Skip to content

isiXhosa FAL Grade 12 P2 September Trial Exams 2012 Memo

MemorandumisiXhosa FALGrade 12201213 pages

Grade 12 isiXhosa FAL Paper 2 memorandum from the September Trial Exams 2012, 13 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

September Trial Exams 2012

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Province of the EASTERN CAPE EDUCATION NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA 12 SEPTEMBA 2012 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO(FAL) – P2 IMEMORANDAM AMANQAKU: 70 Le memorandam inamaphepha ali – 13.
2 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2 (MEMO 2012) ICANDELO A: INOVELI UMBUZO 1 (UMBUZO OMDE) KUSA KUSIHLWA- KS BONGELA Umfundi angachankcatha phantsi kwezingongoma zilandelayo: Nomakhwezi Ubukhwele obudlulisileyo. Imvano yakhe noNozililo. Ingqumbo yakhe kubathengi nabantu abazisondeza kuLungile. Ukungabathandi kwakhe abantu bomzi wakhe. Ubungqwabalala bakhe emyenini wakhe nakubanye nje abantu. Unochuku Inkcitho eninzi Ubuzwilakhe Umsindo odlulisileyo/ akalwamkeli uxolo. Impixano phakathi kwakhe noYolisa. Ukungazithembi nokungathembi umyeni wakhe. Lungile Ukuthenga kwakhe ishishini kudale impixano phakathi kwakhe nomyeni kaNozililo. Ukunyamezela ukungcungcuthekiswa ngumfazi. Ukungavani nomfazi ngenxa yolwimi. Ukungakwazi ukunqanda ebona ukuba kuyonakala. Ububhetye-bhetye bakhe bokuvumela ukulawulwa yinkosikazi. Ukulandela kwakhe igama lakhe kudale impixano. Nozililo Ungcolile Unentlebendwane edlulisileyo. Unobuhlanga Uyingcuka eyambethe ufele lwegusha. Ulixoki lokwenene. Uthanda amawonga. Unomona nenkohlakalo edlulisileyo. Unamaqhinga [35] OKANYE
(MEMO 2012) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO - P2 3 UMBUZO 2 (UMBUZO OMFUTSHANE) KUSA KUSIHLWA- K S BONGELA 2.1 2.1.1 Lungile (1) 2.1.2 Wokuthengisa i-inshorensi. (1) 2.1.3 Ebesebenza kumzi wemichako(amalaphu)/ Briana Fem/ebenevenkile. (1) 2.1.4 Waye wagula wacetyiswa ngugqirha ukuba atshintshe umsebenzi. .(2) 2.1.5 Ubecinga ngempatho mbi ayifumanayo enkosikazini yakhe nenokudala ukuba angabikho, nendlela umfazi wakhe aqhuba ngayo emzini wakhe njengoko sele egula. (2) 2.1.6 Ngumntu ozithandayo/ inene / umntu ohlala enxibe cocekileyo ngokufanelekileyo. (2) 2.1.7 Yi Durban. (1) [10] 2.2 2.2.1 Umfazi ugxoge imoto yomsebenzi ngamatye wayityoboza. (2) 2.2.2 Wayengenabo / nanjengonyana ekuphela kwakhe. (2) 2.2.3 Uthetha ukuthi akaphilanga ngamandla/ugula kakhulu. (1) 2.2.4 “Kule mpilo yam ikekeleyo”. (1) 2.2.5 Kukuqhekezelana / ukwahlulelana ngento. (1) 2.2.6 Ufaniswa nompha ochutywe walahlwa. (1) 2.2.7 Ngumntu onochuku othanda ukulwa / ongenaluxolo ngalo lonke ixesha /othanda ukungxola nokuba into ayingxolisi/ otshayo osoloko esenza kube kubi/ ongonwabisiyo. (1) 2.2.8 NguThamsanqa (1) 2.2.9 Eyokuqala aze afunde / agcine ilifa likayise (ivenkile) / agcine umama wakhe uThamsanqa kunye noYolisa. (3) 2.2.10 NguNozililo noMntongana Makhwetshu/ NguNozililo nomyeni wakhe. (2) [15]
4 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2 (MEMO 2012) 2.3 2.3.1 NguMpumelelo noYolisa (2) 2.3.2 Umfanekiso womntu ophoxakeleyo / olusizi / ongonwabanga emphefumlweni/ odanileyo/ obonakala esoyika engakhululekanga. (1) (1) 2.3.3 Belusiya eStanger. (1) 2.3.4 B / unenzondo kakhulu. (1) 2.3.5 Ngumona odlulisileyo ngalowo uthandana naye kwabanye abantu / ngamagxa athi ubani abenawo ngalowo amthandayo/ sisifo samagxa esidlulisileyo. (1) 2.3.6 Yinto yokuba kubonwe uLungile ehleli nomntu obhinqileyo (uMebhelina) ehotele kubonakala ingathi ngabantu abathandanayo. (2) 2.3.7 Asiyonyani / Le yintombazana uLungile asebenza nayo ayifundisa umsebenzi. (2) [10] [35] OKANYE UMBUZO 3 (UMBUZO OMDE) UMQOL’UPHANDLE- PM NGANI Umfundi angachankcatha phantsi kwezi ngongoma zilandelayo: Umbhali uveza ukubaluleka kokuba ulutsha luzikhethele iindawo ezifanelekileyo zokonwaba. Iziyobisi azisosisombululo xa unengxaki. Ubungqina obubambekayo phambi kokuvalelwa komrhanelwa. Izithethe zakwaNtu(ukuhambelana kwezizalwane xa kuswelekiwe) Ubungozi bomsebenzi wamapolisa nabecuphi. Imfundiso kubantu abanemipu. Ukubaluleka kwexwebhu lolwabiwo-lifa umntu esaphila. Ukugcinwa kwezinto ezibalulekileyo(zexabiso) kwindawo ezikhuselekileyo. Ulumkisa abantu abaneentshaba. Imfundiso yokuba akukho nto ifihlakala kuphele. Izenzo zobundlobongela azinaziphumo zihle. Ukubaluleka kokwaziwa ngezinto ezintle. Ukukhathalelana kwabantu abazalanayo. Ukuma enyanisweni. Ubude bengalo yomthetho. Ukuthembeka [35]
(MEMO 2012) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO - P2 5 OKANYE UMBUZO 4 (IMIBUZO EMIFUTSHANE) 4.1.1 Luphando ngombulali kaEddie Maga noLulama Zuma. (2) 4.1.2 NguLinda Monti (1) 4.1.3 Yenzeka endlwini kaLinda Monti. (1) 4.1.4 Ucebisa ukuba ayazi ukuba yonke into ayithethayo ingabubungqina obungabe bujoliswe kwakuye, mhlawumbi ematyaleni. (2) 4.1.5 Ungunobhala eMoonglow Night Club. (1) 4.1.6 Bafunyenwe beswelekile kwingozi yemoto, uEddie enembumbulu entloko. (2) 4.1.7 ULinda ebethandana noEddie kwaye sebengejene/befakene umsesane wengeji. (2) 4.1.8 NguDuma Hlelo / ngumqeshwa kaLinda. (1) 4.1.9 Ebexakekile etshintsha amavili, ngumqeshwa kaLinda. (2) 4.1.10 Omnye uyakuthi yivolovolo / omnye uyakuthi yileta ebibhalwe nguLinda eyibhalela uEddie ngosuku olwandulela ukufa kwakhe. (2) 4.1.11 Uthetha ukuthi makangazenzi umntwana / usana / imveku. (1) [17] 4.2.1 Ngumcimbi wokuthengiswa kwentsangu eMoonglow Night Club. (2) 4.2.2 Ichaza ukuba bayamnyanzelisa abamcengi kwaye ukuba akenzi njalo bazakwenza into ngaye / bangade bambulale nokumbulala. (2) 4.2.3 Kungokuba intsangu inenzuzo / ingenisa imali eninzi. (2) 4.2.4 NguThembisa, Dungana noNzulube. (Nika amabini kuphela) (2) 4.2.5 Bathi baza kuyifumana kwimpi yaseMampondweni, eTranskei bona baza kubanika utywala ibhranti bona bafumane intsangu kangangoko befuna. (2) 4.2.6 Isizathu sesokuba bakholelwa ukuba wazi into eninzi kakhulu /sebemfake kakhulu ekhwapheni ngoko boyikela ukuba aye kubachaza / aye kubakila emapoliseni. (2)
6 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2 (MEMO 2012) 4.2.7 Zazizezokunika ulonwabo ebantwini / ukwenza indawo apho abantu banokuzihlaziya ingqondo zabo ngexesha lokuphumla. (2) 4.2.8 Ithetha ukuba babenokumbulala nokumbulala. (1) 4.2.9 Mna ke andikaguquki kwezo njongo. (2) 4.2.10 Kukumqhelisa (1) [18] [35] OKANYE ICANDELO B: IDRAMA UMBUZO 5 (UMBUZO OMDE) NDIYEKENI- DM JONGILANGA Umfundi angachankcatha phantsi kwezi ngongoma zilandelayo: UMawonga akaboni gxeke kodwa uyanyanzeliswa ukuba enze into ngalento (uNdila uyawenza umsebenzi wakhe eklasini akukho nto) Uyagxothwa uNdila ngoba kakade ubulala ikamva labantwana Inzondo nentiyo eninzi. uNdila uzonda uMawonga. umfazi kaNdila naye ngokwakhe ufunga umunc’intupha. Impindezelo UMaziko ngoku uhambisana noNdila ukuba aziphindezele kuMawonga UNdila ubekela uMawonga umgibe kuba emgxothile Udibanisa uZanele noMawonga ekunye noFuneka. UNdila akabonakalisi bubi kuMawonga kodwa uyazazi into aqamele ngayo. Isiwo sikaMawonga: - ufundiswa utywala bude bumlawule - utyelwa imali nguZanele neqabanekazi/ umhlobokazi wakhe uFuneka. - umzi wakhe uwenza ikhaya lenyembezi - umsebenzi akawuxabisanga yinto eya emsebenzini inxilile. - uphelelwa ngumsebenzi. - uyagxothwa kwaFuneka Impindezelo: - uMawonga ziyabuya ingqondo zokuba enjenje akazenzanga wenziwe. - ucwangcisa impindezelo yakhe ukuze emva kokufa kwakhe icekwa lisale noNdila, Funeka kunye noZanele. - utyala ubungqina kwindawo zonke ezibalulekileyo ngokufa kwakhe.
(MEMO 2012) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO - P2 7 Iziphumo zobubi: - uNdila ugwetywa intambo amahlakani /abahlobo bakhe bagwetywa iminyaka elishumi emnye entolongweni. - ububi ababenzileyo ebomini bukaMawonga buya bajikela nabo. [35] OKANYE UMBUZO 6 (UMBUZO OMFUTSHANE) NDIYEKENI- DM JONGILANGA 6.1 6.1.1 Yenzeka kwaFuneka / endlwini kaFuneka. (1) 6.1.2 Ukhohlakele ungcolile, uyazithanda izisulu, utya imali yamadoda (nayiphina ebonisa ukungalungi kwakhe yamkelekile) (2) 6.1.3 UMawonga Loni ebesakuba yinqununu kwisikolo ebesebenza kuso uNdila noMaziko/ ngulo uNdila noFuneka bamdibanise noZanele ngenjongo yokumtyela imali yakhe./ zokumphalaza / nokumfundisa utywala. Ngumsebenzi wakhe wobunqununu. (2) 6.1.4 Ithetha ukuba abo balumkileyo bona batya bebeka belungiselela ingomso abatyi nje konke ngexesha elinye. (2) 6.1.5 Lichaza ukuba lichule elijonge inzuzo nelizamela isiqu salo kuphela. (2) 6.1.6 Yinto yokuba ububi abenzele uMawonga bungaphinde bumjikele naye. (1) 6.1.7 “Umgibe obambisa ngawo unqakulwa kwanguwo uthiywe bantu bambi” (1) 6.1.8 Ekufeni / kwabo bafileyo / baswelekileyo /kwelabafileyo. (1) 6.1.9 Hayi, uZanele ebebonakalisa ukumthanda uMawonga engenanjongo zakumphalaza koko izihlobo zakhe bezinezinye iinjongo zazo kuba ebesoloko emsizela engafuni ukuba asele. (2) 6.1.10 Yinkomo / Yimazi yenkomo. (1) 6.1.11 Isisulu siphelile. (1) [16] 6.2 6.2.1 Bavela ebhayaskophu. (1) 6.2.2 Uyozela / babuya ekonwabeni ixesha kusekuseni ngentsimbi yesibini. (2) 6.2.3 Uthetha ukuthi yena akanaxesha labantu abadala abasafuna ukondliwa okwamantshontsho entaka / athi umntu emdala abe ezenza umntwana angaziboneli yena ukuba imeko ithini. (2)
8 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2 (MEMO 2012) 6.2.4 Ngumsitho wokuba bephumelele ukumenza uMawonga abelinxila aphelelwe nangumsebenzi / bephumelele kwicebo lakhe lokuziphindezela kuMawonga ukuze naye afumane esakhe. (1) 6.2.5 Shame! (1) [7] 6.3 6.3.1 NguMawonga (1) 6.3.2 Xa ubani ebhatalwa ngomsebenzi awenzileyo / ukurhola amehlo. (2) 6.3.3 Lithetha ukuba uswelekile / akasaphili / ubhubhile. (1) 6.3.4 Kukuyiphonononga / kukuyiqwalasela ngamandla / ukuyijongisisa. (1) 6.3.5 Uzibulele ngokutya ityhefu. (2) 6.3.6 Ungene ngefestile ibingavalwanga kakuhle. (2) 6.3.7 Lichaza ukuba ebesoyika / ephakuphaku / exhome amehlo. (1) 6.3.8 UFuneka ucebisa ukuba masithathwe isidumbu silahlwe emfuleni. (2) [12] [35] OKANYE
(MEMO 2012) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO - P2 9 ICANDELO C: AMABALI AMAFUTSHANE UMBUZO 7 (UMBUZO OMDE) NDAKUYICELA IVUTHIWE- LL NGEWU & EZ GUQA Umfundi uya kucangcatha phantsi kwezi ngongoma zilandelayo: Ukuzalwa kukaMntuyedwa. - ukukhula kwakhe - uthando lukamama wakhe kuye. - Indlela akhule ngayo eyedwa kokwabo. Indalo - Ilizwi lakhe. - ubumpuluswa ebusweni. Umama wakhe uMadosini. - ubuhlobo nobudlelwane anabo noMntuyedwa. - imisetyenzana ayenzayo phakathi kwekhaya. - imvano anayo nabantu basetyhini / ababhinqileyo. - esikolweni( ilizwi lakhe) - ububhetyebhetye kumama wakhe - isigqibo sikamama wakhe emncama umntwana wakhe. Impatho yamakhwenkwe. - ukumphatha kakubi. - ukumnyanzelisa bezama ukumtshintsha. Abantu bokuhlala - isigqibo sembizo. - ukugxothwa esikolweni / nakokwabo. - umfundisi wasenkonzweni. - abantu baseMnyameni. [35] OKANYE UMBUZO 8 (UMBUZO OMFUTSHANE) NDAKUYICELA IVUTHIWE- LL NGEWU & EZ GUQA 8.1 8.1.1 NguFikizolo (1) 8.1.2 Wayeyinqununu kwisikolo salapha eDangwana / wayenomzi omkhulu kwaye enemfuyo eninzi / ngutata wekhaya. (2) 8.1.3 Inkewu (1) 8.1.4 Wayebuhlungu ezibona elilolo. (2) 8.1.5 Wacinga ukuba umke nezihlobo zekhaya ebezihlala eHlwahlwathi. (2) 8.1.6 Ukutshuntuza (1) 8.1.7 Ngumhlolo (1)
10 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2 (MEMO 2012) 8.1.8 Kukuzama ukuxolisa umntu osentlungwini / ukuphelisa intlungu/ ukuthuthuzela (2) 8.1.9 Uye emagqirheni waya nakubathandazeli. (2) [14] 8.2 8.2.1 Akabanga sazikhulula izihlangu ulele ezinxibile ngoba besele ziphele tu inyawo sele zingaphandle. (2) 8.2.2 Umfanekiso womntu ongutsotsi, unqalintloko osele ezincamile / umgulukudu. (2) 8.2.3 Sithetha ukuba ebengazinzanga ngokungathi ngumntu lo udlulayo. (2) 8.2.4 Edinwe eyimfe (1) 8.2.5 Lithetha ukuba wayembi kuba inwele zazidlakadlaka ubuso burhaphilili zindevu. (1) 8.2.6 NguFanabekho/ Mvemnyama (1) 8.2.7 Libonisa ukuba yayindala kakhulu ingasenabo noboya. (1) 8.2.8 Lelokuba kwindawo asuka kuyo ebengenandawo, nokoyika ukubulawa ngabahlali. (1) 8.2.9 Yinto yokuba ngoku ukokwabo uziva ekhuselekile. (2) 8.2.10 Ibhedi ethambileyo. (1) 8.2.11 Waye wahlaselwa ngabahlali bakwaNobuhle ngenxa yobusela bamshiya besithi bamosele. (2) 8.2.12 Wayebanjelwe ukuba ihempe kwivenkile ethile. (2) 8.2.13 Uvela eTinarha ebeyingcibi apho kuye kwafa amakhwenkwe ade amahlanu, abazali balomakhwenkwe bebefuna ukumbulala, ubaleke apho. (2) 8.2.14 Ibisele ilishumi elinesixhenxe /17. (1) [21] [35] OKANYE
(MEMO 2012) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO - P2 11 ICANDELO D: ISIHOBE VUKANI MADODA KUSILE- A STEMELE: UMHLELI Phendula nayiphi imibuzo emiBINI apha. UMBUZO 9 (IMIBUZO EMIFUTSHANE) 9.1 Yisonethi, unemigca eli- 14, izitanza zibini esinye sina- 8 esinye sina-6. (2) 9.2 Ubobo yinto eshinyeneyo engqingqwa, umbhali uzama ukubonakalisa ukuba ubuhlobo kufuneka bomelele kube nzima ukuchitha-chithwa zintshaba (2) 9.3 Ubonakalisa ubuhle nokuthandeka kokubona abantu abamanyeneyo. (2) 9.4 Aphuhlisa into yokuba ubomi abukho lula buzele ziingxaki nezinokumwisa zimphalaze umntu. (2) 9.5 Kukubamba isityalo somelele, nokufunxa amanzi. (2) 9.6 Eyombona / eyetapile. (Nayiphi na engenye echanekileyo.) (1) 9.7 Lubaxo / ugqithiso / ubabazo (1) 9.8 Intsimbi yesinyithi. (1) 9.9 Kukuthetha into evanayo / ukuba moya mnye. (2) 9.10 Naye nawuphi na umntu uxolela ukufa ngesizalwane okanye isihlobo sakhe. (2) 9.11 NguQangule ZS. (½) [17½] OKANYE UMBUZO 10 10.1 Okwengelosi- Sisifaniso, umbhali uzama ukusibonisa ubuhle nobumsulwa bale nkonjane. (2) 10.2 Ithetha ukuba uyifunela kuye / uyenza eyakhe (1) 10.3 Ubumbeje-mbeje bamabala obenza ubuhle. (1) 10.4 Wayiqwalasela wayiphonononga wabubona ubuhle bayo bugqibelele busonelisa bungenaso nesincinci isiphako. (2)
12 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P2 (MEMO 2012) 10.5 Ubuhle bayo ubufanisa nemini entle yehlobo. (2) 10.6 Kukubona into ubungayilindelanga / ukubona into ekungafanelekanga uyibone, Umzekelo: izinto ezimdaka zobusuku. (2) 10.7 10.7.1 B / ukukhwaza uchaza umcimbi. 10.7.2 D / ukophuka umphefumlo. 10.7.3 A / ukuhamba ngokuzithemba. (3) 10.8 Bubuxoki, inkonjane zifumaneka ehlotyeni kuphela. (2) 10.9 Yonwabile, imbongi iyazicacisa ukuba ingumthandi wendalo. (2) 10.10 Ziinwele (½) [17 ½] OKANYE UMBUZO 11 11.1 Kha usixelele, ichaza ukuba ubuhle bentyatyambo bungakwenza ude uyifanise nomntu (2) 11.2 Ifumaneka emimangweni / emathafeni / emifuleni / emachibini nakwizitiya ( neziphina ezintathu). (3) 11.3 Bazisebenzisa ukuhombisa ngobuhle/ nokuthanda ivumba lazo. (2) 11.4 Ibenza balibale babuke ubuhle bazo. (2) 11.5 Kungokuba ulutsha luthi luyenze isihombo salo, isihombo eso esithi sithandwe lilizwe liphela. (2) 11.6 Sisadlunge / yiProtea (1) 11.7 Yincindi yazo (1) 11.8 Igadi (1) 11.9 Uthi uluntu maluyixabise indalo/ uthi uluntu lungafunda lukhulu kwintyatyambo ziyonwabisa kwaye zondla nabo balambileyo. (2) 11.10 Ubune (1) 11.11 Kwiibhekilana / amagogogo / neembodlelana. (½) [17½] OKANYE
(MEMO 2012) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO - P2 13 UMBUZO 12 12.1 Kuthethwa ngabantu abaMnyama / abaNtsundu. (1) 12.2 Lelingxolayo (1) 12.3 Ngaphakathi (1) 12.4 Siphuhlisa ukudeda kobumnyama / ukucaca/ nolwazi gca ukuze sazi kangoko ngolu hlobo lwabantu ekuthiwa ziimbongi. (2) 12.5 Enzima (1) 12.6 Ithetha ukuthi makuziwe nomntu onesiphiwo sokuthetha esodlula nesembongi. (2) 12.7 Eyomthonyama yona isuka idanduluke ibonge kanti eyosiba iyawucwangcisa iwubhale phantsi ilandele imithetho yobhalo eqingqiweyo. (2) 12.8 Zingabonga iinkosi / Oogxa bayo / abantu abahloniphekileyo / amagorha Izilwanyana ( nezinye iimpendulo ezichanekileyo ziya kwamkeleka) (½) 12.9 Imfano-zandi, lugxininiso (2) 12.10 Luchaza ukuba imbongi ziyakwazi ukuthuthuzela abo basentlungwini/ ukosula iinyembezi kwabo basentlungwini. (2) 12.11 Ngowonwabileyo / ngovuyayo / onemihlali / onemincili. (1) 12.12 Luthi iimbongi ngabantu abakwaziyo ukwakha uxolelaniso kwaye iimbongi zakwaXhosa zakubonakalisa oko ngexesha kwakukho udushe phakathi kwamakhosi aphesheya kweNciba / Ziyakwazi ukomeleza / ukuqinisa amagwala / ziyathuthuzela kwabantliziyo zaphukileyo. (2) [17½] AMANQAKU ECANDELO D: 35 AMANQAKU EWONKE: 70

Study this subject

More from Grade 12 isiXhosa FAL

View all