Accounting Grade 12 NSC November 2015 Memo (Afrikaans)

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 REKENINGKUNDE NOVEMBER 2015 MEMORANDUM PUNTE: 300 NASIENBEGINSELS: 1. Strafpunte vir vreemde items is slegs van toepassing indien 'n kandidaat nie punte op 'n ander plek in die vraag vir daardie item verloor het nie (geen vreemde items strafpunte vir misplaaste items nie). Geen dubbele penalisering toegepas nie. 2. Strafpunte vir plasing of swak aanbieding (bv. Besonderhede) is van toepassing slegs indien die kandidaat punte verdien het vir die bedrae. 3. Volpunte vir korrekte antwoord. Indien antwoord foutief is, merk die bewerkings wat voorsien is. 4. Indien 'n vooraansuiweringsyfer as 'n finale syfer getoon word, ken die bewerkingspunt toe vir daardie syfer (nie die metodepunt vir die antwoord nie). 5. Tensy anders getoon, moet die positiewe of negatiewe effek van enige syfer in ag geneem word om die punt toe te ken. Indien geen + of – teken of hakie voorsien is nie, aanvaar dat die syfer positief is. 6. Waar aangedui word, ken deelpunte toe om die kwaliteit van antwoorde van kandidate te differensieer. 7. Hierdie memorandum is nie vir publieke verspreiding nie omdat sekere items as foutief mag voorkom. Die aanpassings is gemaak as gevolg van nuanse in sekere vrae. 8. Waar strafpunte toegepas word, kan die punte vir daardie afdeling van die vraag nie as 'n negatiewe syfer getoon word nie. 9. Waar metodepunte toegeken word vir bewerkings moet merker die redelikheid van die bewerking ondersoek en ten minste een deel van die antwoord moet korrek wees voor die punte toegeken word. 10. Waar metodepunte toegeken word, maak seker dat die kandidate nie volpunte toegeken word vir enige item wat gedeeltelik foutief is nie. 11. Wees versigtig vir kandidate wat geldige alternatiewe antwoorde buite die nasienriglyn verskaf 12. Kodes: f = vreemde items; p = plasing/aanbieding. Hierdie memorandum bestaan uit 15 bladsye. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 2 DBE/November 2015 NSS – Memorandum VRAAG 1 1.1 BANKVERSOENING EN INTERNE BEHEER 1.1.1 Bereken die korrekte banksaldo op 30 Junie 2015. Kontantontvangstejoernaal Kontantbetalingsjoernaal (slegs syfers) (slegs syfers) *OF 7 900 in KOJ 87 220 & 9 700 in KBJ 74 860  21 000 Beide noodsaalik: 2 punte * 1 800 8 960: 3 marks  10 500 8 750 / 6 710 / 2 460: 2 marks  6 500  2 250 Vreemde items -1 (maks -2)  210 118 720 85 620 Banksaldo op 30 Junie 2015: 33 100 2 metode punte sien KOJ totaal sien KBJ totaal – 2 300  + 118 720  – 85 620 = 30 800  een deel korrek OF – 2 300 + 87 220 – 74 860 + 21 000 + 10 500 – 1 800 – 6 500 – 2 250 – 210 = 30 800 13 1.1.2 Bankversoeningstaat op 30 Junie 2015 Alternatief Debiet Krediet Saldo per bankstaat R20 400 Balanseer syfer R 20 400  Kan Dt / Kt wees Krediteer uitstaande deposito 18 500 18 500  Debiteer uitstaande tjeks Kan – tekens gebruik Nr. 962 (4 500) R 4 500  Nr. 982 (2 200) 2 200  Nr. 986 (1 400) 1 400  Saldo per Bankrekening 30 800 30 800  Sien 1.1.1 bo 38 900 38 900 -1 foutive / geen besonderhede (maks -2) Vreemde items -1 (maks -2) Vir 2-kolom metode sonder Debiet en Krediet aangedui, aanvaar links = debiet en regs = krediet Vir 2-kolom metode met gebruik van hakies, moet nie hakies/negatiewe in enige kolom aanvaar nie 8 1.1.3 Verwys na Inligting E. Identifiseer TWEE aparte probleme met bewyse uit die inligting. Gee raad vir ELKE probleem. PROBLEEM MET BEWYSE RAAD Diefstal/Bedrog/Fout/Gebrek aan interne Kontrolleer dat die totale van die beheer maatreëls. Sommige van die kontantstrokies ooreenstem met die kontantstrokies (R7 000) is nie gedeponeer / depositostrokie. geboekstaaf nie Spesifieke raad benodig gebasseer op bewyse Probleem  Bewyse  Syfers nie nodig nie Omrol van geld / Gebrek aan interne beheer Kontant ontvang moet onmiddellik maatreëls. Die deposito verskyn baie later na gedeponeer word. / die kontant ontvang is (15 dae). Verkoopspersoon moet nie kontant deponeer nie / Verdeling van Probleem  Bewyse  Syfers nie nodig nie pligte. Spesifieke raad benodig gebaseer op bewyse 6 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 3 DBE/November 2015 NSS – Memorandum 1.2 DEBITEURE-OUDERDOMSONTLEDING 1.2.1 As die interne ouditeur, watter kommer sal jy oor Susan se posbeskrywing hê? Verduidelik. Enige EEN geldige rede  Onvoltooide / onduidelike antwoord: 1 punt Vir 2 punte: • Gebrek aan verdeling van pligte affekteer interne kontrole negatief. • Susan is die enigste persoon wat fakturering en ontvang van geld. • Niemand kontroleer Susan se werk nie. Vir 1 punt: • Verdeling van pligte / Interne kontrole 2 1.2.2 Identifiseer TWEE debiteure wat hulle kredietlimiete kan laat verhoog. Pillay  Crooks  -1 vir addissionele name (maks -2) 2 1.2.3 Verduidelik DRIE verskillende probleme soos aangegee in die Debiteure-ouderdomsontleding. Gee bewyse om jou antwoord te staaf. Daar moet 3 afsonderlike probleme wees d.i. Betalingstydperke + Kredietlimiete + verkope aan persone wie nie vorige skulde betaal het nie Deelpunte vir gedeeltelike / gedeeltelike korrekte antwoorde Verduideliking van probleem met bewyse Probleem  Stadige betalers / Gebrek om by die tyd terme te hou / Moontlikheid van oninbare skulde / swak interne beheer Probleem van invordering van debiteure 1 Bewyse  Spesifieke raad benodig d.i. name of syfers Sommige debiteure (37%/18%/19%) neem langer as 30/60/90 dae om hulle rekening te vereffen bv. Muller/ Vasco/ Aucamp Probleem  Kredietlimiet / Hou nie by die kredietlimiet nie / swak interne Probleem beheer van kredietlimiete 2 Bewyse  Spesifieke raad benodig d.i. name of syfers Muller is R2 000 meer as die limiet Probleem  Verkope word aan debiteure word toegelaat alhoewel hulle Probleem ver agterstallig is / swak beheer van verkope aan debiteure 3 Bewyse  Spesifieke raad benodig d.i. name of syfers Aucamp/ Ndlovu / Muller is toegelaat om te koop en hulle skuld is 60 / 90 dae uitstaande 9 TOTALE PUNTE 40 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 4 DBE/November 2015 NSS – Memorandum VRAAG 2 2.1 VOORRAADWAARDASIE 2.1.1 Verduidelik die verskil tussen die deurlopende voorraadstelsel en die periodieke voorraadstelsel. Enige geldige verskil met vergelyking  Onvolledige / onduidelike verduideliking / slegs een stelsel: 1 punt Verwagte antwoorde: Deurlopende voorraadstelsel Periodieke voorraadstelsel Koste van verkope word bereken Koste van verkope aan einde van wanneer verkope plaasvind finansiële periode na voorraadopname bereken Waarde van voorraad kan te alle tye Waarde van voorraad word bereken / geidentifiseer word (van die bepaal/identifiseer met voorraadopname rekords) Koste van verkope rekening word gebruik Aankope rekening word gebruik Voorraad aangekope word as ‘n bate Voorraad aangekope word as ‘n uitgawe beskou beskou 2 2.1.2 Bereken die waarde van die voorraad voorhande op 28 Februarie 2015 deur die geweegdegemiddelde-metode te gebruik. Slegs 1 punt 3 punte vir beide syfers saam 346 800 + 3 686 400 [150 1 punt x 1 200 1 punt] 1 punt R4 033 200  – R180 000  x 650  = = 3 853 200 (4 punte) x 650 300 + 3 230 – 150  indien afgetrek 3 380 (3 punte) 7 punte 1 punt = 1 140 x 650 = R741 000  een deel korrek 9 2.1.3 Bereken hoe lank (in dae) dit sal neem om die eindvoorraad van 650 baadjies te verkoop. Gebruik die eindvoorraad in jou berekening. sien 2.1.2 een deel korrek 741 000  x 365  = 86,9 of 87 dae  3 853 200  – 741 000  3 112 200 2 marks 4 033 200 – 180 000 sien 2.1.2 OF: INDIEN EENHEDE GEBRUIK IS 1 punt 2 punte 1 punt 1 metode punt 650 / 2 730 x 365 = 86,9 of 87 dae 5 2.1.4 Bereken die waarde van die eindvoorraad deur die EIEU-metode te gebruik.     een deel korrek R632 400 + (140 x R1 200) = R800 400 R168 000 3 punte 6 Gee EEN rede ten gunste van 'n verandering na die EIEU-metode.  Onvolledige / onduidelike rede: 1 punt • Bruto wins sal hoër hierdie jaar wees omdat eindvoorraad hoër sal wees • Baadjies is diskrete/duurder items / maklik om baadjies individueel te tel of te identifiseer • Waarde van die baadjies verander gedurig en is teen meer onlangse/realistiese pryse gewaardeer Gee EEN rede teen 'n verandering na die EIEU-metode.  Onvolledige / onduidelike rede: 1 punt • Geen rede om te verander nie aangesien wins deselfde in die lang termyn sal wees. • Oneties om winste te manipuleer deur die wyse van voorraadwaardering te verander. • Belasting sal in eerste jaar toeneem as gevolg van hoër wins • Die verandering sal vergelyking oor finansiële jare affekteer 4 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 5 DBE/November 2015 NSS – Memorandum 2.2 INTERNE BEHEER 2.2.1 Bereken die getal hemde wat gesteel is. 400  + 7 380  – 270  – 7 200  = 310  enige deel korrek Gee TWEE punte van advies. Enige twee geldige punte   Ken deelpunte toe vir involledige antwoorde Verwagte antwoorde vir twee punte: • Tel voorraad gereeld / willekeurig en kontroleer teen voorraad rekords • Bestel kleiner hoeveelhede, maar meer gereeld • Verbeter fisiese sekuriteit, bv. kontrole by ingang / sekuriteitkameras • Eis van versekeringspolis Verwagte antwoorde vir een punt: Tel voorraad / sekuriteit kameras / Versekering 9 2.2.2 Produk Kommentaar op die Verduideliking van hoe dit voorraadhoudingstydperk die onderneming sal raak. en gee syfers Kommentaar       Alternatiewe geldige verduideliking aanvaarbaar Syfers    Moet verduidelik ie et lys nie Sien 2.1.3 Sal in staat wees om aan die 87 dae se voorraad voorhande vraag vir die winterseisoen te Baadjies wat voldoende is / 87 dae is te voldoen. veel omdat die winter halfpad verby is. Te min hemde word in Hul sal 'n tekort aan voorraad Hemde voorraad gehou,14 dae. hê en sal nie aan die vraag voldoen nie / verloor klante Te veel broeke is in voorraad Kan maklik gebeur dat die om die verkope te ondersteun, items nie verkoop omdat die Denimbroeke 319 dae. mode verander/Kontant in voorraad opgesluit. 9 2.2.3 Josy is onseker of sy die regte pryse vir haar produkte vra. Gee haar advies oor ELKE produk. Haal syfers aan. Raad met syfers Produk Enige geldige raad    Syfers    Raad: Behou / verhoog die prys Baadjies Syfers: Verkoop 2 730 eenhede / 80% van die voorraad verkoop/ 87 dae se voorraad voorhande sien 2.1.3 Raad: Behou / verhoog die prys [prys van R310 nie relevant vir omsetkoers nie] Hemde Verkoop 7 200 eenhede / 93% van voorraad verkoop / Syfers slegs 14 dae se voorraad voorhande Raad: Verminder die prys Syfers: Slegs 320 eenhede verkoop / 53% van voorraad Denimbroeke verkoop/ 319 dae se voorraad voorhande / 70% winsopslag / R350 bruto wins op R500 kosprys 6 TOTALE PUNTE 50 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 6 DBE/November 2015 NSS – Memorandum VRAAG 3 3.1 PRIDONA BEPERK 3.1.1 Berekening van die korrekte netto wins na belasting Aanvaar hakies in plaas van – Indien geen teken, aanvaar + Positief/Negatief uitwerking & syfer moet korrek wees Vreemde items –1 (maks -2) Foutiewe netto wins 2 493 600 Handelsvoorraadtekort –11 300  Voorsiening vir oninbare skuld aansuiwering +2 400  Huur inkomste –2 800  Versekering +4 500  Verbetering van fout: Bateverkope 6 800 1 punt +13 600  Korrekte netto wins voor belasting 2 500 000  Bewerking een deel korrek, moet omtrent R2m wees Inkomstebelasting Aanvaar indien geen teken –750 000  Netto wins na belasting Bewerking, NW - belasting 1 750 000  13 3.1.2 BEHOUE-INKOMSTE-NOTA OP 30 JUNIE 2015 Saldo aan begin van jaar 2 700 000 Netto wins na belasting sien 3.1.1 1 750 000  Terugkoop van aandele 1 punt 2 punte (20 000  x R1,10 ) OF (50 000 – 28 000) (22 000)  Een deel korrek, moet negatief wees / hakies Indien R22 000 sonder hakies of negatiewe teken, gee 3 punte Dividende Een deel korrek, moet negatief wees / hakies (1 475 600)  Tussentyds 600 000  Finale (3 980 000  x 0,22 ) Een deel korrek 875 600  Saldo aan einde van jaar Bewerking een deel korrek 2 952 400  11 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 7 DBE/November 2015 NSS – Memorandum 3.1.3 PRIDONA BEPERK BALANSSTAAT SOOS OP 30 JUNIE 2015 BATES NIEBEDRYFSBATES 8 950 000 Vaste bates teen drawaarde 8 950 000 BEDRYFSBATES TB -NBL 1 000 000 Voorraad Moet in finale kolom as 191 900 te wees om 2 punte te kry 191 900 Handels- en ander ontvangbare bedrae 315 700 316 000– 1 000 + 5 200 – 9 000 + 4 500 Sien 3.1.1 Bewerking, een deel korrek 315 000 / 321 200 / 2 punte [-11 400 +2 400] slegs 1 punt 320 200 3 punte Kontant en kontantekwivalente Balanseersyfer 492 400 TOTALE BATES Oordrag EB + L 9 950 000 11 EKWITEIT EN LASTE GEWONE AANDEELHOUERSEKWITEIT Bewerking 8 524 400 Gewone aandelekapitaal 5 572 000 Behoue inkomste sien 3.1.2 2 952 400 2 NIEBEDRYFSLASTE 207 000 Verbandlening: Custom Bank Bewerking, een deel korrek 262 200  – 55 200  Enige syfer, moet afgetrek wees 207 000 –(4 600 x 12) 2 punte 5 BEDRYFSLASTE 1 218 600 Bewerking Handels- en ander betaalbare bedrae (261 000 – 1 000 + 2 800  sien 3.1.1) 262 800 260 000 2 punte Bewerking, een deel korrek Huidige deel van lening sien NBL *55 200 SAID: Inkomstebelasting (750 000 – 725 000) *25 000 Bewerking, een deel korrek Aandeelhouers vir dividende see 3.1.2 *875 600 TOTALE EKWITEIT EN LASTE Bewerking 9 950 000 *Items onder BL kan gekombineer word 30 12 Vreemde items -1 (-2 maks) Uiteensetting / Verkeerde of onvoltooide besonderhede –1 (maks –2) SAID 725 000 mag nie as ‘n bedryfsbate getoon word nie; finale saldo moet onder BL getoon word Ander misplaaste BS items is nie vreemd nie – merk eenvoudig verkeerd Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 8 DBE/November 2015 NSS – Memorandum 3.2 OUDITVERSLAG 3.2.1 Kies die korrekte woord uit dié wat tussen hakies gegee word. Weerhouding  Gee 'n rede vir jou antwoord.  Moet verduidelik dat geen mening uitgespreek is nie / moet ‘n rede verduidelik waarom geen mening uitgespreek is nie. Merk rede onafhanklik met woord hierbo gekies Die eksterne ouditeure het nie 'n mening uitgespreek oor die finansiële state van Trimex Bpk. Ouditeure was nie in staat om 'n mening uit te spreek nie, omdat hulle nie 'n groot gedeelte van die maatskappy se transaksie kon verifieer nie. Ouditeure was nie in staat om 'n mening uit te spreek nie, omdat daar onvoldoende bewyse was. 2 3.2.2 Verduidelik TWEE gevolge van hierdie ouditverslag vir die maatskappy en/of die HUB. Enige twee gevolge   Ken deelpunte toe vir onvolledige antwoorde Antwoorde vir 2 punte: • Die direkteure sal aanspreeklik gehou word. • Dit is slegte publisiteit / negatiewe punt teenoor die maatskappy se beeld en die HUB • Dit kan die aandeelprys en vraag na aandele beïnvloed. • Die HUB/Direkteure mag dalk nie herverkies word tydens die volgende AJV nie. • Aandeelhouers / beleggers sal vertroue in die direkteure / maatskappy verloor • Ondersoek / Navraag in die maatskappy of die direkteure • Die maatskappy kan hulle notering op die JSE verloor • Die ouditeure sal meer oplettend in die toekoms optree / ouditfooie kan toeneem indien hulle meer tyd in die toekoms aan die oudit spandeer Antwoorde vir 1 punt: • Die HUB sal afgedank word/ Written warning/ ondersoek/ skors 4 TOTALE PUNTE 60 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 9 DBE/November 2015 NSS – Memorandum VRAAG 4 4.1 4.1.1 Interne ouditeur  Merk verkeerd inden meer as een antwoord vir elk 4.1.2 Onafhanklike ouditeur  4.1.3 Direkteur  4.1.4 Balansstaat  4 4.2 SENZO BPK. 4.2.1 Bereken inkomstebelasting betaal. 1 175 000 – 846 000 Moet beide wees 9 800  + 329 000  + 6 400  = 345 200  een deel korrek –9 800 – 329 000 – 6 400 = 345 200 Sien slegs een reël na. Tekens kan omgeruil wees maar moet konsekwent bly. Grootboekrekening kan opgestel word. Syfers kan in hakies wees. 5 Bereken opbrengs uit verkoop van vaste bates (drawaarde). 4 698 300 4 352 800      een deel korrek (2 598 300 + 2 100 000) – (4 137 700+ 215 100) = 345 500 2 598 300 + 2 100 000 – 4 137 700 - 215 100 = 345 500 -2 598 300 - 2 100 000 + 4 137 700 + 215 100 = –345 500 Sien slegs een reël na. Tekens kan omgeruil wees maar moet konsekwent bly. Grootboekrekening kan opgestel word. Syfers kan in hakies wees. 5 Bereken netto verandering in kontant en kontantekwivalente. (153 000  – 2 500 ) + 88 900  = 239 400  150 500 OF 1 punt 1 punt 1 punt 1 punt (88 900 – 2 500)+ 153 000 = 239 400 86 400 Dui aan of dit 'n netto invloei of 'n netto uitvloei van kontant is. Netto Invloei  Hang af van berekening hierbo 5 4.2.2 KONTANTGEVOLGE VAN FINANSIERINGS- 1 093 000 AKTIWITEITE Bewerking, een deel korrek Opbrengs uit die uitreik van aandele 705 000* 2 967 000  + 258 000  – 2 520 000  Eeen deel korrek.Moet invloei wees Terugkoop van aandele (312 000) * 60 000  x R5,20  Een deel korrek. Moet uitvloei wees 4,30 + 0,90 2 punte vir beide syfers saam Vermeerdering in niebedryfslaste (Lenings) 700 000 Moet invloei wees,vir 2 punte 12 Grootboekrekeninge se formate kan gebruik word om berekeninge aan te toon. *Indien antwoord gekombineer is as ‘n netto invloei van ken 1 metode punt op finale antwoord, nie 2 nie Indien netto effek getoon word met bewerkings, merk soos volg: 2 967 000 – 2 520 000 – 54 000 = 393 000 1 punt 1 punt 2 punte 1 metode punt Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 10 DBE/November 2015 NSS – Memorandum 4.2.3 Bereken die vuurproefverhouding vir 2015. 340 300 (662 300  – 322 000 ) : 510 500  0F (245 000 + 6 400 + 88 900) (2 punte) = 0,7 : 1  een deel korrek in die vorm x : 1 OF 0,67 : 1 OF 0,66 : 1 NIE 0,6 nie 4 Bereken die opbrengs op aandeelhouersbelang (OOAB) vir 2015. (Gebruik gemiddelde aandeelhouersbelang in jou berekening.) 846 000  x 100 ½ (2 718 000  + 3 439 500 ) 1 3 078 750 (3 punte) = 27,5%  een deel korrek – moet % wees OF 27,47% OF 27,48% 5 Bereken die netto batewaarde (NBW) per aandeel vir 2015. Moet in Rand of sente wees 3 439 500  ÷ 690 000  x 100 = 498,5 sent  of R4,99 een deel korrek OF 499 sent OF 498,47 sent OF 498,48 sent 3 4.3 DON BPK. EN KEY BPK. 4.3.1 Lewer kommentaar op die waarde van die twee maatskappye se aandele op die Johannesburgse Sekuriteitebeurs (JSE). Verduidelik hoe dit jou keuse van 'n maatskappy sal beïnvloed. Finansiële aanwysers of Verduideliking moet keuse aandui Moet nie slegs vergelyking van JSE pryse verduideliking daarvan met anvaar nie syfers  2 of niks Ek sal in Don Bpk maatskappy belê aangesien die aandele in aanvraag is Don   OF Bpk JSE prys 400 sent > NBW 310 sent Ek sal nie in Don Ltd belê aangesien die aandele oorwaardeer is OF Ek sal in Key Bpk belê aangesien die aandele onderwaardeer is Key   OF Bpk. JSE prys 645 sent < NBW 750 sent Ek sal in Key Bpk maatskappy vermy aangesien die aandele laag in aanvraag is 6 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 11 DBE/November 2015 NSS – Memorandum 4.3.2 Vergelyk en lewer kommentaar op die dividendbetalingsbeleid van die twee maatskappye. Ken deelpunte toe vir Onvolledige antwoorde Vergelyking en kommentaar Finansiële aanwysers of Moet nie slegs vergelyking van die DPA verduideliking daarvan met anvaar nie Moet beide maatskappye noem syfers  Kan 1 punt verdien Don Bpk. verdeel 'n hoër persentasie DPA 360 sent  van inkomste verdien terwyl Key Bpk. Don VPA is 420 sent  besluit het om die helfte van VPA terug Bpk. OF 2 punte te hou. Verdeel 86% van die verdienste OF Don Bpk. blyk sy aandeelhouers gelukkig te hou deur goeie dividend aan DPA 490 sent  Key hulle uit te betaal; Key Bpk. blykbaar VPA 980 sent  Bpk. planne vir uitbreiding het (beter OF 2 punte langtermyn voordele) / gelykmaking van Verdeel 50% van die verdienste dividende oor tyd. 6 4.3.3 Lewer kommentaar op die graad van risiko en hefboomeffek. Verduidelik hoe dit jou keuse van 'n maatskappy sal beïnvloed. Ken deelpunte toe vir Onvolledige antwoorde Finansiële aanwysers of Vergelyking moet ‘n keuse aandui verduidelikibg daarvan met syfers Aanvaar geldige alternatiewe terminologie  Moet S/E en OOTKS gebruik Kan 1 punt verdien SE verhouding 0,3 : 1  Ek kies Don Bpk. aangesien finansiële risiko laag is en dit is positief gerat (OOTKA oorskry Don rente) OOTKA 15,6%  Bpk OF Ek kies Don Bpk. aangesien hulle positief OF OOTKA > 11,5 gerat is (OOTKA oorskry rente) maar hulle maak nie effektief gebruik van lenings nie OF Ek kies nie Key Bpk. nie aangesien daar SE verhouding 1,6 : 1  ‘n hoë finasiële risiko is en ‘n negatiewe hefboom / te veel geld geleen en nie in staat Key OOTKA 10,2%  om die fondse effektief te gebruik nie Bpk OF OOTKA < 11,5 OF Ek kies Key Bpk. aangesien daar ‘n hoë gebruik van lenings is en as hulle die effektiwiteit kan verbeter (OOTKA), sal wins beduidend verbeter. 6 4.3.4 Behalwe vir die punte wat hierbo genoem is, watter ander faktore sal jy oorweeg voordat jy besluit in watter maatskappy jy gaan belê? Verduidelik TWEE punte. Kan faktore aanbied wat hulle weggelaat het van 4.3.1 tot 4.3.3 Ken deelpunte vir ovolledige verduidelikings toe Syfers nie nodig nie Enige twee geldige antwoorde met verduideliking / syfers as verduidelikig   • OOAB: Don Bpk. se opbrengsv (17,2%) is baie hoër as dit van Key Bpk. (9,1%) • Likiditeit: Key Bpk. het ;n beter bedryfsverhouding (1,5:1) / vuurproefverhouding (0,8:1) • Voorraadomsetsnetheid: Key Bpk. bestuur voorraad meer effektief (62 dae) • Gemiddelde debiteure-invorderingsperiode: Key Bpk. se invorderingsperiode is goed (26 dae) • Korporatiewe maatskaplike verantwoordelikheid: Dui goeie beeld van die maatskappy aan (King Kode) • Direkteure: Goeie professionele optrede bevoordeel die maatskappy e aandeelhouers • Ouditverslag: Dui aan of die ouditeure enige probleme opgetel het al dan nie 4 TOTALE PUNTE 65 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 12 DBE/November 2015 NSS – Memorandum VRAAG 5 5.1 BRUCE HANDELAARS KONTANTBEGROTING VIR NOVEMBER EN DESEMBER 2015 KONTANTBEGROTING NOVEMBER DESEMBER 2015 2015 R R KONTANTONTVANGSTE: Kontantverkope  420 000 399 000 Kontant van debiteure 536 025 597 975 Kommissie-inkomste  6 000  7 000 Totale ontvangste 5  962 025 1 003 975 Bewerking, beide kolomme, een deel korrek KONTANTBETALINGS: Kontantaankope van  120 000 114 000 voorraad  480 000 Betalings aan krediteure 520 000 Indien 600 000 -- Kontantaankope Nov Diverse uitgawes 22 500  20 700 Lone en salarisse  200 000  256 000 Advertensies  33 000 0 Terugbetaling van lening  36 000 2 punte indien korrekte syfer Enige syfer in verkeerde kolom Rente op lening  3 780  3 510 Totale betalings 935 280 874 210 Surplus (tekort) Bewerking 26 745  129 765 Beginsaldo van bank (56 000)  (29 255) Eindsaldo van bank Bewerking (29 255)  100 510 25 Oortollige / Vreemde inskrywings -1 per item (maks – 3) vir Advertensies vir Des, oninbare skulde, korting, waardevermindering 5.2 SLEEPEZI BEDDENS (EDMS.) BPK. 5.2.1 Bereken die persentasie verhoging in die bedrag wat vir salarisse en lone vir Oktober 2015 begroot is. 1 800 x 100 = 6%  % teken nie hier nodig nie 30 000 1 Behoort die werknemers hiermee tevrede te wees? Verduidelik. Ja / Nee – vergelyk met inflasiekoers / vergelyk met direkteursfooie  3 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 13 DBE/November 2015 NSS – Memorandum 5.2.2 Die finansiële direkteur is tevrede met die werk wat die boekhouer en interne ouditeur doen. Identifiseer 'n uitgawe wat aandui dat hy reg is. Ouditfooie  Verduidelik jou antwoord. Enige geldige verduideliking Deelpunte vir gedeeltelike antwoorde Die ouditfooie is baie laer as verwag wat beteken dat hulle minder tyd aan die oudit spandeer het / die boeke in orde is.  Verwagte antwoorde vir 1 punt: Ouditfooie laer as wat verwag is 3 5.2.3 Lewer kommentaar op hoe die nuwe mededinger die verkope van Sleepezi Beddens beïnvloed het. Verskaf syfers. Kommentaar  Bedrae  Kontantverkope is 'n ¼ van die begrote bedrag Kontantverkope geprojeteer as R1,2 m terwyl dit werklik R300 000 was Kontantverkope vir Oktober was R1,28 m en het tot R300 000 in Oktober gedaal Begrote kontantverkope is 80% maar die werklike bedrag behaal is 20% Verkope het afgeneem met 60 beddens Bruto wins het afgeneem met R120 000 (R2 000 bruto wins per bed) Verkope het verminder met R400 000 Verduidelik hoe Sleepezi Beddens op hierdie probleem gereageer het. Verskaf DRIE punte. Verskaf syfers. Deelpunte vir onvolledige verduidelikigs Oorweeg ander alternatiewe opsies Hulle het kredietverkope opsetlik verhoog (R300 000 is begroot, maar R900 Punt 1 000 is op krediet verkoop). Verduideliking  Syfers  Hulle het afleweringskoste verhoog om hulle teikenmark uit te brei / om Punt 2 naverkoop diens te verbeter. R150 000 is begroot, maar R168 000 is gespandeer, 12% verhoging) Verduideliking  Syfers  Hulle het R40 000 op advertensies spandeer (die begroting was R10 000, Punt 3 300% verhoging). / Direkteursfooie het afgeneem om advertensies te finansier R30 000. Verduideliking  Syfers  13 5.2.4 Lewer kommentaar op die kontantsaldo's. Verskaf syfers. Enige geldige opmerking  Syfer(s) Verwagte antwoorde: Teleurstellend / hulle het ‘n eindsaldo van R335 000 verwag Die werklike bedrag is 'n oortrokke bankrekening van R210 000 ('n verskil van R545 000). Werklike saldo vir Sept is R230 000 terwyl Okt ‘n oortrokke bankrekening van R210 000 toon (Verskil R440 000). Verduidelik hoe die direkteure die kontantsaldo's in die toekoms kan verbeter Verduidelik TWEE punte. Enige geldige opmerking   Ken deelpute toe vir onvolledige antwoorde Verwagte antwoorde vir 2 punte: Moedig debiteure aan om vinniger te betaal Hef klante vir aflewerings Onderhandel met krediteure vir lange Neem 'n lening uit (om die oortrokke bank afbetalingstydperke en rente te verminder) Verhoog kapitaal / reik meer aandele uit Verminder winsopslag om verkope te vermeerder Skuif na goedkoper perseel Ondersoek alternatiewe inkomste bv. kommissie Verwagte antwoorde vir 1 punt: Verminder uitgawes / verhoog inkomste / verminder huur / verhoog verkope 6 TOTALE PUNTE 50 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 14 DBE/November 2015 NSS – Memorandum VRAAG 6 6.1 SNAZZY HANDSAKKE PRODUKSIEKOSTESTAAT OP 30 SEPTEMBER 2015 *Moet in korrekte afdeling wees / Aanvaar afkortings Vreemde items -1 (maks -2) bv. VVK (219 200) & AK (380 000) Indien kategorië verkeerd geplaas is, penaliseer op punt vir besonderhede maar R sien bewerking na Sal ook metode punt op primêre koste verloor * Direkte materiaalkoste (976 000 – 17 000 ) 959 000  Een deel korrek * Direkte arbeidskoste 1 punt vir finale korrekte antwoord 755 000  Primêre koste Bewerking DMK + DAK 1 714 000  * Fabrieksbokoste 14 720 (4 punte) (442 080 – 20 800 + 2 560  + 8 320  + 1 920 + 1 920) 436 000  12 800 (3 punte) Een deel korrek Produksiekoste Bewerking een deel korrek 2 150 000  Goedere-in-bewerking (1 Oktober 2014) Bewerking 74 000  Bewerking 2 224 000  Goedere-in-bewerking (30 September 2015) (36 500)  Bewerking TKP – sub-totaa, Ignoreer hakiesl Totale koste van klaarprodukte geproduseer 2 187 500  21 6.2 HEALTHY LIFESTYLE KOOKWARE 6.2.1 Bereken die veranderlike koste per eenheid vir 2015. 2 160 000 / 27 000  =R 80  een deel korrek 3 Bereken die gelykbreekpunt vir 2015. Sien bo 2 850 000  / R175  – R80 = 30 000 eenhede  een deel korrek R95 - 2 punte 5 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Rekeningkunde 15 DBE/November 2015 NSS – Memorandum 6.2.2 Verduidelik waarom die eienaar oor die gelykbreekpunt en die vlak van vervaardiging bekommerd moet wees. Verskaf TWEE punte. Verskaf syfers. Daar moet ‘n verduideliking wees in elke geval Huidige produksie van 27 000 is minder as die Punt 1 gelykbreekpunt van 30 000 eenhede sien 6.2.1 Syfers  Verduideliking  Lae vlak van produksie / Afname in die hoeveelheid/vlak van Punt 2 produksie van 32 000 eenhede in 2014 na 27 000 in 2015. Syfers  Verduideliking  GBP vermeerder van 28 000 na 30 000 eenhede sien 6.2.1 – OF moet meet eenhede produseer om gelyk te breek 4 6.2.3 Identifiseer EEN ander probleem met betrekking tot hierdie onderneming. Verskaf syfer(s). Syfers  Probleem  Aanvaar geldige alternatiewe • Toename in Veranderlike koste/eenheid van R65 tot R80 / toename in Vaste koste van R190 000 / 'n afname in die omset met R235 000 • 'n Klein persentasie verhoging in die verkoopsprys (9,4%) is nie voldoende om die kostes te dek nie. Moeilik om in die mark met potte te kompeteer. • Verkoopprys van R175 is hoër as die R170 van die mededinger. Moeilik om in die potte mark te kompeteer • Verlies gemaak in 2015: 4 725 000 – (2 850 000 + 2 160 000) = (285 000) 2 TOTALE PUNTE 35 TOTAAL: 300 Kopiereg voorbehou