Downloaded from hlayiso.com
Province of the
EASTERN CAPE
EDUCATION
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
SEPTEMBA 2012
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELWEYO – P1
IMEMORANDAM
AMANQAKU: 80
Le memorandam inamaphepha asi – 7.
Skip to contentAll 2012 papers 





View all





isiXhosa FAL Grade 12 P1 September Trial Exams 2012 Memo
Grade 12 isiXhosa FAL Paper 1 memorandum from the September Trial Exams 2012, 7 pages. Read online or download the free PDF.
Isixhosa Fal · Grade 12 · September Trial Exams · 2012. Memorandum, 7 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa FAL
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2012
- Exam period
- September Trial Exams
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 7
- File size
- 184.2 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 7
This exam
September Trial Exams 2012
- Paper 1Memo
- Paper 2Memo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)24 marks
- Question 1.2Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)20 marks
- Question 3Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions9 marks
- Question 4Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions21 marks
- Question 6Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions3 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
2 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P1 (SEPTEMBA 2012)
ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA
UMBUZO 1
1.1 ISICATSHULWA A
UKWANELISEKA
1.1.1 Ukwaneliseka kukungakruthakrutheki yimeko okuyo. (1)
1.1.2 Kubonakala ngokuba umntu lowo angambombi kwaye angabeki
tyala mntwini. (2)
1.1.3 Hayi, umntu kufanele azame ukuyiphucula imeko yakhe. (1)
1.1.4 Banqwenela ukuba bebenomsebenzi ongomnye kunalowo
bawenzayo/okanye oyindoda abenomfazi ongenguye lo anaye
nababhinqileyo ngokunjalo./Banqwenela ukuba babenomzi
ongomnye ongenguwo lo bakuwo. (1)
1.1.5 Kufuneka siqonde ukuba kukho izinto ezingaphaya kwamandla
ethu ukuba singaziguqula. (1)
1.1.6 Kufanele siyixakekise ingqondo yethu ngezinto eziluncedo
ezinokuba semandleni ethu. (1)
1.1.7 Siphela sikhathazeka kangokuba singabi savuyela nezinto
ezisivuyisayo singaboni neentsikelelo ezisingqongileyo. (1)
1.1.8 Ngumnqweno ongalawulekiyo wobunye ubunewunewu phezu
kobunye. (1)
1.1.9 Lo mntu unentabalala yobutyebi uvumela usizi lusibekele imihla
yobomi bakhe ngesithokothoko sobumnyama. Lo ungenanto
uhlala enovuyo ngaphakathi imihla ngemihla. (2)
1.1.10 (a) bazibeka elusizini bezihlaza bezihlazisa bona neentsapho
zabo.
(b) baye baguqukele kwiziyobisi, ukanti abanye bazixhome. (2)
1.1.11 Kusenganyanzeleka ukuba anyamezele iimeko zasemsebenzini
ezikubangela isingqala ngaphezu kweziya zokushiy’isikolo/
usengancama waneliswe ngumsebenzi ongahlawuli
ngokwaneleyo. (2)
1.1.12 ANCYL/a (1)
1.1.13 Ndiyachasa alwaneliseki kangangokuba luphela lugxuphuleka
kwipolitiki luselula kakhulu. (2)
1.1.14 Ithemba alibulali koko liyadanisa./Kubulala ubungxamo. (1)
Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBA 2012) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P1 3
1.1.15 Uvumela ububi bugqume imihla yobomi bakho ngentsunguzi
yobumnyama kungabikho kukhanya nankqubela phambili. (2)
1.1.16 Ndingasebenza nzima / Ndingancama ndoneliswe koko
ndikufumeneyo. (1)
1.1.17 Uthi umbhali ukuba umntu wanelisekile uchitha ixesha namandla
esenza izinto ezikhayo nezibalulekileyo/Abantu mabazifundise
ukwanela koko banako. (2)
[24]
1.2 ISICATSHULWA B
1.2.1 Mithandathu (1)
1.2.2 Indlovu (1)
1.2.3 Igazi elaphalalayo labantu beli lizwe besilwela inkululeko. (2)
1.2.4 Bubuxoki liqela leqakamba laseMzantsi Afrika. (2)
[6]
AMANQAKU ECANDELO A: 30
Downloaded from hlayiso.com
4 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P1 (SEPTEMBA 2012)
ICANDELO B: ISISHWANKATHELO
UMBUZO 2
Ulwabiwo lwamanqaku:
• Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezisi-7.
• Amanqaku ama-3 olwimi.
Amanqaku ewonke: 10
Ulwabiwo lwamanqaku olwimi:
1 – 3 amanqaku achanekileyo: Nika inqaku eli-1.
4 – 5 amanqaku: Nika amanqaku ama-2.
6 – 7 amanqaku achanekileyo.
Ngokwezivakalisi, masithungelane siyondelelane
Qaphela:
Ifomathi:
Nokuba isishwankathelo sibhalwe ngemo engachanekanga, masiphononongwe.
Ubalo-magama:
Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise inani lamagama
asetyenzisiweyo.
Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibhalanga inani lamagama
asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama alibhalileyo alichanekanga.
Ukuba udlule kwinani eliqingqiweyo, funda ukuya kumagama ama-5 ngaphezulu
kwaqingqiweyo ungawahoyi alandelayo.
UDLOMDLAYO:
• UDlomdlayo ungumhlobo obungabonakaliyo ubungozi bakhe.
• Akanqweneleli mntu mpumelelo into ayifunayo kukubhubhisa abulale.
• Izilumko ziyasinda kulo mgibe kaDlomdlayo.
• Baninzi abantu abafunyenwe bezizidumbu bebulawa butywala.
• Utywala budala intlungu emakhayeni, imitshato iyaphela.
• Abantwana baphelela ezitalatweni ngenxa yabazali abalawulwa butywala.
• Abanye abantwana abakwazi ukufumana ithuba lokufunda nangona
bekrelekrele ngoba abazali basela bangazazi.
Lo monakalo wenziwa butywala uyabonwa kodwa abathengisi,
oonomathotholo, noomabonakude basabupapasha njengento elungileyo.
OKANYE
Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBA 2012) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P1 5
UDlomdlayo ungumhlobo obungabonakaliyo ubungozi bakhe.
Akanqweneleli mntu mpumelelo into ayifunayo kukubhubhisa abulale.
Izilumko ziyasinda kulo mbulali unguDlomdlayo. Baninzi abantu abafunyanwa
bezizidumbu bebulawa butywala.
Utywala budala intlungu emakhayeni, imitshato iyaphela.
Abantwana baphelela ezitalatweni ngenxa yabazali abalawulwa butywala.
Abanye abantwana abakwazi ukufumana ithuba lokufunda nangona bekrelekrele
ngoba abazali basela bangazazi.
Lo monakalo wenziwa butywala uyabonwa kodwa abathengisi, oonomathotholo,
noomabonakude basabupapasha njengento elungileyo.
AMANQAKU ECANDELO B: 10
Downloaded from hlayiso.com
6 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P1 (SEPTEMBA 2012)
ICANDELO C: UKUSETYENZISWA KOLWIMI
UMBUZO 3
3.1 SisiNgesi (1)
3.2 (a) NgabeTswana
(b) Zilishumi elinanye/11 (2)
3.3 KwaZulu Natal nase Gauteng. (2)
3.4 Nangona (1)
3.5 Ulwimi- ilungu lomzimba.
Ulwimi- umntu othetha izinto zabantu engazithunywanga. (2)
3.6 Umzuzwana (1)
[9]
UMBUZO 4
4.1 Isiyaleli/Isenzi esikuhlobo lokuyalela. (1)
4.2 Lakho/ezimbini-isiphawuli/lwethu/asesibayeni-isimnini. (1)
4.3 ukuphuphuma (1)
4.4 Usisinhanha esingawothiyo. (1)
4.5 Ancamise ngencasa. Antubululu yingqaka. (1)
4.6 Umondli (1)
4.7 Intlutha lilungelo lakho, ukondla luxanduva lwethu. (1)
4.8 Useva ubumnandi bethamo lokuqala. (1)
4.9 Ijavu-javu/imbi. (1)
4.10 ehlotyeni / ekwindla. (1)
4.11 Isinhanha esingawothiyo umlilo – Isaci. (2)
4.12 yintloya (1)
4.13 Esicikweni – esendawo. (2)
4.14 A Igatya eliyintloko – Bayafuna ukuwatya amasi.
B Igatya lolwalamano – kuloko banqatyelwe yinyama. (2)
4.15 UDobo uthe ebantwaneni bakhe, intlutha lilungelo labo ukanti ukondla
lilungelo lakhe. (2)
Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBA 2012) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO – P1 7
4.16 bubuhlanti (1)
4.17 Isibayiyo (1)
[21]
UMBUZO 5
• abanintshi – abaninzi
• yesishumi – yeshumi
• bayahlangabezwa – bayahlangatyezwa
• kwabazali – ebazalini/kubazali
• unongqayi – UNongqayi
• zayesiya – wayesiya
• kukhamlela – kukhawulela. [7]
UMBUZO 6
6.1 Inkqayi ingena ngentlontlo.
6.2 Ubuso bendoda zinkomo.
6.3 Akukho mlanjana ungagqumiyo. [3]
AMANQAKU ECANDELO C: 40
AMANQAKU EWONKE: 80
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 P2 September Trial Exams 2012 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 P3 September Trial Exams 2012 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 NSC November Exams 2012 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 NSC November Exams 2012 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 P2 September Trial Exams 2014 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2022 Memo
More from Grade 12 isiXhosa FAL

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2024 Memo

Question paper