Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATION
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA (HL)
LIPHEPHA LESIBILI (P2)
2017
EMAMAKI: 80
SIKHATSI: Ema-awa 2½
Leliphepha linemakhasi la-20.
Emalungelo agodliwe Phenya
Skip to contentAll 2017 papers 





View all





siSwati HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2017 Question Paper
Grade 12 siSwati HL Paper 2 question paper from the NSC June Exam 2017, 20 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Siswati Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2017 · siswati. Question paper, 20 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- siSwati HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Siswati
- Document type
- Question paper
- Year
- 2017
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 20
- File size
- 403.8 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 20
This exam
NSC June Exam 2017
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 2 DBE/2017
SCE
TICONDZISO KULABAHLOLWAKO
1. Fundzisisa leticondziso ngembikwekutsi ucale kuphendvula imibuto.
2. Ungalifundzi lonkhe liphepha lemibuto. Buka likhasi lalokucuketfwe bese
ubeka luphawu kulowo nalowo mbuto lobutwe ngetincwadzi lotifundze
lonyaka. Emva kwaloko, fundza leyo mibuto lenetimphawu kuphela bese
ukhetsa leyo lofuna kuphendvula yona.
3. Liphepha lemibuto licuketse TIGABA LETINTSATFU:
SIGABA A: Tinkondlo (30)
SIGABA B: Inoveli (25)
SIGABA C: Umdlalo (25)
4. ISIHLANU IMIBUTO lefanele uyiphendvule seyiyonkhe: ESIGABENI A
imibuto MITSATFU (3), ESIGABENI B MUNYE (1), ESIGABENI C MUNYE
(1) ngalendlela:
SIGABA A: TINKONDLO
TINKONDLO LETIFUNDVWE EKLASINI – Phendvula imibuto ibe MIBILI.
ETINKONDLWENI LETINGAKAFUNDVWA EKLASINI – Uphocelelekile
kuphendvula lombuto.
SIGABA B: INOVELI
Phendvula umbuto ube MUNYE.
SIGABA C: UMDLALO
Phendvula umbuto ube MUNYE.
5. KUKHETFWA KWETIMPHENDVULO TESIGABA B (INOVELI) NESIGABA C
(UMDLALO)
• Phendvula KUPHELA imibuto yenoveli loyifundzile kanye nemdlalo
lowufundzile.
• Phendvula UMBUTO MUNYE WENDZABAMBHALO kanye NAMUNYE
UMBUTO EMIBUTWENI LEMIFISHA. Nangabe ukhetse kuphendvula
umbuto wendzabambhalo ESIGABENI B, uphocelelekile kutsi
uphendvule imibuto lemifisha ESIGABENI C. Uma uphendvule imibuto
lemifisha ESIGABENI B, uphocelelekile kutsi uphendvule umbuto
wendzabambhalo ESIGABENI C. Sebentisa luhlu lwekutikhumbuta kute
usitakale.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 3 DBE/2017
SCE
6. BUDZE BETIMPHENDVULO
• Imibuto yendzatjanambhalo etinkondlweni kufanele iphendvulwe
ngemagama la-190–240.
• Indzabambhalo yenoveli nemdlalo kufanele iphendvulwe ngemagama
la-340–390.
• Budze betimphendvulo temibuto lemifisha bufanele buhambisane
nelinani lemamaki labekiwe. Labahlolwako kufanele banganhlanhlatsi.
7. Fundzisisa kahle ticondziso letisekucaleni kwaleso naleso sigaba.
8. Tinombolo tetimphendvulo atihambisane naleto temibuto njengobe tinjalo
ephepheni lemibuto.
9. Cala LESO NALESO sigaba ekhasini LELISHA.
10. Siphakamiso sekulawulwa kwesikhatsi:
SIGABA A: Lokungenani emaminitsi la-40
SIGABA B: Lokungenani emaminitsi la-55
SIGABA C: Lokungenani emaminitsi la-55
11. Bhala ngesandla lesibonakalako nalesifundzekako.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 4 DBE/2017
SCE
LIKHASI LALOKUCUKETFWE
Lelikhasi litawusita bahlolwa kutsi bakwati kukhetsa imibuto labafuna kuyiphendvula
ngaphandle kwekufundza lonkhe liphepha lemibuto.
SIGABA A: TINKONDLO
Tinkondlo letimisiwe: Phendvula nobe nguYIPHI imibuto LEMIBILI.
INOMBOLO YEMBUTO UMBUTO EMAMAKI LIKHASI
1. 'Yinakekele!' Umbuto 10 6
loyindzatjanambhalo
2. 'Kants' Uphumula Nini?' Imibuto lemifisha 10 7
3. 'Iwil' Insika' Imibuto lemifisha 10 8
4. 'Nkhosi Yemkhatsi' Imibuto lemifisha 10 9
NA
Inkondlo lengakafundvwa eklasini: Uphocelekile kuphendvula lombuto.
5. 'Sitimela' Imibuto lemifisha 10 10
*CAPHELA: Phendvula UMBUTO MUNYE WENDZABAMBHALO NAMUNYE
UMBUTO EMIBUTWENI LEMIFISHA. Nangabe ukhetse kuphendvula
umbuto wendzabambhalo ESIGABENI B, uphocelelekile kutsi
uphendvule imibuto lemifisha ESIGABENI C.
SIGABA B: INOVELI
Phendvula umbuto ube MUNYE.
6. Liphume Nebovu Umbuto loyindzabambhalo 25 12
7. Liphume Nebovu Imibuto lemifisha 25 12
8. Kubamba Letingelako Umbuto loyindzabambhalo 25 14
9. Kubamba Letingelako Imibuto lemifisha 25 14
SIGABA C: UMDLALO
Phendvula umbuto ube MUNYE.
10. Kwahlwa Emini Umbuto loyindzabambhalo 25 16
11. Kwahlwa Emini Imibuto lemifisha 25 16
12. Umvuzo Umbuto loyindzabambhalo 25 18
13. Umvuzo Imibuto lemifisha 25 18
*CAPHELA: Esigabeni B na-C, munye umbuto lophendvuliwe ufanele ube
YINDZABAMBHALO nobe IMIBUTO LEMIFISHA. Awukavumeleki kutsi
uphendvule tindzabambhalo LETIMBILI nobe imibuto lemifisha
LEMIBILI.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 5 DBE/2017
SCE
LUHLA LWEKUTIKHUMBUTA
Lelikhasi litawusita bahlolwa kutsi babone kutsi ngabe baphendvule linani lemibuto
lekungiyona lekumele bayiphendvule.
SIGABA TINOMBOLO LINANI LEMIBUTO BEKA
TEMIBUTO LEPHENDVULWAKO LUPHAWU
A: TINKONDLO
(Tinkondlo letifundvwe eklasini) 1–4 2
A: TINKONDLO
(Inkondlo lengakafundvwa 5 1
eklasini)
B: INOVELI
(Indzabambhalo nobe imibuto 6–9 1
lemifisha)
C: UMDLALO
(Indzabambhalo nobe imibuto 10–13 1
lemifisha)
CAPHELA: ESIGABENI B ne-C, cinisekisa kutsi uphendvule YINYE
INDZABAMBHALO NAMUNYE umbuto WEMIBUTO LEMIFISHA.
Awukavumeleki kutsi uphendvule tindzabambhalo LETIMBILI nobe
imibuto lemifisha LEMIBILI.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 6 DBE/2017
SCE
SIGABA A: TINKONDLO
TINKONDLO LETIFUNDVWE EKLASINI
Khetsa tinkondlo tibe TIMBILI kuleti letilandzelako uphendvule ngato imibuto
letawulandzela.
UMBUTO 1 (UMBUTO LOYINDZATJANAMBHALO)
Fundza lenkondlo lelandzelako bese uphendvula imibuto letawulandzela.
YINAKEKELE! – SR Mdluli
1 Libibi letibi ngiletayele,
2 Libibi limbonya umhlaba libe yintsaba,
3 Libibi limbonya tjani libe yindvundvuma
4 Kepha ngekuhamba kwesikhatsi litawehla,
5 Ngakhula ngilibona lehla libola embikwami,
6 Ngilibona lehla liphelele etaleni,
7 Ngiyati libibi liyabola liphele,
8 Kepha leli angilati liyangicaka.
9 Libibi letikotela nemabhodlela,
10 Intsabakati levimba ungaboni ngale,
11 Ikhukhumuka imihla nemalanga,
12 Tjani lobungephasi kwayo sebubovana,
13 Tjani buyabonakala budla lite,
14 Tjani lobungephasi kwayo abusalati lilanga,
15 Impela bukhala abucedzi ngekucindzetelwa,
16 Kantsi uyenyanyani umuntfu imvelo?
17 Phela sekuyakhanya iyatondvwa imvelo,
18 Impela akwatiwa yona ngaliphi imvelo,
19 Emabibi etibi emataleni nasemigwacweni,
20 Intfuntfu ibhunya emishinini nasemafemini,
21 Iyodvwa lebhunya ilandzele timoto netitimela,
22 Imifula iluhlata butsi lobubuya emishinini,
23 Kunatsa emanti alemifula kutiloya emitimbeni,
24 Kutse vekelele emabhodlela netikotela eveni,
25 Kundiza emapulasitiki lamibalabala eveni,
26 Kuphephetela emaphepha emibala yonkhana,
27 Tihlahla tishe tangcongca kwaphela emahlatsi,
28 Kantsi kwentekani ngemuntfu eveni nemvelo?
Bhala indzatjanambhalo uvete tintfo latsi sonkondlo tingcolisa imvelo, usho nekutsi
tetsamelilwati talenkondlo lokungcola kungasetjentiswa ngayiphi indlela kute kwandze
umnotfo walelive.
Budze bemphendvulo yakho abube ngemagama langabi ngaphasi kwala-190 kodvwa
angabi ngetulu kwala-240. [10]
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 7 DBE/2017
SCE
UMBUTO 2 (IMIBUTO LEMIFISHA)
Fundza lenkondlo lelandzelako bese uphendvula imibuto letawulandzela.
KANTS' UPHUMULA NINI? – JJ Ncongwane
1 Uma ngihamb' uyagcumagcuma
2 Utfutsel' utsats' ubeke,
3 Ufise lok' ufise lokwa,
4 Wale lok' ufune lokwa;
5 Ngikuyise ngasemitfonjeni lepholile,
6 Ngihlale kulepholil' imitfunti
7 Ngiphumule ... wen' ushaye njalo,
8 Ubelesele ngesivinini sakho semihla;
9 Kants' uphumula nini?
10 Ngilala ngikushiy' unoma,
11 Ngitumeka solo wen' udidiyela,
12 Uhamb' ungishiy' ube ngumcubashi
13 Emaven' enjabulo netinsizi,
14 Lapho tifiso tikwetfwala tikubeke khona,
15 Ungishiye ngisiphalat' emaphusheni;
16 Ungishiye ngilele ngentfokomalo;
17 Kants' uphumula nini?
18 Buka sebakubonile bodokotela
19 Kutsi laph' ukhuphuk' imicansa
20 Wetfwel' imicabango netifiso,
21 Udvons' elubikibikini lwendvumalo,
22 Ugabadvul' imimango yetinsizi,
23 Kuvakale nemoya sewushona phansi;
24 Uva sebatsi kufanel' uphumule,
25 Kants' uphumula nini?
2.1 Bhala umugca locuketse sidvonsamoya/isizuri kulenkondlo. (1)
2.2 Yini lena latsi sonkondlo iyatfutselwa itsatfwe ibekwe, emgceni 2? (1)
2.3 Sinongo sini lesicuketfwe ngumugca 23? (1)
2.4 Kungaphumuli kwaloku lokushiwo ngusonkondlo kukhombisani emntfwini? (1)
2.5 Ukusebentiselani sonkondlo kucatsaniswa kwemcondvo lophikako ekugcineni
kwemugca 13? Bhala kube KUBILI. (2)
2.6 Ucabanga kutsi yini lengabangela kutsi kuphumula kwaloku sonkondlo
lakhuluma ngako kuletse lusizi netinyembeti? Chaza. (2)
2.7 Loku lakhuluma ngako sonkondlo, kubonwa bodokotela nasekwente njani?
Bhala kubili. (2)
[10]
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 8 DBE/2017
SCE
UMBUTO 3 (IMIBUTO LEMIFISHA)
Fundza lenkondlo lelandzelako bese uphendvula imibuto letawulandzela.
IWIL' INSIKA – JJ Thwala
1 Yeka leto tikhatsi
2 Letendlula letingenawuphindze tibuye:
3 Tendlulise kwemanti lageletako
4 Tendlulise kwemphilo yesotsamlilo
5 Lenemabanga lamafisha njalo
6 Lendlul' ingab' isakhonjwa ndzawo.
7 O! nkhosikati yelikhaya,
8 Bekukuhl' usime ngensika,
9 Bekukuhl' unemtfunti wekukhosela,
10 Kubuhlungu kuyashacisa namuhla,
11 Sililo setinyembeti sodvwana.
12 Yebo-ke, awehl' umoya …
13 Insika lebeyimise likhaya
14 Kusukela kwatsi nhlo,
15 Idliwe ngumuhlwa yawa,
16 Kayiphindz' ivuke nanini.
17 Kuyobuye kulunge, cola …
18 Nob' emanceb' opha,
19 Nobe tilondza tibhibha,
20 Nom' iminjunju ifutsa,
21 Kulukhuni kulitje kuwe,
22 Cola … cola … cola …
23 Bukhulu nebucotfo bakho,
24 Umusa nesimilo sakho,
25 Kuyawufakw' emehlo tedzeleli,
26 Tikuchukulute nom' usemantini
27 Ngob' ungasenansika lekumisile.
28 Bamb' inhlitiyo uyibambisise,
29 Landzel'umgudvu lofanele,
30 Tifanise nalabanye bantfu.
31 Kwemhlaba kuyendlula Mntfwanebantfu,
32 Lokwentekile kuyafana nalokwadalwa.
3.1 Uyini lomuhlwa loshiwo ngusonkondlo endzimeni yesitsatfu? (1)
3.2 Bhala umusho lokulenkondlo lengenhla, lofakazela kutsi lenkhosikati
beyinemvikeli, tinhlupheko tingayitfoli. (1)
3.3 Bunkondlo buni lobutfolakala lapha emgceni 22? (1)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 9 DBE/2017
SCE
3.4 Yini kutsiwe lenkondlo iluhlobo lwenkondlosililo? (1)
3.5 Ucabanga kutsi yini lebangela sonkondlo afanise tikhatsi letendlula nemanti
lageletako lapha emgceni 3? Chaza. (2)
3.6 Kutsi lomfati lokukhulunywa ngaye kulenkondlo abengayigangeli indvodza
yakhe, kubonakala ngatiphi timphawu? Nika TIMBILI. (2)
3.7 Phawula ngekubumbana kwemugca wekugcina naloku lokushiwo
ngulenkondlo? (2)
[10]
UMBUTO 4 (IMIBUTO LEMIFISHA)
Fundza lenkondlo lelandzelako bese uphendvula imibuto letawulandzela.
NKHOSI YEMKHATSI – OA Bhiya
1 Bhalasha nkhosi yendalo yonkhe!
2 Bhalasha mbusi wemkhatsi wonkhe,
3 Bhalash' etul' emafin' esibhakabhakeni,
4 Indalo yonkh' isuk' ebumnyameni,
5 Umhlaba wonkh' utfokot' ekukhanyeni,
6 Bhalasha sibani semhlaba!
7 Bukhulu bakho buyamangalisa,
8 Kukhanya kwakho kuyajabulisa,
9 Tandla takho tifana nebutjoki,
10 Tandla takho tibutjok' emehlweni,
11 Mani njalo sibani semvelo
12 Khanyisa njalo liso lendalo!
13 Tonkhe timbali tiyachakata tibune,
14 Kukhanya kwakh' akufiphali kubune,
15 Umbala wakh' awugucuk' ubune,
16 Buso bakh' abushwaphani bubune,
17 Bukhulu bakh' abunciphi bubune,
18 Mani njalo nkhosi yemvelo!
19 Konkhe lokuphilako kusingetfwe nguwe,
20 Konkhe lokufako kuboliswa nguwe,
21 Bukhulu bakho buyesabeka ngemandl' akho,
22 Emandl' akho ayesabeka ngebukhulu bakho,
23 Kuyini lokungamelana naw' emhlabeni?
24 Hlala njal' ubus' emhlabeni!
25 Lunya lwakho ngiyalwesaba,
26 Umusa wakh' uyababateka
27 Nobe umkhulu kangaka Langa
28 Wayikhotsamel' inkhosi esiphambanweni.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 10 DBE/2017
SCE
4.1 Bhala umusho locuketse ligama leliveta sobala ingcikitsi yalenkondlo. (1)
4.2 Ngusiphi sikhatsi selusuku latsi sonkondlo indalo iyasijabulela? (1)
4.3 Utsi sonkondlo lenkhosi inelunya lolwesabekako. Bhala kunye lenelunya
ngako lenkhosi emmangweni. (1)
4.4 Usho ngani sonkondlo kutsi lenkhosi yemhlaba wonkhe? (1)
4.5 Yini letsi nayiboliswe ngulenkhosi yemkhatsi, ibuye ibe lusito emimangweni
lesiphila kuyo, futsi iba lusito ngayiphi indlela? (2)
4.6 Ucabanga kutsi uwasebentiselani sonkondlo lamagama lafanako ekugcineni
kwemigca 13–l7? (2)
4.7 Sonkondlo lesihloko lesitsi, 'Nkhosi Yemkhatsi', usikhetse ngemphumelelo
nobe wehlulekile kusikhetsa? Sekela imphendvulo yakho ngemaphuzu
LAMABILI. (2)
[10]
NA
INKONDLO LENGAKAFUNDVWA EKLASINI
Wonkhe umhlolwa uphocelelekile kutsi awuphendvule lombuto.
UMBUTO 5 (IMIBUTO LEMIFISHA)
Fundza lenkondlo lelandzelako bese uphendvula imibuto letawulandzela.
SITIMELA – MS Mkhatshwa
1 Khushu khushu! Gadla gadla!
2 Khahla khahla! Gudlu gudlu!
3 We …! We …! We …!
4 Shosholota nyoka yebelumbi,
5 Tfubeleta nsimbi ledla letinye!
6 Hamba ndlulamits' uyobacitsa phambili,
7 Hamba ndlulamits' ubabuts' ubahlanta,
8 Nonopha mamba yetihosha nemifudlana,
9 Shelela lomashelela lingani.
10 Popo … Po!
11 Naso-ke sifikile kantfutfu!
12 Phuma babe ushiy' umfati,
13 Indlal' ibhokil' emitini yemadvodza,
14 Tsats' umtfwal' ucondz' eJozi
15 Kandvonga tiyadvuma mntfwanami
16 Wendzelephi na?
17 Naso sesiphum' emabomb' abheke kaMayemaye,
18 Siyabagwinya, siyabamumatsa, siyabacitsa,
19 Iyashishimb' inhlatfu legwiny' ingesutsi …
20 Khushu khushu! Gadla gadla!
21 Khahla khahla! Gudlu gudlu!
[Imphalampala3: 31]
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 11 DBE/2017
SCE
5.1 Caphuna umugca lokulenkondlo lengenhla, lofakazela kutsi indzawo yamake
isekhaya, uwubhale phasi. (1)
5.2 Bunkondlo buni lobuvetwa imigca 14–16 kulenkondlo lengenhla? (1)
5.3 Nguwuphi umfanekisomcondvo lovetwa nguleligama, 'Inhlatfu', kulenkondlo
lengenhla? (1)
5.4 Yini leyenta sonkondlo atsi sitimela yinyoka yebelumbi? (1)
5.5 Ucabanga kutsi yini leyenta sonkondlo abite lesitimela ngemamba yetihosha
nemifudlana? Chaza? (2)
5.6 Shano sinongo lesivetwa ngumugca 1, 2 na 3 ubuye usho nekufaneleka
kwaso kulenkondlo. (2)
5.7 Yini lefakazela umugca 13 kulenkondlo? Bhala umugca wenkondlo
lowesekela imphendvulo yakho. (2)
[10]
SAMBA SESIGABA A: 30
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 12 DBE/2017
SCE
SIGABA B: INOVELI
Kulesigaba kunemanoveli lamabili. Wena-ke khetsa ibe YINYE loyifundze eklasini
lonyaka uphendvule ngayo.
CAPHELA: Khetsa emkhatsini WENDZABAMBHALO NEMIBUTO LEMIFISHA kuleyo
naleyo noveli loyifundzile. Nangabe ukhetsa kuphendvula umbuto
wendzabambhalo kulesigaba, uphocelelekile kutsi ESIGABENI C
uphendvule imibuto lemifisha.
UMBUTO 6 (UMBUTO LOYINDZABAMBHALO)
LIPHUME NEBOVU – BB Malangwane
Lenoveli ineligalelo lelikhulu ekuntjintjeni simo semphilo yebantfu labaphila etikhatsini
talomuhla. Bhala indzabambhalo uvete tigameko LETISIHLANU letifakazela loko.
Indzabambhalo yakho ayibe nemagama langabi ngaphasi kwala-340 kodvwa angabi
ngetulu kwala-390. [25]
UMBUTO 7 (IMIBUTO LEMIFISHA)
LIPHUME NEBOVU – BB Malangwane
Fundza letheksthi leyincenye yendzaba lesenovelini bese uphendvula imibuto
letawulandzela.
THEKSTHI A
'Hhi … hhi … ingabe wawungishiyelani myeni wami, ungishiyela kuhlupheka nje.'
Akhale kakhulu LaHlophe. Kwaze kwaphuma LaMagagula naye asatidzikela nje.
'Hawu! Yise webantfwana se …'
'Hheyi wena, angifuni mlonyana wemuntfu la. Phela ngingahle nginicoshe nobabili
khona nyalo uma umvela buhlungu kumbe utsakatsa naye yini?' Eve kwenyela 5
umtimba LaMagagula ngalesento saLushawulo. Amdzabukele uninatala, naye agcine
asakhala. Lapho salukati sasikhihla sematsambo.
'Kukhala ngeke kukusite nakancane. Wena ngena endlini ubutse konkhe
lokungekwakho ubone kutsi uphuma ngayiphi nyalo kusakhanya.'
'Maye nesisu sinemacebo kantsi sengitawuphendvuka umtsakatsi ekugcineni?' 10
Esule tinyembeti, ative asefikelwa sibindzi, esuke acondze ngco kuLushawulo.
'Lushawulo, mntfwanami, angati kutsi uyativa yini kutsi utsini. Usho kutsi mine
ngangingakutala ngehle ngenyuka, ngiwa ngivuka ngetama kukufundzisa, bese
ngigcina ngekukubulala lapho sewumdzala? Bona lobutsi bami ubutfole kuwuphi
umkhaya njengobe uhlala esilungwini nje?' 15
'Yonkhe leyo mibuto ayingeni kuletami tindlebe. Ngitsi, phuma uphele kulamabala!'
Lushawulo abesazulazula ebaleni kubonakala kutsi sewucasuke ngempela.
Lapha edladleni LaMagagula abeloku asukuma ngenca yebuhlungu
lobabusenhlitiyweni ngalesento saLushawulo kunina. Tintfombi yena abehlushwa
yindlebe levako. Umuntfu abengala nekutsi uninatala nguye labemtsandza 20
kunaLaMagagula.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 13 DBE/2017
SCE
Angene endlini LaHlophe ngekubona kutsi indvodzana yakhe ayikatimiseli kumlalela.
Eme sikhashana kube sengatsi nengcondvo seyihambile. Watsi asemile wambona
asaphoseka ngekhatsi. Wetfuka kabi asacabanga nekutsi encenye sewuyahlanya.
Akaze atsi vu. Wacondza emgibeni wetfula imigacambongodlwana wayijika 25
ngaphandle, wabe alandzelisa ngalokunye.
'Hawu! Kantsi vele uyangicosha sibili mntfwanami?' Pho ukhuluma nabani loku
Lushawulo akasamniki mlomo, sewenta umsebenti wakhe labewungenele lapha
endlini. Bantfwana baphuma bema ngaphandle naloku kwakumakhata. Bonkhe
bebamangaliswe nguloku lokwentiwa nguyise. 30
'Ingabe sengitawuphuma ngibhekephi loku ngavilapha nekutala nje.' Usho kuhlwile
umuntfu lomdzala kutsi utawuphuma abhekephi live lingaka nje.
'Kepha Khumalo sewungete wavuma nekutsi letintfo letinye tisale abuye atilandze
ngobe naku lifuna kuna nje tingahle tonakale,' sekusho LaMagagula ancenekile naye
kutsi angahle atfole timbayimbayi. 35
'Angifuni lutfo lusale lapha lolutsi mtsakatsi ngobe kungaze kusale naletimphandze
takhe. Loko langeke akhone kuhamba nako kutawulala phasi kwesihlahla.' Utsite kube
abone kutsi unina uyasimbatseka kuphuma, wavele wangena wamhlala ngemkhono
wamdvonsela ngaphandle. Lapho abengasakhali, kungumtimba lobuhlungu kumuntfu
lomdzala. 40
'Kepha sewungete wangimela ngitsatse imigacambongolo yami nebakitsi? Ingabe
ngiyolala kalabani?' Washo aphuma agace tingutjana agodle nelicasana ekhwapheni.
Sililo lesasilapho sasimangalisa, umuntfu abengadzine atsi kukhona lofile.
LaMagagula abesayabatseka. Bantfwana bebahawulisa ngekubona gogo wabo
aphuma akhala nemitfwadlana yakhe. 45
[Likhasi 69–71]
7.1 Bhala tigameko LETIMBILI letikulenoveli letitinkhomba tekutsi LaMagagula,
njengamakoti, abenamatsele kuLaHlophe njengeninatala. (2)
7.2 Ngutiphi tigameko letenteka kulenoveli letingenta kutsi kube netehlukaniso
emindenini yalomuhla? Bhala tibe TIMBILI. (2)
7.3 Likhona yini liciniso kulenkhulumo yaLaHlophe letsi, 'Butsi abutfolakali
esilungwini, butfolakala emakhaya'? Sekela ngetigameko letikulenoveli. (2)
7.4 Catsanisa saga lesitsi, 'Sikhuni sibuya nemkhweteli,' neluvutfondzaba
lwalenoveli. (2)
7.5 Umgibe unaliphi ligalelo ekwetfuleni sibekandzaba sesikhatsi kulenoveli?
Chaza. (2)
7.6 Kubonakala ngatsi Lushawulo neyise Gebhu abanasandla ekutekeni
nasekuphatseni bafati. Fakazela loku ubhekise kulokwenteka kulenoveli. (2)
7.7 Kube LaHlophe bekaphila etikhatsini talomuhla, ngutiphi tinyatselo
lebekufanele atitsatse emva kwalesigameko lesikuletheksthi lengenhla.
Bhala TIMBILI. (2)
7.8 Utsini umbono wakho ngekutsi LaHlophe angabi nebantfwana labanyenti
bebafana? (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 14 DBE/2017
SCE
7.9 Galelo lini lebelingentiwa nguhulumende etimphilweni tebantfu labafana
naLaHlophe? Nika KUBILI. (2)
7.10 Hlatiya BUBILI bubi bekuya emkhayeni nawuhlangabetana nesimo lesifana
nesaTintfombi. (2)
7.11 Yini lebangela Lushawulo abe nemandla ekucosha unina libe nelikhaya
lingesilo lakhe? Chaza ubhekise esikweni lesintfu. (2)
7.12 Uvumelana kangakanani nekutsi lenoveli itsatsa luhlangotsi. Sekela
ngemaphuzu LAMABILI laveta loko. (3)
[25]
UMBUTO 8 (UMBUTO LOYINDZABAMBHALO)
KUBAMBA LETINGELAKO – DE Nkosi
Lenoveli ineligalelo lelikhulu ekuntjintjeni simo semphilo yebantfu labaphila etikhatsini
talomuhla. Bhala indzabambhalo uvete tigameko LETISIHLANU letifakazela loko.
Indzabambhalo yakho ayibe nemagama langabi ngaphasi kwala-340 kodvwa angabi
ngetulu kwala-390. [25]
UMBUTO 9 (IMIBUTO LEMIFISHA)
KUBAMBA LETINGELAKO – DE Nkosi
Fundza letheksthi lelandzelako bese uphendvula imibuto letawulandzela.
THEKSTHI B
Lusuku lwelukhetfo lwatiswa bantfu labanyenti esifundzaveni sonkhe. Betitekwa
etindzaweni tonkhe kutsi ingabe ngubani loyawuhlabana njengasosifundzave
emagameni lamabili labephakanyisiwe. Emagama labephakanyisiwe ngekulingana
bekungelaMphikeleli Zwane nelaMagumeni Tsabetse.
'Mine ngibona sengatsi Mphikeleli utawuphuma embili kulolukhetfo lwasosifundzave,' 5
kusho Khulumile aveta umbono wakhe.
'Cha, ushaye phasi kwasuka lutfuli. NguMagumeni lotawuba yincocodzi inyoni lebhula
emaphiko,' kusho Lotifiso Shiba.
'Loko lokukhulumako mngani wami, sifiso sakho njengelibito lakho. Akusiyo intfo
letawuphumelela ngisho nome lilanga lingajika lichamuke enshonalanga liye 10
emphumalanga. Imisebenti yemuntfu ngiyo lemkhulumelako futsi imkhetsele sikhundla.
Mine angingabati nje kutsi umsa waMangweni nguye lotawubhula emaphiko
njengasosifundzave eGert Sibandze.'
'Lapha sikhuluma ngemibono hhayi emaciniso. Kukhona umehluko emkhatsini
wemibono nemaciniso. Kubuye kube khona umehluko emkhatsini wetifiso 15
nalokwentekako. Ngisho ngekungangabati ngitsi sikhundla saTsabetse,' kugcizelela
Lotifiso akhombisa kutsi loko lakushoko uyakholelwa kuko futsi ukubona kutawenteka
ngendlela lacabanga ngayo.
'Ngisasho ngiyaphindzelela mngani wami kutsi ushaye phasi kwabhunya lutfuli.
Asibuke imisebenti yalabantfu lesikhuluma ngabo, bese sikhulumela etikwayo,' 20
kusho Khulumile.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 15 DBE/2017
SCE
'Emagalelo aMagumeni Tsabetse abonakele ngekutsi abe nguthishela lofundzisa kahle
Temlandvo emabangeni emfundvo nekucecesha lokuchubekako nekuba neticu
temfundvo lephakeme latifundzela eNyuvesi yaseKapa,' kusho Lotifiso.
'Mphikeleli wafundzela tekuphatsa kuhulumende wasekhaya enyuvesi yeLigwa. 25
Imisebenti yakhe yatiwa tigodzi tonkhe latisebentela ngekutimisela imihla yonkhe,'
kusho Khulumile naye agcamisa imfundvo yalowo lamkhetsako.
Bacoca kwabonakala kutsi lamajaha lamabili abaluleke kakhulu. Umehluko lowavela
kutsi imisebenti beyitsintsa bantfu labehlukene. Imisebenti yaMphikeleli beyigcame
kakhulu kulabo labadla imbuya ngelutsi, kantsi yaMagumeni beyigcame kakhulu 30
kulabo labadla kusale. Yachubeka njalo ingcoco yaLotifiso lecuketse tifiso nemibono
yakhe, naKhulumile lephetse tinhloso takhe. Lowo nalowo abebona buhle
nemphumelelo kulowo lamtsandzako abeke netizatfu letinyenti letimenta abonakale
ancono kunalomunye. Livi lebantfu yivoti. Umuntfu ukhetfwa ngemisebenti yakhe
lemihle nalebalulekile. 35
[Likhasi 95–101]
9.1 Siciniseko sini lesingenta kutsi lemiphumela yelukhetfo yemukeleke
njengeliciniso? (2)
9.2 Nguyiphi imisebenti yaMphikeleli legcanyiswa yinkhulumo yaKhulumile
kulencwadzi? Bhala MIBILI. (2)
9.3 Ngubuphi bufakazi lobukuletheksthi lengenhla lobuveta kutsi lokwentekako
kuneludvweshu? (2)
9.4 Nika sigameko lesikulenoveli, lesingakabalwa kuletheksthi lengenhla,
lesisibonelo sekutsi umlingisi ngamunye kuKhulumile naLotifiso ulilandzele
libito lakhe. (2)
9.5 Makhono mani lakhonjiswa nguMphikeleli kutsi akatentisi kuba ngumholi?
Nika MABILI. (2)
9.6 Tikhundla tiyaludala luchekeko emkhatsini webantfu netakhamuti. Fakazela
lombono ubhekise kulokwenteka kulenoveli. (2)
9.7 Yini lebiketelwa sibekandzaba semoya kuletheksthi lengenhla? (2)
9.8 Ngekubona kwakho, yini leyenta Mphikeleli akhetse kushada naKhulumile
abe akhona lamanye emantfombatane lapha Embalenhle? Nika KUBILI. (2)
9.9 Phawula ngeligalelo lelifakwa bafundisi ngekutibandzakanya netepolitiki.
Imphendvulo yakho yibhekise kulokwenteka kulenoveli. (2)
9.10 Tintfo letentiwa balingisi labakulenoveli, tinika tetsamelilwati sicinisekiso
sekutsi, 'litsemba alibulali.' Sekela lesitatimende ubhekise kulokwentiwa
nanobe ngubaphi balingisi LABABILI lotikhetsele bona kulenoveli. (2)
9.11 Ngubuphi bufakazi lobukulenoveli lobukhomba kutsi bumatima umuntfu
lahlangabetana nabo emphilweni ngeke bumlahlise imvelaphi nebuve bakhe?
Nika KUBILI. (2)
9.12 Yini leyenta Mphikeleli akhone kumelana nabo bonkhe bumatima
lahlangabetana nabo Embalenhle? Sekela ubhekise enovelini. (3)
[25]
SAMBA SESIGABA B: 25
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 16 DBE/2017
SCE
SIGABA C: UMDLALO
Kulesigaba kunemidlalo lemibili. Wena-ke khetsa ube MUNYE lowufundze eklasini
lonyaka uphendvule ngawo.
CAPHELA: Khetsa emkhatsini WENDZABAMBHALO NEMIBUTO LEMIFISHA
kulowo nalowo mdlalo lowufundzile. Nangabe ukhetse kuphendvula
umbuto wendzabambhalo enovelini, uphocelelekile kutsi kulesigaba
uphendvule imibuto lemifisha. Nangabe ukhetse kuphendvula imibuto
lemifisha enovelini, uphocelelekile kutsi kulesigaba uphendvule umbuto
wendzabambhalo.
UMBUTO 10 (UMBUTO LOYINDZABAMBHALO)
KWAHLWA EMINI – JJ Thwala
Bhala indzabambhalo lefakazela kutsi kutsatsa imiyalo kungakuphumelelisa kantsi
kungayitsatsi kungakuyisa eweni. Khetsa badlali labatsatfu kulomdlalo ubhekise
ingcoco yakho kubo.
Indzabambhalo yakho ayibe ngemagama langabi ngaphasi kwala-340 kodvwa angabi
ngetulu kwala-390. [25]
UMBUTO 11 (IMIBUTO LEMIFISHA)
KWAHLWA EMINI – JJ Thwala
Fundza letheksthi lelandzelako bese uphendvula imibuto Ietawulandzela.
THEKSTHI C
MAKHOSI: Kutawube kucala ngami kukubita ngesibongo kulesigodzi.
Angiboni kutsi ukhona lowati sibongo sakho. Banumzane
kuphela lababitwa ngetibongo, hhayi bafokatana labafinya
ngeluwimi.
NTFWASAHLOBO: Awedzeleli uchuba intfwala ngesagila mntfwanenkhosi. 5
Wakufundzaphi lokwedzelela ngobe uyihlo nenyoko balunge
kangaka?
MAKHOSI: Umnumzane ngumuntfu lonemuti, lofuyile futsi lohlonishwako
endzaweni. Nje wena Ntfwasahlobo unawo umuti? Ufuyile futsi
uyahlonishwa yini? 10
NTFWASAHLOBO: Angiphuphe ngibe nje mntfwanenkhosi. Benginemuti lomkhulu,
ngifuyile futsi ngihlonishwa lapho ngichamuka khona.
Labangatiko bebangihasha batsi:
Inhlangushiyane yenkhangala,
Labayifanise nebukhwebeletane, 15
Bayifanisa nemagungumence
Bayifanisa nemayiwane.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 17 DBE/2017
SCE
MAKHOSI: Timnandzi tibongo takho mnumzane Mahlobo nobe tingakuveti
loku lesikhulume ngako lokutimphawu tebunumzane.
Kutawufuneka kutsi sikwente imbongi yesive yesibili Mahlobo. 20
NTFWASAHLOBO: (Ahleka yedvwana.) Uyakhuluma-ke nyalo Makhosi. Nawuhlala
njalo emavini lamnandzi lanjengalawa sitawuvana:
Gcumugcumu lomtfutjana!
Nawungidvonse wangisondzeta edvute nawe utawube uncobile
Makhosi. Ngingukadz'abona mine! Ngiphile kusabokotela ematje 25
mntfwanenkhosi. Live ligucuka nje sesihlahle emehlo. Kunyenti
lesitakufundzisa kona nase utsetse sikhundla sebukhosi.
MAKHOSI: Ase uphawule nje mbongi yesive kutsi wena utsini ngalesibhimbi
sangeMgcibelo.
NTFWASAHLOBO: Kube ungimi wena, ngabe uyahamba uyawutifihla khashane, 30
ubuye ngalolusuku lwemkhosi.
MAKHOSI: Chaza ngive kutsi usho ngani.
NTFWASAHLOBO: Tintfo timbi mntfwanenkhosi. Inkhani yaNkhanise netindzaba
taNdzabeni kwenta kutsi kuhlwe emini. Bahlala ndzawonye
lamalanga. Lukhulu lebaluhlongotako. Ngako-ke kumele 35
kuvulwe emehlo litfuba lisekhona.
MAKHOSI: Labantfu lokhuluma ngabo ngemabutela. Libutela lemamba
akusiyo imamba. Libutela lenhlatfu akusiyo inhlatfu. Libutela
lemfeti akusiyo imfeti. Ningetfuswa lite, manini sibindzi.
NTFWASAHLOBO: Bayingoti kakhulu labantfu! Akusibo bantfu bekulaliselwa 40
emehlo. Bake banyamalala emalanga lambalwa bangatiwa kutsi
bayephi. Labatinyenyetako-ke batsi bebakaMhlabuyalingana.
(Lumutsi bhi luvalo Makhosi, bavalelisane behlukane.)
[Likhasi 54–56]
11.1 Caphuna emagama aNtfwasahlobo lachaza kutsi Mkhalelwa ubakhulise kahle
bantfwabakhe. (2)
11.2 Bhala tigameko LETIMBILI letikhomba kutsi Makhosi abesibukisisa sigameko
ngembikwekusenta ubhekise emdlalweni wonkhe. (2)
11.3 Yini leyabangela Makhosi kutsi etsembe loku lebekushiwo nguNdleleni
nakambitela Lungile? (2)
11.4 Ngaphandle kwekutsi Makhosi abeyindvodzana yekucala yaMkhalelwa, futsi
unina watekwa sive, ngutiphi letinye timphawu letenta Mkhalelwa amnike
bukhosi? Nika TIMBILI. (2)
11.5 Emaciniso esimo semphilo yebukhosi bakaNhlapho, ngabe Mkhalelwa
wawaveta ngayiphi indlela? Nika KUBILI. (2)
11.6 Yini inhloso yembhali kutsi avete Ntfwasahlobo njengeluhlanya? (2)
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 18 DBE/2017
SCE
11.7 Ngutiphi tizatfu LETIMBILI, letenta Ndzabeni abe nesibindzi sekwenta tintfo
letiphambene nesincumo saMkhalelwa? (2)
11.8 Nabewunganikwa litfuba lekutsi weluleke Ndzabeni ngaloku lokwenteka
kulomdlalo, bewungamnika tiphi teluleko. Bhala leTIMBILI. (2)
11.9 Ucabanga kutsi likusasa laLaJele laba njani emuva kwekufa
kwemadvodzana akhe. Chaza. (2)
11.10 Ngutiphi letingucuko lekukhulunywa ngato letikhungetse lelive njengekusho
kwaNtfwasahlobo. Bhala tibe TIMBILI. (2)
11.11 Uvumelana kangakanani nekutsi Ndzabeni ungutsatsekile? Sekela
imphendvulo ngemaphuzu LAMABILI. (2)
11.12 Humusha lesaga lesitsi, 'Kulele kunye kube kubili ngabe kuyavusana,' uvete
kuhambelana kwaso nelibandla lemfelandzawonye. (3)
[25]
UMBUTO 12 (UMBUTO LOYINDZABAMBHALO)
UMVUZO – NS Nzima
Bhala indzabambhalo lefakazela kutsi kutsatsa imiyalo kungakuphumelelisa kantsi
kungayitsatsi kungakuyisa eweni. Khetsa badlali labatsatfu kulomdlalo ubhekise
ingcoco yakho kubo.
Indzabambhalo ayibe nemagama langabi ngaphasi kwala-340 kodvwa angabi ngetulu
kwala-390. [25]
UMBUTO 13 (IMIBUTO LEMIFISHA)
UMVUZO – NS Nzima
Fundza letheksthi lelandzelako bese uphendvula imibuto Ietawulandzela.
THEKSTHI D
FAKUDZE: Ngiyayitsandza lephothifoliyo ngobe isibuko lesikhombisa kutimisela
nekungatimiseli kwemntfwana. Sesibitwe kanyenti sinaLaNgwenya,
sibitelwa esikolweni siyewukhuluma ngekusebenta kwaSatile
lokushiya imibuto leminyenti lengaphendvuleki.
BHEMBE: Kumele usitjele ntfombatane kutsi inkinga ikuphi etifundvweni takho 5
khona sitewukwati kukusita. Inkinga ikuwe, isetifundvweni nobe
ikulabafundzisako?
SATILE: Inkinga ikulabafundzisako bobabe.
BHEMBE: Kanjani? Chaza sive ntfombatane ngoba sifuna kukubona usitakala
kulenkinga lewubukene nayo. 10
FAKUDZE: Yekela kusitsela ngesitfupha Satile, khuluma liciniso njengemuntfu
afa. Asifuni kutsi sibuye sitinike lelinye litfuba lekutewukhuluma
ngalenkinga lewubukene nayo etifundvweni takho.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 19 DBE/2017
SCE
BHEMBE: Ungakaphedvuli nje ntfombatane, ngicela Batjele kutsi usitjele
ngalokwentiwe ekoteni yesibili. Siloku sikhuluma ngemakota, mine 15
ngati tilimela temnyaka hhayi loku lesikhuluma ngako.
BATJELE: Kube yincwadzi yebhizinisi, ngaphasi kwetemibhalo kufundvwe
umdlalo, sivivinyo sesibili besicuketse sivisiso, lulwimi neluhlelo kanye
netemibhalo, tindzaba letimfisha, temlomo kutsintfwe kutetfula kwase
kuba luhlolo lwesigamu semnyaka. 20
BHEMBE: Kuyo yonkhe lemisebenti leyentiwe imphumelelo yaSatile ayenelisi
nani. Njengobe silindzele imphendvulo kuwe Satile manje ngicela
uyigodle kuwe. Hambani madvodzakati sitawubuye sikhulume nani.
(Baphume.) Mntolo! Ifuna tsine madvodza lena kutsi siyibukisise,
siyihlatiye siphume nesisombululo. Imiphumela yaSatile iphikisana 25
nesimo sakhe.
FAKUDZE: Ngiyakuva makhelwane kutsi utsi lenkinga ifuna tsine madvodza.
Wena uyibona ikuphi inkinga lapha?
BHEMBE: Kukhona lokungahambi kahle emphilweni yemntfwana. Inkinga
ayikho etifundvweni nakubafundzisi, kepha isemphilweni yakhe. Simo 30
salomntfwana siphikisana nemiphumela layitfola etifundvweni takhe.
FAKUDZE: Asiphume nyalo sicondze kuMshengu siyewuhlala phansi sibonisane.
(Kwatsatfwa sikhwama setincwadzi taSatile, kwacondvwa
kaShabalala.)
BHEMBE/
FAKUDZE: Mshengu! Nine baseMhlongamvula! 35
SHABALALA: Ngenani Mntolo nawe Mavundla. (Bangene.)
FAKUDZE: Site lapha ngekutewufuna lusito kuwe Mshengu. Sicela usibukele nati
tincwadzi temntfwana bese uyasichazela kutsi angasitwa njani
etifundvweni takhe.
SHABALALA: (Atibuke, atiphenye ngayinye.) Lengikubonako lapha kutsi 40
umntfwana unenkinga lenkhulu etifundvweni letintsatfu: Lulwimi
lwasekhaya teLive neteMlandvo, kuleti letinye letine akwetfusi ngobe
usengawaphakamisa emasokisi ente kancono. Lizinga lemisebenti
yaSatile liya ngekwehla imihla nemalanga. Sibonga kusukuma
kwenu phasi nilandzelele kutsi ngabe kwente njani. Sengatsi bonkhe 45
batali bangalandzelela emfundvweni yebantfwana babo njengobe
nenta. (Ukhuluma uloku uyaphenya.)
FAKUDZE: Singamsita njani umntfwana kulenkinga labukene nayo thishela?
SHABALALA: Akukho lokwengca kubambisana kwebatali, sikolo nemntfwana.
Ngitawukhuluma nabothishela bonkhe labamfundzisako kutsi 50
bamnike sikhatsi lesingetulu kunesalabanye. Kufundza kwakhe
kutawukwengeteka ngema-awa lamabili. Wonkhe umsebenti wakhe
utawuhlolwa kanyenti ngelilanga lite liphakame lizinga lekufundza
kwakhe.
FAKUDZE: Kuyevakala Mshengu lomuhle. Sitawujabula kakhulu uma 55
kungahamba njengekuhlela kwakho.
Emalungelo agodliwe Phenya
Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P2 20 DBE/2017
SCE
SHABALALA: Lokunye-ke batali lengikutfola lapha encwadzinitehlakalo yemntfwana
leyimfihlo, lokungavunyelwanga kutsi kuvetwe kunobe ngubani
nguloku lokulandzelako: Umntfwana akanikwa sikhatsi lesenele
sekufundza ekhaya, kepha uhlalela imisebenti yelikhaya. Umntfwana 60
uhlala atsetsiswa njalo ekhaya, loko kumente wahlukumeteka.
Ekhaya kuhlala kunemsindvo njalo lowentiwa bantfu labasuke
batewutsenga babuye banatse tjwala.
FAKUDZE: Wo hhe, yayicedza indzaba incwadzitehlakalo. Besiyewukwati nini
konkhe loku kube akusiyo lencwadzi? Sicedzandzaba lesi sibili! 65
(Bavalelise bahambe.)
[Likhasi 91–93]
13.1 Ngutiphi tintfo leTIMBILI letenteka kuletheksthi lengenhla, letifundvwa batali
balomuhla ngemfundvo yebantfwana babo? (2)
13.2 Kungabi khona kwelutsandvo lwebatali etimphilweni tebantfwababo
kuyayintjintja indlela bantfwana labatsatsa ngayo tintfo. Fakazela lesitatimende
ngemaphuzu LAMABILI, ubhekise kulomdlalo. (2)
13.3 Hulumende ukhutsata kutsi bantfu batentele emabhizinisi kute kwehliswe
lizinga lalabangasebenti. Ngumuphi umdlali lohambisana naloku kulomdlalo?
Shano kutsi lelibhizinisi linatiphi tihibe. Bhala SINYE kuphela. (2)
13.4 Galelo lini lelifakwa simo semoya nendzawo lokukuletheksthi lengenhla
ekuphumeleliseni ingcikitsi yalomdlalo? (2)
13.5 Catsanisa inkhulumo yaSatile lemayelana nekungasebenti kahle kwakhe
etifundvweni nendlela lusha lwalomuhla lukhuluma ngayo nalungakasebenti
kahle etifundvweni talo. (2)
13.6 Ngekubona kwakho, nguyiphi imizindlo lebeyizindlwa nguSatile ngalesikhatsi
kufika boBatjele bayewumvusela esibhedlela? Bhala MIBILI. (2)
13.7 Ngubuphi buhle lebebungaletfwa kuphumelela kwaMlandzeli ebangeni
lamatekuletjeni emphilweni yakhe? (2)
13.8 Yini lebangele umbhali kutsi ente umdlali longuBatjele abe sicaba
kulomdlalo? (2)
13.9 Teluleko tini lebewungatinika bafundzi labasha belibanga lelishumi nakubili
emva kwekuphuma kwemiphumela yamatekuletjeni nabewunganikwa litfuba
lekuba nguthiselanhloko waseMkhuphukantsaba. Nika TIMBILI. (2)
13.10 Kukhona labatsi likusasa laMlandzeli njengobe asaboshiwe sevele lifiphele.
Wena utsini? Sekela ubhekise kulokwenteka lomuhla. (2)
13.11 Yini lebeyifanele yentiwe nguSatile nangabe abenikwe litfuba lekucala
kabusha imphilo yakhe? Nika KUBILI. (2)
13.12 Abefanele yini Satile kukhonondza ngekungayalwa kwaboMaphahla
naMlandzeli ngalesikhatsi yena ayalwa boBatjele? Chaza? (3)
[25]
SAMBA SESIGABA C: 25
SAMBA SAKO KONKHE: 80
Emalungelo agodliwe
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
siSwati HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2017 Question Paper

Question paper
siSwati HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2017 Question Paper

Question paper
siSwati HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2017 Question Paper

Question paper
siSwati HL Grade 12 P2 NSC Supplementary 2017 Question Paper

Question paper
siSwati HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2024 Question Paper

Question paper
siSwati HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2023 Question Paper
More from Grade 12 siSwati HL

Annual teaching plan
Gr 12 Siswati HL ATP 2023 24

Memorandum
siSwati HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2025 Memo

Memorandum
siSwati HL Grade 12 Paper 2 NSC November 2025 Memo

Memorandum
siSwati HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2025 Memo

Memorandum
siSwati HL Grade 12 Paper 1 November 2024 NSC Memo

Memorandum