Natural Sciences And Technology Grade 6 June Common Test 2010 QP

Downloaded from hlayiso.com Provinsie van die OOS-KAAP ONDERWYS INTERMEDIÊRE FASE GRAAD 6 JUNIE 2010 TEGNOLOGIE PUNTE: 50 TYD: 1 uur Hierdie vraestel bestaan uit 9 bladsye.

Downloaded from hlayiso.com (JUNIE 2010) TEGNOLOGIE 2 INSTRUKSIES EN INFORMASIE 1. Kies enige TWEE afdelings en beantwoord al die vrae in daardie twee afdelings. 2. Sketse moet netjies en duidelik in potlood uitgevoer word.

Downloaded from hlayiso.com (JUNIE 2010) TEGNOLOGIE 3 AFDELING A: STRUKTURE VRAAG 1 Pas die term in KOLOM A by die korrekte beskrywing in KOLOM B. Skryf slegs die letter van die woord in KOLOM A neer en die korrekte nommer van die beskrywing in KOLOM B langs dit bv. G – 8. KOLOM A KOLOM B A Hardheid 1 Mengsel van sand, sement en water. B Korrosie 2. Metode wat gebruik word om strukture te versterk. C Stabiel 3. Mengsel van twee metale om eienskappe te verbeter. D Dwarsbalke 4. Struktuur wat nie maklik sal omval nie. E Mortier (dagha) 5. Die vermoë om krapmerke en slytasie te weerstaan. 6. Die stadige proses waartydens materiale weggevreet F Allooi word. [6] VRAAG 2 Strukture kan versterk word deur dit meer stewiger te maak. Hoe sal jy elk van die volgende rame versterk om dit sterk en stewig te maak? 2.1 2.1.1 Kopieër die onderstaande diagramme. 2.1.2 Skets die kartonstroke wat jy by elke raam sal byvoeg om die hele raam meer stewiger te maak. 2.1.3 Watter fatsoen word in elke raam herhaal? reghoek seshoek vyfhoek (9)

Downloaded from hlayiso.com (JUNIE 2010) TEGNOLOGIE 4 2.2 Identifiseer die verskillende soorte versterking wat by elk van die volgende strukture gebruik is. 2.2.2 2.2.1 2.2.3 (3) [12] VRAAG 3 3.1 Die stabiliteit van verskillende voorwerpe word bepaal en beïnvloed deur sekere faktore. Noem enige TWEE faktore wat invloed op die stabiliteit van struktuur kan hê. (4) 3.2 Strukture kan ook meer stabiel gemaak word deur addisionele struktuurdele by te voeg. Watter struktuurdele is by elk van die volgende strukture bygevoeg? 3.2.1 3.2.3 3.2.2 (3) [7] TOTAAL AFDELING A: 25

Downloaded from hlayiso.com (JUNIE 2010) TEGNOLOGIE 5 AFDELING B: STELSELS EN BEHEER (MEGANIES) VRAAG 1 1.1 Kies die korrekte woord uit die lys hieronder om die volgende sinne te voltooi. son; kruk; krag; masjien; wind; elektrisiteit 1.1.1 Meganisme laat ___ werk. 1.1.2 Meganisme is eenvoudige sisteem wat een soort ____ na ander kan verander en dit beweeg van een punt na ander. 1.1.3 ___ is toestel waardeur draaibeweging op skag toegepas word. 1.1.4 Meganisme gebruik een of ander soort energie of krag om te werk. Die energie kom van verskillende bronne soos die ___ . (4) 1.2 Alle meganisme het inset/invoer (wat nodig is om masjien aan die gang te sit), proses (wat met die meganisme gebeur) en uitset/uitvoer (die uitwerking wat gebeur as gevolg van die inset en die proses). Die illustrasie hieronder is voorbeeld van eenvoudige stelselsdiagram. INSET PROSES UITSET Pa sit die wasgoed Die wasmasjien was Skoon wasgoed in die wasmasjien die klere Kopieër die onderstaande tabel en verduidelik die inset, proses en uitset van die meganisme. Skryf slegs die naam van die meganisme neer en voltooi die stelselsdiagram. INSET PROSES UITSET Fietsry (6) [10]

Downloaded from hlayiso.com (JUNIE 2010) TEGNOLOGIE 6 VRAAG 2 2.1 Meganismes verander kragte, maar kan ook een soort beweging na ander beweging verander. Identifiseer die VIER verskillende soorte bewegings wat hieronder uitgebeeld is. 2.1.1 2.1.2 2.1.3 2.1.4 (4) 2.2 Bestudeer die onderstaande sketse en noem die verskillende bewegings wat deur elk van die volgende gedemonstreer word. 2.2.1 Die knieë van die fietsryer 2.2.2 Die fiets se pedaalkruk 2.2.3 Die saaglem 2.2.4 Die elektriese motor se aandryfwiel (4) [8]

Downloaded from hlayiso.com (JUNIE 2010) TEGNOLOGIE 7 VRAAG 3 Die onderstaande tabel identifiseer en verduidelik die soort inset- en uitsetbewegings wat plaasvind wanneer kraan oopgedraai word. Meganisme Insetbeweging Uitsetbeweging Oopmaak van kraan Roterende beweging Liniëre beweging Verduideliking: Verduideliking: Die handvatsel word in die Die rubberklep beweeg op rondte gedraai om die om die water te laat vloei kraan oop en toe te maak. en af om die watervloei te stop. 3.1 Identifiseer en verduidelik die inset- en uitsetbeweging van die volgende meganisme. Skryf slegs die naam van die meganisme neer en voltooi die tabel. Naaldwerkmasjien Insetbeweging Uitsetbeweging _________ beweging _________ beweging Verduideliking: … Verduideliking: … (4) 3.2 Die skets toon eenvoudige meganisme in gebruik. Wanneer die persoon die handvatsel draai, word die emmer opgelig of gesak. Bestudeer die skets en beantwoord die volgende vrae. 3.2.1 Wat is die korrekte naam van die meganisme A genommer A? 3.2.2 Watter beweging word uitgevoer by B? C 3.2.3 Watter beweging word uitgevoer by C? B (3) [7] TOTAAL AFDELING B: 25

Downloaded from hlayiso.com (JUNIE 2010) TEGNOLOGIE 8 AFDELING C: PROSESSERING VRAAG 1 1.1 Die skets toon verskillende soorte kosprodukte wat geprosesseer is. Noem enige TWEE redes waarom ons voedsel prosesseer. (2) 1.2 Wanneer voedsel vir lang tyd gehou word, groei bakterieë en kieme op dit wat dit gevaarlik en onveilig maak om te eet. Kopieër die tabel en sorteer die volgende voedselprodukte onder bederfbare en nie-bederfbare voedsel. jellie; rou wortels; vis; melk; appels; vleis; ongekookte rys; joghurt Bederfbare voedsel Nie-bederfbare voedsel (8) [10] VRAAG 2 2.1 Dit is belangrik dat ons die regte voedsel eet en genoeg water drink om ons liggaam gesond te hou. Pas die voedselgroep in KOLOM A by die korrekte beskrywing in KOLOM B. Skryf slegs die letter van die voedselgroep in KOLOM A neer en die korrekte nommer van die beskrywing in KOLOM B langs dit. KOLOM A KOLOM B Dit verskag gesonde weefsels en A Minerale en vitamines 1 bene B Vette 2 Dit verskaf onmiddellike energie Dit verskaf energie wat gestoor kan C Koolhidrate 3 word Dit hou elke deel van ons liggaam D Vesel 4 gesond E Proteïene 5 Dit help met goeie spysvertering (5)

Downloaded from hlayiso.com (JUNIE 2010) TEGNOLOGIE 9 2.2 Die onderstaande tabel toon die VYF verskillende voedselgroepe en voorbeeld van voedselproduk onder elke groep. Kopieër die tabel en voeg ten minste nog EEN voedselproduk by onder elke groep. Minerale Suiwel Vette en Proteïene Koolhidrate en produkte olie vitamines skaapvleis graanvlokkies kool eiers botter (5) [10] VRAAG 3 3.1 Lank gelede het mense regdeur die wêreld maniere gevind om kos langer te hou. Wanneer daar baie vars kos was, het hulle dit gepreserveer vir tye wanneer hulle nie genoeg kos kon kry, of kweek nie. Hieronder is lys van preserveringsmetodes: • droging • inmaak • vries • inlê • preserveer met suiker Bestudeer die prente A tot E hieronder en identifiseer die preserveringsmetodes wat vir elkeen gebruik was. [5] TOTAAL AFDELING C: 25 GROOTTOTAAL: 50