Downloaded from hlayiso.com
SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN/
NASIONALE SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN
VISUELE KUNS V1
(TEORIE)
2021
NASIENRIGLYNE
PUNTE: 100
Hierdie nasienriglyne bestaan uit 20 bladsye.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
You're offline
Skip to contentQuestion paper 





View all
Visual Arts P1 May June 2021 MG Afr hlayiso.com
Visual Arts · Grade 12 · NSC June Exam · 2019. Question paper, 20 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Visual Arts
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Question paper
- Year
- 2019
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 1
- Pages
- 20
- File size
- 415.1 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 20
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kuns/V1 2 DBE/2021
SS/NSS – Nasienriglyne
INSTRUKSIES EN INLIGTING
Lees die volgende instruksies aandagtig deur voordat met die nasien begin word:
1. Hierdie nasienriglyne bestaan uit AGT antwoorde. Kandidate moes enige
VYF vrae vir 'n totaal van 100 punte beantwoord.
2. Dit is BAIE BELANGRIK dat daar in die volgende gevalle vir die kandidate
voorsiening gemaak word:
Kandidate moet krediet ontvang as hulle hul eie menings en idees in
antwoorde gee.
Gee krediet vir laterale denke.
Argumente en stellings moet goed beredeneer en gemotiveer word deur
na spesifieke faktore te verwys.
3. Vrae en onderafdelings van vrae moet duidelik en korrek genommer wees.
Kolpunte ('Bullets') dien gewoonlik as riglyne om kandidate te help om hul
antwoorde te struktureer.
4. Inligting en kunswerke wat in een antwoord bespreek is, mag nie krediet kry
as dit in ander antwoorde herhaal word nie, maar kruisverwysings tussen
kunswerke is toelaatbaar.
5. Kandidate moet die naam van die kunstenaar en die titel van elke kunswerk
noem, waar van toepassing. Slegs EEN punt word vir die korrekte
kunstenaar en titel van die werk toegeken.
6. Kandidate kan beide twee- en driedimensionele kunswerke in enige antwoord
bespreek, waar van toepassing.
7. Onthou dat baie kandidate hierdie voorbeelde sal bespreek alhoewel
hulle dit nog nooit gesien het nie. Nasieners kan daarom nie feitelike,
akademiese inligting verwag nie. Hulle moet uit hul eie ervarings,
kulture en interpretasies van die kunswerke put, binne die konteks van
die vraag. Daarom moet nasieners onbevooroordeeld en buigsaam in
die nasienproses wees.
ALGEMENE INLIGTING VIR NASIENERS
Hierdie nasienriglyne moet as 'n riglyn vir nasieners en 'n onderrigmiddel dien.
Daarom is die nasienriglyne vir sekere vrae in groter diepte behandel sodat die
materiaal as onderrigmiddel gebruik kan word. Ander dele van die nasienriglyne
kan slegs 'n voorgestelde gids wees.
LET WEL: Nasieners word aangemoedig om kandidate te beloon vir wat hulle
weet, eerder as om hulle te straf vir wat hulle nie weet nie.
Alhoewel die inligting vir die vrae puntsgewys gegee word, moet kandidate in
opstel-/paragraafformaat skryf en hul inligting op 'n holistiese wyse bespreek.
Kandidate moet alle vrae in VOLSINNE of PARAGRAWE beantwoord, volgens die
vereistes van elke vraag. Puntsgewyse antwoorde kan nie volpunte behaal nie.
Volpunte kan nie gegee word as die titel of kunstenaar verkeerd is nie.
Nasieners moet na die KABV-dokument vir Visuele Kunste, bladsy 45, verwys vir
'n riglyn om die prestasievlakke te assesseer.
Kopiereg voorbehou
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kuns/V1 3 DBE/2021
SS/NSS – Nasienriglyne
Assessering van kandidate se vermoë om voorbeelde van visuele kultuur te
ontleed en daarop te reageer
PRESTASIE-KODE ONDERWERP 3: VISUELEKULTUUR-STUDIES
Toon uitstekende vermoë om kunswerke in verhouding tot hul kulturele, sosiale,
7 politiese en historiese kontekste te analiseer en daarop kommentaar te lewer.
Uitstekend Toon uitstekende vermoë in die gebruik van gepaste Visuele Kunste-terminologie.
80–100% Toon uitstekend ontwikkelde skryf- en navorsingsvaardighede in die studie van
kuns.
Toon buitengewone insig en begrip en gebruik uiteenlopende benaderings.
Toon 'n goed ontwikkelde vermoë om kunswerke in verhouding tot hul kulturele,
6 sosiale, politiese en historiese kontekste te analiseer en daarop kommentaar te
Verdienstelik lewer.
70–79% Toon uitstekende vermoë in die gebruik van gepaste Visuele Kunste-terminologie.
Toon hoogs ontwikkelde skryf- en navorsingsvaardighede in die studie van kuns.
Toon uitstekende insig en begrip.
Toon aansienlike vermoë om kunswerke in verhouding tot hul kulturele, sosiale,
5 politiese en historiese kontekste te analiseer en daarop kommentaar te lewer.
Aansienlik Toon aansienlike vermoë in die gebruik van gepaste Visuele Kunste-
60–69% terminologie.
Toon goed ontwikkelde skryf- en navorsingsvaardighede in die studie van kuns.
Toon 'n goeie vlak van insig en begrip.
Toon gemiddelde vermoë om kunswerke in verhouding tot hul kulturele, sosiale,
4 politiese en historiese kontekste te analiseer en daarop kommentaar te lewer.
Gemiddeld Toon gemiddelde vermoë in die gebruik van gepaste Visuele Kunste-terminologie.
50–59% Toon bedrewe skryf- en navorsingsvaardighede in die studie van kuns.
Toon 'n redelik goeie vlak van insig en begrip.
Toon bevredigende vermoë om kunswerke in verhouding tot hul kulturele,
3 sosiale, politiese en historiese kontekste te analiseer en daarop kommentaar
Bevredigend te lewer.
40–49% Toon bevredigende vermoë in die gebruik van gepaste Visuele Kunste-
terminologie.
Toon bevredigende skryf- en navorsingsvaardighede in die studie van kuns.
Toon 'n bevredigende vlak van insig en begrip.
Toon slegs 'n basiese vermoë om kunswerke in verhouding tot hul kulturele,
2 sosiale, politiese en historiese kontekste te analiseer en daarop kommentaar
Elementêr te lewer.
30–39% Toon beperkte vermoë in die gebruik van gepaste Visuele Kunste-terminologie.
Toon basiese skryf- en navorsingsvaardighede in die studie van kuns.
Toon 'n elementêre vlak van insig en begrip.
Toon 'n geringe of geen vermoë nie om kunswerke in verhouding tot hul kulturele,
1 sosiale, politiese en historiese kontekste te analiseer en daarop kommentaar
Nie behaal nie te lewer.
0–29% Toon uiters beperkte vermoë in die gebruik van gepaste Visuele Kunste-
terminologie.
Toon beperkte skryf- en navorsingsvaardighede in die studie van kuns.
Toon min of geen begrip of insig nie.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kuns/V1 4 DBE/2021
SS/NSS – Nasienriglyne
KANDIDATE MOET ENIGE VYF VRAE BEANTWOORD.
Die volgende puntetoekenning moet nagekom word wanneer slegs EEN
kunswerk/kunstenaar bespreek is in plaas van twee.
6 punte (maks 3)
8 punte (maks 5)
10 punte (maks 6)
12 punte (maks 7)
14 punte (maks 8)
20 punte (maks 12)
As gevolg van die kleurverskille van die vraestelle van verskillende provinsies, moet die
provinsies die nasienersriglyne vir interpretasie aanpas.
BEANTWOORD ENIGE VYF VRAE.
VRAAG 1: DIE STEM VAN VERRYSENDE KUNSTENAARS
Gerard Bhengu het op sy onmiddellike, omringende omgewing gefokus as 'n bron van
inspirasie, waar hy alledaagse tonele vasgevang het.
1.1 Kandidaat moet krities die kunswerk in FIGUUR 1 analiseer en 'n opstel skryf deur
die volgende riglyne te gebruik:
Kandidate moet die elemente van kuns bespreek (Lyn, kleur en tekstuur)
Lyn – Die vertikale lyne van die riete en pale word gebruik om 'n heining/gras
muur te skep in die agtergrond. Horisontale lyne wat deur die dwarspale van
die heining voorgestel word skep perspektief. Die oneweredige horisontale
lyne om die gras van die hut skep vorm. Die figure is nie omlyn nie.
Kleur is lokaal of natuurlik wat verskeie toonwaardes van bruin, roes
olyfgroen en blou aantoon. Die rooierige bruine kontrasteer met die blou lug.
Die oranje mat komplimenteer die groen bome. Die warm kleure teen die koel
agtergrond skep diepte. Swart toonwaardes is gebruik om skadu's te skep.
Die gespikkelde kleure op die grond reflekteer die lug en skuif die warm
kleure vorentoe.
Tekstuur – Die nagebootste tekstuur word waargeneem op die grofheid van
die hooi- en die grasmuur. Die tekstuur is blink en glad op die vel. Sekere
dele van die gesig en die liggaam kom geplooid en gespierd voor deur die
versigtige hantering van die toonwaardes in daardie areas. Tekstuur is ook
aangedui op die voue van die klere en die materiaal van die kombers kom
sag voor. Die blare lyk asof dit grof is.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kuns/V1 5 DBE/2021
SS/NSS – Nasienriglyne
Identifiseer die fokuspunt en verskaf 'n rede vir jou antwoord.
Die Isangoma in sy tradisionele kleredrag is die fokuspunt van die skildery. Hy
is geïsoleer van die ander twee figure, en ook maak sy handgebare en die
hooi agter hom, hom meer dominant as die res van die komposisie. Die
Isangoma is aktief besig om te praat terwyl die ander twee figure in stilte
luister.
Hoe die kunstenaar perspektief skep
Dit is geskep deur die plasing van die drie mans in die middelgrond van die
skildery. Perspektief is ook geskep deur die grasmuur en om die bome agter
die figure te plaas. Die beeldgebruik agter die drie mans het minder detail. Die
gebruik van ligter tonale waardes in die agtergrond skep perspektief. Die
figure is groter as die gras heining wat detail verloor en in die agtergrond
verdwyn en geleidelik kleiner word en sodoende perspektief skep. Die
samevloeiende diagonale lyne van die mat skep 'n illusie van perspektief.
Styl/Tegniek
Bhengu is bekend vir sy naturalistiese manier van skilder. Hy vang die
figure vas in akkurate, naturalistiese detail. Gladde kwashale word gebruik om
die naturalisme te skep. Die gespikkelde waterverf tegniek is gebruik in die
grondoppervlakte, lug en bome.
(10)
1.2 Kandidate moet een werk van enige TWEE kunstenaars (EEN kunswerk per
kunstenaar) in 'n opstel bespreek. (10)
[20]
VRAAG 2: SUID AFRIKAANSE KUNSTENAARS BEḮNVLOED DEUR AFRIKA
EN/OF INHEEMSE KUNSVORMS.
Sang, dans en musiek is deel van ‘n mens se kultuur en tradisie. Mahlangu vors sy
Afrika erfenis na as inspirasie vir sy skilderye, waar Picasso drie grotesk distorte figure
gebruik het in hierdie dans opvoering.
2.1 Kandidate moet FIGUUR 2A met FIGUUR 2b vergelyk deur enige VIER van
die volgende te gebruik:
Kleur
Ooreenkomste:
Primêre kleure, bloue, gele, pienk/rooi (bruine) word gebruik in beide
skilderye. Bloue word gebruik in beide se agtergrond wat diepte skep. Warm
kleure kontrasteer met koel kleure. Die kleure in beide skilderye skep 'n
gelukkige, helder stemming.
Verskille:
FIGUUR 2a:
Die agtergrond is 'n gryserige blou, die figure is geel, en die vloer is bruin/diep
pienk. Die bykomstighede is blou, geel en pruim. Swart is gebruik vir die hare
en vir patrone op die kralewerk/kleredrag. Die warm geel kontrasteer met die
koel bloue in die agtergrond, wat die figure na vore bring. Die dominante geel
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kuns/V1 6 DBE/2021
SS/NSS – Nasienriglyne
figure in die voorgrond skakel ineen met die plat vorms in die agtergrond.
Swart buitelyne is gebruik om Twee-dimensionaliteit te skep. Die vrolike
kleure skep 'n opgewekte stemming.
FIGUUR 2b:
Primêre kleure is gebruik dwarsdeur die skildery behalwe in die dansende
figure wat ligte pienk geverf is. Die plat ligte pienk van die figure kontrasteer
met die bloue in die agtergrond. Die swart duidelike buitelyn skep twee-
dimensionaliteit. Die geel reghoekige vorm op die vloer skep diepte. Die
verspreide, abstrakte rooi vorms skep eenheid in die skildery. Plat kleur areas
met patrone dui aan dat dit of 'n gordyn of muurpapier in die agtergrond kan
wees. Die wit op die figuur regs kontrasteer met die bruin en swart langsaan,
wat dimensie aan die figuur verleen. Die wit skep balans met die wit in die
figuur links.
Komposisie
Ooreenkomste:
Die in beide komposisies dans die figure in 'n ry. Die komposisie is
simmetries met eweveel gewig aan beide kante. Die vertikale figure domineer
die voorgrond en skep 'n vlak agtergrond. Die komposisie is oorvol en
kompak. Beide sentrale figure is die fokuspunt van die skilderye.
Verskille:
FIGUUR 2a:
Landskap vs. horisontale formaat. Drie figure domineer die prentvlak. Die
sentrale figuur slaan op 'n drom terwyl die ander twee met hulle hande in die
lug dans
FIGUUR 2b:
Portret vs. vertikale formaat. Die figure hou hande terwyl hulle in 'n ritmiese
dans beweeg, elkeen op een been asof hulle mekaar balanseer.
Ritme/Beweging
Ooreenkomste:
Beide skilderye handel oor energieke dansers met energieke hand- en voet
bewegings. Ritme word geskep deur die herhalende beweging van die figure.
Verskille:
FIGUUR 2a:
Die figure word uitgebeeld as n deelname in 'n stamgebonde Afrika dans.
Hulle word geïllustreer met hulle voete, stampend op die grond. Die figure
aan weerskante van die sentrale figuur word gewys met hulle hande in die lug
sonder enige definitiewe gelaatstrekke. Die sentrale figuur speel op 'n drom.
Beweging word geskep deur die swaai van die halsnoere van die sentrale
figuur. Ritme word vesterk deur die herhaling van die haarstyle en patrone op
die klere. Jy kan die ritme van die musiek waarneem en voel deur die gebruik
van die kunstenaar se kleur, beeldgebruik en beweging. Die
liggaamshoudings met die hande in die lug en die stampende voete dra alles
by tot die stemming en atmosfeer van die skildery. Die herhaling van de
vloeiende lyne in die voël en die landskap dra by tot die skep van beweging.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kuns/V1 7 DBE/2021
SS/NSS – Nasienriglyne
FIGUUR 2b:
Die uitdrukking en die styl geskep deur die kleurgebruik en beweging dra by
tot die waansinnige stemming van die dans. Al die figuratiewe vorms en
kleure, alhoewel grotesk in voorkoms, dra steeds energie en euforie oor. Die
figuur aan die linkerkant het 'n verwronge kop wat in 'n lomp posisie gebuig is
wat beweging skep. Die drie figure se bene is opwaarts vanaf die knie gebuig
en hulle hou hande vas in 'n dansbeweging.
Invloede:
Ooreenkomste:
Beide skilderye reflekteer figure met Afrika maskeragtig gelaatstrekke. Hulle
beeld 'n energieke dans uit wat ooreenkom met 'n Afrika stamdans.
Verskille:
FIGUUR 2a:
Mahlangu reflekteer sy tradisionele Afrika erfenis in die skildery van 'n Afrika
tradisionele dans. 'n Groot Afrika masker is aan die regterkant van die
skildery geplaas wat tradisioneel deel is van geloofsisteme. Daar is Afrika
patrone op die masker. Die figure is geklee in tradisionele Afrika
kledingstukke met kralewerk en geometriese patrone. Die figure dra
lendekledingstukke, etniese armbande en krale om hulle enkels. Daar is 'n
prent van 'n geel voël wat die danser in die middel oorvleuel. Die inkerwings
in die gelaatstrekke kan Afrika gesigte met littekens uitbeeld.
FIGUUR 2b:
Verwronge gesigte reflekteer die invloed van die Afrika masker. Die vorms
van die dansers reflekteer die verlengde verwronge figure tipies van Picasso
se kubistiese styl. Daar is donker buitelyne en die fragmentasie van vorm.
Styl
Ooreenkomste:
Beide kunswerke bevat figuratiewe beeldgebruik wat oordryf, verwring en
vereenvoudig is. Hulle is primitief. Vorms is dominant en plat.
Verskille:
FIGUUR 2a:
Oorvleuelende kleure is aangewend in kort, vinnige kwashale. Verwys na
ekspressionistiese kwaliteite in die kunswerk.
FIGUUR 2b:
Hierdie Kubistiese skildery sluit in drie verwringe, verlengde plat voorstellings
van drie dansers. Die eerste een aan die linkerkant is skaars sigbaar. Die
agtergrond is gevul met hoekige en geometriese vorms i.e. reghoekige deure
of vensters. Gelaatstrekke is vereenvoudig tot gestileerde monde, oë en
neuse deur die gebruik van sirkels en kolle. Die gelaatstrekke van die oë
neuse en lippe kom voor as uitknipsels wat ooreenkom met die papier-
uitknipsels van Henri Matisse.
(10)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kuns/V1 8 DBE/2021
SS/NSS – Nasienriglyne
2.2 Kandidate moet 'n kort opstel skryf oor EEN kunstenaar se werk wat Afrika
erfenis navors, en moet die naam van die kunstenaar en titel van die
kunswerk/e insluit. Verwys na TWEE kunswerke.
Kandidate moet die volgende in hulle antwoord oorweeg:
Onderwerp
Formele kuns elemente
Invloede van Afrika en/of inheemse kunsvorms
Media (10)
[20]
VRAAG 3: SOSIO-POLITIEKE KUNS, INSLUITEND WEERTANDSKUNS VAN
DIE 1970'S EN 1980'S
Gedurende die 1980’s, was swaardiens gepantserde voertuie van die Suid-Afrikaanse
veiligheidsmagte, dikwels deel van die dag-tot-dag lewens van baie township
inwoners. Paul Sibisi beeld sy ondervindinge in die township van Umkhumbane ,
Kwa-Zulu Natal uit, terwyl Zan Louw weergee dit wat sy waargeneem het in Langa,
Kaapstad.
3.1 Kandidate moet verwys na die kunswerke in FIGUUR3a en FIGUUR 3b, en
mag die volgende in sy/haar vergelyking gebruik:
Emosionele kleur
FIGUUR 3a:
Die kleur palet is beperk tot swart, wit en rooi. Die agtergrond is hoofsaaklik
rooi wat die bloedvergieting in Suid-Afrika kan simboliseer. Die kleur rooi kan
ook rewolusie, opstand, haat, militantheid, woede, politieke onruste, angs en
bloed simboliseer. Die kleure is vergelykbaar met die kleure van 'n
stopteken. Hierdie kleure stel voor 'n gemeenskap wat in stukke gesny is in
'n koorsagtige verwoesting van dood. Swart kan donkerte, dood, boosheid,
negatiewe druk, vrees en angs simboliseer.
FIGUUR 3b:
Swart, gekrabbelde dowwe lyne domineer die kunswerk en skep 'n somber
atmosfeer. Die swart kan dood, boosheid, donkerte, terreur, angs, vrees,
onrus, worsteling, ongemak voorstel wat 'n swaar, kloustrofobiese gevoel
skep.
Daar is helder geel in beide van die broeke van die twee figure in die
voorgrond en in die motor. Dit staan uit soos 'n padteken (chevron wat geel
en swart is asook die rooi en wit band om tonele te versper) om teen gevaar
te waarsku.
Ooreenkomste: Beide het swart gebruik.
Verskille: Die rooi is dominant in FIGUUR 3a terwyl die swart dominant is in
FIGUUR 3b.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kuns/V1 9 DBE/2021
SS/NSS – Nasienriglyne
Lewer kommentaar oor die figure in beide kunswerke.
FIGUUR 3a: Twee lewelose/dooie figure word uitgebeeld wat in die middel
van die komposisie in die pad naby die wiele van die voertuig lê. Hulle is
slagoffers in die toneel aangesien dit lyk of hulle deur die swaar voertuig
omgery is. Links in die komposisie, is twee bystanders wat lyk asof hulle nie
belangstel oor die gebeure nie. Die figuur regs van die voertuig lyk asof hy
vashou of op die voertuig wil klim. Die oopgesperde hand in die boonste
regterkantste hoek van die prentvlak mag simbolies wees van die onrus of
kan verband hou met die titel, 'Stop dit nou!'
FIGUUR 3b: Vyf soldate is geplaas bo-op die weermagvoertuig. Dit lyk asof
hulle in beheer is. Aan die regterkant is drie figure voor wat besig is om
klippe na die soldate gooi. 'n Kleiner figuur agter die geel motor is getuie van
die toneel.
Ooreenkomste: Beide kunswerke het toeskouers.
Verskille: Die figure in FIGUUR 3a is passief, stil of dalk dood terwyl die
figure in FIGUUR 3b aktief besig is om die die gepantserde voertuig met
soldate te konfronteer. FIGUUR 3b is baie besig met beweging en aksie en
dit kom voor of die kunstenaar die oomblik in tyd vasgevang het. Die
kunstenaar vang die toneel vas na die gebeurtenis en daarom kom dit
minder chaoties voor.
Bespreek die gepastheid van die titels
FIGUUR 3a: Die kunstenaar het die woorde 'Stop dit nou!' gebruik en 'n
dubbele uitroepteken gebruik. Hy herhaal dan die woord 'nou' en gebruik
weer 'n dubbele uitroepteken. Die uitroeptekens is 'n uitroep en beklemtoon
die dringendheid van die tyd frase, 'nou'. Die kunstenaar wil beklemtoon dat
die politieke onrus 'nou'/onmiddellik tot 'n einde moet kom. Die titel hou
verband met 'n handteken van stop! Die rooi kleur reflekteer 'n stopteken.
FIGUUR 3b: Die titel is waar die gebeurtenis plaasgevind het.
Identifiseer die tipes lyn wat gebruik is en die effek wat dit geskep
het
FIGUUR 3a: Vertikale, dik en dun lyne, ligte lyne, gebroke lyne, gekurfde lye
en diagonale lyne is dwarsdeur die kunswerk gebruik. Die vertikale lyne van
die elektrisiteitspale skep 'n liniêre perspektief. Die verskeidenheid van lyne
gebruik in hierdie kunswerk toon breekbaarheid of broosheid wat die
hopeloosheid of die hulpeloosheid van die situasie. Dit kan ook
rusteloosheid of onrustigheid toon dat hulle die omstandighede aanvaar het.
FIGUUR 3b: Die herhalende, ritmiese ekspressiewe krabbel, arseringslyne
en diagonale lyne lei almal tot die chaotiese en kloustrofobiese atmosfeer.
(10)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kuns/V1 10 DBE/2021
SS/NSS – Nasienriglyne
3.2 Kandidate moet 'n opstel skryf waarin hulle die werk van enige TWEE Suid
Afrikaanse kunstenaars bespreek (EEN werk van elk), wie se werk
weerstand bied teen 'n samelewing en/of politieke sisteem bied.
Kandidate mag die volgende riglyne in hulle antwoord gebruik.
Hoe die onderwerp in die komposisie gerangskik is
Invloed/e
Media en tegniek
Die bedoeling van die kunstenaar. Wat hy/sy hulle probeer
kommunikeer (10)
[20]
VRAAG 4: KUNS,VLYT EN SPIRITUELE WERKE HOOFSAAKLIK VAN
LANDELIKE SUID-AFRIKA
Baie kunstenaars druk hulle eie interpretasie van spiritualiteit uit en sodoende beeld
hulle soms vereenvoudigde en distorte (verwronge) afbeeldings uit. Hulle werk is
eerlik, met duidelike boodskappe wat hulle ware geloof reflekteer.
4.1 Kandidate moet FIGUUR 4a en 4b, bespreek en skryf 'n paragraaf
waarin hulle verwys na sommige van die volgende:
Beskryf die gebruik van lyn en tekstuur in die
beeldhouwerke
FIGUUR4a: Die kunstenaar het 'n herhalende, ritmiese,
beskrywende, diep, dun en duidelike ingekerfde lyne gebruik. Lyne is
gebruik om vorm te skep en verskeie anatomiese kenmerke te
identifiseer. Vertikale en diagonale is geskep deur die inkeping van
die hout. Ritme is geskep deur die herhaling van die vloeiende
inkepings. Die natuurlike grein van die hout is sigbaar in die vlerke in
die agtergrond.
Die boombas het taktuele tekstuur Die tekstuur op die beeldhouwerk
is geskep deur die gravering met houtkerfwerk instrumente. Die
boombas het growwe tekstuur terwyl dele van die figure glad is. Die
growwe tekstuur van die houtpilare skep kontras met die gladde dele
van die beeldhouwerk.
FIGUUR 4b: Die horisontale lyne in die kleredrag verteenwoordig 'n
rustige atmosfeer. Die gekurfde en diagonale lyne in die uitgestrekte
arms van die figure skep beweging. Die brons figure het 'n
taktuele/growwe tekstuur wat kontrasteer met die gladde, gepoleerde
oppervlakte van die basis.
Hoe die kunstenaars die idee van beweging oordra
FIGUUR 4a: Beweging is geskep deur die uitbeelding van die
beeldhouwerk in 'n lopende posisie. Die engel het een been voor die
ander en gebuig by die knie met een arm opgelig. Die bene is geskep
met die verplasing van die gewig. Die vlerke en geboë lyne skep
beweging.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kuns/V1 11 DBE/2021
SS/NSS – Nasienriglyne
FIGUUR 4b: Die figure lyk asof dit in 'n dans houding uitgebeeld is,
arms uitwaarts gestrek en bene van mekaar. Die figuur regs se knie is
gebuig. Die konkaaf gevormde liggame laat dit voorkom asof dit deur
die wind gewaai word terwyl hulle dans. Die plat basis verhoog die
kontras met die bewegende figure.
Bespreek die uitdrukkings op die gesigte van die figure in
beide kunswerke:
FIGUUR 4a: Die gesig van 'n Engel het 'n breë glimlag met sy oë
gesluit. Die Engel kom kalm, vreedsaam, gelukkig en heilig voor.
FIGUUR 4b: Die gesigte is gestileerd met oordrewe neuse en ore.
Die gebrek aan monde dui aan dat hulle stom is en geen stem het
nie. Die gebrek aan gelaatstrekke kan vergelyk word met 'n Afrika
masker.
Vergelyk hoe die kunstenaars distorsie in beide kunswerke
gebruik het
FIGUUR 4a: Die voorkop is klein met 'n groot, driehoekige neus wat
uit verhouding is met die res van die gelaatstrekke. Die liggaam is in
'n profiel aansig geskep baie soos die Egiptiese figure. Die arms en
hande is baie klein in verhouding met die res van die liggaam.
FIGUUR 4b: Die figure het 'n verkorte aansig en is uit verhouding. Die
gesigte is baie klein in verhouding met die afgeplatte liggame. Die
arms is dun en kort in verhouding met liggaam. Die kop is piepklein in
vergelyking met die groot, breë liggaam. Die vereenvoudigde vorms (8)
van die koppe is dieselfde in beide kunswerke. Die figure is verwring,
gestileerd en vereenvoudig.
4.2 Kandidate moet die werk enige TWEE kunstenaars bespreek wat
kuns, kunsvlyt en/of spirituele werke van landelike Suid-Afrika skep.
Hulle mag na die volgende riglyne verwys:
Invloede
Media en tegnieke
Moontlike betekenis/doel/funksie
Hoe hierdie kunswerke/kunsvlyte/spirituele werke bydra tot die
samelewing. Kandidate moet hulle antwoorde staaf. (12)
[20]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kuns/V1 12 DBE/2021
SS/NSS – Nasienriglyne
VRAAG 5: MULTIMEDIA EN NUWE MEDIA – ALTERNATIEWE KONTEMPORĚRE
EN POPULĚRE KUNSVORME IN SUID-AFRIKA
Die kunstenaar, Sigalit Landau, het besluit om 'n swart rok in die Dooie See te dompel.
Die swart rok was in die sout-ryke water vir twee maande. Die projek is 'n fotografiese
reeks in agt dele waarin die kunstenaar die geleidelike proses van soutkristallisering
vasvang.
Kristallisering: Dit is die proses waarby soliede gevorm word wanneer die
atome en molekules gerangskik word in 'n struktuur bekend as 'n kristal.
Dooie See: Die Dooie See is 'n sout water meer in die Midde Ooste, geleë
tussen Israel en Jordanië. Dit bevat 'n hoë sout en minerale inhoud en is bekend
as die laagste punt op aarde. Geen plante of diere kan in hierdie meer leef nie
aangesien dit meer as tien keer meer sout bevat as gewone seewater. Die
Dooie See is ook 'n toeriste aantreklikheid deur die heling/en afskilfering van die
vel.
Deur te verwys na die visuele bronne in FIGURE 5a en 5b, moet die kandidate
'n opstel skryf waarin hulle die volgende riglyne bespreek EN EEN Suid-
Afrikaanse Multimedia en of Nuwe media kunstenaar insluit, wie hulle medium
gebruik het om 'n interessante/ongewone/alternatiewe kunswerk te skep.
Agtergrond: Onderwys Hulpmiddel
Die Dooie See het in Sigalit Landau se kunswerke voorgekom as 'n rituele
motief of tema. Die Dooie See is geleë in 'n woestynlandskap, en sy soutgehalte
laat die kunswerk toe om te transformeer in 'n wonderlike kristal objek. Landau
se werk is radikaal, menslik en vooruitstrewend. Soos sout, onderhou dit die
essensie van die lewe en genees sy wonde.
Hoe het die rok getransformeer/verander oor 'n periode van twee
maande? Staaf jou antwoord.
Die natuurlike proses van kristallisasie is gebruik in die skepping van die
kunswerk. 'n Swart rok is gedompel in die Dooie See en het twee maande in die
sout-ryke water gebly. Die natuurlike en geleidelike proses van kristallisasie is
vasgevang in foto's. Wit soutkristalle is gevorm op die swart rok wat uiteindelik
die hele rok bedek het en 'n suiwer wit, soutgekorste kledingstuk geword het.
Die foto's is uitgestal as die kunswerke. Die rok het gekrimp en die oppervlakte
het verdik met al die lae sout.
Lewer kommentaar oor die oorspronklike styl van die rok en die
simbolisme wat geskep is.
Die lang swart rok is formeel tog ook outyds. Dit het knoppies op die bostuk van
die rok, lang pofmoue en 'n val om die nek. Die rok word totaal wit aan die einde
van die proses wat reinheid en onskuld kan simboliseer. Die Victoriaanse
konserwatiewe styl kan ook verwys na 'n weduwee wat die rok dra tydens 'n rou
proses met die verlies van 'n geliefde. Verder simbolisme kan formaliteit,
steriliteit, professionalisme, korrektheid en konfessionalisme en transformasie
insluit.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kuns/V1 13 DBE/2021
SS/NSS – Nasienriglyne
Hoekom het die kunstenaar die kristalliseringsproses gedokumenteer?
Die natuurlike en geleidelike proses van kristallisasie is gedokumenteer in 'n
reeks verskillende foto's oor 'n periode van twee maande. Die vergrote foto's is
uitgestal as kunswerke in 'n galery. Die kunswerk kan nie uitgestal word in 'n
galery nie aangesien dit 'n kort lewensduur het. As dit sou uitgestal word sal die
rok uitmekaar val as gevolg van sy delikate voorkoms, en sodoende sy
betekenis verloor. Die foto's dokumenteer die natuurlike/wetenskaplike proses
wat permanent word en hou rekord van die geleidelike proses in 'n tydreeks. Dit
is ook 'n proses wat nie onmiddellik plaasvind nie, daarom wys dit 'n
verskeidenheid van transformering van tonale waardes.
Is die werklike beeld onderwater meer effektief as die reeks foto's?
Motiveer jou antwoord.
Kandidate kan argumenteer of die foto meer effektief deur hulle argument te
motiveer.
Ja, die foto's is vergroot en gee 'n helder beeld van die onderwater beeld. Die
foto's is na die galery geneem om uitgestal te word en is meer bereikbaar vir
almal. Die Dooie See is in die woestyn en het uiterste klimaatomstandighede en
dit sou baie duur wees vir mense om soontoe te toer. Nie elkeen kan
onderwater duik om na die rok in die sout- en troebel water te gaan kyk nie.
Nee, die foto vang nie die broosheid van die sout-bekorste rok vas nie. Die
regte beeldhouwerk (/3-d kunswerk is meer oortuigend .en aangrypend. Dit kan
ook aangeraak word (taktuele werklike tekstuur) en is meer oorspronklik.
Wat is die relevansie van die titel van die kunswerk? Motiveer jou
antwoord?
Sout Bruid: Die titel impliseer dat dit die rok is vir 'n bruid. Bruide dra wit
trourokke in die Westerse kultuur. Sout word gebruik as 'n preserveermiddel en
simbolies kan 'n huwelik ook die preservering wees van die verbinding van twee
mense, van liefde van groei en van hoop. Sout kan ook smaak aan voedsel
verleen en dit 'n smaaklike ondervinding maak – 'n huwelik kan ook gesien word
as 'n positiewe/smaaklike ondervinding.
Ander interpretasies kan insluit: As jy verwys na iemand wat die' sout van die
aarde is', beteken dit dat die persoon 'n goeie geaardheid het wat goeie
kwaliteite het met hulle voete vas op die aarde. As te veel sout in jou kos gegooi
word dan is dit bederf en skep 'n onaangename smaak, daarom moet die regte
hoeveelheid sout moet gebruik word.
'Te veel van 'n goeie ding' kan skadelik wees/'neem dit met 'n knippie sout'
(moenie dit te ernstig beskou nie). [20]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kuns/V1 14 DBE/2021
SS/NSS – Nasienriglyne
VRAAG 6: POST-1994 DEMOKRATIESE IDENTITEIT IN SUID-AFRIKA
'I wanted to paint something that they would feel belongs to them' –Faith 47
(Ek wou iets skilder wat hulle sou voel behoort aan hulle' – Faith 47)
Die Warwick Junction mark word soms beskou as 'n 'gevaar sone', maar die monumentale
muurskilderye vier nou die identiteit van die handelaars op die steunpilare van die brug.
6.1 Kandidate moet verwys na die bogenoemde stelling en in 'n opstel bespreek hoe
die kunstenaar deur die muurskilderye in FIGURE 6a-6d sosiale identiteit
uitgebeeld het.
Hulle mag na die volgende verwys:
Hoe hierdie muurskilderye die handelaars se identiteite reflekteer
Die kunstenaar het individue geselekteer wat handelaars van die mark is as
modelle vir die muurskilderye. Dit is 'n ware refleksie van die individue se
identiteit. Die beelde gebruik van die hulle daaglikse kleredrag vas sodat hulle
herken kan word deur die kopers en lede van die publiek. Hulle dra hulle
tradisionele drag wat hulle etnisiteit klassifiseer. Faith 47 het realistiese
portretstudies gemaak van die handelaars in hulle natuurlike liggaamshouding
en in 'n nederige posisie. Die afbeelding van die diere reflekteer die kulturele
erfenis van die handelaars, wat hulle rykdom en status van die Afrika kultuur
verteenwoordig. Dit verleen ook trots aan die handelaars en 'n gevoel van
behoort aan die area waar hulle werk.
Die gebruik van kleur, patroon, simbole en kleredrag
Kleur:
Faith 47 gebruik 'n monochromatiese palet naamlik swart, sepia, wit, geel-oker
en geel in die patrone. Die grys van die sement vermeng met die muurskildery.
Wit is as 'n as 'n tint in die teks, klere en vel van die bul. Swart en grys is gebruik
in die kleredrag en patrone. Geel is die dominante kleur in die patroonwerk.
Patroon:
Die patrone wat 'n oosterse gevoel het reflekteer die inheemse ontwerp van die
kralewerk en vlyte wat hulle verkoop in die mark se stalletjies. Dit reflekteer die
kulturele erfenis van die inwoners. 'n Verskeidenheid van geometriese en
organiese patrone word herhaal op al die pilare. Die groot sirkel (stralekrans)
agter die bees se kop bestaan uit verskeie geometriese vorms. Die stralekrans
stel voor die belangrikheid van die diere in hulle kultuur en het 'n spirituele
gevoel. Die patrone in die agtergrond en die klere verbind die muur skildery en
skep kontinuteit.
Simbole:
Die volgende simbole kan in die muurskilderye waargeneem word: 'n
kierie/knopkierie (mag en ouderdom), wortels (groei/aanplanting/nuwe
lewe/stabiliteit), voedsel(voeding/), voël (vrede/vryheid/nuwe lewe/hoop).
Mandala (spiritualiteit/sirkel van die lewe), henna ontwerpe
(Huwelik/feestelikheid), wit graffiti (stem van die mense/aanhaling/om 'n merk te
maak), bul/leeu (manlikheid/sterkte/vreesloosheid/koning vyand die oerwoud).
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kuns/V1 15 DBE/2021
SS/NSS – Nasienriglyne
Die gevoude hande van die nederige figure verteenwoordig nederigheid en die
bereidheid om die gemeenskap te dien. Mense wat hier inkopies doen is
meestal die wat kan identifiseer met hierdie beelde. Die stralekrans agter die
koppe van die diere (leeu en bul) sowel as die son (nuwe dag/nuwe era), is
simbolies van geestelikheid Die leeu kom wreedaardig voor met sy skerp tande
en mond wyd oop gereed om aan te val of om te bespring of te verdedig.
Kleredrag:
Die figure is geklee in alledaagse Westerse klere sowel as in tradisionele klere
soos die doek/iduku om die vrou se kop. Die kombers/tjalie om haar skouers kan
'n getroude vrou simboliseer. Die kombers kan ook 'n simbool van beskerming
en respek wees.
Stemming of atmosfeer wat hierdie skilderye skep
Die muurskilderye is staties in vergelyking met die besige pendelaars. Die
pendelaars lyk asof hulle haastig is en nie regtig interaksie het met die
muurskilderye nie. Die doel is om 'n gevoel van eenheid en vriendskap te skep
tussen die verbygangers. Hierdie handelaars is gelukkig om 'n gevoel van ek
behoort aan siende dat hulle die mense is wat in die mark werk. Dit vier die
alledaagse lewe van gewone mense wat 'n eerlike bestaan voer. Die
beeldgebruik op die pilare van die brug kan 'n metafoor wees wat alle mense
van die samelewing verenig.
Die effektiwiteit van die plasing van die afbeeldings op die pilare van
die brug. Kandidate moet hulle antwoord uitbrei.
Die monumentale muurskilderye is 'n toeriste aantreklikheid in Durban KZN wat
die ekonomiese groei in die handelsindustrie genereer. Dit versier die andersins
mistroostige sement brug en die area om die mark. Die mark adverteer die area
onder die brug. Die muurskilderye kom voor asof hulle die omgewing domineer.
Die brug is 'n metafoor vir die byeenbring van mense sowel as om die
handelaars te vereer wat 'n eerlike bestaan voer, en die meerderheid van Suid-
Afrikaners verteenwoordig.
KANDIDAATE MOET KUNSWERKE BESPREEK POST 1994
(10)
Kandidate moet die werk van enige TWEE kunstenaars bespreek wat identiteit
in 'n post-demokratiese Suid-Afrikaanse gemeenskap aanspreek (Een van elk)
en moet die name van die kunstenaars en titels van die kunswerke noem.
Kandidate kan die volgende riglyne gebruik:
Beeldgebruik
Weergee van identiteit
Style en tegnieke
Media
Betekenis/boodskappe (10)
[20]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kuns/V1 16 DBE/2021
SS/NSS – Nasienriglyne
VRAAG 7 : GESLAGSKWESSIES: MANLIKHEID EN VROULIKHEID
7.1 Die liggaams houdings van die vrouens in FIGUUR 7a–7c vertel baie
verskillende stories. Kandidate moet hierdie stelling bespreek deur na die
volgende te verwys:
Kleur
FIGUUR 7a
Die sagte ligte pienk is simbolies van die onskuld van ʼn kind. Die sagte pienk is
stereotipies van jong meisies se kleredrag. Perde word gewoonlik met
manlikheid geassosieer en in hierdie skildery het die kunstenaar die perde in
pienk, stereotipies van vroulikheid geskilder. Haar veltoon smelt saam met haar
rok en die perde. In die verlede was stereotipering van jong meisies in pienk
universeel aanvaarbaar. Die kunstenaar gebruik soortgelyke pienk tone
dwarsdeur die skildery om vroulikheid te beklemtoon.
FIGUUR 7b
Die koningsblou is verteenwoordigend van koninklikheid of vroue in
magsposisies. Die blou klere kontrasteer met die warm veltoon van die vrou.
Kultureel weens haar hoë status in die samelewing of stamgroep sou sy in
koningsblou gesien word. Die koningsblou skakel met haar houding van
selfvertroue as ʼn vrou in ʼn magsposisie, veral met haar trotse houding. Die
kleur blou is baie skaars en duur om the reproduseer.
FIGUUR 7c
Die kombers/tjalie is ʼn tradisionele blokkies-ontwerpte in bloue/groene/gele. Die
kleure is gebaseer op die shweshwe/tradisionele materiaal. Die grimering/swart
politoer word as gesigsmasker gebruik. Die groen en oranje patrone in die
agtergrond skakel sterk met die kopserp wat die vrou dra. Die kleur van die
blokkies kombers wat sy dra bestaan uit verskillende kleure wat ʼn sterk
fokusarea skep.
Liggaamstaal/-houding
FIGUUR 7a
Die jong meisie is aangetrek in sagte, syagtige moderne styl rok met dun
bandjies. Dit is 'n dun rok wat haar knieë bo dele van haar arms en bors wys.
Haar gesig is nie sigbaar nie aangesien haar hare deel van haar gesig verberg
as gevolg van die posisie van haar kop wat afwaarts en weggedraai is. Sy is in
'n sittende posisie op die grond met haar bene onder haar ingevou wat haar
onskuld beklemtoon. Sy kom baie ontspanne voor en is ingestel op haar
aktiwiteit waar sy met speelgoed-perde speel Die gesig is meestal verberg deur
die hare en sy kom voor asof sy hartseer, teruggetrokke en kwesbaar is.
FIGUUR 7b
Die Afrika vrou dra 'n tradisionele hoed en blou tjalie, en het ook 'n tradisionele
juweelstuk op haar voorkop en om haar nek. Sy kyk direk na die kyker. Sy staan
regop en is vol selfvertroue as sy met die kyker interaksie het met haar
handpalms afwaarts en na vore gedraai. Die diep-blou tjalie wat om haar
skouers gedraai is en die juwele is verteenwoordigend van koninklikheid,
iemand van 'n hoë status en rykdom in die samelewing. Haar houding en blik
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kuns/V1 17 DBE/2021
SS/NSS – Nasienriglyne
vertoon selfvertroue, mag en waardigheid. Die uitwaartse palms kan openheid
en eerlikheid simboliseer.
FIGUUR 7c:
Die vrou is in die middel van die komposisie geplaas met haar rug na die kyker
en kop effens gedraai om na die kyker oor haar skouer te kyk. Sy word in ʼn
meer respekvolle manier uitgebeeld. Die tradisionele blokkies-ontwerpte, en
multi-gekleurde Basoeto/Xhosa kombers om haar skouers toon haar kulturele
gewoontes/agtergrond. Getroude vroue dra gewoonlik tradisionele komberse
om hulle skouers en ʼn doek op hulle koppe as 'n teken van respek.
Stemming/Atmosfeer
FIGUUR 7a
Die stemming is een van nabetragting waar die jong meisie in ʼn wêreld van haar
eie spelende met die perde. Die hare oor haar gesig skerm haar van die blik
van die kyker.
FIGUUR 7b:
Die stemming is een van stille selfvertroue met die jong vrou wat direk na die
kyker staar.
FIGUUR 7c:
ʼn Nie-bedreigende stemming wys die ou tradisionele matriarg. Die portret/gesig
skep ʼn gelukkige atmosfeer.
Boodskap/Betekenis
Al drie portrette beeld ʼn effens verskillende boodskap uit van introspeksie tot die
selfvertroue van die nuwe geslagte en finaal die gelukkige aanvaarding van die
ou tradisionele vrou.
(10)
7.2 Kandidate moet 'n opstel skryf waarin hulle TWEE kunswerke moet bespreek
wat kommentaar lewer oor die stereotiperende persepsies van geslag. Noem
die kunstenaar en die titel van die kunswerk. (10)
[20]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kuns/V1 18 DBE/2021
SS/NSS – Nasienriglyne
VRAAG 8: ARGITEKTUUR IN SUID-AFRIKA
Soos wat boutegnieke en tegnologie verander, so word meer kreatiewe strukture gebou.
Die dun versterkte sement dak van die kapel gee die gebou sy vloeibaarheid, wat die
krulle van die 'holbol' gewels tipies van alle Kaap-Hollandse huise, komplimenteer.
8.1
Gewel: Dit is die dekoratiewe verskynsel bokant die voordeur.
Holbol: Dit het 'n binne- buitentoe simmetriese kurwe wat verwys na hol, en
bol (bal) waarvandaan die gewel sy naam gekry het.
Kandidate moet 'n paragraaf skryf oor FIGUUR 8a-8c waarin hulle die
volgende moet bespreek:
Onderwysers hulpmiddel: 8a.
Die elegante styl van argitektuur wat bekend staan as die Kaaps Hollandse
argitektuur, het ontplooi oor 'n periode van tyd vanaf die 17 de eeu tot die
vroeë 19 de eeu. Die vroeë Kaaps Hollandse geboue was eenvoudige
grasdak, witgekalkte plaashuise. Hulle was gewoonlik reghoekig met 'n hout
raam, wattelhout en klei mure, en vensters met luike, simmetries geplaas aan
weerskante van die sentrale deur. Beïnvloed deur die 17de en 18de eeuse
argitektoniese mode in Holland, is gewels bekend gestel aan huise wat in die
Kaap gebou is, en dit het die kenmerkende verskynsel van die Kaaps-
Hollandse argitektuur geword. Kaaps-Hollandse argitektuur het een groot
gewel bo die voordeur gehad, wat ruimte toegelaat het vir die familiewapen,
datum van konstruksie of ander versierings wat belangrik was vir die eienaars.
Steyn was getaak om 'n plek van aanbidding te ontwerp en wat ondersteun is
deur Psalm 36:7. 'hoe kosbaar is U onfeilbare liefde, O God! Die mens vind
skuiling in die skudu van U vlerke,' 'n vers wat poësie verleen aan die vorm.
'n Soeke na eenvoud, het hy inspirasie gekry van die Morawiese
sendingkerke van die 1800's in Mamre en Wuppertal, die wit beligte interieurs
en die afwesigheid van tradisionele parafernalia wat 'n gevoel van ligheid en
kalmte bewerkstellig het. Dieselfde kalm energie kom by die Bosjes-kapel
voor.
Bespreek die ooreenkomste tussen FIGURE 8a en 8b
FIGUUR 8a
Dit is 'n tradisioneel Kaaps-Hollandse styl huis met 'n simmetriese gewel
bokant die deur. Die witgekalkte muur is dieselfde as wit geverfde huise. Die
Kapel in FIGURE 8b/8c is ook wit. Die Kapel is ook 'n simmetries geboë
gebou met konveks/koepel vorms wat ooreenkoms met die holbol gewel van
die Kaaps-Hollandse huis. Die kothuis styl vensters kom ooreen
Met die glas-gordyn mure van die Kapel met die groot kruisvorm bo. Beide
geboue is in die Kaap. Beide het trappe wat na die ingang lei.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kuns/V1 19 DBE/2021
SS/NSS – Nasienriglyne
Beskryf die liniêre effek van die geboue
FIGUUR 8a
Die reguit horisontale lyn van die dak van die vertikale lyn van die deur tot by
die nis van die boog skep 'n formele, statiese struktuur en balans.
FIGUUR 8b en 8c
Die geboë lyne van die dak vloei van konveks tot konkaaf wat die beweging
van 'n voël naboots met die indruk van vlerke in beweging. Die beweging skep
ook golwende, vloeiende gevoel.
Beide geboue rus op 'n plat stuk aarde.
Verduidelik hoe die ontwerp van die gebou in FIGURE 8a en 8c
verband hou met die omgewing. Motiveer jou antwoord
FIGUUR 8b/c:
Die rimpeleffek van die dak is herhalend van die spitse en valleie op die naby
geleë bergreekse en die verhewe punte aan weerskante strek op na die lug
wat die indruk skep van vlerke in beweging. Met skemer, lyk die Kapel asof
dit dryf, 'n illusie geskep deels deur twee strategies geplaasde poele voor wat
refleksies teweegbring, en 'n effense opheffing van 'n basis dra by tot die
gevoel van gewigloosheid. Dit is 'n moderne, kontemporêre, innoverende,
nie-tradisionele ontwerp van 'n kapel. 'n Golwend, vloeibare ontwerp is
sigbaar in die struktuur. Daar is 'n balans tussen die positiewe en negatiewe
kenmerke. Dit word een met die omgewing deur die omringende landskap te
reflekteer in die water wat as 'n spieël funksioneer.
Lewer kommentaar oor die vensters in FIGURE 8a, 8b en 8c.
FIGUUR 8a:
Die reghoekige vensters en deur skep 'n herhalende reeks oor die hele
muur. Die vensters aan weerskante van die deur is kleiner as die res van die
vensters. Die kothuis-styl vensters is kenmerkend van die Kaaps-Hollandse
argitektuur. Die vensters aan die onderkant sluit in luike wat die uiterste
weersomstandighede beheer sowel as om estetiese kwaliteit te verleen aan
die gebou. Die verskeie vensters laat natuurlike lig deur.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Visuele Kuns/V1 20 DBE/2021
SS/NSS – Nasienriglyne
8.2 FIGUUR 8b:
Die groot deurskynende glas gordynmure dwarsdeur die kapel laat natuurlike
lig deur en het 'n omringende uitsig oor die berge. Dit verbind die interieur en
die eksterieur en vergroot die binneruimte, en word een met die natuur. Die
vensters is geboog wat die landskap naboots en ook die geboë dak. Die
venster is verdeel deur 'n houtkruis wat die tradisionele gebrandskilderde glas
venster van 'n tradisionele kerk, versterk. (8)
Kandidate moet enige TWEE Suid-Afrikaanse geboue wat hulle bestudeer
het bespreek.
Noem die argitek en titel van die gebou/struktuur.
Kandidate kan van die volgende in hulle antwoord oorweeg:
Lokalisering/Plek
Funksie/doel
Invloede
Materiale gebruik
Ontwerp en styl (12)
[20]
Kopiereg voorbehou
Recommended for this subject
Published documents with matching subject and grade metadata.
Related documents
Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.

Question paper
Visual Arts P1 May June 2021 MG Eng hlayiso.com

Question paper
Visual Arts P1 May June 2021 Afr hlayiso.com

Question paper
Visual Arts P1 May June 2021 Eng hlayiso.com

Question paper
Visual Arts P1 Nov 2019 Eng hlayiso.com

Question paper
Visual Arts P1 Nov 2019 Afr hlayiso.com

Question paper
VA P1 2019 Afr hlayiso.com
More from Grade 12 Visual Arts
Explore more published documents in this catalogue.











