Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
KEREITI 12
LOETSE 2024
ACCOUNTING P1
TATAISO YA HO TSHWAYA
MATSHWAO: 150
PORINSEPOLE YA HO TSHWAYA:
1. Ka ntle le ha e ba ho hlalositshwe tataisong ya ho tshwaya, kahlolong ya ho kenya di aetheme tse sa hlokohaleng, e
kaetswa ha mohlahlubua a sa lahlehelwe ke matshwao ho potsong ya aetheme eo (hahona kahlolo ha o beile
aetheme moo ho sa tlamehang) ha ho ahlolwe ha bedi.
2. Kahlolo ya ho ngola moo o sa tlamehang kappa presenthe (motlala details) dia etswa ha feela mohlahlobua a fumana
matshwao ho palo ya aetheme eo.
3. Fana ka matshwao ohle ha karabo e nepahetse. Ha karabo e sa nepahala, koreka mosebetsi o bontshitsweng.
4. Ha lenane la pre-adjustment le bontshitswe e le karabo, fan aka matshwao a sa fellang ho lenane leo (e seng letshwao
la methote la karabo). ELAHLOKO: haeba lenane le hlalositswe ho tataiso ya ho tshwaya ho khomponente ya
mosebetsi, tsena ha dia fupara methote wa ho tshwaya le ho karabo.
5. Ka hantle le ha eba ho hlalositswe, positive kapo negative effect ya lenane lefe le tlameha ho elwahloko ha ho fanwa
ka matshwao, ha e ba ha hona letswao la + kappa la – kappa ho fanwe kaborakete, nka ka hore lenane le positive.
6. Moo ho hlalositshweng ho ka fanwa ka karolo ya matshwao ho fana ka phapang pakeng tsa boleng ba karabo ya
bahlahlubua .
7. Ebang moithuti a fane ka dikarabo tse fetang tseneng dibatleha, hlahloba dikarabo kaofela o fe moithuti
monyetla. Hlao e ka etsahala ho foreign entries e bang moithuti o fumana matshwao kaofela potsong (max
– 2per Q)
8. Moo ho etsuwang kahlolo, matshwao a potso ya sekeshene e k eke ya e ba final negative.
9. Moo ho fanweng ka matshwao a opareishene, motshwai o tlameha ho sheba boleng ba karabo.
10. Opareishene e bolela 'sheba opareisheng'. 'karolo ya matshwao e le nnge e nepahetseng' e bolela opareishene le
karolo e le nngwe e nepahetseng . ELA HLOKO: shepa opareishene e hlmeha ho ba +, -, x, ÷, kapo jwalo ka tataisong
ya ho tshwaya.
11. dikhalkhuleishining, se ka fana ka matshwao a mosebetsi e bang numerator le denominator di fapakantshwe –
ontse o etsa jwalo le ho direishiyo.
12. Ha o fana ka matshwao a methote etsa bonnete bahore mohlahlubuya ha a fumane matshwao kaofela aethemong
e sa nepahalang mofe karalo. Bontsha ka .
13. Hlokomela ho mohlahlubua a fana ka karabo e nepahetseng ka tsela enngwe e siyo ho tataiso ya ho tshwaya. Ela
hloko ho tshwaela ha nngwe ho ka fana ka phapang ta di aspects.
14. Codes: f foreign aetheme; p = placement/ presentation
Tataiso ena e na le maqephe a 12
Hosted by www.ecexams.co.za.
Skip to contentAll 2024 papers 





View all/Accounting--8f42a6a4-9593-4d36-86b1-d890dd1bb1bf/v1-7ebed0bf15d1af4a152e/card.webp)





Accounting Grade 12 P1 Eastern Cape Prelim 2024 Memo
Grade 12 Accounting Paper 1 memorandum from the Eastern Cape Prelim Exam 2024 (Sesotho), 10 pages. Read online or download the free PDF.
Accounting · Grade 12 · Eastern Cape Prelim Exam · 2024 · sesotho. Memorandum, 10 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Accounting
- Grade
- Grade 12
- Language
- Sesotho
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2024
- Exam period
- Eastern Cape Prelim Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 10
- File size
- 595.8 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 10
This exam
Questions in this paper
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
2 ACCOUNTING P1 (EC/LOETSE 2024)
POTSO YA 1
1.1 Khaletjhuleitha value ya setoko se utswitseng
DITSHEBETSO ANSWER
35 000 ✓ x 100/80 ✓ 43 750
*Karolo e
nepahetseng
3
1.2 Statement sa comprehensive income sa mafelo a selemo ka di 30 June
2024
Sales (15 660 000 ✓ x 175/100 ✓) – 216 000 ✓ 27 189 000 *
Cost of sales (15 660 000)
Gross profit Sales-COS 11 529 000
Other income
Commission income (626 400 + 22 500 ✓✓) 648 900 *
Rent income (98 500 ✓ + 9 130 ✓✓) 107 630 *
Provision for bad debts adjustment (2 355 ‒ 1 975) 380 ✓
Gross operating income
Operating expenses
Salaries and Wages
Depreciation
Sundry expenses
Audit fees (81 000 + 9 500) 90 500
Directors fees (450 000 ✓ + 562 500 ✓✓) 1 012 500 *
Advertising (36 000 ✓ – 6 000 ✓) 30 000 *
Loss due to theft (43 750 – 35 000) OR (35 000 x 20/80) 8 750
see 1.1
Operating profit
Interest income
Profit before interest expense
Interest expense (120 100)
Profit before tax (560 000 x 100/28) OR (1 440 000 + 560 000) 2 000 000
Income tax (300 000 + 200 000 + 60 000) (560 000) ✓✓
Net profit after tax (2 000 000 – 560 000) OR (560 000 x 72/28) 1 440 000
*Karolo e nepahetseng
1 F foreign items max -2
-1 P presentation 29
Ha o a dumellwa ho kopa Ka kopo phetla
Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com
(EC/LOETSE 2024) ACCOUNTING P1 3
1.3 Statement sa Financial Position ka di 30 June 2024
ASSETS
NON-CURRENT ASSETS
Fixed assets
Investment: Fixed deposit
CURRENT ASSETS (3 321 300 x 1,3) 4 317 690 *
Sheba 1.1
Inventories (2 195 550 – 43 750 ) 2 151 800 *
Trade and other receivables 533 455 *
sheba Rent Income sheba advertising sheba Commission
Income
(495 000 + 2 800 ✓ - 1 975 ✓ + 9 130 + 6 000 + 22 500 )
Cash and cash equivalents balanseng figure 1 632 435
TOTAL ASSETS
EQUITY AND LIABILITIES
SHAREHOLDERS’ EQUITY (3 000 000 x 675/100) 20 250 000 ✓
Ordinary share capital 19 650 000
Retained income SHE-OSC 600 000
NON-CURRENT LIABILITIES 1 127 300
Loan (1 304 000 ✓ – 176 700 ✓✓) 1 127 300 *
CURRENT LIABILITIES 3 321 300 *
opereishene
Trade and other payables
sheba Audit fees Sheba Directors fees 1 104 600 *
(529 800 + 2 800 ✓ + 9 500 + 562 500 )
SARS: Income tax 60 000
Current portion of loan sheba NCL 176 700
Shareholders for dividends 1 980 000 ✓
TOTAL EQUITY AND LIABILITIES
23
1 F foreign items max -2 *Karolo e
-1 P presentation
nepahetseng
PALO YOHLE 55
Ha o a dumellwa ho kopa Ka kopo phetla
Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com
4 ACCOUNTING P1 (EC/LOETSE 2024)
POTSO YA 2
2.1 Khaletjhuleitha difinancial indicators tse latelang:
2.1.1 Debt-equity ratio
DITSHEBETSO KARABO
1 294 000 ✓: 12 624 400 ✓ 0,1 : 1 3
Karolo e nepahetseng
2.1.2 Earnings per share
DITSHEBETSO KARABO
1 022 000 ✓ x 100 135,9 cents
752 000 ✓✓ Karolo e nepahetseng
4
2.1.3 Dividend pay-out rate (%)
DITSHEBETSO KARABO
(20 + 25) letshwao le le leng
45 ✓ x 100 33,1%
135,9 Karolo e nepahetseng
3
2.1.4 % return on average equity (ROSHE)
DITSHEBETSO KARABO
1 022 000 ✓ X100
½ ✓ (12 624 400 ✓ + 9 319 200 ✓) 9,3%
10 971 800 matshwao amabedi Karolo e nepahetseng 5
2.2 Retained Income note
Balance on 1 May 2023 1 300 300
Net profit after tax 1 022 000
Shares repurchased (28 000 x 15/100) OR (32 200 - (4 200) ✓
28 000)
Dividends Interim + final div (456 000)
Interim (1 340 000 x 0,2) 268 000 ✓
Final 188 000 ✓
Balance on 30 April 2024 1 862 100
Sheba opereishene ho tloha ho dimo, o tlameha ho subtractha SBB le OSD
7
2.3 Change in Trade and other receivables
DITSHEBETSO KARABO
558 800 ✓✓– 426 800 (132 000)
Karolo e nepahetseng
Bontsha/hlalosa outflow 4
Ha o a dumellwa ho kopa Ka kopo phetla
Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com
(EC/LOETSE 2024) ACCOUNTING P1 5
2.4 2.4.1 Taxation paid
DITSHEBETSO KARABO
- 438 000 ✓✓ + 32 600 ✓ ‒ 9 900 ✓ (415 300)
Karolo e nepahetseng
OR
438 000 - 32 600 + 9 900
matshwao two letshwao one letshwao one
DIsign di ka reveswa 5
2.4.2 Proceeds from sale of fixed assets
DITSHEBETSO KARABO
11 434 000✓ + 190 900✓ ‒ 1 702 000✓ ‒ 9 890 600 ✓
32 300
KAPA Karolo e nepahetseng
9 890 600 + 1 702 000 ‒ 190 900 ‒ 11 434 000
Letshwao one Letshwao one letshwao one Letshwao one
Digns di ka reveswa 5
2.5 Net change in cash and cash equivalents (396 500)
Karolo e nepahetseng
Cash (balance at the beginning of the year) 85 300 ✓
Cash (balance at the end of the year) (311 200) ✓✓
7 800 ‒ 319 000
4
PALO YOHLE 40
Ha o a dumellwa ho kopa Ka kopo phetla
Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com
6 ACCOUNTING P1 (EC/LOETSE 2024)
POTSO YA 3
3.1 3.1.1 B ✓
3.1.2 C ✓
3.1.3 D ✓
3.1.4 A ✓ 4
3.2 Qotsa o be ohlalose difinancial indicatorse tse PEDI tse bontshang ho re
khampane e manager diexpenses hantle haholo.
Financial indicators ✓ ✓ difigure le trends ✓ ✓
• % operating expenses on sales decreased ho tloha ho 23,2% ho ya ho
21,6%.
• % operating profit on sales increased ho tloha ho 19% ho ya ho 21%.
4
3.3 Fana ka maano le mehopolo eo khampane e ka e sebedisang ho
matlafatsa net working capital. Qotsa difinancial indicatorse tse PEDI.
Financial indicator le difigure ✓ ✓ mokgwa o le MONG ho karabo kang ✓✓ ✓✓
Financial indicator le difigure Maano
• Acid-test ratio decreased ho tloha Papatso ho fokotsa setoko / ho
ho matlafatswe papatso haholo /ho
1,3 : 1 ho ya ho 0,6 : 1 fokotswe selling prices ho increase
disales.
• Average debtors’ collection period Fana ka nyehlisetso ho ba patalang ka
increased ho tloha ho 29 ho ya ho nako /tjhatjha intereste ho ba patalang
42 days. ka mora nako/ba hopotse ka melaetsa
/ isa melato ya kgale ho attorneys ho o 6
collecthela.
3.4 Tshwaela ka hore khampane e sebedisa loane ka tsela e lokileng. Qotsa
financial indicator e le NNGWE e nang le manane le ditrend.
Financial indicator ✓le manane ✓ tshwaela ka gearing e tlameha ho cover positive gearing le
papiso le interest on loans. ✓✓
• ROTCE decreased ho tloha ho 20,3% ho ya ho 19,8%, empa e ntse e le ka
hodimo ho interest on loan ya 13%.
• Besinese e positively geared / e sebedisa diloan hantle. 4
Debt-equity ratio ya khampanene e decreasitse ho tloha ho 0,8 : 1 ho ya
ho 0,6 : 1. Hlalosa mabaka a MABEDI a ka etsang ho re hona e be lebaka
le entseng phethoho ena.
Fana ka dipoente tse PEDI ✓✓ ✓✓
• Thekiso ya dishare tse ntjha.
• Loan epatetsweng. 4
Ha o a dumellwa ho kopa Ka kopo phetla
Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com
(EC/LOETSE 2024) ACCOUNTING P1 7
3.5 Tshwaela ka dividend pay-out-policy ya khampane. Fana ka mabaka a
MABEDI hobaneng didirectors di nkile qeto ya ho tjhentjha policy ka 2024.
Tshwaelo ka didividende pay-out rate (DPR) le manane le trends ✓✓ mabaka a MABEDI ✓✓
Tshwaela:
• DPR increased ho tloha ho 51% ho ya ho 103% ka 52% dipointe/ ka 102%.
Mabaka:
• Ho kgotsofatsa dishareholderse (ba dule ba thabile)
• Ha hona dipolane ho hodisa businese
• Tjhelete e neng e bolokuwe e sebedisitswe ho patala didividend tsa selemo
sena/ho sebedisitswe tjhelete e neng e tlamehile ho sebedisetswa ho hodisa
besenese. 4
Hlalosa e be dishareholderse di tlameha ho kgotsofalla seo ba
sefumanang ho investment ya bona khampane. Qotsa financial indicator e
le NNGWE e be le manane, tlhalosong ya hao.
Financial indicator le trends le difigurese ✓ papiso ho interest le alternative investment ✓✓
Dishareholderse di tlameha ho kgotsofala hobane:
• % Return on shareholders’ equity (ROSHE) increased ho tloha 11% hoya ho
12,8%
• ROSHE e ka hodimo ho interest ho alternative investment ya 8% / ka 4,8%
ya dipointe 4
Khaletjhuleitha didividends tse fumanweng ke motswalle wa hao ya
ounang dishare tse 40 000 khampaneng ka di 28 February 2024.
40 000 x 72/100 = 28 800 ✓ letshwao one ha e ba ho teng moo a nepileng 2
Ha o a dumellwa ho kopa Ka kopo phetla
Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com
8 ACCOUNTING P1 (EC/LOETSE 2024)
3.6 CEO o batla ho rekisa dishare tse 60 000 a di busetsa morao ho khampane a
ka 1 250 cente share ka nngwe ka di 29 February 2024. Jwalo ka
shareholder khampaneng, o ka nka bohato bofe tlasa qeto ee? Hlalosa o be
o qotse financial indicator e le NNGWE.
Financial indicator e nang le figures ✓✓tlhaloso ka hore e ne e le poraese e fihlelehang✓✓
Financial indicator e nang le figurese:
Repurchase price e bapiswe le NAV – e ka hodimo ho NAV ya 950c ka 300c /
32%
KAPA
Repurchase price e bapiswe le MP – e ka hodimo ho MP ya 934c ka 316c / 34%
Tlhaloso:
• Repurchase price e hodimo ha e bapiswa le NAV/MP considered to be unfair.
• CEO o sebedisa maemo a hae ho benefita ka tsela e sa lokang ho khampane.
• CEO e beha khampane maemong a mabe a ditjhelete finances .
• Shares di bonahala di sena thahasello ho ba MP e ka tlase ho NAV.
4
3.7 Khaletjhuleitha lenane la dishare tseo e bang John Khan o di rekile ho
dishare tse ntjha tse 250 000 ho tse rekisitsweng ka di 1 February 2024 ho
dula a bolokile majorete seteitase sa hae.
(650 000 + 250 000 = 900 000 x 50.1%) (650 000 x 51% = 331 500)
= 450 900 ✓ – 331 500 ✓
= 119 400 shares karolo e nepahetseng
4
PALO YOHLE 40
Ha o a dumellwa ho kopa Ka kopo phetla
Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com
(EC/LOETSE 2024) ACCOUNTING P1 9
POTSO YA 4
4.1 Hlalosa hobaneng Nicole Ltd e hloka disservice tsa internal le external
auditorse ka bobedi.
Poente e le NNGWE ho karabo kang ✓✓ ✓✓
Matshwao a karolo bakeng sa dikarabo tse sa fellangkapa tse sa hlakang
• Internal auditor: o setapa/implementa/hlokomedisa ka internal control
porosese e tsamayelane le direquiremente tsa external auditing/ audits
financial statemente internally pele ho external audit. Hosheba ha ho
prephereswa hwa difinancial statemente.
• External auditor: e bontsha maikutlo a se nang khenthollo bonnete ba
difinancial statemente/ netefatsa ho re difinancial statemente tsa khampane
di etsuwa ho ya ka diGAAP le IFRS/ e matlafatsa bitshepo ba
dishareholderse ho difinancial statemente/e bontsha botshepehi 4
4.2 Bontsha o be o hlalose accounting porenciple e violethuweng ke
didirectorse tsa Nicole Ltd ha ba hlokomela revnue ha ho qala
diaccounting periode.
GAAP ✓ tlhaloso e tsamayelanang le principle e nepahetseng✓
• Matching principle – income le diexpenses tsa monongwaha di tlameha ho
tsamaelana ho financial period. 2
4.3 Hlalosa ho re ke eng corporate governance e bile ke hobaneng CEO ya
mehleng , Peter Moore a sa itshwara ho ya ka molawana ona wa King
Code.
Tlhaloso ya corporate governance ✓✓
Tshwaelo ka hore CEO ha e ya itshwara ka ho ya ka molawo wa Kin g Code ✓✓
Matshwao a karolo bakeng sa dikarabo tse sa fellangkapa tse sa hlakang
• Ke tsela e ntle ya ho tshwara khampane le ho inehela ho laoleng khampane
/ho latela melawo kapa dipehelo ho tshireletsa boleng ba dishareholderse
le basebetse bohle/ boleng le molawo wa ho tsamaisa khampane.
• CEO e sebedisa maemo ho disadvantage khampane ka ditjhelete(ho re ho
une yena) /ho ithuisa ka ditjhelete tsa khampane / conflict ya interests.
4
Ha o a dumellwa ho kopa Ka kopo phetla
Hosted by www.ecexams.co.za.
Downloaded from hlayiso.com
10 ACCOUNTING P1 (EC/LOETSE 2024)
4.4 Ke mofuta o feng wa audit repote oo Nicole Ltd ao fumaneng ka 2023?
Fana ka lebaka la karabo ya hao.
Mofuta o nepahetseng wa audit report e kgethilweng ✓ lebaka (e tlameha ho tamayelana le
mofuta o nepahetseng wa audit report) ✓✓
Matshwao a karolo bakeng sa dikarabo tse sa fellangkapa tse sa hlakang
• Disclaimer ya opinion – auditorse ha di kgone ho ntsha audit opinion / ba
ha na ho ntsha audit opinion / ha ba kgone ho ntsha maikutlo a bona ka
bonnete ba Financial Statements. 3
4.5 Jwalo ka shareholder khamphaneng , ke e feng tjantjello eo o ka bang le
yona mabapi le se etsahetseng? Fana ka dintlha tse PEDI.
Le hoba ke efeng fana ka PEDI✓ ✓
Matshwao a karolo bakeng sa dikarabo tse sa fellangkapa tse sa hlakang
• Seriti sa khampane se tla theoha/ seteithase se tla lahleha.
• Price ya dishare e tla theoha ho JSE.
• Dishareholderse di tlaba mathatengo a ho lahlehelwa ke investmente ka
lebaka la frote .
• Directors di tla tobana le molawo wa kgalemo.
• Tahlehelo ya boitshepi ho didirectorse
• Ba ka nna ba se voutelwe ofiseng.
• Khampane e tla e kgutlisa jwang tjhelete e lahlehileng.
2
PALO YOHLE 150
Ha o a dumellwa ho kopa Ka kopo phetla
Hosted by www.ecexams.co.za.
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
Accounting Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2021 QP (Sesotho)

Question paper
Accounting Grade 12 P1 November 2024 NSC QP (Eng)

Question paper
Accounting Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2021 QP (Sesotho)

Addendum
Accounting Grade 12 P1 NSC November 2023 Addendum (English)

Question paper
Accounting Grade 12 P1 NSC November 2023 QP (Eng)

Addendum
Accounting Grade 12 Paper 1 KZN Prelim 2022 Addendum
More from Grade 12 Accounting
/Accounting--8f42a6a4-9593-4d36-86b1-d890dd1bb1bf/v1-7ebed0bf15d1af4a152e/card.webp)
Study guide
Accounting

Addendum
Accounting Grade 12 Paper 2 KZN June 2025 Addendum

Question paper
Accounting Grade 12 Paper 2 KZN Prelim 2023 Question Paper

Addendum
Accounting Grade 12 Paper 2 MP Prelim 2023 Addendum

Question paper and memo
Accounting Grade 12 NW March 2023 Paper & Memo

Question paper and memo