ngemawala uma ungumholi. Budze bemphendvulo yakho abube ngemagama la-340 kuya kula-390. [25] UMBUTO 17: IMIBUTO LEMIFISHA LAMI LISIPHETFO – JJ Thwala Fundza letheksthi leyincenye yemdlalo bese uphendvula imibuto lelandzelako. ITHEKSTHI F (Somhlolo uhleti netindvuna takhe letimbili: Nsibandze naSikhunyana.) SOMHLOLO: Ngiyajabula kuba nani tindvuna tami. Ngifuna sihlolisise indlela lesesiyihambile naleyo lesisalele. NSIBANDZE: Siyatfokota natsi Ngwenyama yesive. Kumele sibuyekete lokusemuva, sibuye sibuke embili. 5 SOMHLOLO: Yonkhe imphumelelo lengibe nayo ibe khona ngenca yekutinikela kwenu ekusebenteni ngekutimisela. Ngiyabonga kakhulu! Sengatsi nalabaphasi banganipha tinhlanhla nonkhe tindvuna tami. Indlela lesibambisene ngayo ungatsi sitalwa ngumtali munye. Ningebanaketfu. Babe Ndvungunya wangishiya etandleni tenu. 10 Nsibandze: mahle emavi akho Ngwenyama. Sitimisele kuwa sivuka nawe. Lesikwentako nyalo kuyawukuba umlandvo loyawuhlale ukhunjulwa njalo. SIKHUNYANA: Tsine sisebentela sive Ngwenyama. Sifuna kusibona sidlondlobala kuze sifane naletinye tive. INgwenyama yetfu 15 siyawuyisekela sisebentise onkhe emakhono lesinawo kutsi iphumelele kuphatsa sive saNdvungunya. SOMHLOLO: Sesitincamulile tinkhalo letindze naletimfisha sakha buhlobo. Noko siphumelele kukwenta loko. Kusele Mabhula lokumele sicabangisise kutsi sitawusondzela njani kuye. Kusele naMahubhulu logucuke 20 wavuka inja lebovu. NSIBANDZE: Babili bantfu lokumele sicondzane nabo ngco. Ngulaba labashiwo yinkhosi. Bayingoti bobabili. SIKHUNYANA: Yekelani kudlala bo! Mahubhulu ucale nini kuba yingoti? Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 29 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC Confidential SOMHLOLO: Nguwe wedvwana longati ndvuna yami. Uma singasukumi 25 masinyane, umbuso lo utawucembuka kabili. Mahubhulu sewutfole balandzeli bakhe lapha kulelive labangahambisani nenchubo yami yekubusa ngekuthula. NSIBANDZE: Tsine siyakha, Mahubhulu uyabhidlita. Kumele siphume nesincumo sinye lamuhla kutsi kumele entiweni kuze konkhe kuhambe kahle. 30 SIKHUNYANA: Nise nahlala phasi naye nambonisa kutsi loku lakwentako kusiletsela titsa? SOMHLOLO: Kuhlalwe phasi naye kanyenti wasehlula. Hheyi, iyakwati kucinisa inhloko leya ndvodza. Ilibeka livakale lekutsi kuyawugcina yona. Konkhe loku lesikwentako kudlala nje. 35 NSIBANDZE: Ngusiphi sigwebo lenisibona kutsi simfanele, lesitawukwenta nalabanye labefisa kumlandzela bangabe basamlandzela? SIKHUNYANA: Tinyenti tigwebo letingakhishwa ticondzane naMahubhulu, kepha-ke asicale siyewucwaninga kutsi lolukhula lwakhe selumile kangakanani; butsi bakhe sebudliwe bantfu labangaki; umlilo wakhe sewotsiwe 40 linani lelingakanani. SOMHLOLO: Mahle lawa mavi. Kumele sicale ngakuphi? Sicale kuMabhula nome kuMahubhulu? NSIBANDZE: Asicale kuMahubhulu ngobe yena usedvutane natsi bese sendlulela kuMabhula. 45 SIKHUNYANA: Asicaleni khashane bese sibuya edvute. [Likhasi 56–57] 17.1 Lenkhulumo legcanyisiwe ekucaleni kwaletheksthi lengenhla iveta Somhlolo ungumuntfu lonjani? (2) 17.2 Catsanisa indlela inkhosi Somhlolo lebusa ngayo kanye nendlela lekubuswa ngayo live leNingizimu Afrika. (2) 17.3 Yini leyenta liphimbo lebadlali labakuletheksthi lengenhla libe phasi? (2) 17.4 Yini lengenta bafundzi baheheke emva kwekufudza letheksthi lengenhla? (2) 17.5 Ngukuphi lokungenta letheksthi idlaleke njengemdlalo wemoya longadlalwa emsakatweni? (2) 17.6 Indlela Mahubhulu latiphatsa ngayo kulomdlalo yehlukile yini kuloku lokwenteka kutembusave kulelive leNingizimu Afrika? Sekela imphendvulo yakho. (2) 17.7 Letheksthi iyitfutfukisa ngayiphi indlela ingcikitsi yalomdlalo? Chaza. (2) 17.8 Kubangelwa yini kutsi kutsiwe lomdlalo uyimbangalusizi? Nika KUBILI. (2) 17.9 Lenkhulumo yaSikhunyane lecindzetelwe ingaba naliphi ligalelo emmangweni lesiphila kuyo? (2) Emalungelo agodliwe Phenya
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 30 DBE/Inkhwekhweti/Inhlaba 2024 SC/NSC Confidential 17.10 Umlandzi walomdlalo lotsi 'Lami Lisiphetfo' ngumlandzi longusatikonkhe. Vumela nobe uphikise lombono. (2) 17.11 Yini lekujabulisako ngaSomnjalose unina wenkhosi kulomdlalo wonkhe? Bhala KUBILI. (2) 17.12 Bhala tigameko LETINTSATFU letitsintsa Mahubhulu letibufakazi bekutsi abenemona angayifiseli lokuhle inkhosi Somhlolo lokumente waphetsa kabi emphilweni. (3) [25] SAMBA SESIGABA C: 25 SAMBA SAKO KONKHE: 80 Emalungelo agodliwe

Matching paper and memo

The question paper, memo or addendum that belongs with this document.

Study this subject

Revise the topics in this paper, then practise them question by question.

More papers and memos for this grade and subject.

More from Grade 12 Siswati Hl

View all