Consumer Studies Grade 11 Eastern Cape November 2017 QP

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 11 NOVEMBER 2017 VERBRUIKERSTUDIES PUNTE: 200 TYD: 3 uur *ICNSTA* Hierdie vraestel bestaan uit 16 bladsye.

Downloaded from hlayiso.com 2 VERBRUIKERSTUDIES (EC/NOVEMBER 2017) INSTRUKSIES EN INLIGTING 1. Hierdie vraestel bestaan uit SES vrae. AFDELING PUNTE TYD (mins.) VRAAG 1: Kortvrae (Alle onderwerpe) 40 20 VRAAG 2: Die Verbruiker 30 30 VRAAG 3: Voedsel en Voeding 40 40 VRAAG 4: Kleding 30 30 VRAAG 5: Behuising 30 30 VRAAG 6: Entrepreneurskap 30 30 TOTAAL 200 180 2. Alle vrae is VERPLIGTEND en moet beantwoord word in die ANTWOORDEBOEK. 3. Nommer die antwoorde korrek volgens die nommeringstelsel wat in hierdie vraestel gebruik is. 4. Begin ELKE vraag op ʼn NUWE bladsy. 5. Jy mag ʼn sakrekenaar gebruik. 6. Skryf slegs in swart of blou ink. 7. Gee aandag aan spelling en sinskonstruksie. 8. Skryf netjies en leesbaar. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2017) VERBRUIKERSTUDIES 3 VRAAG 1: KORTVRAE 1.1 Verskeie opsies word gegee as moontlike antwoorde vir die volgende vrae. Kies die antwoord en skryf slegs die korrekte letter (A–D) langs die vraagnommer (1.1.1–1.1.20) in die ANTWOORDEBOEK, byvoorbeeld 1.1.21 D. 1.1.1 Die … kollekteer inligting i.v.m. persone wat nie hul skuld betaal nie. A Kredietburo B Nasionale Kredietreguleerder C Verbruikerstribunaal D Verbruikersforum (1) 1.1.2 Die verbruiker ontvang slegs die goedere nadat die volle bedrag daarvoor betaal is. A Winkelrekening B Bêrekoop C Kredietkaart D Krediet (1) 1.1.3 Identifiseer EEN voordeel deur ’n huishoudelike begroting te gebruik. A ’n Persoon ontvang rente omdat hy skuld het B Dit help jou om die geld wat jy spandeer te kontroleer C Dit laat jou toe om te koop wat jy wil hê D ’n Persoon kom in aanmerking vir ’n toelaag (1) 1.1.4 … is ’n voorbeeld van ’n krediettransaksie: A Bêrekoop B Debietkaart C Tjek D Posorder (1) 1.1.5 Watter nutriënt bevat meer kilojoules per gram? A Vette B Proteïene C Koolhidrate D Vitamiene (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 4 VERBRUIKERSTUDIES (EC/NOVEMBER 2017) 1.1.6 Die eet van voldoende groen blaargroentes en volgraan ontbyte sal … voorkom. A anemie B pellagra C skeurbuik D ragitis (1) 1.1.7 Identifiseer die mikroörganisme wat hoë temperature kan weerstaan. A Gis B Muf C Bakterieë D Ensieme (1) 1.1.8 Wanneer gekontamineerde voedsel drup of spat op ander voedsel, word dit … genoem. A chemiese kontaminasie B kruiskontaminasie C natuurlike kontaminasie D fisiese kontaminasie (1) 1.1.9 Hoeveel sekondêre kleure is daar op die kleurwiel? A Vyf B Ses C Drie D Vier (1) 1.1.10 Die ontwerp bestaan uit verskillende voorwerpe wat in ’n sirkel om ’n sentrale punt gerangskik is. A Simmetriese balans B Asimmetriese balans C Straling D Radiale balans (1) 1.1.11 Daar is ’n geleidelike verandering in grootte van groot na klein. A Progressie B Afwisseling C Herhaling D Aanhoudend (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2017) VERBRUIKERSTUDIES 5 1.1.12 Komplekse veelkleurige ontwerpe in die tekstielstof ingeweef met gekleurde inslag en wit skeringsdrade. A Dobbie-weef B Jacquard-weef C Mandjie-weef D Keper-weef (1) 1.1.13 Sanforisering is ’n proses wat … A frummeling verminder. B statiese elektrisiteit opwek. C tekstielstof kreukeltraag maak. D keer dat kledingstowwe krimp tydens die wasproses. (1) 1.1.14 Wol word dikwels gebruik vir stoffeerwerk omdat dit … A vuilheid weerstaan en liggewig is. B verswak in sonlig en kreukel maklik. C kleurvas en maklik is om te was. D redelik sterk en vlam weerstand. (1) 1.1.15 Wanneer ’n kleedstof met ’n krimp afwerking afgewerk is beteken dit dat … A voorkom krimping van meer as 1% wanneer versorging instruksies gevolg word. B sal nie krimp nie. C sal verhoed dat kleedstof rek D voorkom krimping van meer as 5% wanneer die versorging instruksies gevolg word. (1) 1.1.16 Prys in die markmengsel sluit in … A kliënte ruil hul geld vir wat hulle wil hê. B die prys is hoër as die mark se prys wat hulle wil hê. C onderprysing wat die goedkoopste is. D mark afskakeling benadering. (1) 1.1.17 ’n Persoon wat oor die vermoë beskik om ’n besigheidsgeleentheid sien en die moed het om ’n geleentheid in ’n suksesvolle besigheid te omskep is ’n … A bemarker. B finansiële bestuurder. C entrepreneur. D besigheidsbestuurder. (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 6 VERBRUIKERSTUDIES (EC/NOVEMBER 2017) 1.1.18 … wys die spesifieke eienskappe op ’n etiket. A Logo’s B Handelsname C Embleme D Replikas (1) 1.1.19 ’n Groep mense met gemeenskaplike behoeftes en belangstellings is ’n … A organisasie. B produsent. C teikenmark. D veldwerker. (1) 1.1.20 Die … is die bedrag wat by die kosprys van goedere gevoeg is om oorhoofse koste te dek en ’n wins te maak. A produksiekoste B eenheidsprys C winsmarge D voorbereidingskoste (1) 1.2 Kies ’n kategorie uitgawe in KOLOM A wat by ’n voorbeeld van die uitgawes in KOLOM B pas. Skryf slegs die letter (A–F) langs die vraagnommer (1.2.1–1.2.5) in die ANTWOORDEBOEK, byvoorbeeld 1.2.6 G. KOLOM A KOLOM B Kategorie van uitgawes Voorbeeld van tipe uitgawes 1.2.1 Paaiemente op huislening A Spaarrekening 1.2.2 Selfoonrekening B Opsionele rekening 1.2.3 Verjaarsdaggeskenk C Vaste uitgawes 1.2.4 Vervanging van ’n D Tydelike uitgawes beskadigde wiel 1.2.5 Geld wat rente verdien E Veranderlike uitgawes oor ’n tydperk F Nooduitgawes (5 x 1) (5) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2017) VERBRUIKERSTUDIES 7 1.3 Kies die nutriënt in KOLOM A wat by die gebrek in KOLOM B pas. Skryf slegs die letter (A–H) langs die vraagnommer (1.3.1–1.3.5) in die ANTWOORDEBOEK. KOLOM A KOLOM B Nutriënte Gebrek 1.3.1 Vitamien A A Lae weerstand teen infeksie 1.3.2 Vesel B Kwasjiorkor 1.3.3 Yster C Ragitis 1.3.4 Proteïen D Hardlywigheid 1.3.5 Vitamien D E Gebrek aan energie F Spierkrampe G Skildklier H Nagblindheid (5 x 1) (5) 1.4 Gee EEN woord vir elk van die onderstaande beskrywings. Skryf slegs die korrekte woord langs die vraagnommer (1.4.1–1.4.6) in die ANTWOORDEBOEK neer. 1.4.1 Die logo wat vertoon word op produkte wat in Suid-Afrika vervaardig is. 1.4.2 Die koste van goedere vermeerder en die waarde van geld verminder oor ʼn sekere tydperk. 1.4.3 Die skaaltekening van al die vertrekke in ʼn gebou. 1.4.4 Die natuurlike pad wat mense gebruik om ʼn vertrek binne en uit te gaan. 1.4.5 Dit gebeur wanneer ongewenste items in aanraking kom met voedsel of binne-in voedsel beland. 1.4.6 Die term gebruik wanneer wit by ʼn ander kleur gevoeg word. (6 x 1) (6) 1.5 Identifiseer VIER riglyne vir meubelrangskikking uit die onderstaande lys en skryf slegs die letters (A–G) in jou ANTWOORDEBOEK neer. A Moenie die vertrekke beknop nie. B Verkeersvloei moet nie geblokkeer word nie. C Voldoende beligting. D Gebruik meubels wat pas by die grootte van die kamer. E Verhoog die watt van gloeilampe. F Laat genoeg spasie vir vrye beweging toe. G Plaas klein meubelstukke teen die muur. (4 x 1) (4) [40] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 8 VERBRUIKERSTUDIES (EC/NOVEMBER 2017) VRAAG 2: DIE VERBRUIKER 2.1 Lys DRIE voordele en nadele deur gebruik te maak van debietkaarte in aankope. Tabuleer jou antwoord soos volg: Voordele Nadele (3) (3) (6) 2.2 Noem DRIE aftrekkings wat deur werkgewers se bruto salaris afgetrek word. (3) 2.3 Lees die onderstaande gevallestudie en beantwoord en beantwoord die vrae wat volg. Mnr. Prince het sy huis opgegradeer. Hy wou nuwe meubels op krediet koop, om die nuwe slaapkamer te meubeleer by ʼn meubelwinkel in sy plaaslike gemeenskap. Sy aansoek was sonder verduideliking afgekeur. 2.3.1 Verduidelik mnr. Prince se verbruikersregte kragtens die weiering van die krediettransaksie. (3) 2.3.2 Gee TWEE redes waarom mnr. Prince sy klag direk aan die Nasionale Verbruikerstribunaal moet rig. (2) 2.4 Skryf ʼn paragraaf aan ʼn verbruikerstydskrif vir verbruikers oor veilige maatreëls vir internetbank. (6) 2.5 Bestudeer die onderstaande begroting van Aubrey. Inkomste Uitgawes Sakgeld R200,00 Klere R150,00 Loon vir was van motors R300,00 Selfoon R200,00 Vermaak R150,00 TOTAAL A: R500,00 TOTAAL B: R500,00 R0,00 R0,00 Stel VIER maniere voor hoe om die begroting te balanseer en ook nog te spaar. (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2017) VERBRUIKERSTUDIES 9 2.6 Lees die gevallestudie en beantwoord en die vrae wat volg. Danielle het ʼn stoomyster by Bay West winkel in haar plaaslike gemeenskap gekoop. Voordat sy die yster vir die eerste keer gebruik het, het sy die instruksies gevolg. Sy het begin met die artikel wat ’n matige yster benodig. Toe sy die knoppie draai het dit afgeval. Gevolglik kon sy nie die artikel behoorlik stryk nie, want dit het ʼn warm yster vereis. Die volgende dag het sy terug na die winkel vir ʼn terugbetaling gegaan. Die winkelbestuurder het haar ʼn kennisgewing gewys dat geen goedere omgeruil of terugbetalings gemaak sal word nie. Evalueer die probleem en gee redes waarom Danielle geldige redes het vir terugbetaling. (6) [30] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 10 VERBRUIKERSTUDIES (EC/NOVEMBER 2017) VRAAG 3: VOEDSEL EN VOEDING 3.1 Definieer die volgende terme: 3.1.1 Voedselfortifikasie (2) 3.1.2 Basale metabolisme (2) 3.2 Noem TWEE voordele van borsvoeding. (2) 3.3 Bestudeer die inligting wat op die onderstaande etiket van ʼn pak aartappel- skyfies (potato chips) en beantwoord die vrae wat volg. BESTANDDELE Gehidreerde aartappels, gemodifiseerde voedsel stysel, mielie olie (corn oil) suiker, sout, soja, lesitien, fosfaat, natrium, koeksoda en dekstrose. Geen preserveermiddels. Totale vet 3 g (5%), Versadigde vette 0 g (0%). Cholesterol 0 mg (0%). Totale koolhidrate 21 g (7%), Dieetvesel 2 g (6%), Suiker 2 g, Proteïene 2 g. 3.3.1 Watter bestanddeel is die grootste persentasie teenwoordig? (1) 3.3.2 Noem die funksies van die volgende nutriënte wat in die bostaande produk gevind is. (a) Dieetvesel (1) (b) Vitamien A (1) (c) Proteïene (2) 3.3.3 Bespreek die belangrikheid van geen versadigde of transvet in die produk. (2) 3.3.4 Die produk bevat 200 mg natrium (sout). Verduidelik waarom die hoeveelheid sout in die dieet beperk moet word. (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2017) VERBRUIKERSTUDIES 11 3.4 Lees die onderstaande verslag en beantwoord die vrae wat volg. Vyftig vrywilligers is gister behandel vir voedselvergiftiging nadat hulle middagete by OBR Lodge geëet het. Sommige het gevomeer terwyl ander aan diarree gely het. ʼn Ondersoek is geloods om te bepaal watter voedsel hulle geëet het en of dit gekontamineer was, indien so hoe dit gekontamineer geraak het. 3.4.1 Lys VIER tekens om na uit te kyk in voedsel wat deur mikroörganismes gekontamineer is. (4) 3.4.2 Identifiseer, uit die verslag, TWEE simptome van voedselvergiftiging. (2) 3.4.3 Stel DRIE maniere voor hoe om die simptome van voedselvergiftiging te behandel (3) 3.4.4 Verduidelik TWEE maniere hoe voedsel fisies gekontamineer kan word. (2) 3.4.5 Bespreek VIER riglyne vir mense wat in ʼn kombuis werk om fisiese kontaminasie te voorkom. (4) 3.5 Bestudeer die onderstaande spyskaart en beantwoord die vrae wat volg. Spyskaart Aandete Vrugtekelkie (pynappel, aarbeie, veselperske) ***** Beesvleisbredie volgraan kluitjies Gestoomde spinasie Verglansde wortels ***** Malvapoeding met room 3.5.1 Verduidelik die voordele van die vrugte in die vrugtekelkie vir ʼn siek en herstellende individu. (2) 3.5.2 Analiseer die geskiktheid van die spyskaart vir ʼn persoon wat aan hoë cholesterol en anemie ly. (8) [40] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 12 VERBRUIKERSTUDIES (EC/NOVEMBER 2017) VRAAG 4: KLEDING 4.1 Verduidelik die volgende terme: 4.1.1 Primêre kleurskema (2) 4.1.2 Toon van kleur (1) 4.1.3 Waarde van kleur (2) 4.2 4.1.2 Identifiseer en noem die weef konstruksiemetode in Skets B hieronder. (2) 4.2.2 Tekstielvesels se afwerkings word gedoen om die voorkoms van materiale te verander en te verbeter. Verduidelik hoe merserisering (‘mercerising’) die voorkoms van ʼn stof verbeter. (3) 4.3 Verduidelik hoe die volgende veseleienskappe van tekstielstowwe die stof gemakliker maak om te dra. 4.3.1 Absorbeervermoë (2) 4.3.2 Elastisiteit (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2017) VERBRUIKERSTUDIES 13 4.4 Beskryf TWEE eienskappe van elk van die volgende liggaamsvorms. Tabuleer jou antwoord soos volg. (1) Liggaamsvorm Eienskappe 4.4.1 Driehoekig / A-lyn (2) 4.4.2 Uurglas (2) 4.4.3 Appel / ovaal (2) (6) 4.5 Bestudeer prente A en B en beantwoord die vrae wat volg. PRENT A PRENT B 4.5.1 Verduidelik hoe ritme by prent A waargeneem is. (2) 4.5.2 Evalueer die geskiktheid van die uitrusting in prent A vir ʼn lang en baie maer man. (5) 4.5.3 Analiseer die geskiktheid van die uitrusting in Prent B vir ʼn kort en gesette dame. (3) [30] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 14 VERBRUIKERSTUDIES (EC/NOVEMBER 2017) VRAAG 5: BEHUISING EN INTERIEUR 5.1 Verduidelik die volgende: 5.1.1 Dimensie (2) 5.1.2 Renoveer (2) 5.1.3 Psigologiese spasiebehoeftes (2) 5.2 Noem DRIE basiese sones in ’n huis. (3) 5.3 Gee DRIE tipes kunsmatige beligting. (3) 5.4 5.4.1 Vergelyk die verkeerspatrone in Vloerplanne A en B. (4) 5.4.2 Identifiseer die mees suksesvolle vloerplan. (1) VLOERPLAN A VLOERPLAN B 5.5 Lys DRIE faktore wat met die evaluering van ’n bestaande huisplan oorweeg moet word. (3) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2017) VERBRUIKERSTUDIES 15 5.6 Bespreek die geslote vloerplan onder die volgende opskrifte: 5.6.1 Verduideliking (1) 5.6.2 TWEE voordele (2) 5.6.3 EEN nadeel (1) 5.7 Lees die onderstaande scenario en beantwoord die vrae wat volg. Die Filander gesin het besluit om die stoel vir hul sitkamer te koop. Hulle het beperkte fondse en twee kinders, Sheryl-Ann is ses jaar en Taryn drie jaar. Evalueer die stoel volgens die kriteria hieronder. 5.7.1 Ekonomie (2) 5.7.2 Sterkte en duursaamheid (2) 5.7.3 Esteties (2) [30] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 16 VERBRUIKERSTUDIES (EC/NOVEMBER 2017) VRAAG 6: ENTREPRENEURSKAP 6.1 Verduidelik die volgende terme: 6.1.1 Winsmarge (2) 6.1.2 Situasie ontleding (2) 6.2 Lys DRIE faktore wat ʼn winsgewende besigheid beïnvloed. (3) 6.3 Lees die gevallestudie en beantwoord die vrae wat volg. Ingrid en haar vriend Cheryl is universiteitstudente. Hulle is beide geïnspireer deur hul liefde vir kuns en versiering van gebruikte koeldrank-plastiekbottels met krale te verkoop. Tien maande terug het hulle begin om die bottels teen ʼn mededingende prys by die plaaslike markte en taxi-staanplekke te verkoop. Hulle het hul produkte op sosiale media geadverteer. Hulle het ook self hul produkte na die verkooppunt vervoer. Bottel gratis Krale vir 500 mℓ bottel R5,00 Verpakking per bottel R5,00 Verpakkingsmateriaal R1,20 Winsgrens is 55% 6.3.1 Ingrid en Cheryl adverteer hul produkte op sosiale media. Verduidelik kortliks wat ’n bemarkingstrategie is. (2) 6.3.2 Noem en verduidelik die 4P’s van die bemarkingsmengsel wat in die gevallestudie gebruik is. (8) 6.3.3 Verduidelik TWEE oorhoofse koste uit die gevallestudie. (2) 6.3.4 Lys die VIER stadiums van die lewensiklus waardeur Ingrid en Cheryl se produk moet gaan. (4) 6.4 Bereken: 6.4.1 Die produksiekoste van EEN bottel. (2) 6.4.2 Die verkoopprys van 150 bottels. Toon alle berekeninge. (5) [30] TOTAAL: 200 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief