Downloaded from hlayiso.com
DRAMATIESE KUNSTE
RIGLYNE VIR
PRAKTIESE ASSESSERINGSTAKE
GRAAD 12
2020
Hierdie riglyne bestaan uit 46 bladsye.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Skip to contentPractical assessment task 











View all





Dramatic Arts PAT GR 12 2020 Afr
Grade 12 Dramatic Arts practical assessment task from the 2020 (Afrikaans), 46 pages. Read online or get the free PDF download.
Dramatic Arts · Grade 12 · 2020 · Afrikaans. Practical assessment task, 46 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Dramatic Arts
- Grade
- Grade 12
- Language
- Afrikaans
- Document type
- Practical assessment task
- Year
- 2020
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 46
- File size
- 962.3 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 46
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 2 DBE/PAT 2019
NSS
INHOUDSOPGAWE
1. INLEIDING 3
2. RIGLYNE VIR ONDERWYSERS 3
Algemeen 3
Doelwitte 4
Enkele idees en benaderings 4
Hoe om die PAT'e te administreer 6
Hoe om die PAT'e na te sien/te assesseer 6
Moderering van PAT'e 7
3. RIGLYNE VIR LEERDERS 9
Instruksies aan leerders 9
Praktiese assesseringstake 9
Assesserings-/Modereringsrubrieke/-instrumente 10
Afwesigheid of nie-inlewering van PAT'e 11
Vereistes vir aanbieding van PAT'e 11
Tydraamwerke 11
Verklaring van egtheid 12
4. BRONNELYS 13
5. GEVOLGTREKKING 14
STANDAARDISERING-/ASSESSERING-/TERUGVOERING-/MODERERINGS-
INSTRUMENTE: BYLAES A–R 15
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 3 DBE/PAT 2020
NSS
1. INLEIDING
Die 17 Kurrikulum-en-assesseringsbeleidsverklaring-vakke wat 'n praktiese komponent bevat,
sluit almal 'n praktiese assesseringstaak (PAT) in. Hierdie vakke is:
LANDBOU: Landboubestuurswetenskappe, Landboutegnologie
KUNS: Dansstudies, Ontwerp, Dramatiese Kunste, Musiek,
Visuele Kunste
WETENSKAPPE: Rekenaartoepassingstegnologie, Inligtingstegnologie, Tegniese
Wetenskappe
DIENSTE: Verbruikerstudies, Gasvryheidstudies, Toerisme
TEGNOLOGIE: Siviele Tegnologie, Elektriese Tegnologie,
Meganiese Tegnologie en Ingenieursgrafika- en
ontwerp
'n Praktiese assesseringstaak (PAT) is 'n verpligte komponent van die finale promosiepunt vir
alle kandidate ingeskryf vir vakke wat 'n praktiese komponent het en tel 25% (100 punte) van
die eksamenpunt aan die einde van die jaar. Die PAT word oor die eerste drie kwartale van
die skooljaar geïmplementeer. Dit word in verskillende fases of 'n reeks kleiner aktiwiteite
afgebreek wat saam die PAT opmaak. Die PAT bied leerders die geleentheid om op 'n
gereelde basis gedurende die skooljaar geassesseer te word en dit maak ook voorsiening vir
die assessering van vaardighede wat nie in 'n geskrewe formaat, bv. toetse of eksamens,
geassesseer kan word nie. Dit is dus belangrik dat skole seker maak dat al die leerders die
praktiese assesseringstake binne die toegelate tydperk voltooi om te verseker dat leerders
aan die einde van die jaar hulle uitslae ontvang. Die beplanning en uitvoering van die PAT
verskil van vak tot vak.
2. RIGLYNE VIR ONDERWYSERS
ALGEMEEN
Die Jaarlikse Assesseringsprogram vir die vak Dramatiese Kunste stipuleer dat DRIE PAT'e
vir die Skoolgebaseerde Assesseringskomponent voltooi moet word. Dit beteken EEN PAT
per kwartaal vir die eerste, tweede en derde kwartaal. Maak seker dat jy, as die onderwyser,
'n duidelike begrip van al vier Breë Onderwerpe en hulle verwante Onderwerpe het wanneer
jy die PAT'e voorberei, opstel, implementeer en nasien. Al drie PAT'e bevat twee afdelings.
AFDELING 1: GESKREWE AFDELING
Die Geskrewe Afdeling bestaan uit 'n Werkopdrag, 'n Opstel en Navorsing. Daar word van die
leerders verwag om kognitiewe en konseptuele begrip van die konsepte van die KABV- Breë
Onderwerpe en Onderwerpe, waarop die Geskrewe Afdeling gebaseer is, te demonstreer,
asook beplanning, oordenking en rekordhouvaardighede. Die Opstel, Navorsing en
Werkopdrag kan in enige van die drie kwartale gedoen word en in enige volgorde, volgens
die skool se spesifieke beplanning. Die Geskrewe Afdeling dien om leerders voor te berei vir
die Opvoerafdelings van die PAT'e.
AFDELING 2: OPVOERAFDELING
Die fokus van hierdie Opvoerafdeling is om die praktiese vaardighede en tegnieke wat in die
KABV- Breë Onderwerpe en Onderwerpe voorgeskryf is, inkrementeel en siklies te ontwikkel.
Leerders moet toegepaste bevoegdheid in die vorm van Drama-items, soos poësie,
monoloog, prosa, toneel, fisiese teater, film, ontwerp, regie en verhoogbestuur, toon.
'n Variasie in Dramatiese Vorm, Styl en Dramatiese Beweging moet getoon word – soos
voorgeskryf vir die jaareindeksamen.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 4 DBE/PAT 2020
NSS
DOELWITTE
Beide die Geskrewe en die Opvoerafdelings het die volgende doelwitte:
Maak seker dat deeglike ONDERRIG en diepgaande LEER plaasgevind het. Wees
op jou hoede vir 'n assesseringsgedrewe benadering. Berei jou lesplanne op só 'n
wyse voor dat genoeg tyd bestee word aan jou, die onderwyser, wat ONDERRIG
en die leerder wat LEER. Die formele assessering van die PAT is slegs die
eindpunt van 'n lang proses wat op onderrig en aktiewe leer gegrond is.
Lei leerders deur 'n akademiese, teoretiese, konseptuele, tegniese en praktiese
vaardigheidsproses om hulle in staat te stel om teorie en praktyk op 'n betekenisvolle
wyse te integreer.
Verdiep en konsolideer die leerders se begrip van leer in die klaskamer.
Bied die geleentheid om 'n gevarieerde teoretiese en praktiese repertoire ten opsigte
van proses en produk te kweek.
Integreer teorie- en opvoerkonsepte, -vaardighede, -kennis en -inhoud.
Berei leerders vir die komplekse kognitiewe en abstrakte teoretiese en opvoervereistes
vir die middel-van-die-jaar-jaar-, proef- en jaareindeksamen voor:
o Vraestel 1: Geskrewe Eksamen
o Vraestel 2: Opvoereksamen: Tema/Oudisie of Tegniese Program
ENKELE IDEES EN BENADERINGS
Teoretiese, akademiese, tegniese vaardighede:
Die vak Dramatiese Kunste vereis 'n minimum van drie jaar van intensiewe, deurlopende
onderrig, leer, ontwikkeling en rypheid van konseptuele en praktiese vaardighede en
tegnieke. Die ontwikkeling van stemmoduleringstegnieke moet, byvoorbeeld, oor die
drie-jaar-tydperk plaasvind, en nie net in graad 12 nie. (Maak seker dat elke periode of
oomblik van onderrig gefokus is.)
Die oordrag van kennis, verkryging van vaardighede en verandering in
houding/ingesteldheid en waardes is in 'n diepgaande prosesbenadering vasgelê. Dit is
binne hierdie proses wat skeppende denke, kreatiwiteit, verbeelding, visualisering,
probleemoplossing en kritieke denke ontdek, ondersoek, gekonseptualiseerde,
geïmplementeer, ontwikkel en toegepas word. Hierdie aspekte kan nie deur individuele
metodologieë of produkte bekom word nie.
Ontwikkel doelbewus leerders se inhoudskennis asook die akademiese en tegniese
vereistes van die vak. Aan die einde van graad 12 moet leerders toegepaste
bevoegdheid van die Kurrikulum- en Assesseringsbeleidsverklaring van graad 10 tot 11
tot 12 toon.
Maak seker dat die integriteit van tegniese vaardighede, styl, genres, beginsels, ens.,
van die dramatiese vorms ten alle tye gehandhaaf en getoon word. (Bv. 'n
Elizabethaanse gedig kan kreatief geïnterpreteer word, maar die vorm en styl van die
jambiese ritme, die frasering, die verhoogde digkuns, die vokale en fisiese voordrag,
ens. van die Elizabethaanse genre moet bemeester en getoon word.)
Proses, betekenis, kritiese stem en produk:
Baie min leerders kan op hulle eie 'n opdrag voltooi. Jy, as die onderwyser, moet die
kreatiewe proses van die begin tot die einde lei en fasiliteer.
Wees oop vir uiteenlopende idees, kreatiewe afleidings, innovering en oplossings wat
aangebied word.
Onthou, jy moet die estetiese waardes en vaardighede van enige taak lei.
Dit is die plig van die onderwyser om die leerder in staat te stel om sy/haar eie
kreatiewe stem te vind.
Probeer om die leerders te lei om individuele en innoverende benaderings/oplossings
te vind.
Lei hulle om idees te ontwikkel deur uit eerstehandse waarneming te werk, bv. gaan kyk
na en bespreek toneelstukke, kritiseer TV-programme en films.
Lei leerders om bronmateriaal wat esteties nie aantreklik is nie, te elimineer. Dramatiese
vorms moet gekies word uit 'n geloofwaardige, gepubliseerde bron of erkende
mondelinge tradisie wat op inheemse kennisstelsels gegrond is.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 5 DBE/PAT 2020
NSS
Leerders se styl en kreatiwiteit:
Leerders moet berekende risikonemers met selfvertroue wees, en nuwe idees en
prosesse sonder vrees vir mislukking toets.
Dit is belangrik dat selfvertroue aangemoedig en gekweek word om seker te maak dat
leerders gemaklik voel om risiko's te neem en uit hulle foute te leer.
Skep 'n hoërisiko-/laebedreiging-/veilige omgewing.
Ken jou leerders, sover moontlik, om sodoende hulle spesifieke sterk punte te ontwikkel.
Party sal versigtige beplanners wees, terwyl ander meer intuïtief werk. Party sal hulle
werksproses uiterlik ten toon stel, ander sal stil, stadig en privaat werk. Waardeer,
moedig aan, en respekteer bowenal alle werkstyle.
Ekstroverte leerders kan maklik 'n oplossing vir 'n ander leerder se foute aanbied.
Moedig ekstroverte aan om eerder op hulle eie prosesse en fokus en moedig introverte
leerders aan om hulle eie oplossings aan te bied en te kommunikeer. Ekstroverte is nie
noodwendig leiers nie. Die introverte leerder is dikwels meer bewus van detail, prosesse
en betekenis. Besprekings kan verryk word wanneer hierdie leerders se stemme en
opinies aangemoedig word.
Kreatiewe aktiwiteit kan uit 'n aantal verskillende vlakke voortspruit, uit die laer punt,
soos die opstel van 'n geskrewe raamwerk vir 'n Temaprogram; of die boonste punt,
waar 'n heeltemal vars en geïndividualiseerde proses en/of uitkoms ontwikkel word.
Beide is geldig en sal tot dieselfde produk lei.
Daar is baie maniere om te skep. Wees aanpasbaar genoeg om leerders toe te laat om
hulle unieke manier te vind en te gebruik. 'n Mens verwag 'n sterker individuele
vertolking en styl by graad 12-leerders. Hulpbronne of die gebrek daaraan bepaal nie die
vlak van kreatiwiteit nie, maar eerder wat die leerder met die beskikbare hulpbronne
doen. Die klem lê op innovering en die vermoë om 'n proses of produk uit hulle unieke
siening van die wêreld van voor af voor te stel, te raam, of aan te bied.
Assessering-, terugvoer-, luister- en kommunikasievaardighede:
Doen deurlopend informele assessering. Bespreek die vordering van leerders se werk
individueel met hulle. Lei leerders om hulle eie oplossings te vind, eerder as om jou
idees op hulle af te dwing.
Hou gereelde 'kritieksessies' waartydens die onderwyser die leerders help om op 'n
ingeligte en konstruktiewe manier oor hulle eie en hulle klasmaats se proses/werk te
praat en dit te bespreek. Baseer hierdie bespreking op die inhoud in die KABV.
Weer 'n vaardige luisteraar. Dramatiese Kunste gaan oor effektiewe en vaardige
kommunikasie. Oefen en bevorder 'n kultuur van 'luister vir begrip' en nie slegs 'luister
om te verskil' nie. Wees versigtig om nie 'n simplistiese begrip van 'luister' aan te moedig
om te verseker dat 'n leerder nie 'terugpraat' of hulle eie oogpunt of die standpunt
waaruit hulle werk, te gee nie. Dit mag selfs nodig wees om jou versigtig uitgedinkte
posisie wat op jou kennis as onderwyser gebaseer is, te verander. Daar is nie net een
manier om iets te doen nie, maar verskeie maniere.
Dit is belangrik om 'n leerder se werk deurlopend deur die jaar te bestudeer en te
bespreek. Dit help om hulle sterk punte en punte vir verbetering te identifiseer. Leer
leerders om hulle ervarings en gevoelens op 'n reflektiewe manier in hulle individuele
prosesjoernale aan te teken. Pas die beginsel van 'wat nie gedokumenteer is nie, het nie
gebeur nie', toe. Dit sal help om kritiese en kreatiewe denke te ontwikkel en sal die
keuse en ordening van idees meer deursigtig en doelbewus maak.
Pasop vir kritiek wat skade aanrig. Dit is raadsaam om met die positiewe te begin en dan
na areas te beweeg wat verbeter kan word. Begin 'n dialoog met 'n leerder, bv. 'Ek dink
dit sal meer effektief wees as jy dit verander … Wat dink jy?' Dit laat hulle voel dat hulle
deel van die proses is en laat hulle oor hulle werk dink. Gebruik afrigting- en
terugvoeringsvaardighede. Skep 'n omgewing waarin leerders van jou mag verskil.
Lei leerders om doeltreffend, onafhanklik, krities, kreatief en reflektiewe denkers te
wees.
Moet die leerders nie onderskat nie; daag hulle uit, omdat hulle dikwels die uitdaging sal
aanvaar. Gebruik 'n verskeidenheid vrae wat leerders se vermoë om hulle kreatiewe
keuses te heroorweeg, sal uitbrei en verdiep. Dit moet hulle lei om te vra: 'As dit is hoe
dit nou is, hoe kan dit anders wees?'
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 6 DBE/PAT 2020
NSS
Besinning:
In die begin word besinning die beste gedoen volgens die rubriekkriteria waarop
ooreengekom is. Besinningspraktyke sluit besinning voor, tydens en na 'n taak in.
Onderwysers kan ook, as 'n leerinstrument, die rubriekkriteria as vrae gebruik om oor die
bewyse wat deur die leerder geproduseer is, te besin. Aan die einde van elke PAT
(Geskrewe en Opvoerafdelings), maar besinning/terugvoer oor die werk aangebied
word. Onderwysers moet kommentaar oor sterk en swak punte deel. Dit sal leer en
verbeteringspunte vir die leerder bied om te implementeer vir deurlopende ontwikkelings
en bemeestering.
Dit kan geskrewe of verbale terugvoering wees en kan die vorm van selfbesinning,
besinning deur die klas/onderwyser en nasien, besinning deur medeleerders of oop
kritieksessies wat deur beide die ONDERWYSER en die leerder gelei word, aanneem.
HOE OM DIE PAT'e TE ADMINISTREER
Onderwysers moet:
Verseker dat alle hulpbronne wat benodig word om die PAT'e te doen, beskikbaar is.
Verwys na die DBE se Katalogus vir Leer- en Onderrigondersteuningsmateriaal
(LOOM) ('LTSM').
Genoeg tyd vir leerders op die rooster inruim om die PAT'e te voltooi (kies kontaktyd
gedurende en/of na skool).
Seker maak hulle GEE deeglik KLAS oor elke KABV-onderwerp, -konsep/-vaardigheid
en kenniskomponent. Fasiliteer 'n diepgaande LEERproses vir elke leerder voordat die
werklike assessering van die PAT'e plaasvind.
Gebruik die Riglyne vir Standaardisering vir 'n Assessering, Opstel en Navorsing
om seker te maak dat die korrekte formaat, lengte, inhoud, ens. in die opdrag, opstel en
navorsing in al nege provinsies toegepas word.
Moniteer dat die PAT'e gedurende die proses volgens skedule verloop.
Informele deurlopende assessering toepas.
Formele assessering voltooi; gebruik die rubrieke wat in hierdie dokument verskaf word.
Die Excel-puntelyste/-spreitabelle wat deur die provinsie verskaf word, voltooi.
Die skool se beleid rakende die inlewering van punte volg.
Die Lesplanne, asook die Assesseringstake se opdragte en instruksies asook die
Assesseringsinstrumente (rubrieke, nasienriglyne, kontrolelyste) vir die PAT'e wat op
die KABV-Onderwerpe gebaseer is in die ONDERWYSERLÊER: LESPLANNE EN
ASSESSERINGSTAKE liasseer.
Hierdie lêer moet vir kluster-/provinsiale moderering beskikbaar wees.
Neem, op 'n gewone selfoon, die Opvoerafdelings van die leerders se PAT'e op en laai
dit op 'n DVD. Hierdie DVD moet vir moderering beskikbaar wees.
LEERDERLÊER: BEWYSE VAN ASSESSERING. Hierdie lêer moet vir kluster-/
provinsiale moderering beskikbaar wees
Al die leerders se bewyse van die Geskrewe Afdeling en Opvoerafdeling moet ten alle
tye beskikbaar wees en bly die eiendom van die Departement van Onderwys totdat die
finale uitslae vrygestel is. Hou hierdie geskrewe stukke en DVD's van aanbiedings
toegesluit in jou klaskamer. Dit is die skool se verantwoordelikheid.
HOE OM DIE PAT'e NA TE SIEN/TE ASSESSEER
Onderwysers moet verseker dat die assessering/nasien van die PAT'e:
Die prestasie van die KABV- Breë Onderwerpe en Onderwerp-inhoud:
Konsepte/Vaardighede/ Kennis, asook die teoretiese en aanbiedingskomponente van
elke Onderwerp, meet.
Bepaal of die Riglyn vir die Standaardisering van die Geskrewe Afdelings gevolg is.
Die relevante rubrieke gebruik vir die:
o Teoretiese Afdeling: rubrieke vir die opdrag, opstel en navorsing
o Opvoerafdeling: rubrieke vir poësie, monoloog, prosa, beweging en toneel, asook
die rubrieke vir die ontwerp, regie, film en verhoogbestuur
Die leerders se bewyse en opvoering teen die kriteria en vlakbeskrywers van die
rubrieke meet.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 7 DBE/PAT 2020
NSS
Hou by die volgende beginsels van:
o Regverdigheid:
'n Assessering moet leerders van beide geslagte en alle agtergronde toelaat om
ewe goed te vaar en aan almal die gelyke geleentheid bied om die vaardighede en
kennis wat geassesseer word, te demonstreer. Regverdigheid word in gedrang
gebring as vooroordeel in die taak of by die nasiener bestaan. 'n Taak is regverdig
indien die inhoud, konteks en aanbiedingsverwagtinge kennis, vaardighede en
ervarings reflekteer wat ewe bekend en gepas vir alle leerders is. Dit moet toegang
tot navorsingshulpbronne insluit.
o Betroubaarheid:
'n Assessering word as betroubaar beskou wanneer dieselfde uitslae verkry word,
ongeag wanneer die assessering plaasvind of wie dit nasien.
o Geldigheid:
'n Aanduiding van hoe goed 'n assessering meet wat dit veronderstel is om te meet.
'n Geldige taak moet:
Werklike kennis of prestasie weergee, nie toetsskryfvaardighede en
gememoriseerde feite nie
Leerders motiveer om na die beste van hul vermoë te presteer
Strook met huidige opvoedkundige teorie en praktyk
Deeglik in lesplanontwerp en onderrig wees. Dit sluit in die ontwerp van
gedetailleerde instruksies, aktiwiteite en oefeninge. Dit bevorder die opbou
van denke, beplanning vir denke, assessering van denke oor inhoud, die
erkenning van die vlak van denke wat leerders demonstreer.
Relevant wees rakende lesplanontwerp en onderrig. Dit verbeter die leerders
se vermoë om te evalueer, regverdig, af te lei, te voorspel, tot 'n
gevolgtrekking te kom, te hersien, aan te beveel, te argumenteer, prioriteite te
stel, te formuleer, ens. 'n Relevante taak is wanneer leerders die verband
tussen klaskamerkennis en situasies buite die klaskamer herken.
MODERERING VAN PAT'e
1. Alhoewel die moderering van die PAT'e 'n belangrike proses is, moet dit binne die
konteks van die algehele proses van beplanning, onderrig, leer, assessering en
moderering plaasvind. Die hoeveelheid tyd wat aan moderering van leerderbewyse
bestee word, moet nie die belangrikheid van moderering van onderrig en leer
ontneem nie.
2. Dit is belangrik om duidelik te wees dat die doel van moderering moet fokus op of die
KABV-onderwerpe (vaardighede, kennis en inhoud) ONDERRIG en GELEER is.
3. Moderering is 'n gedeelde begrip van verskeie stappe en prosesse. Maak jouself vertroud
met die betekenis, doel en omvang van die volgende stappe/prosesse:
Stap 1: Verifikasie
Dit is 'n vinnige en kort eerste stappie in die modereringsproses. 'n Kontrolelys word
gebruik om af te merk watter bewyse, soos deur die beleid vereis, vir moderering
voorgelê is.
Stap 2: Moderering
'n Patroon/Model/Templaat wat geskik is om die trappe en verspreiding van Blooms se
Taksonomie se 6 kognitiewe vlakke en 4 denkprosesse, soos in die KABV-onderwerpe
toegepas, te gebruik. Amptenare moet verseker dat moderering die volgende insluit:
a. Lesplanne: Is lesplanaktiwiteite op die inhoud van die KABV-onderwerpe gebaseer?
b. Assesseringtaakplanne: Is die assesseringstaakaktiwiteite/opdragte/instruksies op
die KABV-onderwerpe en die onderskeie lesplanne gebaseer?
c. Leerderassesseringsbewyse: Is die leerder se assesseringsbewys gebaseer op die
KABV + die onderskeie lesplan + die onderskeie assesseringstaak?
4. Standaardvasstelling
Interne standaardiserings verskaf 'n stelsel vir die nagaan van die gehalte van
assessering om seker te maak dit is:
Geldig – relevant tot die standaarde waarop vaardigheid/bereiking aanspraak
gemaak word
Geloofwaardig – deur die leerders geproduseer
Aktualiteit – aktueel genoeg vir assessors om te vertrou dat die leerder steeds
dieselfde vlak van vaardigheid of kennis het
Betroubaar – werklik verteenwoordigend van die leerder se kennis en vaardighede
Genoegsaam – voldoen ten volle aan al die vereistes van die standaarde
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 8 DBE/PAT 2020
NSS
Dit is die proses waartydens bepaal word of die minimum prestasievlakke wat vir elke
graad/onderwerp vereis word, behaal is. Die prestasievlakke word bepaal deur die:
o Onderwerp se vaardighede, kennis, inhoud en konsepte
o 6 kognitiewe vlakke
o 4 denkprosesse
o 3 moeilikheidsvlakke
Bewyse hiervan kan gevind word in die instruksies, aktiwiteite, oefeninge, opdragte,
ens. van die Lesplanne, Assesseringstaakplanne en Leerderassesseringsbewyse
wat amptenare moet modereer.
Dit moet duidelik wees wat die leerders moet weet en in staat wees om te kan doen
wanneer hulle elke vlak/onderwerp bereik.
5. Gehalteversekering
Amptenare moet verseker dat die volgende prosesse gevolg word en as bewyse
beskikbaar is:
Onderwysersopleiding: alle Dramatiese Kunste-onderwysers moet amptelike
hoëronderwysopleiding hê om die vak aan te bied: minimum 3 jaar-graad in Drama,
PGCE asook KABV-opleiding
Onderwysersplanne: Items 1, 2 en 3 hierbo of bewyse moet waarde hê en regverdig,
geldig en betroubaar wees. Duidelike onderrig, leer en assessering van onderwerpe
(vaardighede, inhoud, kennis en konsepte) moet in elke aktiwiteit, oefening, instruksie,
ens. vervat wees. Dit moet trapsgewys van laer na middel na hoër orde volgens Blooms
se Taksonomie geplaas word.
6. Standaardisering
Standaardisering is 'n proses wat regdeur die wêreld gebruik word om die effek van
faktore behalwe die leerders se kennis en aanleg op die leerders se prestasie te
versag/verlig. Amptenare moet die modereringsbewyse gebruik om onderwysers te help
om die KABV-onderwerpe se vaardighede, kennis, inhoud en konsepte te verstaan,
interpreteer en implementeer.
7. Moderering:
a. Moet plaasvind elke keer wat 'n PAT voltooi is.
b. Kontroleer dat assesseringtake en aktiwiteite leerders voorsien met regverdige en
geldige geleenthede om aan die verwagtinge en standaarde van die KABV te
voldoen.
c. Kom ooreen oor die sterk punte in leerders se aanbiedings en planne om
vaardighede en kennis te verbeter.
d. Gee terugvoering oor die onderwyser se oordeel (opstel en nasien van PAT'e) om
onderrig te verbeter.
e. Verhoog standaarde, verwagtinge en vlakke van konsekwentheid.
f. Verseker dat leer op die gepaste vlak is en dat leerders vaardighede ontwikkel vir
leer, die lewe en werk.
g. Moet intern op skoolvlak deur 'n medeonderwyser/departementshoof/skoolhoof
gedoen word voor die kluster/provinsiale moderering.
h. Moet onderwysers by die modereringsproses betrek om professionele ontwikkeling te
verseker.
i. Moet interverwante betroubaarheid by die toeken van punte verseker.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 9 DBE/PAT 2020
NSS
3. RIGLYNE VIR LEERDERS
INSTRUKSIES AAN LEERDERS
Drie PAT'e moet gedurende die jaar gedoen word, een per kwartaal. Elkeen van die drie
PAT'e bestaan uit 'n Geskrewe Afdeling en 'n Opvoerafdeling. Jy moet al twee voltooi en ten
alle tye die teoretiese en praktiese konsepte, vaardighede en inhoud integreer. Gebruik
hierdie drie PAT'e om die volgende te doen:
Kies en berei drie kontrasterende drama-items vir jou aanbieding vir die jaareinde-
opvoereksamen voor. LET WEL: Dit is nie 'n goeie idee om 'n maand voor jou finale
eksamen 'n item te kies nie. Die rede is dat emosionele en fisiese integrasie tyd neem. Jy het
maande nodig om in 'n gedig in te groei, ens.
Geskrewe en teoretiese konseptualiserings, asook hoërorde-denkvaardighede, verg
oefening. Gebruik die drie geskrewe/teoretiese afdelings om te verseker dat jy weet hoe om
jou gedagtes, leer en ervarings in 'n vorm wat die doelwitte, struktuur en vorm van 'n
geskrewe eksamen sal behaal, neer te skryf.
PRAKTIESE ASSESSERINGSTAKE
JAARLIKSE ASSESSERINGSPROGRAM GRAAD 10 EN 11
KWARTAAL 1 KWARTAAL 2 KWARTAAL 3 KWARTAAL 4
Taak 1: Taak 3: Taak 5:
Praktiese Assesseringstaak Praktiese Assesseringstaak Praktiese Assesseringstaak
Geskrewe Afdeling (25) Geskrewe Afdeling (25) Geskrewe Afdeling (25)
Opvoerafdeling (25) Opvoerafdeling (25) Opvoerafdeling (25)
Taak 7:
Graad 10 en 11
Taak 2: Taak 4: Taak 6:
jaareindeksamen
Toets (50) Graad 10 Toets (50)
Middel-van-jaareksamen Geskrewe Eksamen (150)
Geskrewe eksamen (100) Opvoereksamen (150)
Opvoereksamen (100)
Grade 11
Middel-van-jaareksamen
Geskrewe eksamen (150)
Opvoereksamen (150)
JAARLIKSE ASSESSERINGSPROGRAM GRADE 12
KWARTAAL 1 KWARTAAL 2 KWARTAAL 3 KWARTAAL 4
Taak 1: Taak 3: Taak 5:
Praktiese Assessering Taak Praktiese Assessering Taak Praktiese Assessering Taak
Finale Nasionale Eksterne
Geskrewe Afdeling (25) Geskrewe Afdeling (25) Geskrewe Afdeling (25) Eksamen
Opvoerafdeling (25) Opvoerafdeling (25) Opvoerafdeling (25)
Vraestel 1: Geskrewe
Eksamen (150)
Vraestel 2: Opvoereksamen
Taak 2: Taak 4: Taak 6:
(150)
Toets (50) Middel-van-jaareksamen Proefeksamen/Rekordeksamen
Geskrewe eksamen (100) Geskrewe eksamen (100)
Opvoereksamen (100) Opvoereksamen (100)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 10 DBE/PAT 2020
NSS
GESKREWE AFDELINGS
WERKOPDRAG: OPSTEL: NAVORSING:
Leerders: Leerders: Leerders:
Hierdie PAT-afdeling kan in Gebruik die teoretiese Versamel bykomende
die vorm van 'n joernaal, ondersteuningsmateriaal wat materiaal van buitebronne
collage, ens. wees. Maak deur jou onderwyser aan jou om onafhanklike navorsing te
seker dat jy presies weet wat gegee is (handboek, doen en om jou begrip van
jou onderwyser se opdrag en klasnotas) om die opstel te die navorsingsopdrag en
instruksies is oor wat jy moet skryf. Maak seker dat jy die -instruksies te verryk. Maak
aanbied. Jy moet die riglyne en opdraginstruksies seker dat jy na soveel bronne
volgende prosesse volg wat deur jou onderwyser as moontlik kyk. Die Internet
wanneer jy 'n werkopdrag vasgestel is, gebruik. is slegs een opsie en is nie
skryf: Gebruik hierdie PAT-afdeling altyd betroubaar nie.
1. Versamel om jou vaardigheid in Wees ten alle tye eties in jou
2. Ontleed opstelskryf te oefen ter navorsing. Navorsing vereis
3. Vertolk voorbereiding van die die volgende:
4. Besin geskrewe eksamen. Maak 1. Gebruik 'n
5. Aanbied van inligting oor seker dat jou opstel die verskeidenheid bronne
jou eie persoonlike reis basiese formaat van 'n opstel 2. Vergelyk
om praktiese volg: 3. Kontrasteer
vaardighede te ontwikkel. 1. Inleiding 4. Lig uit/Beklemtoon
2. Liggaam met kennis 5. Vind
3. Gevolgtrekking 6. Aanbieding
OPVOERAFDELINGS
Elkeen van die drie Opvoerafdelings van die PAT'e moet deur jou gebruik word om jou items
vir jou finale eksterne opvoereksamen vir die jaareindeksamen te kies, voor te berei en aan te
bied:
Temaprogram OF
Oudisieprogram OF
Tegniese Teaterprogram
Hou aan om jou drama-item deur die jaar te ontwikkel en te verbeter nadat jy dit opgevoer
het.
Tema-/Oudisieprogram: (Enige DRIE van die dramavorms hieronder)
Monoloog, poësie, uittreksel (toneel), prosa, gedramatiseerde prosa, storievertel, spreekkoor,
inheemse drama, satiriese revue, fisiese teater, beweging, mimiek
Tegniese Teaterprogram:
Ontwerp (toneel/rekwisiete/beligting/klank/kostuum/grimering)
Regie
Film
Verhoogbestuur
ASSESSERINGS-/MODERERINGSRUBRIEKE/-INSTRUMENTE
GESKREWE AFDELING:
'n Assesseringsinstrument/-rubriek word vir die werksopdrag-, opstel- en navorsingstaak
verskaf.
OPVOERAFDELING: (Toneelspel- en Tegniese kandidate)
'n Assesseringsinstrument/-rubriek word vir die toneel, poësie, prosa, monoloog, beweging,
ontwerp, regie, film en teaterbestuur verskaf
Onderwysers moet aan elke leerder 'n kopie van die betrokke rubriek gee en die leerders
help met begrip van die kriteria en prestasievlakke voor die uitvoer van die take. As deel van
die praktyk van assessering vir leer (AvL), moet voorbeelde van goeie praktyk met 'n
duidelike aanduiding van 'waar, waarom, hoe en wat' punte toegeken is, gegee word.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 11 DBE/PAT 2020
NSS
AFWESIGHEID OF NIE-INLEWERING VAN TAKE
Afwesigheid of nie-inlewering van PAT'e sal tot 'n ONVOLLEDIGE punt lei.
Slegs indien 'n geldige mediese sertifikaat op die dag wat die leerder na die skool terugkeer,
ingelewer word, kan 'n ander sperdatum vir die inlewering of opvoer van die PAT deur beide
die onderwyser en die leerder vasgestel word.
VEREISTES VIR AANBIEDING
Sien die lys van Minimum Hulpbronne, Geriewe, Toerusting, Hulpbronne (LOOM),
Roosterbeplanning, ens. wat in plek moet wees voordat die PAT'e onderrig, geïmplementeer
en geassesseer word. Hierdie hulpbronne moet aan die onderwysers en leerders beskikbaar
wees om die drie PAT'e te kan voltooi.
Die onderwyser moet 'n Lesplan vir AL die Onderwerpe wat deur 'n spesifieke PAT gedek
word, opstel. Verder moet 'n duidelike assesseringsopdrag met gedetailleerde instruksies met
die leerders bespreek word.
TYDRAAMWERKE
Onderwysers:
Onderrig, administreer, assesseer en teken aan en rapporteer oor een PAT per kwartaal 1, 2
en 3.
Geskrewe kommunikasie oor die presiese, nie-onderhandelbare datums vir die inlewering of
opvoer van die PAT'e.
Leerders:
Maak seker dat jy die assesseringsopdrag en -instruksies volg. Lewer in of voer jou PAT
betyds op om seker te maak dat jy 'n punt ontvang.
VERKLARING VAN EGTHEID
Praktiese take is nie tot 'n opvoering beperk nie. Die PAT-take (1, 3 en 5) is voorbereiding vir
jou middel-van-die-jaar-, proef- en jaareind- geskrewe en opvoereksamens.
Integreer die teoretiese aspek van die PAT met die praktiese aspek.
Doen beplanning, voorbereiding, navorsing, vaardigheidsontwikkeling en besinning voordat jy
jou opstel, navorsingstaak of werksopdrag inlewer.
Repeteer jou opvoeritems totdat jy dit glad en met selfvertroue kan opvoer. Gebruik hierdie
kleiner geleenthede om 'n fondasie vir jou latere teoretiese en praktiese eksamenwerk te lê.
Daar sal van leerders verwag word om praktiesgebaseerde vrae in hulle finale geskrewe
vraestel te beantwoord.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 12 DBE/PAT 2020
NSS
VERKLARING VAN EGTHEID
Hierdie verklaring moet deur die leerder voltooi en deur beide die leerder en onderwyser
onderteken word en dek alle bewyse wat ingelewer word.
Leerder se naam en van: Datum:
Ek verklaar dat die aangehegte PRAKTIESE ASSESSERINGSTAAK alles by eie werk is en
dat dit nie werk insluit wat deur iemand buiten myself voltooi is nie. Ek het hierdie taak
volgens instruksies en binne die voorgeskrewe tydsbeperkings voltooi.
Leerder se handtekening: Datum:
Onderwyser se bevestiging
Naam …………………………………………………………... (sentrum se naam),
Ek bevestig dat die bogenoemde leerder, sover my kennis strek, die enigste outeur van die
voltooide, aangehegte werksopdrag is en dat die assessering onder die vereiste
omstandighede voltooi is.
Onderwyser se handtekening: Datum:
Skoolhoof se handtekening: Datum:
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 13 DBE/PAT 2020
NSS
4. BRONNELYS
Die vak Dramatiese Kunste, soos ander vakke, vereis spesifieke hulpbronne sodat effektiewe
onderrig, leer, aanbiedings en opvoerings behaal kan word. As gevolg van die feit dat die vak
op die aangewese lys vir hoër onderwys ingesluit is, het beamptes van die Departement van
Basiese Onderwys die verantwoordelikheid om te verseker dat daar 'n ingeligte en
toegewyde benadering is en dat die minimum vereistes in plek is om integriteit in die onderrig
en leer van die vak te verseker.
Dit is belangrik om kennis te neem dat hierdie hulpbronne nie duur of uitspattig hoef te wees
nie. Dit is net so belangrik dat indien 'n skool nie in staat is om hierdie vakspesifieke
hulpbronne aan te bied nie, die vak verkieslik nie aangebied moet word nie. Leerders sal
benadeel word indien hulpbronne soos die DBO-goedgekeurde handboek, die voorgeskrewe
dramatekste, stoele, 'n redelik funksionele spasie/lokaal vir praktiese werk nie beskikbaar is
nie. (Met die jaarlikse norme en standaarde, voorsien die DBO dat die minimum hulpbronne
vir elke vak wat deur 'n skool aangebied word, aangekoop moet word. Die
skoolbestuurskomitee of die ekwivalent van hierdie liggaam, het die opdrag om te verseker
dat daar aan elke vak se behoeftes voldoen word.) Onderwysers moet in
November/Desember van die vorige jaar verseker dat die volgende basiese hulpbronne in die
Dramatiese Kunste-klas beskikbaar is vir 'n funksionele begin van die nuwe jaar:
MENSLIKE HULPBRONNE
'n Onderwyser met 'n dramakwalifikasie moet die KAVB en die jaarlikse program van
assessering, wat die drie PAT'e insluit, onderrig en assesseer. 'n Onderwyser met gepaste
kwalifikasies vir hierdie vak het die volgende agtergrond:
BA (Drama)
BEd (Drama)
Lisensiaat in Dramaonderrig, Trinity College
Diploma van LAMDA
Of enige ander amptelik geakkrediteerde kwalifikasie met 360 krediete in Drama
Saam met die bogenoemde, 'n eenjaar- nagraadse sertifikaat in onderwys of 'n diploma in
opleiding.
Let op dat die volgende nie gepaste of voldoende kwalifikasies is om Dramatiese Kunste te
onderrig nie:
Die skeppende kunste-onderwyser
'n Akteur/Aktrise
'n Drama-entoesias
Die Engels-onderwyser
Die Dansstudies-onderwyser
LOOM ('LTSM'): TOERUSTING EN GERIEWE
Leerders moet met die gebruik van ruimte/spasie, vlakke, ingange en uitgange
eksperimenteer. Die volgende basiese items sal die geleentheid bied om leë spasies kreatief
met stelstukke, ensovoorts, te vul:
'n Dubbele klaskamer, of 'n oop spasie
4 x houtblokke/kubusse/plastiekkratte/stoele of 'n bekostigbare alternatief (maak seker dat
indien plastiekstoele of -kratte gebruik word, dit sterk genoeg is om die gewig van die
kunstenaars te dra)
4 x plat skerms/hangende lappe/kartonbokse of 'n bekostigbare alternatief
4 x verhoogtrappe of 'n bekostigbare alternatief
Tafels en stoele dien as dekorstukke
Die volgende is nie vereistes nie, maar sal voordelig wees: 'n verhoog, beligting en
klankgeriewe
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 14 DBE/PAT 2020
NSS
LOOM ('LTSM'): VERWYSING
1 x DBE-goedgekeurde handboek per leerder
1 x DBE-goedgekeurde handboek per Dramatiese Kunste-onderwyser
3 x dramatekste, 1 vir elk van die genres gekies, 3 x per leerder
Fotokopieë van enige van die bogenoemde is onwettig en kan skole blootstel aan hofgedinge
deur uitgewers, handboekskrywers en dramaturge
1 x werkboek per leerder
1 x lêer/boks vir die onderwyser om beplanning en administrasie vir moderering veilig
te bewaar
1 x lêer/boks vir die onderwyser om leerder-assesseringsbewyse vir moderering veilig
te bewaar
1 x swart T-hemp/gemaklike top + swart langbroek + skoene vir leerders se praktiese werk.
Uitstappies: 1 x per kwartaal na 'n professionele toneelstuk/drama
Die volgende is nie 'n vereiste nie, maar sal voordelig wees: 'n DVD van 'n professionele
verhoogopvoering van 'n dramateks in elk van die genres en dramatiese beweging. Die
leerders moet begrip en toegepaste vaardigheid in byvoorbeeld die volgende toon:
o Commedia dell' arte Scapino deur Moliere
o Afrika-dramavorms
o Griekse Teater: Antigone deur Sophocles
o Suid-Afrikaanse teater: enige werke/werkswinkeldramas
o Elizabethaanse teater: Romeo en Juliet deur William Shakespeare
o Realisme: Have you seen Zandile deur Gina Hlope
o Epiese teater: Kaukasiese Krytsirkel deur Bertolt Brecht
o Teater van die Absurde: Afspraak met Godot deur Samuel Beckett
o Postmoderne Teater: Top girls deur Carol Churchill
o Suid-Afrikaanse Teater voor 1994: Woza Albert! deur M Ngema, P Mtwa,
B Simon
o Suid-Afrikaanse Teater na 1994: Mis deur Reza de Wet
ARTIKULASIE MET AOO ('GET')
'n Onderwyser wat drama in skeppende kunste onderrig moet seker maak dat leerders in graad 8
en 9 'n deeglike grondslag in die konsepte, vaardighede, kennis en inhoud van Drama het. Aan die
einde van graad 9 word voorgestel dat onderhoude en oudisies gehou word om te verseker dat
slegs leerders wat gedissiplineerd, hardwerkend, geïnteresseerd en toegewy is en potensiaal het,
vir VOO Dramatiese Kunste gekies word. Verseker dat die klasverhouding vir graad 10 aan die
norm wat deur die provinsie vasgestel is, voldoen. Indien die Dramatiese Kunste-klas te vol is, kan
beserings voorkom en leerders wat geïnteresseerd en hardwerkend is, sal benadeel word omdat
hulle nie toegewyde, individuele onderrig wat vir drama vereis word, sal ontvang nie.
ROOSTERBEPLANNING
Roosterbeplanning vir Dramatiese Kunste vereis 'n minimum van 4 uur per week gedurende
skooltyd en een uur na skool. Hierdie uur-verhouding is van toepassing op graad 10, 11 en 12.
Addisionele tyd is noodsaaklik na skoolure vir die voltooiing van die PAT'e, remediëring, verryking,
repetisies, opvoerings en uitstappies om na dramaopvoerings te gaan kyk.
5. GEVOLGTREKKING
Na voltooiing van die praktiese assesseringstaak moet leerders hulle begrip van die bedryf kan
demonstreer, hulle kennis, vaardighede, waardes en redenasievermoëns verbeter, en ook
betrekkinge buite die klaskamer kan vestig en uitdagings in die wêreld daarbuite kan aandurf. Die
PAT ontwikkel verder leerders se lewensvaardighede en gee aan leerders die geleentheid om by
hulle eie leerervarings betrokke te raak.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 15 DBE/PAT 2020
NSS
STANDAARDISERING-/ASSESSERING-/TERUGVOERING-/MODERERINGS-
INSTRUMENTE
GESKREWE TAKE: RIGLYNE VIR STANDAARDISERING
BYLAE A: WERKSOPDRAG
BYLAE B: OPSTEL
BYLAE C: NAVORSING
GESKREWE TAKE: ASSESSERINGSINSTRUMENTE: RUBRIEKE
BYLAE D: WERKSOPDRAG
BYLAE E: OPSTEL
BYLAE F: NAVORSING
TEMA-/OUDISIEPROGRAM: ASSESSERINGSINTRUMENTE: RUBRIEKE
BYLAE G: UITTREKSEL (TONEEL)
BYLAE H: MONOLOOG
BYLAE I: BEWEGING
BYLAE J: POËSIE
BYLAE K: PROSA
TEGNIESE TEATERPROGRAM: ASSESSERINGSINSTRUMENTE: RUBRIEKE
BYLAE L: ONTWERP
BYLAE M REGIE/TEATERSKEPPING
BYLAE N: FILMVERVAARDIGING
BYLAE O: VERHOOGBESTUUR
TERUGVOERING VAN DIE OPVOERAFDELINGS VAN DIE PAT'e
BYLAE P: VRAAGSTAMME
ASSESSERING/NASIEN EN MODERERING: GOEIE PRAKTYK
BYLAE Q: BEGINSELS
MODERERINGSINSTRUMENT
BYLAE R: TEMPLAAT VIR INTERNE SKOOL- EN PROVINSIALE MODERERING
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 16 DBE/PAT 2020
NSS
BYLAE A:
RIGLYNE STANDAARDISERING WERKSOPDRAG
ONDERWYSERS:
Gebruik hierdie riglyne om nasionale standaardisering van die geskrewe afdeling van die PAT'e te
verseker.
Heg hierdie riglyne aan die Assesseringsafdeling van elke onderskeie Lesplan.
Gebruik hierdie riglyne om te verseker dat die volgende gedek word:
1 OPDRAG MET INSTRUKSIES VIR DIE LEERDER
Verskaf 'n geskrewe opdrag met gedetailleerde instruksies wat gebaseer is op 'n fokus op 'leer-om-
te-leer' en 'leer-deur-te-doen' om die taak te voltooi. Noem die ondersteunende konseptuele
raamwerk wat gegrond is op 'n drievoudige leerfokus op die 'wat, waarom en hoe' van die uitkomste
wat behaal moet word en bewyse wat versamel moet word.
Baseer die opdrag en instruksies op die relevante KABV- Breë Onderwerpe en Onderwerpe wat
aan die leerder onderrig word.
Gebruik duidelike en ondubbelsinnige instruksies, gepaste terminologie, bv. ontleed/
beskryf/vergelyk/evalueer/voorspel/eie opinie en wat is die gehalte/kwaliteit en hoeveelheid van
bewyse wat die leerder moet insamel vir daardie aksiewerkwoord.
Verduidelik die:
o Formaat
o Doelwit
o Inhoud
o Beskikbare bronne
o Omvang en beperkinge
o Kriteria waarvolgens die PAT geassesseer sal word deur na die rubriekkriteria te verwys, met
die klem op die hoogste vlak van gehalte
Toon sensitiwiteit en respek vir geslag, inklusiwiteit, kultuur, klas, ras en godsdiens
Gee 'n duidelike, nie-onderhandelbare sperdatum vir die inlewer van die PAT.
2 FORMAAT
Dit kan enige EEN van die volgende opsies wees:
Joernaalinskrywing
Ontwerpnotaboek-inskrywing
Regienotaboek-inskrywing
Filmnotaboek-inskrywing
Verhoogbestuurdersouffleurboek-inskrywing
Collage
Montage
Visuele beelde (bv. foto's, video's, DVD, oudio-opnames)
Werkblad ontwerp deur onderwyser
Besinning oor uitstappies, gemeenskapspasies/lokale
Filmontleding, teaterresensies
(Enige ander metode wat volgens die onderwyser nuttig is, bv. onderrigherhaling ('teach backs')
3 DOELWIT EN INHOUD:
Die Werksopdrag moet:
Die onderrig van die KABV- Breë Onderwerpe en Onderwerpe in die klaskamer integreer en
konseptualiseer.
Op 'n betekenisvolle manier besin oor onderrig in die klaskamer en bewys lewer van die
deurlopende ontwikkeling van die leerder.
Die leerder se vlak van kognitiewe begrip en toepassing van konsepte (inhoud, kennis, vaardighede
en houdings) toon
Praktiese ervaring en teoretiese steunmateriaal (oefeninge, aktiwiteite, repetisies, klasaantekeninge
en ander steunmateriaal) integreer
Dramatiese Kunste-terminologie (die taal van drama) in alle geskrewe aanbieding gebruik
Gespesialiseerde taal in geval van Inheemse Kennisstelsels verduidelik en daarby hou
Vir die Opvoerkomponent van die PAT voorberei.
4 BRONNE
Baseer die inhoud van die Werksopdrag op die KABV- Breë Onderwerpe en hulle onderskeie
Onderwerpe.
Gebruik, besin krities oor en pas die handboek, dramatekste, klasnotas en praktiese werk
kreatief toe.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 17 DBE/PAT 2020
NSS
BYLAE B:
RIGLYNE STANDAARDISERING OPSTEL
ONDERWYSERS:
Gebruik hierdie riglyne om die nasionale standaardisering van die PAT'e te verseker.
Heg hierdie riglyne aan die Assesseringsafdeling van elke Lesplan.
Gebruik hierdie riglyne om te verseker dat die volgende gedek word:
1 OPDRAG MET INSTRUKSIES VIR DIE LEERDER
Verskaf 'n geskrewe opdrag met gedetailleerde instruksies wat gebaseer is op 'n fokus op 'leer-om-
te-leer' en 'leer-deur-te-doen' om die taak te voltooi. Noem die ondersteunende konseptuele
raamwerk wat gegrond is op 'n drievoudige leerfokus op die 'wat, waarom en hoe' van die uitkomste
wat behaal moet word en bewyse wat versamel moet word.
Baseer die opdrag en instruksies op die relevante KABV- Breë Onderwerpe en Onderwerpe wat
aan die leerder onderrig word.
Gebruik duidelike en ondubbelsinnige instruksies, gepaste terminologie, bv. ontleed/
beskryf/vergelyk/evalueer/voorspel/eie opinie en wat is die kwaliteit en hoeveelheid van bewyse wat
die leerder moet insamel vir die aksiewerkwoord.
Verseker dat die opstelonderwerp leiding en riglyne gee as raamwerk vir die leerder se begrip en
interpretasie.
Verduidelik die:
o Formaat
o Doelwit en inhoud
o Beskikbare bronne
o Omvang en beperkinge
o Kriteria waarvolgens die PAT geassesseer sal word deur na die rubriekkriteria te verwys, met
die klem op die hoogste vlak van gehalte
Toon sensitiwiteit en respek vir geslag, inklusiwiteit, kultuur, klas, ras en godsdiens
Gee 'n duidelike, nie-onderhandelbare sperdatum vir die inlewer van die PAT.
2 FORMAAT
Dit moet 'n formele struktuur wees, bv. skryf in paragrawe, gebruik kernidees.
Dit moet uit 'n Inleiding, Hoofliggaam van kennis en 'n Gevolgtrekking/Opsomming bestaan.
Die lengte en gewig kan deur die volgende gelei word: ± 1 bladsy; ongeveer ± 250 woorde.
3 DOELWIT EN INHOUD
Die Opstel moet:
Die onderrig van die KABV- Breë Onderwerpe en Onderwerpe in die klaskamer integreer en
konseptualiseer.
Op 'n betekenisvolle manier besin oor onderrig in die klaskamer en bewys lewer van die
deurlopende ontwikkeling van die leerder.
Die leerder se vlak van kognitiewe begrip en toepassing van konsepte (inhoud, kennis, vaardighede
en houdings) toon
Praktiese ervaring en teoretiese ondersteuningsmateriaal (oefeninge, aktiwiteite, repetisies,
klasnotas en ander bronmateriaal) integreer
Dramatiese Kunste-terminologie (die taal van drama) in alle geskrewe aanbiedings gebruik
Gespesialiseerde taal in geval van inheemse kennisstelsels verduidelik en daarby hou
Vir die Opvoerkomponent van die PAT voorberei.
4 BRONNE
Baseer die inhoud van die Opstel die KABV- Breë Onderwerpe en hulle onderskeie Onderwerpe.
Gebruik, besin krities oor en pas die handboek, dramatekste, klasnotas en praktiese werk kreatief
toe.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 18 DBE/PAT 2020
NSS
BYLAE C:
RIGLYNE STANDAARDISERING NAVORSING
ONDERWYSERS:
Gebruik hierdie riglyne om die nasionale standaardisering van die PAT'e te verseker.
Heg hierdie riglyne aan die Assesseringsafdeling van elke Lesplan.
Gebruik hierdie riglyne om te verseker dat die volgende gedek word:
1 OPDRAG MET INSTRUKSIES VIR DIE LEERDER
Verskaf 'n geskrewe opdrag met gedetailleerde instruksies wat gebaseer is op 'n fokus op 'leer-om-te-leer' en
'leer-deur-te-doen' hoe om die taak te voltooi. Noem die ondersteunende konseptuele raamwerk wat gegrond
is op 'n drievoudige leerfokus op die 'wat, waarom en hoe' van die uitkomste wat behaal moet word en bewyse
wat versamel moet word.
Baseer die opdrag en instruksies op die relevante KABV- Breë Onderwerpe en Onderwerpe wat aan die
leerder onderrig word.
Gebruik duidelike en ondubbelsinnige instruksies, gepaste terminologie, bv. ontleed/beskryf/vergelyk/
evalueer/voorspel/eie opinie en wat is die kwaliteit en hoeveelheid van bewyse wat die leerder moet insamel
vir die aksiewerkwoord.
Verduidelik die:
o Formaat, Doelwit en inhoud
o Beskikbare bronne
o Omvang en beperkinge
o Kriteria waarteen die PAT geassesseer sal word deur na die rubriekkriteria te verwys, met die klem op
die hoogste vlak van gehalte.
Toon sensitiwiteit en respek vir geslag, inklusiwiteit, kultuur, klas, ras en godsdiens
Gee 'n duidelike, nie-onderhandelbare sperdatum vir die inlewer van die PAT.
2 FORMAAT
Kan enige van die volgende opsies wees:
Geskrewe aanbieding (d.i. navorsingsopstel met 'n inleiding, hoofliggaam met kennis,
gevolgtrekking/opsomming. 'n Minimum van ± 300 woorde, wat ongeveer 2 bladsye is
Mondelinge aanbieding, ondersteun deur geskrewe materiaal (notas, dinkskrum, ens.), 3–5 minute per leerder
Forumbespreking/debat en bygaande geskrewe dokument (15 minute per groep van 5)
Media: Filmtonele/video/TV-insetsels/radio/koerantartikels: 3–5 minute
PowerPoint-aanbiedings: 3–5 minute per leerder
Onderhoude en bygaande geskrewe dokumente (5 minute per paar/groep)
Modelle (van verhoogtipes, stelontwerpe, dekor, rekwisiete, kostuums) met bygaande geskrewe bewyse
Collage, gemengde media of montage
3 DOELWIT EN INHOUD
Die Navorsing moet:
Die onderrig van die KABV- Breë Onderwerpe en Onderwerpe in die klaskamer integreer en konseptualiseer.
Op 'n betekenisvolle manier besin oor onderrig in die klaskamer en bewys lewer van die deurlopende
ontwikkeling van die leerder.
Die leerder se vlak van kognitiewe begrip en toepassing van konsepte (inhoud, kennis, vaardighede en
houdings) toon. Verder moet die klem nie net op 'n verskeidenheid vrae met verskillende kognitiewe
moeilikheidsvlakke en kompleksiteit wees nie, maar moet op 'n deursigtige manier die maniere waarop die
leerders dink en hul 'dinkgewoonte' agter die konstruksies van vrae en hulle narratiewe toon.
Praktiese ervaring en teoretiese ondersteuningsmateriaal (oefeninge, aktiwiteite, repetisies, klasnotas en
ander bronmateriaal) integreer
Dramatiese Kunste-terminologie (die taal van drama) in alle geskrewe aanbieding gebruik
Gespesialiseerde taal in geval van inheemse kennisstelsels verduidelik en daarby hou
Vir die Opvoerkomponent van die PAT voorberei.
4 BRONNE
Baseer die inhoud van die Opstel die KABV- Breë Onderwerpe en hulle onderskeie Onderwerpe.
Gebruik, besin krities oor en pas die handboek, dramatekste, klasnotas en praktiese werk kreatief toe.
Ondersoek 'n verskeidenheid bronne (onderhoude, veldtoetse, menslike hulpbronne, boeke, koerante,
televisie, film, internet, ens.)
Kies en gebruik 'n minimum van twee bronne (nie meer as een internetbron nie)
Gee verwysings van al die bronne wat ondersoek en gebruik is
Gebruik die Oxford-verwysingstelsel
Moenie plagiaat pleeg nie
Pas etiese gebruik van bronne toe, insluitend mondelingse onderhoude uit etnografiese studies en 'kenners'
se opinies uit inheemse kennisstelsels.
Onderwysers ondersoek die internetadresse en hardekopiebronne wat deur die leerders verskaf word, om te
verseker dat al die bronne eties aangewend is.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 19 DBE/PAT 2020
NSS
BYLAE D:
WERKSOPDRAG ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
PUNTE 0–7 8–13 14–19 20–22 23–25
BESKRY- NIE BEHAAL GEMIDDELDE BEVREDIGENDE VERDIENSTELIKE UITSTAANDE
WERS NIE PRESTASIE PRETASIE PRESTASIE PRESTASIE
Aanteken van Aanteken van Aanteken van Aanteken van Aanteken van
vaardighede, vaardighede, kennis, vaardighede, kennis, vaardighede, kennis, vaardighede, kennis,
kennis, waardes, waardes, tegnieke, waardes, tegnieke, waardes, tegnieke, waardes, tegnieke,
tegnieke, oefeninge en oefeninge en oefeninge en oefeninge en
Aanteken oefeninge en dramatiese/teater- dramatiese/teater- dramatiese/teater- dramatiese/teater-
dramatiese/teater- elemente is beperk elemente is akkuraat elemente is elemente is
elemente het sonder insig gedetailleerd, uitstaande en toon
gebrek aan detail omvattend met insig hoë mate van insig
en akkuraatheid
Besinning toon Besinning toon Besinning toon Besinning toon hoë Besinning toon 'n
gebrek aan beperkte kritiese beperkte kritiese mate van kritiese uitstekende mate van
kritiese denke. denke in toepas, denke in toepas, denke in toepas, kritiese denke in
Oppervlak-kige analiseer en/of analiseer en/of analiseer en/of toepas, analiseer
konneksies word evalueer gemaak evalueer gemaak met evalueer gemaak met en/of evalueer
met vaardighede, met vaardighede, vaardighede, kennis, vaardighede, kennis, gemaak met
kennis, inhoud en kennis, inhoud en inhoud en konsepte. inhoud en konsepte. vaardighede, kennis,
Inhoud
konsepte gemaak konsepte. Minimale Konneksies gemaak Konneksies gemaak inhoud en konsepte.
Besinning konneksies gemaak deur verduidelikings, deur verduidelikings, Insiggewende
deur verduidelikings, afleidings, en/of afleidings, en/of relevante konneksies
afleidings, en/of voorbeelde. voorbeelde gemaak deur
voorbeelde. kontekstuele
verduidelikings,
afleidings en
voorbeelde.
Toon onvoldoende Toon beperkte Toon bewys van Toon sterk bewys van Toon sterk en
bewys van bewys van besinning oor eie besinning oor eie werk. insiggewende bewys
besinning oor eie besinning oor eie werk. Toon Toon bevredigende van besinning oor eie
werk. Persoonlike werk. Toon bevredigende persoonlike groei en werk. Toon belangrike
groei en bewust- onvoldoende persoonlike groei en bewustheid deur 'n persoonlike groei en
heid is nie duidelik persoonlike groei en bewustheid deur 'n paar afleidings bewustheid van
nie en/of toon 'n bewustheid deur 'n paar afleidings gemaak, voorbeelde, dieper betekenis deur
neutrale ervaring paar of simplistiese gemaak, voorbeelde, insigte en/of afleidings gemaak,
Persoon- met weglaatbare afleidings gemaak, insigte en/of uitdagings. Daar is voorbeelde, goed
like groei persoonlike impak. voorbeelde, insigte, uitdagings. Daar is denke oor die ontwikkelde insigte en
Gebrek aan en/of uitdagings wat denke oor die toekomstige gevolge wesenlike diepte in
genoeg afleidings, nie goed ontwikkel is toekomstige gevolge van huidige ervaring. persepsie en
voor-beelde, nie. Minimale denke van huidige ervaring. uitdagings. Vat
persoonlike insig oor die toekomstige huidige ervaring saam
en uitdagings, gevolge van huidige in toekomstige
en/of toekomstige ervaring. gevolge.
gevolge word
oorgesien.
Druk 'n paar idees Druk 'n paar idees Druk die meeste Druk idees, met steun Druk baie idees met
met beperkte met steun van idees met steun van van relevante bewyse effektiewe steun van
steun van relevante bewyse of relevante bewyse of of redes uit. Kritiese, relevante bewyse of
Denke, relevante bewyse redes uit. Kritiese, redes uit. Kritiese, kreatiewe en redes uit. Kritiese,
Navraag, of redes uit. kreatiewe en kreatiewe en probleem- kreatiewe en
en Kritiese, kreatiewe probleem- probleem- oplossingsdenke is probleem-
Ondersoek en probleem- oplossingsdenke is oplossingsdenke is omvattend en bied baie oplossingsdenke is
oplossingsdenke voldoende. omvattend en bied insig. hoogs ontwikkeld en
is beperk en baie insig. bied kreatiewe insig.
simplisties.
Inhoud, konsepte, Inhoud, konsepte, Inhoud, konsepte, Inhoud, konsepte, Inhoud, konsepte,
vaardighede en vaardighede en vaardighede en vaardighede en kennis vaardighede en
kennis (teater en kennis (teater en kennis (teater en (teater en dramatiese), kennis (teater en
dramatiese), in dramatiese), in dramatiese), in in verband met dramatiese), in
verband met verband met verband met beplanning vir verband met
beplanning vir beplanning vir beplanning vir voortgesette beplanning vir
Kreatiewe
voortgesette voortgesette voortgesette persoonlike voortgesette
Toepassing persoonlike persoonlike persoonlike ontwikkeling, is persoonlike
ontwikkeling, is ontwikkeling, is ontwikkeling, is omvattend met 'n hoë ontwikkeling, 'n hoogs
beperk en voldoende met 'n omvattend met insig. vlak van insig. insiggewende begrip
simplisties. bietjie insig. van die verhouding
tussen hierdie
komponente.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 20 DBE/PAT 2020
NSS
BYLAE E:
OPSTEL ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
KATEGORIE PUNT % VLAKBESKRYWERS
Goed georganiseerd, volledig en logies, afgeronde struktuur. Ondersteun deur 'n
uitstaande vlak van bevoegdheid. In staat om inligting te verwerk tot 'n
Uitstaande
23–25 oorspronklike vertolking en deurdagte keuse van feite. Gebruik 'n verskeidenheid
prestasie
oorspronklike en/of relevante dramatiese verwysings. Insiggewend; vloeiend;
waarneming en kennis word treffend uiteengesit.
Goed georganiseerd, omvattend, afgeronde struktuur. Ondersteun deur 'n hoë
vlak van bevoegdheid om inligting te verwerk tot 'n oorspronklike interpretasie en
Verdienstelike
20–22 deurdagte keuse van feite. Gebruik oorspronklike en ongewone keuse van
prestasie
relevante dramaverwysings. Toon insig; waarneming en kennis is goed
uiteengesit.
Georganiseerd, omvattend, 'n bevredigende vlak van bevoegdheid, sommige
foute is waarneembaar in die struktuur van die opstel. Interessante aanbieding,
Bevredigende
17–19 duidelike stellings, oortuigend, eenvoudige taalgebruik. Word ondersteun deur 'n
prestasie
keuse van relevante dramaverwysings. Toon 'n goeie begrip van die tema/taak,
sommige stellings toon insig. Moeite is gedoen met die aanbieding.
Struktuur nie altyd logies en georganiseerd nie, aanvaarbare poging met die
aanbieding. Demonstreer basiese begrip, maar is geneig om ondeurdagte en
Voldoende gestereotipeerde antwoorde te verskaf. Genoegsame keuse van relevante
13–16
prestasie dramaverwysings. Genoegsame navorsing, maar kom gememoriseer voor. Nie
altyd 'n hoë vlak van insig nie, by tye verbeeldingloos, maar regverdig soms
bespreking van onderwerp.
Nie altyd georganiseerd of logiese struktuur nie. Nie altyd genoeg inligting nie,
Gemiddelde
10–12 paar oomblikke van insig. Beperkte seleksie van inligting. Swak taalvaardighede.
prestasie
Argument word nie met bespreking ondersteun nie.
Verward – geen struktuur nie, beperkte woordeskat, min poging aangewend om
Elementêre inligting op 'n aanvaarbare manier aan te bied. Baie min inligting, deurmekaar,
6–9
prestasie moeilik om te volg, dikwels irrelevant. Swak taalvaardigheid. Argument nie
ondersteun deur bespreking nie.
Onsamehangend, baie min werk ingedien, beperkte vaardighede. Irrelevante
Nie behaal nie 0–5
inligting neergeskryf, geen bespreking om argument te ondersteun nie.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 21 DBE/PAT 2020
NSS
BYLAE F:
NAVORSING ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
KATEGORIE PUNT % VLAKBESKRYWERS
Goed georganiseerd, volledig en logies, afgeronde struktuur. Ondersteun
deur 'n uitstaande vlak van bevoegdheid. In staat om inligting te verwerk
tot 'n oorspronklike interpretasie en deurdagte keuse van feite. Gebruik 'n
Uitstaande
23–25 verskeidenheid oorspronklike en/of relevante dramatiese verwysings en/of
prestasie
filmtonele. Insiggewend; vloeiend; waarneming en kennis word treffend
uiteengesit. Indien modelle of gemengde media gebruik is, is dit goed
uitgevoer en komplementeer dit die navorsing.
Goed georganiseerd, omvattend en samehangend, afgeronde struktuur.
Ondersteun deur 'n hoë vlak van bevoegdheid om inligting te verwerk tot
Verdienstelike 'n oorspronklike vertolking en deurdagte keuse van feite. Gebruik
20–22
prestasie oorspronklike en ongewone keuse van relevante dramaverwysings en/of
filmtonele. Toon insig; waarneming en kennis is goed uiteengesit. Indien
modelle of gemengde media gebruik is, komplementeer dit die navorsing.
Georganiseerd, omvattend, 'n bevredigende vlak van bevoegdheid,
sommige klein foutjies is waarneembaar in die struktuur van die opstel.
Interessante aanbieding, duidelike stellings, oortuigend, eenvoudige,
Bevredigende direkte taalgebruik. Word ondersteun deur 'n keuse van relevante
17–19
prestasie dramaverwysings en/of filmtonele. Toon 'n goeie begrip van die tema/taak,
sommige stellings toon insig. Moeite is gedoen met die aanbieding. Indien
modelle of gemengde media gebruik is, hou dit verband met die
navorsing.
Struktuur nie altyd logies en georganiseerd nie, redelike moeite is met die
aanbieding gedoen. Toon basiese begrip, maar is geneig om ondeurdagte
en gestereotipeerde antwoorde te verskaf. Genoegsame keuse van
Voldoende relevante dramaverwysings en of filmtonele. Genoegsame navorsing,
13–16
prestasie maar kom gememoriseer voor. Nie altyd 'n hoë vlak van insig nie, by tye
verbeeldingloos, maar regverdig soms bespreking van onderwerp. Indien
modelle of gemengde media gebruik is, word dit nie altyd deur die
navorsing ondersteun nie.
Nie altyd georganiseerd of logiese struktuur nie. Nie altyd genoeg inligting
nie, paar oomblikke van insig. Beperkte keuse van inligting. Swak
Gemiddelde
10–12 taalvaardighede. Argument word nie met bespreking ondersteun nie.
prestasie
Enige modelle of gemengde media wat gebruik word, word nie goed
uitgevoer nie of is nie werklik relevant nie.
Verward – geen struktuur nie, beperkte woordeskat, min poging
aangewend om inligting op 'n aanvaarbare manier aan te bied. Baie min
Elementêre inligting, deurmekaar, moeilik om te volg, dikwels irrelevant. Swak
6–9
prestasie taalvaardigheid. Argument nie ondersteun deur bespreking nie. Dit is
onwaarskynlik dat 'n ondersteunende model gebruik is, enige gemengde
media sal swak uitgevoer weer.
Onsamehangend, baie min werk ingedien, beperkte vaardighede.
Nie behaal nie 0–5 Irrelevante inligting neergeskryf, geen bespreking om argument te
ondersteun nie.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 22 DBE/PAT 2020
NSS
BYLAE G:
UITTREKSEL (TONEEL) ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
PUNTE 16–25 8–15 0–7
KRITERIA BEHAAL MET BEHAAL GEDEELTELIK BEHAAL
VERDIENSTE
Voorbereiding Die leerder ken die woorde van Die leerder ken die woorde, maar Die leerder ken nie die woorde
die toneel en lewer bewys van toon tekens van onsekerheid of van die toneel nie en toon geen
besinning, beplanning en onvoldoende repetisie. teken van besinning, beplanning
repetisie of repetisie nie.
Begrip van Die leerder toon begrip van die Daar is tekens van 'n mate van Die leerder toon min of geen
toneel toneel soos wat dit binne die begrip van die toneel, maar begrip van die toneel binne die
konteks van die toneelstuk as 'n sekere aspekte is oorgesien, of is konteks van die toneelstuk as 'n
geheel voorkom. Hy/sy verstaan nie deurlopend konsekwent nie. geheel nie. Hy/Sy verstaan nie
die basiese dilemma/konflik van Daar mag moontlik 'n verkeerde die basiese dilemma/konflik van
die toneel, sy/haar karakter en hul vertolking van die gegewe die toneel, sy/haar karakter en hul
motivering. omstandighede wees. motivering nie. Die gegewe
omstandighede word geheel en al
verkeerd vertolk.
Vokale Die leerder toon begrip van die Die leerder is gedeeltelik Die leerder is onsuksesvol in die
karak- elemente van stemwerk en om suksesvol in die skep en volhou skep en volhou van vokale
terisering die persoonlikheid, agtergrond, van vokale karakterisering, of karakterisering, of daar is deur-
klas, ouderdom, opvoeding en daar mag moontlik tekens van lopende vokale
status van die spreker te vokale spanning/ooreising wees. spanning/ooreising in die
kommunikeer. Hy/sy is in staat Sekere aspekte van die aanbieding. Die vokale
om 'n teks te vertolk, gepaste karakterisering mag moontlik karakterisering is onvanpas vir die
keuses ten opsigte van onvanpas vir die betrokke betrokke karakter of konteks.
karakterisering te maak en die karakter of konteks wees.
hierdie karaktereienskappe toe te
pas sonder vokale spanning/
ooreising. Hierdie karakter-
eienskappe kan toonhoogte,
intonasie, omvang, ritme, aksent,
stemtoon en kwaliteit insluit om
hul karakter se stem suksesvol en
op gepaste wyse oor te dra.
Vokale Die leerder praat duidelik en Die leerder is gedeeltelik Die leerder is onsuksesvol om
duidelikheid hoorbaar. Hy/Sy is in staat om die suksesvol om duidelik en duidelik en hoorbaar te praat.
gepaste volume vir 'n ruimte te hoorbaar te praat. Daar is Volume kan slegs verkry word
produseer, sonder vokale momentele insinkings, of deur vokale spanning/ooreising.
spanning/ooreising. oomblikke van spanning/
ooreising.
Fisiese Die leerder toon die vermoë om Die leerder is gedeeltelik Die leerder is onsuksesvol met
karak- sy/haar liggaam aan te pas ten suksesvol met die skep en volhou die skep en volhou van 'n fisiese
terisering opsigte van postuur, energie, van 'n fisiese karakterisering, of karakterisering, of daar is regdeur
gewig, grootte en kwaliteit van daar mag tekens van onnodige die aanbieding oormatige en
gebare, fisiese ritmes en spanning wees. Sekere aspekte onnodige spanning. Die fisiese
gewoontes, sodat 'n gepaste van die karakterisering mag karakterisering is onvanpas vir die
fisikaliteit vir sy/haar karakter op moontlik onvanpas vir die betrokke karakter of konteks.
suksesvolle en gepaste wyse betrokke karakter of konteks
oorgedra word. wees.
Verhoogsin – Die leerder toon die vermoë om Die leerder is gedeeltelik Die leerder slaag nie daarin om
gebruik van die verhoogruimte op gepaste en suksesvol om die verhoogruimte die verhoogruimte op gepaste en
ruimte interessante wyse te gebruik, op op gepaste en interessante wyse interessante wyse te gebruik nie.
so 'n wyse dat die opvoering aan te wend. Dit mag wees as Hy/Sy is deurgaans selfbewus,
duidelik met die gehoor gevolg van selfbewustheid, roof die spel, is onseker en
kommunikeer en die begrip van roofspel, onseker bewegings, of beweeg dikwels sonder
die veranderende dinamika van by tye ongemotiveerde motivering.
die verhouding wat ondersoek bewegings.
word, oordra. Alle beweging is
gemotiveerd.
Emosionele Die leerder toon die vermoë om Die leerder is gedeeltelik Die leerder slaag nie daarin om
aansluiting op effektiewe en gepaste wyse by suksesvol om op effektiewe en by die emosie van die karakter op
die emosies van sy/haar karakter gepaste wyse by die emosies van 'n gepaste en effektiewe wyse
aan te sluit, sodat die gehoor sy/haar karakter aan te sluit; aan te sluit nie; hy/sy is
oortuig is van die hy/sy mag moontlik nie altyd onoortuigend, of sy/haar
geloofwaardigheid van hierdie oortuigend wees nie, of hulle kan emosionele keuses is geheel en
emosies. partykeer onvanpaste wyse al onvanpas.
reageer.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 23 DBE/PAT 2020
NSS
UITTREKSEL (TONEEL) ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
PUNTE 16–25 8–15 0–7
KRITERIA BEHAAL MET BEHAAL GEDEELTELIK BEHAAL
VERDIENSTE
Vertolking van Die leerder toon begrip van die Die leerder is gedeeltelik Die leerder is slaag nie daarin om
subteks subteks en bedoeling om die suksesvol ingevolge die speel van die subteks en bedoelings uit te
karakter se spreekbeurte en die subteks en bedoelings, en om speel nie. Spreekbeurte en aksies
aksies vir 'n gehoor verstaanbaar die karakter se woorde en aksies kom ongemotiveerd voor, min
te maak. Die karakter se innerlike vir 'n gehoor verstaanbaar te bewys word gelewer dat daar oor
lewe word verken en regdeur die maak. Die karakter se innerlike die subteks nagedink is, woorde
opvoering volgehou. lewe word nie ten volle volgehou word afgerammel/ opgesê en die
gedurende die opvoering nie. karakter se innerlike lewe word
glad nie gedurende die opvoering
volgehou nie.
Interaksie – Die leerder toon die vermoë om in Die leerder bly nie konsekwent in Daar is min of geen bewyse dat
luister karakter te bly wanneer hy/sy nie karakter wanneer hy/sy nie praat daar in karakter gebly word
praat of nie die fokus van die of die fokus van die aandag is nie; wanneer hy/sy nie praat of die
aandag is nie en hou aan om reaksies op die ander karakters fokus van die aandag is nie; daar
heeltyd na die ander karakters op en luister word nie dwarsdeur die is min reaksie op die ander
die verhoog te luister en op hulle toneel volgehou nie. karakters nie en hy/sy luister min
te reageer. of glad nie.
Ontwikkeling Die leerder toon 'n begrip van Die leerder is inkonsekwent met Die leerder is onbewus van
van sy/haar karakter se status in sy/haar demonstrasie van sy/haar sy/haar karakter se status in
verhouding verhouding tot die ander karakter se status in verhouding verhouding tot die ander
karakters in die toneel en hy/sy tot die ander karakters in die karakters in die toneel; die
laat die verhouding tussen die toneel nie; die verhouding tussen verhouding tussen die karakters
karakters toe om te groei, die karakters groei, ontwikkel en groei, ontwikkel en verander nie
ontwikkel en gepas te verander. verander nie. deur die loop van die toneel nie.
Geloofwaar- Die leerder is ten alle tye binne Die leerder is in sommige Die leerder is selde binne die
digheid die konteks van die toneel of momente in die konteks van die konteks van die toneel of
toneelstuk geloofwaardig. toneel of toneelstuk toneelstuk geloofwaardig.
geloofwaardig..
Struktuur van Die leerder toon begrip van hoe Die toneel het nie 'n duidelike Daar is min bewys van struktuur,
toneel die dramaturg die toneel begin, middel en einde nie. Die geen werklike aanduiding van 'n
gestruktureer het. Die toneel het klimaks word nie ten volle begin, middel en einde nie en die
'n duidelike begin, middel en gerealiseer nie. klimaks word nie gerealiseer nie.
einde. Daar is 'n klimaks of
hoogtepunt in die toneel
Skep van Die leerder toon die vermoë om Daar is 'n poging om genre en Daar is min of geen pogings om
gepaste genre en styl op gepaste wyse te styl op gepaste wyse te vertolk, genre en styl op gepaste wyse te
genre/styl vertolk en om aan die vereistes maar die vereistes van die vertolk nie en die vereistes van
van die genre/styl in aspekte soos genre/styl word nie deurgaans ten die genre/styl word nie deurgaans
die verhouding met die gehoor, volle in die toneel gerealiseer nie. in die toneel gerealiseer nie.
geloofwaardigheid binne die styl,
tydsberekening, gepaste fisiese
handeling en dies meer te
voldoen.
Impak van Die toneel is onvergeetlik, Die toneel het 'n paar Die toneel het min of geen
toneel effektief en innemend. onvergeetlike, effektiewe en onvergeetlike, effektiewe,
innemende oomblikke, maar dit is innemende oomblikke nie.
inkonsekwent.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 24 DBE/PAT 2020
NSS
BYLAE H:
MONOLOOG ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
PUNTE 16–25 8–15 0–7
KRITERIA BEHAAL MET BEHAAL GEDEELTELIK BEHAAL
VERDIENSTE
Voorbereiding Die leerder ken die woorde van Die leerder ken die woorde, Die leerder ken nie die woorde
die monoloog en lewer bewys van maar toon tekens van van die monoloog nie en toon
nadenke, beplanning en repetisie onsekerheid of onvoldoende geen teken van nadenke,
repetisie. beplanning of repetisie nie.
Begrip van Die leerder toon uitstaande begrip Daar is tekens van 'n mate van Die leerder toon min of geen
monoloog van die monoloog soos wat dit begrip van die monoloog, maar begrip van die monoloog binne die
binne die konteks van die sekere aspekte is oorgesien, of konteks van die toneelstuk as 'n
toneelstuk as 'n geheel voorkom. is nie deurlopend konsekwent geheel nie. Hy/Sy verstaan nie die
Hy/Sy verstaan die basiese nie. Daar mag moontlik 'n basiese dilemma/konflik van die
dilemma/konflik van die monoloog, verkeerde vertolking op die monoloog, sy/haar karakter en die
sy/haar karakter en motivering. basis van die gegewe motivering nie. Die gegewe
omstandighede wees. omstandighede word geheel en al
verkeerd geïnterpreteer.
Vokale Die leerder toon 'n duidelike Die leerder is gedeeltelik Die leerder slaag nie daarin om 'n
karakteri- begrip van hoe al die elemente suksesvol om 'n vokale vokale karakterisering te skep en
sering van stemwerk saamkom om die karakterisering te skep en te deur die hele opvoering te volhou
persoonlikheid, agtergrond, klas, volhou, of daar is aanduidings nie, of daar is vokale ooreising
ouderdom, opvoeding en status van vokale ooreising. Sekere deur die hele opvoering. Die
van die spreker oor te dra. Sy/Hy aspekte van die karakterisering vokale karakterisering is onvanpas
is in staat om 'n teks te vertolk, kan vir die spesifieke karakter of vir die spesifieke karakter of
gepaste keuses ten opsigte van konteks onvanpas wees. konteks.
karakterisering te maak en dit te
gebruik sonder vokale ooreising.
Hierdie eienskappe kan
toonhoogte, intonasie, omvang,
ritme, aksent, toon en gehalte
insluit om die karakter suksesvol
en gepas oor te dra.
Vokale Die leerder praat duidelik en Die leerder is gedeeltelik Die leerder slaag nie daarin om
duidelikheid hoorbaar vir goeie kommunikasie. suksesvol om duidelik en duidelike en hoorbaar te praat nie.
Hy/sy is in staat om die geskikte hoorbaar te praat. Daar is Volume kan slegs met vokale
volume vir 'n ruimte te produseer, kortstondige insinkings, of ooreising verkry word.
sonder vokale ooreising. oomblikke van ooreising.
Fisiese Die leerder toon die vermoë om Die leerder is gedeeltelik Die leerder slaag nie daarin om 'n
karakteri- sy/haar liggaam aan te pas ten suksesvol met die skep en fisiese karakterisering te skep of te
sering opsigte van postuur, energie, volhou van 'n fisiese volhou nie, of daar word regdeur
gewig, grootte en gehalte van karakterisering, of daar mag die opvoering oormatige en
gebare, fisiese ritmes en tekens van onnodige spanning onnodige spanning vertoon. Die
gewoontes, om die fisikaliteit van wees. Sekere aspekte van die fisiese karakterisering is onvanpas
sy/haar karakter op suksesvolle en karakterisering kan onvanpas vir vir die betrokke karakter of
gepaste wyse oor te dra. die betrokke karakter of konteks konteks.
wees.
Verhoogsin – Die leerder toon die vermoë om Die leerder is gedeeltelik Die leerder slaag nie daarin om
gebruik van die verhoogruimte op gepaste en suksesvol om die verhoogruimte die verhoogruimte op gepaste en
ruimte interessante wyse aan te wend, op gepaste en interessante interessante wyse te gebruik nie.
sodat die opvoering duidelik met wyse aan te wend. Dit kan soms Hy/Sy is deurgaans selfbewus en
die gehoor kommunikeer. Alle wees as gevolg van beweeg dikwels sonder
beweging is gemotiveerd. (Let wel: selfbewustheid en onsekere motivering.
In 'n monoloog kan bewegings of ongemotiveerde.
stilte/onbeweeglikheid gepas
wees, die fokus moet egter wees
op hoe die grootte van die
toneelruimte gevul moet word
sodat die gehoor deur die
opvoering geraak kan word.)
Emosionele Die leerder toon die vermoë om op Die leerder is gedeeltelik Die leerder slaag nie daarin om
aansluiting effektiewe en gepaste wyse by die suksesvol om op gepaste en om by die emosies van sy/haar
emosies van sy/haar karakter aan effektiewe wyse by sy/haar karakter op 'n gepaste en
te sluit, sodat die gehoor oortuig is karakter se emosies aan te sluit; effektiewe wyse aan te sluit nie;
van die geloofwaardigheid van hy/sy mag moontlik nie ten alle hy/sy is onoortuigend, of sy/haar
hierdie emosies. tye oortuigend wees nie, of hy/sy emosionele keuses is geheel en al
mag soms op onvanpaste wyse onvanpas.
reageer.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 25 DBE/PAT 2020
NSS
MONOLOOG ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
PUNTE 16–25 8–15 0–7
KRITERIA BEHAAL MET BEHAAL GEDEELTELIK BEHAAL
VERDIENSTE
Speel van Die leerder toon begrip van die Die leerder is gedeeltelik Die leerder slaaf nie daarin om
subteks subteks en bedoeling wat gebruik suksesvol om subteks en subteks en bedoelings uit te speel
word om die karakter betekenisvol bedoeling te speel, en dra die nie. Woorde en aksies kom
aan die gehoor oor te dra. Die karakter betekenisvol aan die ongemotiveerd voor, daar is min
karakter se innerlike lewe word gehoor oor. Die karakter se bewys van nadenke deur die hele
verken en deur die hele die innerlike lewe word nie ten volle subteks, woorde word opgesê en
opvoering volgehou. volgehou gedurende die die karakter se innerlike lewe word
opvoering nie. glad nie gedurende die opvoering
volgehou nie.
Vertolking van Die leerder vertolk die karakter op Die leerder is gedeeltelik Die leerder misluk in die vertolking
karakter 'n intelligente wyse en maak suksesvol in die vertolking van van die karakter; hy/sy maak
keuses wat effektief en gepas is, die karakter; sekere keuses is heeltemal onvanpaste keuses wat
gebaseer op sy/haar kennis van nie so effektief of gepas as wat nie effektief is nie en daar is
die toneelstuk waaruit die verwag word nie, of daar is bewyse dat die gegewe
monoloog geneem is. bewyse van 'n tekort aan begrip omstandighede van die toneelstuk
van die gegewe omstandighede misverstaan is.
van die toneelstuk.
Verhouding tot Die leerder toon die vermoë om Die leerder is gedeeltelik Die leerder slaag nie daarin om
luisteraar die onsigbare luisteraar deur suksesvol in die skep van 'n die onsigbare luisteraar deur
middel van visualisasie te skep, of, onsigbare luisteraar deur middel middel van visualisering te skep
indien dit gepas is, die gehoor as van visualisasie, of deur die nie. Daar is min begrip vir hul
hierdie luisteraar te gebruik. Hy/Sy gehoor as die luisteraar te karakter se status in verhouding
toon 'n begrip van sy/haar karakter gebruik. Daar is 'n mate van tot die luisteraar, of wat hulle
se status in verhouding tot die begrip vir sy/haar karakter se moontlike reaksies mag wees.
luisteraar en sy/haar moontlike status in verhouding tot die
reaksies op wat tydens die verloop luisteraar, maar min begrip van
van die monoloog gesê word. watter reaksies daar is.
Geloofwaar- Die leerder is ten alle tye binne die Die leerder is binne die konteks Die leerder is selde binne die
digheid konteks van die monoloog van die monoloog in sekere konteks van die monoloog
geloofwaardig. opsigte geloofwaardig.. geloofwaardig.
Struktuur van Die leerder toon begrip van hoe Die leerder het nie 'n duidelike Daar is min bewys van struktuur,
monoloog die dramaturg die monoloog onderskeid tussen begin, middel geen werklike aanduiding van 'n
gestruktureer het. Die monoloog en einde getref nie. Die klimaks begin, middel en einde nie en die
het 'n duidelike begin, middel en word nie ten volle gerealiseer klimaks word nie gerealiseer nie.
einde. nie.
Ritmes/Vorm Die leerder toon 'n begrip van die Die leerder skep nie deurgaans Daar is min of geen variasie in die
van monoloog eb en vloei van die monoloog, die genoegsame variasie in die monoloog nie, tempo is te
gebruik van tempo om 'n klimaks monoloog nie, tempo is by tye te reëlmatig of eentonig en daar is
te beklemtoon of te bou, die reëlmatig of eentonig en daar is geen bewys van verskillende
veranderende ritmes van min bewys van verskillende maatslae in die monoloog nie.
verskillende maatslae in die maatslae in die monoloog.
monoloog.
Skep van Die leerder toon die vermoë om Daar is 'n poging om genre en Daar is min of geen poging om
gepaste genre en styl op gepaste wyse te styl op gepaste wyse te vertolk, genre en styl op gepaste wyse te
genre/styl vertolk en dan aan die vereistes maar die vereistes van die vertolk nie en die vereistes van die
van die genre/styl ingevolge genre/styl word nie deurgaans genre/styl word nie deurgaans in
aspekte soos die verhouding met ten volle in die monoloog die monoloog gerealiseer nie.
die gehoor, geloofwaardigheid gerealiseer nie.
binne die styl, tydsberekening,
gepaste fisiese handeling, ens. te
voldoen.
Impak van Die monoloog is onvergeetlik, Die monoloog het 'n paar Die monoloog het min of geen
monoloog effektief en innemend. onvergeetlike, effektiewe en onvergeetlike, effektiewe,
innemende oomblikke, maar dit innemende oomblikke nie.
is inkonsekwent.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 26 DBE/PAT 2020
NSS
BYLAE I:
BEWEGING ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
PUNTE 16–25 8–15 0–7
KRITERIA BEHAAL MET BEHAAL GEDEELTELIK BEHAAL
VERDIENSTE
Praktiese/Opvoer- Die leerder kan 'n wye reeks Die leerder is in 'n staat om 'n Die leerder is in staat om 'n
vaardighede bewegings gebruik om verskeidenheid bewegings te beperkte reeks bewegings te
1. Die vermoë om 'n sekwense te skep en is in staat gebruik om sekwense te skep gebruik om sekwense te skep
verskeidenheid bewegings, om verskeie style en prosesse en toon begrip van style en en toon min begrip van die
choreografiestyle en te verstaan en te gebruik. Die bewegingsvorms. gebruik van ruimte, tyd en
prosesse te verstaan en te leerder toon goeie begrip van bewegingsdinamika.
gebruik. ruimte, tyd en dinamika.
2. Die vermoë om Die leerder tree duidelik en met Die leerder is in staat om Die leerder is in staat om
vaardigheid en selfvertroue selfvertroue op, sodat sy/haar sy/haar idees redelik goed uit te sommige van bewegings-
in die uitvoer van beweging bewegingsidees deur die voer, sodat sy/haar dansidees duidelik uit te voer en
te toon, sodat idees gehoor verstaan word. bewegingsidees gewoonlik moet nou meer selfvertroue
verstaan word. begryp word. ontwikkel wanneer sy/haar werk
vir ander aangebied word.
Eksperimentering Die leerder gebruik 'n wye reeks Die leerder begin om 'n paar Met hulp kan die leerder party
(Ontwikkeling en stimuli en bykomstighede met stimuli en bykomstighede met stimuli en bykomstighede
realisering van idees) selfvertroue om komplekse selfvertroue te gebruik om gebruik om eenvoudige
1. Die vermoë om 'n sekwense te skep en toon eenvoudige sekwense te skep sekwense te skep. Die leerder
verskeidenheid stimuli, uitstekende gebruik van en is besig om 'n reeks is in staat om eenvoudige
bykomstighede en verskillende bewegingstyle. bewegingstyle te ontwikkel. bewegingstyle te gebruik om 'n
bewegingstyle te gebruik om item te voltooi.
sekwense te skep.
2. Die vermoë om vanaf die Die leerder kan 'n eenvoudige Die leerder kan 'n idee met Met hulp en aanmoediging kan
oorspronklike stimulus 'n idee ontwikkel in 'n komplekse toenemende selfvertroue die leerder 'n eenvoudige idee
idee uit te brei en te sekwens, en duidelike besluite ontwikkel, probeer en ontwikkel, dit probeer en
ontwikkel; om verskillende oor sy/haar werk neem. Die bewegings kies om die item te bewegings kies wat hy/sy voel
idees met rede en leerder kan sy/haar redes vir die voltooi. by die item pas.
selfvertroue te kies en te kies van sekere bewegings met
verwerp om die opdrag/taak selfvertroue verduidelik en
te voltooi. gebruik bewegingswoordeskat
om te verduidelik wat sy/hy
bedoel.
Kritiese Bewustheid Die leerder is in staat om Die leerder is in staat om Wanneer aangemoedig kan die
1. Die vermoë om analitiese gedetailleerde en analitiese kommentaar te lewer wat help leerder kommentaar lewer oor
kommentaar te lewer wat die kommentaar te lewer oor om sy/haar eie en ander se bewegingswerk wat sy/hy
struktuur en aanbieding van bewegingswerk wat lei tot werk te verbeter. gedoen het om die werk te
eie en ander se werk help verbeterings in struktuur en verbeter.
verbeter. uitvoering.
2. Die vermoë om die werk Die leerder kan subtiele Die leerder is in staat om die Die leerder is in staat om met
van verskillende konneksies en ooreenkomste konneksies tussen verskillende die aanmoediging van die
bewegingstyle te vergelyk tussen 'n verskeidenheid bewegingstyle te maak. onderwyser ooglopende
en te kontrasteer. bewegingstyle raaksien en kan konneksies tussen verskillende
duidelik beskryf wat hy/sy bewegingswerke raak te sien.
bedoel.
3. Die vermoë om die verskil Die leerder toon 'n duidelike Die leerder kan oor bewegings Met aanmoediging kan die
tussen objektiewe oordeel begrip van bewegingsvorme en met gebruik van gepaste leerder praat oor hoekom hy/sy
en persoonlike voorkeur te struktuur na aanleiding van terme/woorde en is besig om van 'n bewegingsitem hou, deur
verstaan wanneer sy/haar kommentaar en die bewus te raak van sy/haar eie woorde te gebruik wat die
bewegingsvorme geskep, woordeskat wat die leerder bewegingsvoorkeure. inhoud van die beweging
gebruik en bekyk word. gebruik. Die leerder is bewus beskryf (bv. lyn, vorm, ritme,
van sy/haar eie voorkeure m.b.t. dinamika, ens.)
beweging en kan dit weerhou,
of op gepaste wyse gebruik.
Persoonlike en Sosiale Die leerder werk goed saam as Die leerder werk gewoonlik Die leerder kan soms met ander
Vaardighede lid van 'n groep en maak baie goed saam met ander mense mense saamwerk en 'n paar
1. Die vermoë om as 'n lid bydraes en deel baie idees met en maak 'n paar bydraes tot die idees te deel om die
van 'n groep saam te werk die groep. werk van die groep. groepsopdrag/-taak te voltooi.
en idees te deel sodat die
opdrag/taak voltooi word.
2. Die vermoë om 'n idee te Die leerder is baie goed Die leerder is in staat om Die leerder kan, met hulp en
ontwikkel en werk georganiseerd en is in staat om sy/haar werk te organiseer en aanmoediging van die
onafhanklik te organiseer. idees suksesvol op sy/haar eie kan eenvoudige idees op onderwyser, party take op
te ontwikkel. sy/haar eie ontwikkel. sy/haar eie ontwikkel en voltooi.
3. Die vermoë om fokus en Die leerder bly geïnteresseerd Die leerder kan gewoonlik van Indien die leerder gehelp of
inspanning vol te hou deur in 'n taak deur al die fases van begin tot einde aan 'n idee bly aangemoedig word, kan die
alle fases en tipes ontwikkeling en werk hard selfs werk. leerder soms aan 'n idee bly
werk/take. al is dit 'n moeilike taak/opdrag werk van begin tot einde.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 27 DBE/PAT 2020
NSS
BYLAE J:
POËSIE ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
PUNTE 16–25 8–15 0–7
KRITERIA BEHAAL MET BEHAAL GEDEELTELIK BEHAAL
VERDIENSTE
Voorbereiding Die leerder ken die woorde van die Die leerder ken die woorde, maar Die leerder ken nie die woorde van
gedig en lewer bewys van toon tekens van onsekerheid of die gedig nie en toon geen teken
nadenke, beplanning en repetisie. onvoldoende repetisie. van nadenke, beplanning of
repetisie nie.
Verstaan gedig Die leerder toon begrip van die Die leerder toon gedeeltelike Die leerder toon geen begrip van
gedig en die vertolking is gepas en begrip van die gedig en sy/haar die gedig nie en sy/haar vertolking
geregverdig. vertolking behoort gepas en is onvanpas en ongemotiveerd.
gemotiveerd te wees.
Uitdruk van Die leerder begryp hoe om Die leerder is slegs gedeeltelik Die leerder slaag nie met die
betekenis betekenis oor te dra deur middel suksesvol in die oordrag van die oordrag van die betekenis van die
van elemente soos frasering, betekenis van die gedig. Die gedig nie. Die betekenis is
pousering, beklemtoning, intonasie betekenis is nie altyd duidelik of onduidelik of word op
en stemtoon. Hy/Sy is in staat om betekenisvol nie. niksseggende wyse oorgedra.
'n teks met behulp van hierdie
elemente te vertolk en die
betekenis van die teks duidelik en
betekenisvol te kommunikeer.
Vokale Die leerder is in staat om 'n Die leerder se stem is nie Die leerder se stem is nie
uitdrukkings- gebalanseerde, aangename stem- deurgaans gebalanseerd of gebalanseerd of aangenaam om
vermoë kwaliteit te skep wat uniek is, by aangenaam om na te luister nie, of na te luister nie, of daar is tekens
hom/haar pas en geen tekens van daar is tekens van vokale van oormatige vokale
spanning/ooreising toon nie. Hy/Sy spanning/ooreising. Hy/Sy is nie spanning/ooreising. Hy/Sy slaag
verken en gebruik die heeltemal suksesvol in die nie daarin om die uitdrukkingsvolle,
uitdrukkingsvolle, vertolkende en verkenning en gebruik van die vertolkende en musikale aspekte
musikale aspekte van uitdrukkingsvolle, vertolkende en van spraakklanke te verken en te
spraakklanke om die subtiele musikale aspekte van gebruik om subtiele betekenis uit te
betekenis uit te druk en om en spraakklanke om subtiele druk en stemming/atmosfeer oor te
stemming/atmosfeer oor te dra.. betekenis uit te druk en om dra nie.
stemming/atmosfeer oor te dra nie.
Vokale Die leerder praat duidelik en Die leerder is gedeeltelik suksesvol Die leerder slaag nie daarin om
duidelikheid hoorbaar. Hy/sy is in staat om die om duidelik en hoorbaar te praat. duidelik en hoorbaar te praat nie.
gepaste volume vir 'n ruimte te Daar is kortstondige insinkings, of Volume kan slegs verkry word deur
gebruik, sonder vokale oomblikke van spanning/ooreising. vokale spanning/ooreising.
spanning/ooreising.
Fisiese werk Die leerder kies beweging of stilte Die leerder se keuses ingevolge Die leerder kies beweging of stilte
wat by die gedig en sy/haar beweging of stilte is nie altyd gepas wees wat onvanpas is vir die gedig,
vertolking daarvan pas. Hy/Sy toon vir die gedig nie, OF daar is soms OF daar is min of geen beheer oor
beheer oor sy/haar liggaam om 'n gebrek aan beheer oor sy/haar sy/haar fisikaliteit nie OF daar is
onnodige spanning vry te laat en fisikaliteit, OF daar is soms tekens tekens van oormatige onnodige
om optimale belyning en balans te van onnodige spanning OF die spanning, OF die liggaam is
bewerkstellig. Die liggaam liggaam word nie ten volle met die geensins met die gedig geïntegreer
ondersteun die stem en word gedig geïntegreer nie. nie.
daarby geïntegreer.
Emosionele Die leerder is in staat om op Die leerder is gedeeltelik suksesvol Die leerder slaag nie daarin om op
aansluiting effektiewe en gepaste wyse by die om op gepaste en effektiewe wyse gepaste en effektiewe wyse by die
emosies van die persona in die aan te sluit by die persona van die persona van die gedig se emosies
gedig aan te sluit, sodat die gehoor gedig se emosies; hy/sy is moontlik aan te sluit nie; hy/sy is
oortuig is van die geloofwaar- nie altyd heeltemal oortuigend onoortuigend, of sy/haar
digheid van hierdie emosies. wees nie, of hy/sy kan soms op emosionele keuses is geheel en al
onvanpaste wyse reageer. onvanpas.
Skep van Die leerder gebruik vokale en Die skep van atmosfeer is Daar is min of geen bewyse van
gepaste fisiese uitdrukkingsvolheid om 'n inkonsekwent, onvanpas, of word begrip van die stemming/
atmosfeer gepaste stemming/atmosfeer vir nie altyd deur die gedig volgehou atmosfeer, of die vermoë om dit
die gedig te skep. nie. effektief te skep deur gebruik van
die stem en liggaam nie.
Aanwending van Die leerder toon bemeestering van Nie alle digmiddele is meesterlik Digmiddele is nie goed hanteer nie.
digmiddele die digmiddele wat eie aan die hanteer nie.
gedig is, ingesluit die gebruik van
pousering, reël- en verslengtes,
ritme, meter, rym, beeldspraak,
register en toon.
Impak van gedig Die leerder se aanbieding is Die gedig het 'n paar onvergeetlike, Die gedig het min of geen
onvergeetlik, effektief en innemend. effektiewe en innemende onvergeetlike, effektiewe en
oomblikke, maar dit is innemende oomblikke nie.
inkonsekwent.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 28 DBE/PAT 2020
NSS
BYLAE K:
PROSA ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
PUNTE 16–25 8–15 0–7
KRITERIA BEHAAL MET BEHAAL GEDEELTELIK BEHAAL
VERDIENSTE
Voorbereiding Die leerder ken die woorde van die Die leerder ken die woorde, maar Die leerder ken nie die woorde van
prosastuk en lewer bewys van toon tekens van onsekerheid of die prosastuk nie en toon geen
nadenke, beplanning en repetisie. onvoldoende repetisie. teken van nadenke, beplanning of
repetisie nie.
Begrip van Die leerder toon begrip van die Die leerder toon gedeeltelike begrip Die leerder toon geen begrip van
prosastuk prosastuk en sy/haar vertolking is van die prosastuk en sy/haar die prosastuk nie en sy/haar
gepas en gemotiveerd. vertolking moet gepas en vertolking is onvanpas en
gemotiveerd te wees. ongemotiveerd.
Uitdruk van Die leerder dra betekenis suksesvol Die leerder is slegs gedeeltelik Die leerder is onsuksesvol in die
betekenis oor deur middel van elemente soos suksesvol in die oordrag van die oordrag van die betekenis van die
frasering, pousering, klem, betekenis van die prosa. Die gedig. Die betekenis is onduidelik of
intonasie en stemtoon. Hy/Sy is in betekenis is nie altyd duidelik of word op niksseggende wyse
staat om 'n teks deur middel van uitdrukkingsvol nie. oorgedra.
hierdie elemente te vertolk en die
betekenis van die teks duidelik en
betekenisvol te kommunikeer.
Vokale Die leerder gebruik 'n Die leerder se stem is nie Hy/Sy slaag nie daarin om die
uitdrukkings- gebalanseerde, aangename stem- deurgaans gebalanseerd of uitdrukkingsvolle, vertolkende en
vermoë kwaliteit wat uniek is, by hom/haar aangenaam om na te luister nie, of musikale aspekte van spraakklanke
pas en geen tekens van daar is tekens van vokale te verken en te gebruik om subtiele
spanning/ooreising toon nie. Hy/Sy spanning/ooreising. Hy/Sy is nie betekenis uit te druk en
verken en gebruik die heeltemal suksesvol in die stemming/atmosfeer oor te dra nie.
uitdrukkingsvolle, vertolkende en verkenning en gebruik van die
musikale aspekte van spraakklanke uitdrukkingsvolle, vertolkende en
om subtiele betekenis uit te druk en musikale aspekte van spraakklanke
stemming/atmosfeer oor te dra. om subtiele betekenis uit te druk en
stemming/atmosfeer oor te dra nie.
Vokale Die leerder praat duidelik en Die leerder is gedeeltelik suksesvol Die leerder slaag nie daarin om
duidelikheid hoorbaar. Hy/sy is in staat om die om duidelik en hoorbaar te praat. duidelik en hoorbaar te praat nie.
gepaste volume vir 'n ruimte te Daar is kortstondige insinkings, of Volume kan slegs verkry word deur
gebruik, sonder vokale oomblikke van spanning/ooreising. vokale spanning/ooreising
spanning/ooreising.
Fisiese werk Die leerder kies beweging of stilte Die leerder se keuses ingevolge Die leerder kies beweging of stilte
wat by die prosastuk en sy/haar beweging of stilte is nie altyd gepas wees wat onvanpas is vir die
vertolking daarvan pas. Hy/Sy toon vir die prosastuk nie, OF daar is prosastuk, OF daar is min of geen
beheer oor sy/haar liggaam om soms 'n gebrek aan beheer oor beheer oor sy/haar fisikaliteit nie OF
onnodige spanning vry te laat en sy/haar fisikaliteit, OF daar is soms daar is tekens van oormatige
om optimale belyning en balans te tekens van onnodige spanning OF onnodige spanning, OF die liggaam
bewerkstellig. Die liggaam die liggaam word nie ten volle met is geensins met die prosastuk
ondersteun die stem en word die prosastuk geïntegreer nie. geïntegreer nie.
daarby geïntegreer.
Dramatisering Die leerder gebruik oorspronklike, Die leerder is slegs gedeeltelik Die leerder slaag nie daarin om
as opvoering- effektiewe teatermiddele om die effektief of oorspronklik ingevolge teatermiddele te gebruik om die
stuk prosastuk te dramatiseer, sodat dit die gebruik van teatermiddele om prosastuk te dramatiseer om as 'n
as 'n opvoering werk. die prosastuk te dramatiseer om as opvoering te werk nie.
'n opvoering te werk.
Gebruik van Die leerder is bewus van die styl Die leerder is gedeeltelik suksesvol Die leerder slaag nie daarin om
gepaste van sy/haar storie en die vertellings- in die gebruik van gepaste gepaste vertellingstegnieke te
vertellings- tegnieke (bv. intsomi-vertellings, vertellingstegnieke, of gebruik net gebruik nie, of gebruik totaal
tegnieke sprokiesverhale, mites) eie sekeres, of gebruik onvanpaste onvanpaste vertellingstegnieke wat
daaraan. Hy/Sy gebruik gepaste vertellingstegnieke wat nie by die nie by die styl van die storie aansluit
tegnieke in sy/haar opvoering wat styl van sy/haar storie aansluit nie. nie.
die volgende insluit:
derdepersoons-vertelling,
karakterskepping, gebruik van sang
of sleursang, ens.
Skep van Die leerder toon die vermoë om Daar is pogings aangewend om die Daar is min of geen poging om
gepaste vokale en fisiese uitdrukking s- genre en styl te vertolk, maar die genre en styl te vertolk nie en die
atmosfeer/styl/ volheid te gebruik om 'n gepaste vereistes/uitdagings van die vereistes/ uitdagings van die
genre atmosfeer/styl/genre vir die genre/styl word nie ten volle deur genre/styl word nie gedurende die
prosastuk te skep. die loop van die prosastuk prosastuk gerealiseer nie.
gerealiseer nie.
Impak van Die leerder se aanbieding is Die prosastuk het 'n paar Die prosastuk het min of geen
prosastuk onvergeetlik, effektief en innemend. onvergeetlike, effektiewe en onvergeetlike, effektiewe en
innemende oomblikke, maar dit is innemende oomblikke nie.
inkonsekwent.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 29 DBE/PAT 2020
NSS
BYLAE L:
ONTWERP ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
STEL, KOSTUUMS, MUSIEK, KLANKEFEKTE, REKWISIETE, SPESIALE EFFEKTE, EIENSKAPPE, BELIGTING, GRIMERING
VLAK 1 2 3 4 5
BESKRY- 0–7 8–13 14–19 20–22 23–25
WER
Rol van die Die kandidaat slaag Die kandidaat toon Die kandidaat toon 'n Die kandidaat toon Die kandidaat toon
ontwerper nie daarin om begrip beperkte begrip dat voldoende begrip dat volledige begrip dat uitstaande en
te toon dat die rol van die rol van die die rol van die die rol van die insiggewende begrip
die ontwerper is om ontwerper is om die ontwerper is om die ontwerper is om die dat die rol van die
die wêreld van die wêreld van die wêreld van die wêreld van die ontwerper is om die
toneelstuk deur toneelstuk deur toneelstuk deur toneelstuk deur wêreld van die
ontwerpelemente ontwerpelemente ontwerpelemente ontwerpelemente toneelstuk deur
soos stel, kostuum, soos stel, kostuum, soos stel, kostuum, soos stel, kostuum, ontwerpelemente
musiek, klankeffekte, musiek, klank-effekte, musiek, klankeffekte, musiek, klankeffekte, soos stel, kostuum,
rekwisiete, spesiale rekwisiete, spesiale rekwisiete, spesiale rekwisiete, spesiale musiek, klankeffekte,
effekte, beligting en effekte, beligting en effekte, beligting en effekte, beligting en rekwisiete, spesiale
grimering, na te vors, grimering, na te vors, grimering, na te vors, grimering, na te vors, effekte, beligting en
te konseptualiseer en te konseptualiseer en te konseptualiseer te konseptualiseer grimering, na te vors,
te aktualiseer nie te aktualiseer. en te aktualiseer. en te aktualiseer. te konseptualiseer en
te aktualiseer.
Gegewe Die kandidaat slaag Die kandidaat toon Die kandidaat toon Die kandidaat toon Die kandidaat toon
omstandig- nie daarin om begrip beperkte begrip van voldoende begrip volledige en hoogs uitstaande, insig-
hede te toon van hoe om hoe om die gegewe van hoe om die effektiewe begrip van gewende en hoogs
die gegewe omstandighede, soos gegewe hoe om die gegewe effektiewe begrip van
omstandighede, soos die intrige, die feite, omstandighede, omstandighede, hoe om die gegewe
die intrige, die feite, die insidente, die soos die intrige, die soos die intrige, die omstandighede, soos
die insidente, die periode, die tyd en feite, die insidente, feite, die insidente, die intrige, die feite,
periode, die tyd en plak van die aksie en die periode, die tyd die periode, die tyd die insidente, die
plak van die aksie en die lewenswyse in die en plak van die aksie en plak van die aksie periode, die tyd en
die lewenswyse in die toneelstuk, in sy/haar en die lewenswyse in en die lewenswyse in plak van die aksie en
toneelstuk, in sy/haar ontwerp te vertolk en die toneelstuk, in die toneelstuk, in die lewenswyse in
ontwerp te vertolk en te realiseer. sy/haar ontwerp te sy/haar ontwerp te die toneelstuk, in
te realiseer nie. vertolk en te vertolk en te sy/haar ontwerp te
realiseer. realiseer. vertolk en te
realiseer.
Agtergrond Die kandidaat slaag Die kandidaat toon Die kandidaat toon Die kandidaat toon Die kandidaat toon
en konteks nie daarin om begrip beperkte begrip van voldoende begrip volledige en hoogs uitstaande,
te toon van hoe om hoe om die van hoe om die effektiewe begrip van insiggewende en
die agtergrond en agtergrond en agtergrond en hoe om die hoogs effektiewe
konteks van die konteks van die konteks van die agtergrond en begrip van hoe om
toneelstuk: sosiaal, toneelstuk: sosiaal, toneelstuk: sosiaal, konteks van die die agtergrond en
polities, godsdienstig, polities, godsdienstig, polities, toneelstuk: sosiaal, konteks van die
ekonomies, artisties, ekonomies, artisties, godsdienstig, polities, toneelstuk: sosiaal,
histories, teatraal, in histories, teatraal, in ekonomies, artisties, godsdienstig, polities,
sy/haar ontwerp te sy/haar ontwerp te histories, teatraal, in ekonomies, artisties, godsdienstig,
vertolk en te realiseer vertolk en te realiseer. sy/haar ontwerp te histories, teatraal, in ekonomies, artisties,
nie. vertolk en te sy/haar ontwerp te histories, teatraal, in
realiseer. vertolk en te sy/haar ontwerp te
realiseer. vertolk en te
realiseer.
Teater- Die kandidaat slaag Die kandidaat toon Die kandidaat toon Die kandidaat toon Die kandidaat toon
ruimtes nie daarin om begrip beperkte begrip van voldoende begrip volledige en hoogs uitstaande,
te toon van hoe om hoe om gepaste van hoe om gepaste effektiewe begrip van insiggewende en
gepaste ontwerpe vir ontwerpe vir die ontwerpe vir die hoe om gepaste hoogs effektiewe
die verskillende verskillende verskillende ontwerpe vir die begrip van hoe om
verhoogruimtes, soos verhoogruimtes, soos verhoogruimtes, verskillende gepaste ontwerpe vir
die proscenium, die proscenium, soos die proscenium, verhoogruimtes, die verskillende
arena, tong, ens. te arena, tong, ens. te arena, tong, ens. te soos die proscenium, verhoogruimtes,
skep nie. skep. skep. arena, tong, ens. te soos die proscenium,
skep. arena, tong, ens., te
skep.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 30 DBE/PAT 2020
NSS
ONTWERP ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
STEL, KOSTUUMS, MUSIEK, KLANKEFEKTE, REKWISIETE, SPESIALE EFFEKTE, EIENSKAPPE, BELIGTING, GRIMERING
VLAK 1 2 3 4 5
BESKRY- 0–7 8–13 14–19 20–22 23–25
WER
Skep van Die kandidaat slaag Die kandidaat toon Die kandidaat toon Die kandidaat toon Die kandidaat toon
idees vir nie daarin om idees matige skep van idees voldoende skep van goeie skep van idees bewyse van
ontwerp- vir moontlike vir moontlike idees vir moontlike vir moontlike uitstekende skep van
konsep- ontwerpelemente in ontwerpelemente in ten ontwerpelemente, ontwerpelemente, idees en dinkskrum-
tualisering enige detail te minste twee van die met 'n keuse van met 'n goeie keuse tegnieke, met 'n reeks
verken nie, of doen ontwerpkategorieë. visuele en van visuele en visuele en sensoriese
dit slegs in een sensoriese materiaal sensoriese materiaal materiaal versamel vir
ontwerpkategorie. versamel vir gebruik versamel vir gebruik gebruik in die finale
in die finale ontwerp in die finale ontwerp ontwerpkonseptuali-
in ten minste twee in ten minste drie sering in ten minste
van die van die ontwerp- drie van die ontwerp-
ontwerpkategorieë. kategorieë en toon kategorieë en toon
oorspronklike denke. uitstekende
oorspronklike denke en
kreatiwiteit.
Ontwerp- Die kandidaat slaag Die kandidaat toon Die kandidaat toon Die kandidaat toon Die kandidaat toon
elemente: nie daarin om matige begrip, seleksie voldoende begrip, goeie begrip, uitstaande begrip,
visueel en begrip, seleksie en en skep van gepaste seleksie en skep van seleksie en skep van seleksie en skep van
ouditief skep van gepaste en en relevante ontwerp- gepaste en relevante gepaste en relevante gepaste en relevante
relevante ontwerp- elemente in ten minste ontwerpelemente in ontwerp-elemente in ontwerpelemente in ten
elemente te toon twee van die ten minste twee van ten minste drie van minste drie van die
nie, of doen dit slegs ontwerpkategorieë. die ontwerp- die ontwerp- ontwerpkategorieë.
in een ontwerp- kategorieë. kategorieë.
kategorie.
Realisering Die kandidaat slaag Die kandidaat realiseer Die kandidaat Die kandidaat Die kandidaat realiseer
van ontwerp- nie daarin om sy/ sy/haar idees prakties realiseer sy/haar realiseer sy/haar sy/haar idees prakties
elemente haar idees prakties in die finale ontwerp idees prakties in die idees prakties in die in die finale ontwerp
in die finale ontwerp van die stel in een of finale ontwerp van finale ontwerp van van die stel in ten
van die stuk te twee van die die stel in ten minste die stel in ten minste minste drie ontwerp-
realiseer nie. Dit kan ontwerpkategorieë. twee van die drie van die ontwerp- kategorieë, met
wees as gevolg van Sommige ontwerp- ontwerpkategorieë. kategorieë. Die uitstaande effekte. Alle
die gebruik van elemente mag sterker Sommige ontwerp- meeste ontwerp- ontwerp- en tegniese
onvanpaste as ander wees, met elemente mag elemente werk elemente werk perfek
materiaal, nie duidelike tegniese sterker as ander perfek en daar is saam en ondersteun
genoeg moeite nie, foute in die realisering. wees, met duidelike min, indien enige, die finale opvoering en
toerusting wat faal, tegniese foute in die tegniese foute in die die gehoor se reaksie
ens. realisering. realisering. daarop.
Skep van 'n Die kandidaat slaag Die kandidaat bring Die kandidaat bring Die kandidaat bring Die kandidaat bring
same- nie daarin om die verskillende verskillende verskillende ontwerpelemente
hangende verskillende ontwerpelemente saam ontwerpelemente ontwerpelemente perfek saam sodat dit
teatergeheel ontwerpelemente in een of twee saam in ten minste saam in ten minste saam bydra tot 'n
saam te bring sodat ontwerpkategorieë, twee ontwerp- drie ontwerp- samehangende teater-
dit samehangend maar party elemente kategorieë, maar kategorieë en met geheel met groot
werk en tot 'n ontbreek of bots, wat party elemente goeie resultate, wat impak en krag.
samehangende die skep van 'n ontbreek of bots, wat bydra tot die skep Ontwerpelemente word
teatergeheel bydra samehangende die skep van 'n van 'n oor drie of meer
nie. teatergeheel voorkom. samehangende samehangende ontwerpkategorieë
teatergeheel teatergeheel. gevind.
voorkom.
Regisseur-/ Die kandidaat slaag Die kandidaat lewer 'n Die kandidaat lewer Die kandidaat lewer Die kandidaat lewer 'n
Teaterskep- nie daarin om 'n regisseursnotaboek in 'n 'n regisseursnotaboek in
pernotaboek regisseursnotaboek met beperkte en regisseursnotaboek regisseursnotaboek met uitstaande,
met bewyse van onvolledige bewyse in met voldoende in met volledige en insiggewende en
navorsing, vooraf- van navorsing, vooraf- bewyse van insiggewende hoogs effektiewe
en finale tegniese en finale tegniese navorsing, vooraf- en bewyse van bewyse van navorsing,
planne en sketse planne en sketse soos finale tegniese navorsing, vooraf- en vooraf- en finale
soos beligting, beligting, klank, ens. planne en sketse finale tegniese tegniese planne en
klank, ens. met met artistiese soos beligting, klank, planne en sketse sketse soos beligting,
artistiese motivering en uit- ens. met artistiese soos beligting, klank, klank, ensovoorts met
motiverings en die voering van die plan. motivering en ensovoorts met artistiese motivering en
uitvoering van die uitvoering van die artistiese motivering die uitvoering van die
plan in te lewer nie. plan. en die uitvoering van plan.
die plan.
Onderhoud Die kandidaat daag Die kandidaat daag op Die kandidaat se Die kandidaat se Die kandidaat se
nie op vir die vir die onderhoud; antwoorde op die antwoorde op die antwoorde op die
onderhoud nie of antwoorde op die onderhoudpaneel se onderhoudpaneel se onderhoudpaneel se
beantwoord nie vrae onderhoudpaneel se vrae en navrae is vrae en navrae is vrae en navrae is
deur die onderhoud- vrae is beperk en voldoende en insiggewend en goed uitstaande,
paneel gestel, dikwels nie gedeeltelik gemotiveer. insiggewend en hoogs
bevredigend nie. bevredigend bevredigend effektief gemotiveer.
gemotiveer nie. gemotiveer.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 31 DBE/PAT 2020
NSS
BYLAE M:
REGIE/TEATERSKEPPING ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
VLAK 1 2 3 4 5
PUNTE 0–7 8–13 14–19 20–22 23–25
BESKRY- NIE BEHAAL NIE GEMIDDELDE VOLDOENDE VERDIENSTE- UITSTAANDE
WER PRESTASIE PRESTASIE LIKE PRESTASIE PRESTASIE
Die rol van die Die kandidaat slaag Die kandidaat verstaan Die kandidaat verstaan Die kandidaat verstaanDie kandidaat het
regisseur/ nie daarin om te gedeeltelik dat die rol voldoende dat die rol volledig dat die rol van
uitstaande, insig-
teaterskepper verstaan dat die rol van die regisseur/ van die regisseur/ die regisseur/ gewende begrip dat
van die teaterskepper is om teaterskepper is om teaterskepper is om die rol van die
regisseur/teater- verantwoordelik te verantwoordelik te verantwoordelik te regisseur/teater-
skepper is om wees vir die algehele wees vir die algehele wees vir die algehele skepper is om
verantwoordelik te ouditiewe en visuele ouditiewe en visuele ouditiewe en visuele verantwoordelik te
wees vir die algehele wêreld van die wêreld van die wêreld van die wees vir die algehele
ouditiewe en visuele toneelstuk, bv. die toneelstuk, bv. die toneelstuk, bv. die ouditiewe en visuele
wêreld van die skep van 'n visie, skep van 'n visie, skep van 'n visie, wêreld van die
toneelstuk, bv. die toepassing van toepassing van toepassing van toneelstuk, bv. die
skep van 'n visie, gepaste style en gepaste style en gepaste style en skep van 'n visie,
toepassing van genres, tegniese genres, tegniese genres, tegniese toepassing van
gepaste style en aspekte, ontwerp- aspekte, ontwerp- aspekte, ontwerp- gepaste style en
genres, tegniese elemente (beligting, elemente (beligting, elemente (beligting, genres, tegniese
aspekte, ontwerp- klank, kostuums, klank, kostuums, klank, kostuums, aspekte, ontwerp-
elemente (beligting, grimering, stel), die grimering, stel), die grimering, stel), die elemente (beligting,
klank, kostuums, publisiteit (plakkate, publisiteit (plakkate, publisiteit (plakkate,klank, kostuums,
grimering, stel), die program en program en program en grimering, stel), die
publisiteit (plakkate, bemarking) en op laas bemarking) en op laas bemarking) en op laas publisiteit (plakkate,
program en die afrigting van die die afrigting van die die afrigting van die program en
bemarking) en op laas akteurs en hul akteurs en hul akteurs en hul bemarking) en op laas
die afrigting van die opvoerings. opvoerings. opvoerings die afrigting van die
akteurs en hul akteurs en hul
opvoerings nie. opvoerings.
Teks- Die kandidaat slaag Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf
ontleding: nie daarin om 'n 'n onvolledige en 'n volledige lys van 'n volledige lys van 'n volledige lys van die
Gegewe gepaste lys van beperkte lys van gegewe gegewe gegewe
omstandig- gegewe gegewe omstandighede wat omstandighede en omstandighede en
hede omstandighede te omstandighede wat heeltemal gepas is vir beskryf al die beskryf al die
verskaf nie. gepas is vir die die aangewese veranderlike veranderlike
aangewese toneelstuk. toneelstuk. omstandighede. omstandighede met
insig en kreatiwiteit.
Teks- Die kandidaat slaag Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf
ontleding: nie daarin om onvolledige gepaste karakter- insiggewende insiggewende en
Karakter- karakterdoelwitte in te karakterdoelwitte en doelwitte en karakterdoelwitte en kreatiewe karakter-
doelwitte en lewer nie, en hindernisse, wat hindernisse wat begrip hindernisse wat doelwitte en -
hindernisse demonstreer dus 'n beperkte begrip van van die aangewese bemeestering van die hindernisse wat
gebrek aan begrip van die aangewese toneelstuk aangewese toneelstuk bemeestering en
die aangewese toneelstuk demonstreer. demonstreer. kreatiewe begrip van
toneelstuk. demonstreer. die aangewese
toneelstuk
demonstreer.
Teks- Die kandidaat slaag Die kandidaat lewer 'n Die kandidaat lewer 'n Die kandidaat lewer 'n Die kandidaat lewer 'n
ontleding: nie daarin om 'n beperkte teksontleding voldoende teks- insiggewende teks- insiggewende en
Karakter- teksontleding en en beskrywing van ontleding en ontleding en kreatiewe teks-
verhoudinge beskrywing van karakterverhoudings beskrywing van beskrywing van die ontleding en
karakterverhoudings in in, wat beperkte begrip karakterverhoudings karakterverhoudinge in beskrywing van die
te lewer nie, en toon van die aangewese in, wat voldoende wat bemeestering van karakterverhoudinge
dus 'n gebrek aan toneelstuk toon. begrip van die die aangewese in, wat volledige en
begrip vir die toneelstuk toon. toneelstuk toon. kreatiewe
aangewese toneelstuk. bemeestering van die
aangewese toneelstuk
toon.
Teks- Die kandidaat slaag Die kandidaat lewer 'n Die kandidaat lewer 'n Die kandidaat lewer 'n Die kandidaat lewer 'n
ontleding: nie daarin om 'n beperkte ontleding van voldoende ontleding insiggewende besonder kreatiewe en
Tema- ontleding van die die temas in die van die temas in die ontleding van die insiggewende
ontleding temas in die toneelstuk toneelstuk in. toneelstuk in. temas van die ontleding van die
in te lewer nie. toneelstuk in. temas in die toneelstuk
in.
Teks- Die kandidaat slaag Die kandidaat skep 'n Die kandidaat skep 'n Die kandidaat skep 'n Die kandidaat skep 'n
ontleding: nie daarin om 'n beperkte regisseurs- voldoende maar unieke regisseursvisie besonder unieke en
Regisseur/ regisseursvisie van die visie van die ouditiewe voorspelbare en van die ouditiewe en kreatiewe regisseurs-
teater- ouditiewe en visuele en visuele wêreld van konvensionele visuele wêreld van die visie van die ouditiewe
skepper se wêreld van die die toneelstuk. regisseursvisie van die toneelstuk. en visuele wêreld van
visie toneelstuk te skep nie. ouditiewe en visuele die toneelstuk.
wêreld van die
toneelstuk.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 32 DBE/PAT 2020
NSS
REGIE/TEATERSKEPPING ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
VLAK 1 2 3 4 5
PUNTE 0–7 8–13 14–19 20–22 23–25
BESKRY- NIE BEHAAL GEMIDDELDE VOLDOENDE VERDIENSTE- UITSTAANDE
WER NIE PRESTASIE PRESTASIE LIKE PRESTASIE
PRESTASIE
Teks- Die kandidaat slaag nie Die kandidaat sit op 'n Die kandidaat sit op 'n Die kandidaat sit op 'n Die kandidaat sit op 'n
ontleding: daarin om die visie vir beperkte wyse die visie voldoende, maar kreatiewe wyse die kreatiewe, unieke,
Regisseur/ die toneelstuk in die vir die toneelstuk in die voorspelbare wyse, die visie vir die toneelstuk insiggewende wyse die
Teater- konkrete aspekte wat konkrete aspekte wat visie vir die toneelstuk in die konkrete aspekte visie vir die toneelstuk
skepper se vir 'n toneelstuk vereis vir 'n toneelstuk vereis in die konkrete aspekte wat vir 'n toneelstuk in die konkrete aspekte
ontwerpe word, bv. stel, word, om, bv. stel, wat vir 'n toneelstuk vereis word, om, bv. wat vir 'n toneelstuk
kostuums, beligting, kostuums, beligting, vereis word, om, bv. stel, kostuums, vereis word, om, bv.
klank, verhooguitleg, klank, verhooguitleg, stel, kostuums, beligting, klank, stel, kostuums,
beweging, blokkering, beweging, blokkering, beligting, klank, verhooguitleg, beligting, klank,
speelstyl en genre, oor speelstyl en genre. verhooguitleg, beweging, blokkering, verhooguitleg,
te sit nie. beweging, blokkering, speelstyl en genre. beweging, blokkering,
speelstyl en genre. speelstyl en genre.
Repetisie- Die kandidaat slaag nie Die kandidaat daag Die kandidaat daag Die kandidaat daag Die kandidaat daag
proses: daarin om betyds te betyds op vir die betyds op vir al die vroeg genoeg vir al die vroeg genoeg vir al die
Stiptelikheid wees vir baie van die meeste repetisies en/of geskeduleerde geskeduleerde geskeduleerde
repetisies en/of opvoerings. repetisies en repetisies en repetisies en
opvoerings nie. opvoerings. opvoerings op om opvoerings op om
beide fisiese en vokale beide fisiese en vokale
opwarming te doen. opwarming te doen.
Fokusoefeninge en
motiveringsessies
word met die akteurs
gehou.
Repetisie- Die kandidaat slaag nie Die kandidaat slaag Die kandidaat slaag op Die kandidaat verken Die kandidaat verken
proses: daarin om die slegs soms daarin om voldoende wyse daarin en fasiliteer baie en fasiliteer, met
Karakteri- karakteriseringkeuses, die karakterisering- om die karakterisering- kreatiewe opsies om vaardigheid en insig,
sering wat pas by die teks en keuses, wat pas by die keuses, wat pas by die die akteur te help om baie kreatiewe opsies
regisseur se visie, wat teks en regisseur se teks en regisseur se die beste om die akteur te help
die akteur moet maak, visie, wat die akteur visie, wat die akteur karakteriseringkeuses om die beste
te fasiliteer nie. moet maak, te moet maak, te vir die teks en karakteriseringkeuses
fasiliteer. fasiliteer. regisseur se vertolking vir die teks en
te bepaal. regisseur se vertolking
te bepaal.
Repetisie- Die kandidaat slaag nie Die kandidaat bly Die kandidaat Die kandidaat Die kandidaat
proses: daarin om tydens gefokus op sy/haar konsentreer aktief konsentreer aktief konsentreer aktief
Konsentrasie repetisies en/of werk tydens repetisies tydens repetisies en tydens repetisies en tydens repetisies en
opvoerings op sy/haar en/of opvoerings. opvoerings. opvoerings en bied opvoerings en bied
werk gefokus te bly insig aan die akteurs. kreatiewe en
nie. insiggewende opsies
en insigte aan die
akteurs.
Repetisie- Die kandidaat slaag nie Die kandidaat slaag Die kandidaat gebruik Die kandidaat gebruik Die kandidaat gebruik
proses: daarin om gepaste soms daarin om gepaste toneelspel- en gepaste toneelspel- en gepaste toneelspel- en
Regie en toneelspel- en regie- gepaste toneelspel- en regieterminologie, bv. regieterminologie met regieterminologie met
toneelspel- terminologie te gebruik regieterminologie te Regie: blok, oorgang, selfvertroue, bv. selfvertroue en
(Stanis- nie, bv. gebruik, bv. maskering, ens. Regie: blok, oorgang, effektiewe en duidelike
lavski) Regie: blok, oorgang, Regie: blok, oorgang, Toneelspel: 'magic if', maskering, ens. kommunikasievaardig-
terminologie maskering, ens. maskering, ens. konsentrasie, gegewe Toneelspel: 'magic if', hede, bv. Regie: blok,
Toneelspel: 'magic if', Toneelspel: 'magic if', omstandig-hede, konsentrasie, gegewe oorgang, maskering,
konsentrasie, gegewe konsentrasie, gegewe eenhede en doelwitte, omstandig-hede, ens.
omstandighede, omstandighede, emosiegeheue, tempo- eenhede en doelwitte, Toneelspel: 'magic if',
eenhede en doelwitte, eenhede en doelwitte, ritme, ontspanning. emosiegeheue, tempo- konsentrasie, gegewe
emosiegeheue, tempo- emosiegeheue, tempo- ritme, ontspanning. omstandighede,
ritme, ontspanning. ritme, ontspanning. eenhede en doelwitte,
emosiegeheue, tempo-
ritme, ontspanning.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 33 DBE/PAT 2020
NSS
REGIE/TEATERSKEPPING ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
VLAK 1 2 3 4 5
PUNTE 0–7 8–13 14–19 20–22 23–25
BESKRY- NIE BEHAAL GEMIDDELDE VOLDOENDE VERDIENSTE- UITSTAANDE
WER NIE PRESTASIE PRESTASIE LIKE PRESTASIE
PRESTASIE
Repetisie- Die kandidaat slaag nie Die kandidaat het Die kandidaat verstaan Die kandidaat verstaan Die kandidaat verstaan
proses: daarin om die verskille, voldoende begrip van die verskille, gebruike die verskille, gebruike die verskille, gebruike
Opvoer- gebruike en die verskille, gebruike en konvensies van en konvensies van en konvensies van
ruimtes konvensies van en konvensies van verskillende opvoer- verskillende opvoer- verskillende opvoer-
verskillende opvoer- verskillende opvoer- ruimtes en is in staat ruimtes en is in staat ruimtes en is in staat
ruimtes te verstaan nie ruimtes en is in staat om 'n gepaste om 'n gepaste om 'n kreatiewe en
en is nie in staat om 'n om 'n gepaste opvoerruimte vir die opvoerruimte vir die dinamiese
gepaste opvoerruimte opvoerruimte vir die geselekteerde geselekteerde opvoerruimte vir die
vir die geselekteerde geselekteerde toneelstuk te kies en toneelstuk te kies en geselekteerde
toneelstuk te kies nie. toneelstuk te kies. het dit op 'n gepaste het dit op 'n kreatiewe toneelstuk te kies en
manier vir die manier vir die het dit op 'n
geselekteerde geselekteerde insiggewende,
toneelstuk gebruik. toneelstuk gebruik. kreatiewe en unieke
manier vir die
geselekteerde
toneelstuk gebruik.
Repetisie- Die kandidaat slaag nie Die kandidaat Die kandidaat Die kandidaat Die kandidaat
proses: daarin om gepaste en implementeer gepaste implementeer gepaste implementeer gepaste implementeer gepaste
Verhoog- effektiewe verhoog- en effektiewe en effektiewe en effektiewe en effektiewe
konvensies konvensies, soos verhoogkonvensies verhoogkonvensies verhoogkonvensies verhoogkonvensies
boverhoog,, middel- soos boverhoog, soos boverhoog, soos boverhoog, soos boverhoog,
verhoog, onder- middelverhoog, middelverhoog, middelverhoog, middelverhoog,
verhoog, verhooglinks , onderverhoog, onderverhoog, onderverhoog, onderverhoog,
verhoogregs, souffleur verhooglinks, verhooglinks, verhooglinks, verhooglinks,
en oorkant souffleur verhoogregs, souffleur, verhoogregs, souffleur verhoogregs, souffleur verhoogregs, souffleur
('opposite prompt') te en oorkant souffleur en oorkant souffleur en oorkant souffleur en oorkant souffleur
implementeer nie. ('opposite prompt') op ('opposite prompt') ('opposite prompt') ('opposite prompt')
voldoende wyse. effektief en op unieke effektief, kreatief en op kreatief, dinamies en
wyse. unieke wyse. met unieke insig.
Onderhoud Die kandidaat daag nie Die kandidaat daag vir Die kandidaat lewer 'n Die kandidaat lewer 'n Die kandidaat lewer 'n
op vir die onderhoud die onderhoud op maar volledige en voldoende volledige regisseur-/ volledige regisseur-/
nie, of lewer nie 'n lewer 'n onvolledige of regisseur-/teater- teaterskeppernota- teaterskeppernota-
regisseur-/teater- beperkte regisseur-/ skeppernotaboek in of boek in wat kreatiewe boek in met kreatiewe
skepper-notaboek in teaterskeppernotaboek antwoord nie die vrae bewyse bevat en en unieke bewyse en
nie of antwoord nie die in of antwoord nie die van die antwoord die vrae van antwoord die vrae van
vrae van die vrae van die eksamenpaneel op die eksamenpaneel op die eksamenpaneel op
eksamenpaneel op eksamenpaneel op bevredigende wyse deurdagte en deurdagte, insigryke
bevredigende wyse bevredigende wyse nie. gemotiveerde wyse. en gemotiveerde wyse.
nie. nie.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 34 DBE/PAT 2020
NSS
ANNEXURE N:
ASSESSERINGINSTRUMENT RUBRIEK FILMVERVAARDIGING
0–7 8–13 14–19 20–22 23–25
KRITERIUM NIE GEMIDDELDE VOLDOENDE VERDIENSTELIKE UITSTAANDE
BEHAAL PRESTASIE PRESTASIE PRESTASIE PRESTASIE
NIE
Produksielêer: Manuskripte vir film moet korrek geformatteer wees. Met die aanname dat
Manuskrip en manuskripte uit bestaande werke aangepas moet word, (toneelstukke, poësie of
manuskrip- prosa), moet manuskripte met die kern/essensie van die bronwerk kommunikeer
interpretasie/ maar moet op so 'n wyse vir die skerm aangepas word dat dit kinematies/oudio-
aanpassing vir film visueel is. Manuskripte moet 'n geskikte verhalende boog volg met 'n sin vir die
begin, middel en einde – selfs al is dit siklies of herhalend. Manuskripte moet 'wys,
nie vertel nie'. Dialoog moet min wees en nie met detail oorlaai wees nie.
Produksielêer: Leerders moet omvattende voorproduksiewerk in 'n produksielêer toon wat ook 'n
Voorproduksie- en joernaal insluit. Dit toon die denke, beplanning en proses agter die film en toon ook
produksiebeplanning dat die werk die kandidaat se eie is. Leerders moet dokumente soos verwerkings,
en dokumente: aantekeninge oor produksieontwerp, 'n manuskriphoofpunte, storieborde, 'n
skootlys, werks- skootlys, 'n werksrooster (wat alle sleutelbesonderhede van die skoot bevat) insluit.
rooster, Ek dink die gebeurlikhede hier is die 'plan B's' wat gedurende die proses na vore
gebeurlikhede, ens. kom. Dit kan ook by die joernaal ingesluit word.
Produksielêer: Dit kan by die lêer hierbo ingesluit word, maar is 'n afdeling spesifiek oor die
Dokumente oor proses ná produksie. Dit sluit in roosters, ander redigeringsaantekeninge,
proses ná produksie aantekeninge oor die proses en probleme teëgekom (weer eens, die plan B's) en
en besinning joernaalaantekeninge oor die algehele proses ná produksie.
Kinematografie Is skote goed saamgestel? Is die skote beplan? Is skote geskik vir die inhoud? Is
skote gemotiveer? Kamerabeweging en -roerloosheid goed gebruik? Is visuele
beelde treffend?
Mise-en-scène Pas die mise-en-scène in en ondersteun dit die algehele produksie-ontwerp? Hoe
effektief is die ligging gebruik of is 'n stel geskep? Doeltreffendheid van rekwisiete,
kostuums, grimering, hare – is aandag aan alles gegee?
Oudio-elemente/ Kan ons hoor wat aangaan? Hoe doeltreffend is 'n klankomgewing geskep,
Effekte omringende klank ingesluit? Is (tantiemvrye) musiek effektief gebruik om stemming
te skep en steun/dryf dit visuele beelde en narratief? Is klankeffekte gebruik (waar
relevant) om die produksie te versterk?
Redigering Maak die redigering van die film sin? Is dit glad en sonder onopsetlike foute? Lyk
dit asof die leerder die 'grammatika' van redigering verstaan? Versterk en
komplementeer die redigeringstyl die algehele styl van die film?
Opvoerelemente Is die rolverdeling geskik? Het die regisseur toneelspel uitgelok wat geskik is vir die
(regie, keuses, ens.) styl van die stuk? Is die spel boeiend en oortuigend? Dra die spel die narratief van
die manuskrip genoegsaam oor?
Algehele impak van Verstaan ons wat aangaan? Het die filmmaker duidelik gekommunikeer? Is die
die film werk as 'n geheel boeiend en bevredigend? Versterk al die aspekte (optrede,
visueel, oudio, redigering) mekaar? Is ons ontroer? Lag ons? Het dit die gewenste
uitwerking? Hoe oorspronklik is die werk? Staan dit uit?
Onderhoud met die Kan die kandidate hulle bedoelings ten opsigte van die stuk artikuleer? Kan hulle
kandidaat hulle invloede en belangstellings bespreek en ook hoe hulle die idee gekry het?
Kan die kandidaat die keuses wat hulle by elke stadium van die produksie gemaak
het, verduidelik – waaronder enige veranderinge wat hulle tydens die proses
gemaak het? Kan hulle die hoogte- en laagtepunte van die proses bespreek? Het
hulle enige hulp gekry?
Baie belangrik, is dit hulle eie werk? Die joernaal en die onderhoud is belangrik om
dit te assesseer.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 35 DBE/PAT 2020
NSS
FILMVERVAARDIGING PRODUKSIEFASES EN -TAKE KONTROLELYS
VOORPRODUKSIE PRODUKSIE NÁ PRODUKSIE
Die voorproduksiefase is die Produksie begin sodra die Die ná-produksieproses begin
beplanningsproses van elke filmmateriaal opgeneem is. na al die filmmateriaal
taak voordat produksie begin Hierdie proses sal al die vasgevang is
tonele/scènes en inligting
Kies 'n manuskrip (drama- vasvang wat in die Hersien die filmmateriaal
item) voorproduksieproses Skep redigering op papier
Analiseer die manuskrip vasgevang is Voer prentjies en klank in om
Verdeel die manuskrip in sagteware op rekenaar te
tonele/scènes Produksievergadering redigeer
Hou dinkskrums vir idees (manuskripontleding, afbreek Redigeer 1ste konsep-
Skep die storiebord van tonele/scènes, filmmateriaal
Ken rolle aan die akteurs toe storiebord, skote, skedules Redigeer klank/musiek/
Kies rekwisiete Berei die ligging/plek voor dialoog
Kies kostuums Opstel van die dekorstel Uitvoer vir besigtiging
Kies liggings/plekke Opstel van die skote Redigeer 2de konsep
Finaliseer die span Repetisie van die Voltooi titelvolgorde
Finaliseer die beligtingstye toneel/scene Voltooi redigeerlys
Finaliseer kamerahoeke, Skiet die tonele/scènes Redigeer finale konsep
bewegings en skote Teken die filmmateriaal aan Sluit prent
Skep 'n skietskedule Teken aan en besin/oordink Voer projek in finale formaat
Bekom redigeringsagteware, oor alles hierbo in jou Film- uit
-toep of -program vervaardingsjoernaal Maak kopieë
Raak vertroud met die Teken aan en besin/oordink
werking van die redigeer- oor alles hierbo in jou Film-
program vervaardingsjoernaal
Verstaan die werking van 'n
selfoon
Teken aan en besin/oordink
oor alles hierbo in jou Film-
vervaardingsjoernaal
PAT 1 PAT 2 PAT 2
Om te verseker dat die Kort Film op dieselfde moeilikheidsvlak is binne dieselfde konteks as
die Tema en Oudisieprogram, moet kandidate 'n gepubliseerde gedig OF prosa OF
monoloog OF dialoog as die manuskrip kies.
Die finale Kort Film moet nie langer as twee minute wees nie.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 36 DBE/PAT 2020
NSS
BYLAE O:
VERHOOGBESTUUR ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
VLAK 1 2 3 4 5
PUNTE 0–7 8–13 14–19 20–22 23–25
BESKRY- NIE GEMIDDELDE VOLDOENDE VERDIENSTELIK UITSTAANDE
WER BEHAAL PRESTASIE PRESTASIE E PRESTASIE PRESTASIE
NIE
Rekwisietelys Die kandidaat Die kandidaat Die kandidaat Die kandidaat verskaf 'n Die kandidaat verskaf 'n
(waar van slaag nie daarin verskaf rekwisiete- verskaf 'n rekwisietelys met rekwisietelys met bewyse dat al
toepassing) om 'n lys met net 'n paar rekwisietelys met bewyse van al die die rekwisiete en al die tonele
rekwisietelys te rekwisiete. bewyse van al die rekwisiete en al die ingesluit is. Die funksies van die
verskaf nie, of rekwisiete ; die tonele is ingesluit. rekwisiete is ook ingesluit.
verskaf 'n baie meeste tonele is Navorsing oor gepaste Navorsing oor gepaste
beperkte lys. ingesluit is. rekwisiete is verskaf. rekwisiete is breedvoerig en die
beste keuses is gemaak.
Kostuumlys Die kandidaat Die kandidaat Die kandidaat Die kandidaat verskaf 'n Die kandidaat verskaf 'n lys van
(waar van slaag nie daarin verskaf 'n beperkte verskaf 'n lys van al lys met al die kostuums alle kostuums en alle tonele vir
toepassing) om 'n kostuumlys en onvolledige lys die kostuums en die en al die tonele vir gebruik is aangedui.
te verskaf nie, of van kostuums. meeste tonele vir gebruik is aangedui, Besonderhede word verskaf en
verskaf 'n lys met Geen tonele vir gebruik is aangedui. maar die lys het nie die lys is maklik om te lees.
baie beperkte gebruik is aangedui genoeg besonderhede Navorsing oor gepaste
bewyse en tonele nie. nie. Navorsing oor kostuums is breedvoerig en die
vir gebruik is nie gepaste kostuums word beste keuses is gemaak.
aangedui nie. verskaf.
Meubellys Die kandidaat Die kandidaat Die kandidaat Die kandidaat verskaf 'n Die kandidaat verskaf 'n
(waar van slaag nie daarin verskaf 'n verskaf 'n meubellys volledige meubellys, volledige meubellys, tonele vir
toepassing) om 'n meubellys meubellys. Van die vir die meeste tonele vir gebruik is gebruik en die funksie van elke
te verskaf nie. meubelstukke is meubel-stukke, aangedui en die meeste meubelstuk is aangedui. Die lys
aangedui, maar die asook die meeste funksies is aangedui. is maklik om te lees. Navorsing
tonele vir gebruik is tonele vir gebruik. Navorsing oor gepaste oor gepaste meubelstukke is
nie aangedui nie. meubels is verskaf. breedvoerig en die beste
keuses is gemaak.
Lys van Die kandidaat Die kandidaat Die kandidaat 'n Volledige lys van Volledige lys van akteurs word
akteurs met slaag nie daarin verskaf bewyse van verskaf 'n volledige akteurs word vir elke verskaf vir elke toneel, met
kontak- om 'n lys van party akteurs wat in lys van akteurs, toneel verskaf, met volledige kontakbesonder-hede
nommers akteurs in te lewer sommige tonele maar nie vir elke kontakbesonderhede in in verskillende mediums van
nie. verskyn, met 'n toneel nie, met die ten minste een medium kommunikasie.
bietjie meeste kontak- van kommunikasie.
kontakbesonder- besonderhede.
hede.
Klankseine Die kandidaat Die kandidaat Die kandidaat Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf bewyse
(waar van slaag nie daarin verskaf 'n paar verskaf bewyse van bewyse van aangeduide van aangeduide klankseine met
toepassing) om bewys van bewyse van aangeduide klankseine met impuls, impuls, wat sprekerkeuse en
klankseine klankseine met klankseine met wat sprekerkeuse en klankvlak weergee, klankvlak is
aangedui, te klankvlakke impuls, wat klankvlak weergee, geskik met toepaslike
verskaf nie. aangedui. sprekerkeuse en maar klankvlak nie altyd antisipasiemerkers. Die
klankvlak weergee. geskik vir die klankvlak is geskik vir die
opvoerruimte nie. opvoerruimte. Plasing van
sprekers is in ag geneem en is
doeltreffend.
Ligseine Die kandidaat Die kandidaat Die kandidaat Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf bewyse
(waar van slaag nie daarin verskaf bewyse van verskaf bewyse van bewyse van LX-seine, van alle LX-seine korrek
toepassing) om bewyse van 'n paar LX-seine wat LX-seine wat met impuls aangedui, aangedui, met impuls en
(oorweeg LX-seine ligintensiteit ligarea, lig- wat ligarea, ligintensiteit geskikte antisipasiemerkers wat
toerusting aangedui in die reflekteer in die intensiteit asook en tydsberekening ligarea en ligintensiteit geskik vir
beskikbaar) verhoog- verhoogbestuurder tydberekening reflekteer, in die die opvoerruimte en
bestuurder se se souffleursboek. aangedui, in die verhoogbestuurder se tydsberekening reflekteer, in die
souffleursboek, te verhoogbestuurder souffleursboek. verhoogbestuurder se
verskaf nie se souffleursboek. souffleursboek.
Bewegings Die kandidaat Die kandidaat gee Die kandidaat gee Die kandidaat gee Die kandidaat gee bewyse, van
opgemerk slaag nie daarin bewyse van 'n paar bewyse van al die bewyse van al die al die bewegings wat opgemerk
om bewyse van bewegings wat bewegings wat bewegings wat is, met gebruik van geskikte
notas van opgemerk is, opgemerk is opgemerk is, met afkortings en verwysings na
bewegings, aangedui in die aangedui in die geskikte afkortings, meubels en dekor, aangedui in
aangedui in die verhoogbestuurder verhoogbestuurder aangedui in die die verhoogbestuurder se
verhoogbestuurde se souffleursboek. se souffleursboek. verhoogbestuurder se souffleursboek.
r se souffleursboek.
souffleursboek, te
verskaf nie.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 37 DBE/PAT 2020
NSS
VERHOOGBESTUUR ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
VLAK 1 2 3 4 5
PUNTE 0–7 8–13 14–19 20–22 23–25
BESKRY- NIE BEHAAL GEMIDDELDE VOLDOENDE VERDIENSTELIKE UITSTAANDE
WER NIE PRESTASIE PRESTASIE PRESTASIE PRESTASIE
Toneel- Die kandidaat slaag Die kandidaat Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf bewyse
veranderinge nie daarin om verskaf bewyse van bewyse van alle bewyse van alle van alle toneelveranderinge
bewyse van party toneel- toneel-veranderinge toneelveranderinge met met notas van aksies wat
aangeduide toneel- veranderinge met 'n met notas van aksies notas van aksies wat uitgevoer moet word,
veranderinge in die paar aksies wat wat uitgevoer moet uitgevoer moet word en spanlede/akteurs betrokke en
verhoogbestuurder uitgevoer moet word in die spanlede/akteurs toepaslike roepaanduidings
se souffleursboek word in die verhoogbestuurder betrokke in die en tydsberekening betrokke in
te verskaf nie. verhoogbestuurder se souffleursboek. verhoogbestuurder se die verhoogbestuurder se
se souffleursboek. souffleursboek. souffleursboek.
Roep ('Calls') Die kandidaat slaag Die kandidaat Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf bewyse
nie daarin om verskaf bewyse van bewyse van alle bewyse van alle roepe, van alle roepe met tyd-
bewyse van roepe 'n paar roepe en roepe en impulse in tydsaanduiders asook aanduiders asook impulse en,
in die verhoog- impulse in die die impulse in die waar nodig, antisipasie-
bestuurder se verhoogbestuurder verhoogbestuurder verhoogbestuurder se merkers met duidelike
souffleursboek te se souffleursboek. se souffleursboek. souffleursboek. tydsaanwysings in die
verskaf nie. verhoogbestuurder se
souffleursboek.
Opening- en Die kandidaat slaag Die kandidaat Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf,
afsluitings- nie daarin om die verskaf slegs baie 'n protokol vir die geskikte protokol vir die aangedui in die
prosedures lys van opening- en kort opening- en opening- en opening- en afsluitings- Verhoogbestuurder se
afsluitingsprose- afsluitings- afsluitings- prosedures insluitende souffleursboek, geskikte
dures in die prosedures in die prosedures in die roepe en impulse vereis protokol vir die opening- en
verhoogbestuurder verhoogbestuurder verhoogbestuurder in die afsluitingsprosedures met
se souffleursboek se souffleursboek. se souffleursboek. verhoogbestuurder se roepe en tydsberekening
te verskaf nie. souffleursboek. asook die impulse vereis.
Betrokke spanlede/akteurs is
gelys met roepe.
Kaart van die Die kandidaat slaag Die kandidaat Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf 'n Die kandidaat verskaf 'n
uitleg van die nie daarin om 'n verskaf 'n kaart met 'n kaart wat die uitleg gemerkte kaart wat die duidelik gemerkte kaart wat 'n
rekwisietetafel uitleg van die bewyse van die van rekwisiete op 'n uitleg van alle rekwisiete diepsinninge uitleg van alle
rekwisiete te uitleg van 'n paar rekwisietetafel op 'n rekwisietetafel rekwisiete gebruik op 'n
verskaf nie. rekwisiete. aandui. aandui. rekwisietetafel aandui.
Onderskei volgorde van
rekwisiete volgens tonele
en/of ander geskikte kriteria.
Vloerplan van Die kandidaat slaag Die kandidaat Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf 'n Die kandidaat verskaf 'n
verhoog- nie daarin om 'n verskaf 'n basiese 'n funksionele duidelik benoemde duidelik benoemde
inkleding verhoogkaart, of 'n verhoogkaart wat verhoogkaart wat alle verhoogkaart wat die verhoogkaart wat die akkurate
vorm daarvan, wat rekwisiete, meubels rekwisiete, meubels plasing van alle plasing van alle rekwisiete,
party aspekte van en dekor aandui en dekor aandui. rekwisiete, meubels en meubels en dekor vir elke
rekwisiete, meubels dekor vir elke toneel toneel in besonderhede
en dekor aandui, te met 'n sekere mate van aandui.
verskaf nie. detail aandui.
Verhoog- Die kandidaat slaag Die kandidaat Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf 'n Die kandidaat verskaf 'n
bestuurder- nie daarin om 'n verskaf 'n verhoog- 'n verhoog- verhoogbestuurder- verhoogbestuurdersdraaiboek
draaiboek verhoogbestuurder- bestuurderdraai- bestuurderdraai-boek draaiboek met bewyse met bewyse van uitstaande en
draaiboek met boek met 'n paar met bewyse van van tegniese aspekte, duidelike detail van tegniese
bewyse van bewyse van tegniese aspekte, soos 'n vloerplan, aspekte, soos 'n vloerplan,
tegniese aspekte, tegniese aspekte, soos 'n vloerplan, posisie van dekorstel en posisie van dekorstel en dele
soos 'n vloerplan, soos 'n vloerplan, posisie van dekorstel dele daarvan, deure, daarvan, deure, vensters,
posisie van dekor- posisie van en dele daarvan, vensters, blok, ingange blok, ingange en uitgange,
stel en dele dekorstel en dele deure, vensters, blok, en uitgange, klankseine, klankseine, ligseine en
daarvan, deure, daarvan, deure, ingange en uitgange, ligseine en spesiale spesiale effekte.
vensters, blok, vensters, blok, klank-seine, ligseine effekte.
ingange en uit- ingange en en spesiale effekte,
gange, klankseine, uitgange, klank- maar nie altyd
ligseine en spesiale seine, ligseine en duidelik of korrek nie.
effekte te verskaf spesiale effekte.
nie.
Onderhoud Die kandidaat daag Die kandidaat daag Die kandidaat daag Die kandidaat daag op Die kandidaat daag op vir die
nie op vir die op vir die op vir die onderhoud, vir die onderhoud, onderhoud, verskaf 'n
onderhoud nie of onderhoud, verskaf verskaf 'n volledige verskaf 'n volledige volledige verhoog-
verskaf nie 'n 'n onvolledige verhoogbestuur- verhoog- bestuurdersdraaiboek en gee
verhoogbestuurder verhoogbestuur- dersdraaiboek en gee bestuurdersdraaiboek insigryke, goed gemotiveerde
draaiboek nie, of dersdraaiboek en bevredigende en gee bevredigende en en diepsinnige antwoorde op
gee nie gee kort en antwoorde op vrae goed gemotiveerde vrae deur die eksamenpaneel
bevredigende onbevredigende deur die eksamen- antwoorde op vrae deur gestel.
antwoorde op vrae antwoorde op vrae paneel gestel. die eksamenpaneel
deur die deur die eksamen- gestel.
eksamenpaneel paneel gestel.
gestel nie.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 38 DBE/PAT 2020
NSS
BYLAE P:
TERUGVOERING VAN DIE OPVOERAFDELINGS VAN DIE PAT'e
VOORBEELDE VAN GENERIESE VRAAGSTAMME VIR KRITIESE DENKE
Generiese Vraagstamme Denkterrein
Wat weet ons reeds van …? Aktivering van vorige kennis
Hoe pas … in by wat ons reeds geleer het? Aktivering van vorige kennis
Hoe affekteer … …? Oorsaak/Gevolg analise van
verhouding
Wat dink jy veroorsaak ...? Waarom? Oorsaak/Gevolg analise van
verhouding
Wat is 'n nuwe voorbeeld van …? Toepassing
Hoe kan … gebruik word om …? Toepassing
Hoe is … van toepassing op die alledaagse lewe? Toepassing – op die wêreld
Hoe help die frase … jou om die betekenis van … Toepassing
te verstaan?
Hoe is … 'n metafoor vir …? Toepassing
Wat is die sterk- en swak punte van …? Analise/Afleiding
Wat is die verskil tussen … en …? Analise/Vergelyk/Kontrasteer
Verduidelik hoe …? Analise
Wat is die aard van …? Analise
Wat is die gevolge van …? Analise/Afleiding
Wat beteken …? Analise
Waarom is … belangrik? Analise
Hoe is … en … eenders? Analise/Vergelyk/Kontrasteer
Vergelyk … en … met betrekking tot …? Analise/Vergelyk/Kontrasteer
Wat is die teenargument vir …? Analise/Identifikasie/Weerlegging van
redenasie
Wat is 'n oplossing vir die probleem van …? Sintese van idees
Wat sal gebeur indien …? Voorspelling/Hipotese
Wat is 'n ander manier om na … te kyk? Sintese/Verskil van standpunt
Met wat kom … ooreen? Sintese/Identifikasie en
Skep van ooreenkomste en metafore
Wat is die beste … en waarom? Evaluering/Gee bewyse
Stem jy saam met hierdie stelling of nie? Evaluering/Gee bewyse
Watter bewyse is daar om jou antwoord te staaf?
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 39 DBE/PAT 2020
NSS
BYLAE Q:
ASSESSERING/NASIEN/MODERERING: GOEIE PRAKTYK
Sluit die prosedures wat uitgevoer word om te verseker dat daar akkuraat nagesien
word opleiding en monitering van eksaminatore in?
Is prosedures ingestel om die akkuraatheid van nasienwerk na te gaan?
Word roetine opleidings- en koördinasieprosedures vir nasieners en eksaminatore
verskaf?
Word dit uitgevoer om standaardisasie te verseker?
Word enkel- of dubbelgraderingsmetodes gebruik in teenstelling met 'skadu-
nasienmetodes'?
Word kontrolemetodes gebruik om moontlike menslike foute op te spoor?
Word prosedures ingestel en gebruik wanneer daar verskille tussen grade ontstaan?
Word prosedures gebruik om slaagpunte vas te stel en/of -grade en om punte te
verminder?
Is die standaard gestel en word dit gehandhaaf?
Is assesseringskale vasgestel en aan KABV gekoppel?
Word verminderde punte gestel vir slaag/druip en ander grense?
Word daar op die verskillende graadgrense besluit deur middel van monsters en
konsensus?
Maak moderatore seker dat prestasieverskille primêr verwant is aan vaardighede tydens
assessering eerder as irrelevante faktore?
Word prosedures gebruik om vooroordeel vas te stel wat deur faktore soos huistaal,
land van oorsprong (xenofobie), geslag, godsdiens, kultuur, ouderdom en ras/etniese
oorsprong kan plaasvind?
Word standaardisering van punte behaal?
BYLAE R:
MODERERINGSINSTRUMENT
Bestudeer die Modereringsinstrument op die volgende bladsy. Dit is slegs 'n voorbeeld wat
deur vakadviseurs gebruik kan word om onderwysers en leerders se PAT-lesbeplanning
en -assesseringsbewyse te modereer.
LET WEL: Die Departement van Basiese Onderwys verwag dat die PAT'e provinsiaal deur
die vakadviseurs en leieronderwysers in die provinsie gemodereer sal word. Vakadviseurs
in elk van die nege provinsies sal, in oorleg met die vakonderwysers, op 'n rooster vir die
moderering van die PAT'e besluit.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 40 DBE/PAT 2020
NSS
SKOOL
GEHALTEVERSEKERING EN DIE STEL MODERERING VAN PAT'e. ONDERWYSER SE BEPLANNING EN
VAN STANDAARDE LEERDER SE PORTEFEULJE
FOKUS PRAKTIESE ASSESSERINGSTAAK 1, 2 EN 3
VAK DRAMATIESE KUNSTE
GRAAD
ONDERWYSER SE NAAM EN VAN
JAAR 2020
DATUM
NOTAS AAN DIE MODERATOR: Daar is 'n verband tussen die KABV-onderwerpe, die Lesplanne en die Assesseringsopdragte. Maak seker
dat daar 'n lesplan is vir elke KABV-onderwerp wat in die ONDERWYSERBEPLANNING- EN ADMINISTRASIELÊER is. Die ontwerp van die
Lesplan sal deur die onderskeie provinsies bepaal word. Modereer elke Lesplan om te verseker dat die inhoud op KABV-onderwerpe
gebaseer is. Modereer die Assesseringsopdragte vir elk van die drie PAT'e om te verseker die inhoud wat in die bogenoemde lesplanne geleer is,
deur die betrokke Assesseringsopdrag gedek is. Maak seker die rubriekkriteria is in Lesplanne geïntegreer.
Merk met 'n P of 'n X in die blokkies hieronder MODERATOR SE KOMMENTAAR OOR
DIE INHOUD EN DIE STANDAARD
TAAK 1: PRAKTIESE ASSESSERINGSTAAK
GESKREWE AFDELING. Opdrag of Navorsing of Opstel (Omkring die relevante een)
Lesplanne
Is die Lesplanne op die KABV-onderwerpe gebaseer?
Is daar 'n Lesplan vir elk van die KABV-onderwerpe wat deur hierdie taak geassesseer
word?
Bevat die Lesplanne gedetailleerde instruksies en aktiwiteite vir lesgee/onderrig?
Assesseringsopdrag
Word die Lesplanne/-onderwerpe wat deur hierdie PAT geassesseer word, in die opdrag
aangedui?
Bevat die Assesseringsopdrag gedetailleerde instruksies aan die leerder?
Rubriek
Is die betrokke rubriek aan die PAT-opdrag en die Lesplanne vir hierdie opdrag geheg?
TAAK 1: PRAKTIESE ASSESSERINGSTAAK
OPVOERAFDELING. Poësie of Uittreksel of Prosa, ens. (Omkring die relevante een)
Lesplanne
Is die Lesplanne op die KABV-onderwerpe gebaseer?
Is daar 'n Lesplan vir elk van die KABV-onderwerpe wat deur hierdie taak geassesseer
word?
Bevat die Lesplanne gedetailleerde instruksies en aktiwiteite vir lesgee/onderrig?
Assesseringsopdrag
Word die Lesplanne/-onderwerpe wat deur hierdie PAT geassesseer word, in die opdrag
aangedui?
Bevat die Assesseringsopdrag gedetailleerde instruksies aan die leerder?
Rubriek
Is die betrokke rubriek aan die PAT-opdrag en die Lesplanne vir hierdie opdrag geheg?
TAAK 3: PRAKTIESE ASSESSERINGSTAAK
GESKREWE AFDELING. Joernaal of Navorsing of Opstel (Omkring die relevante een)
Lesplanne
Is die Lesplanne op die KABV-onderwerpe gebaseer?
Is daar 'n Lesplan vir elk van die KABV-onderwerpe wat deur hierdie taak geassesseer
word?
Bevat die Lesplanne gedetailleerde instruksies en aktiwiteite vir lesgee/onderrig?
Assesseringsopdrag
Word die lesplanne/-onderwerpe wat deur hierdie PAT geassesseer word, in die opdrag
aangedui?
Bevat die Assesseringsopdrag gedetailleerde instruksies aan die leerder?
Rubriek
Is die betrokke rubriek aan die PAT-opdrag en die Lesplanne vir hierdie opdrag geheg?
TAAK 3: PRAKTIESE ASSESSERINGSTAAK
OPVOERAFDELING. Poësie of Uittreksel of Prosa, ens. (Omkring die relevante een)
Lesplanne
Is die Lesplanne op die KABV-onderwerpe gebaseer?
Is daar 'n lesplan vir elk van die KABV-onderwerpe wat deur hierdie taak geassesseer
word?
Bevat die Lesplanne gedetailleerde instruksies en aktiwiteite vir lesgee/onderrig?
Assesseringsopdrag
Word die Lesplanne/-onderwerpe wat deur hierdie PAT geassesseer word, in die opdrag
aangedui?
Bevat die Assesseringsopdrag gedetailleerde instruksies aan die leerder?
Rubriek
Is die betrokke rubriek aan die PAT-opdrag en die Lesplanne vir hierdie opdrag geheg?
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 41 DBE/PAT 2020
NSS
TAAK 5: PRAKTIESE ASSESSERINGSTAAK
GESKREWE AFDELING. Joernaal of Navorsing of Opstel (Omkring die relevante een)
Lesplanne
Is die Lesplanne op die KABV-onderwerpe gebaseer?
Is daar 'n Lesplan vir elk van die KABV-onderwerpe wat deur hierdie taak geassesseer
word?
Bevat die Lesplanne gedetailleerde instruksies en aktiwiteite vir lesgee/onderrig?
Assesseringsopdrag
Word die Lesplanne/-onderwerpe wat deur hierdie PAT geassesseer word, in die opdrag
aangedui?
Bevat die Assesseringsopdrag gedetailleerde instruksies aan die leerder?
Rubriek
Is die betrokke rubriek aan die PAT-opdrag en die Lesplanne vir hierdie opdrag geheg?
TAAK 5: PRAKTIESE ASSESSERINGSTAAK
OPVOERAFDELING. Poësie of Uittreksel of Prosa, ens. (Omkring die relevante een)
Lesplanne
Is die Lesplanne op die KABV-onderwerpe gebaseer?
Is daar 'n lesplan vir elk van die KABV-onderwerpe wat deur hierdie taak geassesseer
word?
Bevat die Lesplanne gedetailleerde instruksies en aktiwiteite vir lesgee/onderrig?
Assesseringsopdrag
Word die Lesplanne/-onderwerpe wat deur hierdie PAT geassesseer word, in die opdrag
aangedui?
Bevat die Assesseringsopdrag gedetailleerde instruksies aan die leerder?
Rubriek
Is die betrokke rubriek aan die PAT-opdrag en die Lesplanne vir hierdie opdrag geheg?
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 42 DBE/PAT 2019
NSS
MODERERINGSINSTRUMENT: ONTWERPELEMENTE
Elke provinsiale onderwysdepartement kan hulle eie individuele MODERERINGSINSTRUMENT ontwerp
om die drie PAT'e te modereer.
Maak egter seker dat wanneer die Modereringsinstrument ontwerp word, daar genoeg
opskrifte/kolomme/spasie vir moderering en kommentaar is.
Naam van skool wat gemodereer word
Status van die moderator
Fokus
Vak
Graad
Naam en Van van die onderwyser wat gemodereer word
Naam en Van van die vakadviseur verantwoordelik vir die moderering
Jaar, datum, dag
Lesplanne 1–8, ondersteun die onderrig van die inhoud wat geassesseer word in die Assesseringstake
Noem as:
o Lesplan 1 vir Onderwerp 1,
o Lesplan 2 vir Onderwerp 2, ens. tot by Lesplan 8 vir Onderwerp 8
Die volgende aspekte moet duidelik wees vir elke Lesplan en moet streng gemodereer word:
o Kwartaal
o KABV-Breë Onderwerpe
o KABV-onderwerp
o Duur van les
o Leer- en onderrigondersteuningsmateriaal
o KABV-konsepte: Vaardighede, kennis en inhoud
o KABV: Teorie met kruisverwysing na die DBE-handboekhoofstuk en -nommer
o KABV: Prakties met kruisverwysing na die DBE-handboekhoofstuk en nommer
o Gedetailleerde instruksies met kruisverwysing na die DBE-handboekhoofstuk en nommer
o Gedetailleerde aktiwiteite met kruisverwysing na die DBE-handboekhoofstuk en nommer
o Gedetailleerde oefeninge met kruisverwysing na die DBE-handboekhoofstuk en nommer
o Gedetailleerde ondersteuningsmateriaal met kruisverwysing na die DBE-handboekhoofstuk
o Gedetailleerde hulpmiddels, bv. DVD/foto's/illustrasies/uitstappie, ens.
o Assesseringstaaknommer
Assesseringstake Take 1–7, ontwerp deur die onderwyser om die KABV-Breë Onderwerpe en
Onderwerpe te assesseer
Assesseringsbewyse deur elke leerder aangebied in die vereiste Geskrewe/Opvoer-formaat
Noem as:
o Assesseringstaak 1
o Assesseringstaak 2, ens. tot by Assesseringstaak 7
Die volgende aspekte moet duidelik wees vir elke Assesseringstaak en moet streng gemodereer word:
o Kwartaal
o KABV-Breë Onderwerpe
o KABV-Onderwerp
o Tipe Assesseringstaak: Praktiese Assesseringstaak: Geskrewe Afdeling: Opstel
o Duur van Assesseringstaak
o Punte aan die taak toegeken
o Assesseringsopdrag. Gedetailleerde beskrywing moet aan leerder gegee word
o Lys van KABV-onderwerpe wat geassesseer sal word
o Lys van KABV-teoretiese aspekte wat geassesseer sal word
o Lys van KABV-praktiese aspekte wat geassesseer sal word
o Assesseringsinstrument – Rubriek
Copyright reserved Please turn over
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 43 DBE/PAT 2020
NSS
PAT-VOORBEELDE
LET WEL:
Hierdie drie Drama-items is slegs VOORBEELDE van watter tipe Drama-item vir die Opvoerafdeling van
die PAT gekies kan word.
LET WEL:
Die keuse bevat drie verskillende DRAMA-ITEMS: Monoloog + Gedig + Toneel/Scene en drie verskillende
GENRES: Elizabethaans + Realisme + Teater van die Absurde.
Deur 'n verskeidenheid items en genres te kies, kan die leerder veelsydigheid en die hele reeks
vaardighede en kennis wat deur die vak vereis word, toon.
MONOLOOG GENRE: ELIZABETHAANS
HAMLET DEUR WILLIAM SHAKESPEARE
HAMLET:
To be, or not to be--that is the question:
Whether 'tis nobler in the mind to suffer
The slings and arrows of outrageous fortune
Or to take arms against a sea of troubles
And by opposing end them. To die, to sleep--
No more--and by a sleep to say we end
The heartache, and the thousand natural shocks
That flesh is heir to. 'Tis a consummation
Devoutly to be wished. To die, to sleep--
To sleep--perchance to dream: ay, there's the rub,
For in that sleep of death what dreams may come
When we have shuffled off this mortal coil,
Must give us pause. There's the respect
That makes calamity of so long life.
For who would bear the whips and scorns of time,
Th' oppressor's wrong, the proud man's contumely
The pangs of despised love, the law's delay,
The insolence of office, and the spurns
That patient merit of th' unworthy takes,
When he himself might his quietus make
With a bare bodkin? Who would fardels bear,
To grunt and sweat under a weary life,
But that the dread of something after death,
The undiscovered country, from whose bourn
No traveller returns, puzzles the will,
And makes us rather bear those ills we have
Than fly to others that we know not of?
Thus conscience does make cowards of us all,
And thus the native hue of resolution
Is sicklied o'er with the pale cast of thought,
And enterprise of great pitch and moment
With this regard their currents turn awry
And lose the name of action. -- Soft you now,
The fair Ophelia! -- Nymph, in thy orisons
Be all my sins remembered.
[Lees meer by http://www.monologuearchive.com/s/shakespeare_001.html#uTU5ieU08vYeMUbJ.99]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 44 DBE/PAT 2020
NSS
POËSIE GENRE: REALISME
I AM AN AFRICAN
I am an African
Not because I was born there
But because my heart beats with Africa's
I am an African
Not because my skin is black
But because my mind is engaged by Africa
I am an African
Not because I live on its soil
But because my soul is at home in Africa
When Africa weeps for her children
My cheeks are stained with tears
When Africa honours her elders
My head is bowed in respect
When Africa mourns for her victims
My hands are joined in prayer
When Africa celebrates her triumphs
My feet are alive with dancing
I am an African
For her blue skies take my breath away
And my hope for the future is bright
I am an African
For her people greet me as family
And teach me the meaning of community
I am an African
For her wildness quenches my spirit
And brings me closer to the source of life
When the music of Africa beats in the wind
My blood pulses to its rhythm
And I become the essence of sound
When the colours of Africa dazzle in the sun
My senses drink in its rainbow
And I become the palette of nature
When the stories of Africa echo round the fire
My feet walk in its pathways
And I become the footprints of history
I am an African
Because she is the cradle of our birth
And nurtures an ancient wisdom
I am an African
Because she lives in the world's shadow
And bursts with a radiant luminosity
I am an African
Because she is the land of tomorrow
And I recognise her gifts as sacred
[Deur Wayne Visser: http://www.waynevisser.com/poetry/i-am-an-african]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 45 DBE/PAT 2020
NSS
SCENE/TONEEL GENRE: TEATER VAN DIE ABSURDE
WAITING FOR GODOT DEUR SAMUEL BECKETT
ESTRAGON: (to Pozzo). Everything seems black to him today.
POZZO: Except the firmament. (He laughs, pleased with this witticism.) But I see what it is, you
are not from these parts, you don't know what our twilights can do. Shall I tell you? (Silence.
Estragon is fiddling with his boot again, Vladimir with his hat.) I can't refuse you. (Vaporizer.)
A little attention, if you please. (Vladimir and Estragon continue their fiddling, Lucky is half
asleep. Pozzo cracks his whip feebly.) What's the matter with this whip? (He gets up and cracks
it more vigorously, finally with success. Lucky jumps. Vladimir's hat, Estragon's boot, Lucky's
hat, fall to the ground. Pozzo throws down the whip.) Worn out, this whip. (He looks at Vladimir
and Estragon.) What was I saying?
VLADIMIR: Let's go.
ESTRAGON: But take the weight off your feet, I implore you, you'll catch your death.
POZZO: True. (He sits down. To Estragon.) What is your name?
ESTRAGON: Adam.
POZZO: (who hasn't listened). Ah yes! The night. (He raises his head.) But be a little more
attentive, for pity's sake, otherwise we'll never get anywhere. (He looks at the sky.) Look! (All
look at the sky except Lucky who is dozing off again. Pozzo jerks the rope.) Will you look at the
sky, pig! (Lucky looks at the sky.) Good, that's enough. (They stop looking at the sky.) What is
there so extraordinary about it? Qua sky. It is pale and luminous like any sky at this hour of the
day. (Pause.) In these latitudes. (Pause.) When the weather is fine. (Lyrical.) An hour ago (he
looks at his watch, prosaic) roughly (lyrical) after having poured forth even since (he hesitates,
prosaic) say ten o'clock in the morning (lyrical) tirelessly torrents of red and white light it begins
to lose its effulgence, to grow pale (gesture of the two hands lapsing by stages) pale, ever a
little paler, a little paler until (dramatic pause, ample gesture of the two hands flung wide apart)
pppfff! finished! it comes to rest. But– (hand raised in admonition)– but behind this veil of
gentleness and peace, night is charging (vibrantly) and will burst upon us (snaps his fingers)
pop! like that! (his inspiration leaves him) just when we least expect it. (Silence. Gloomily.)
That's how it is on this bitch of an earth. Long silence.
ESTRAGON: So long as one knows.
VLADIMIR: One can bide one's time.
ESTRAGON: One knows what to expect.
VLADIMIR: No further need to worry.
ESTRAGON: Simply wait.
VLADIMIR: We're used to it. He picks up his hat, peers inside it, shakes it, puts it on.
POZZO: How did you find me? (Vladimir and Estragon look at him blankly.) Good? Fair?
Middling? Poor? Positively bad?
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 46 DBE/PAT 2020
NSS
VLADIMIR: (first to understand). Oh very good, very very good.
POZZO: (to Estragon). And you, Sir?
ESTRAGON: Oh tray bong, tray tray tray bong.
POZZO: (fervently). Bless you, gentlemen, bless you! (Pause.) I have such need of
encouragement! (Pause.) I weakened a little towards the end, you didn't notice?
VLADIMIR: Oh perhaps just a teeny weeny little bit.
ESTRAGON: I thought it was intentional.
POZZO: You see my memory is defective. Silence.
ESTRAGON: In the meantime, nothing happens.
POZZO: You find it tedious?
ESTRAGON: Somewhat.
POZZO: (to Vladimir). And you, Sir?
VLADIMIR: I've been better entertained. Silence. Pozzo struggles inwardly.
POZZO: Gentlemen, you have been . . . civil to me.
ESTRAGON: Not at all!
VLADIMIR: What an idea!
POZZO: Yes yes, you have been correct. So that I ask myself is there anything I can do in my
turn for these honest fellows who are having such a dull, dull time.
ESTRAGON: Even ten francs would be a help.
VLADIMIR: We are not beggars!
POZZO: Is there anything I can do, that's what I ask myself, to cheer them up? I have given
them bones, I have talked to them about this and that, I have explained the twilight, admittedly.
But is it enough, that's what tortures me, is it enough?
ESTRAGON: Even five.
VLADIMIR: (to Estragon, indignantly). That's enough!
ESTRAGON: I couldn't accept less.
[Source: https://resources.saylor.org/wwwresources/archived/site/wp-inhoud/uploads/2011/01/
Waiting-for-Godot.pdf]
Kopiereg voorbehou
Study this subject
Notes, quizzes and topic questions for Grade 12 Dramatic Arts.
- Grade 12 Dramatic Arts notes
CAPS revision notes with worked examples.
- Dramatic Arts questions by topic
Past exam questions sorted by CAPS topic, with memos where available.
- All Grade 12 Dramatic Arts past papers
Past papers by year, with memos where available.
- Grade 12 Practical assessment tasks
More Dramatic Arts and other subjects in this collection.
Recommended for this subject
More papers and memos for this grade and subject.

Annual teaching plan
Gr 12 Dram Art ATP 2023 24

Question paper
Dramatic Arts Grade 12 NSC June 2025 Question Paper (Afrikaans)

Memorandum
Dramatic Arts Grade 12 NSC November 2025 Memo

Question paper
Dramatic Arts Grade 12 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
Dramatic Arts Grade 12 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
Dramatic Arts Grade 12 November 2024 NSC MG Question Paper
Related documents

Question paper
Dramatic Arts Grade 12 NSC June 2024 Question Paper (Afrikaans)

Memorandum
Dramatic Arts Grade 12 Eastern Cape Mock 2018 Memo (Afrikaans)

Question paper
Dramatic Arts Grade 12 Eastern Cape Mock 2018 QP (Afr)

Memorandum
Dramatic Arts Grade 12 Eastern Cape Mock 2015 Memo (Afrikaans)

Memorandum
Dramatic Arts Grade 12 NSC November 2020 Memo

Memorandum
Dramatic Arts Grade 12 NSC November 2020 Memo
More from Grade 12 Dramatic Arts

Question paper
Dramatic Arts Grade 12 November 2024 NSC MG Question Paper

Question paper
Dramatic Arts Grade 12 NSC June 2023 Question Paper

Question paper
Dramatic Arts Grade 12 NSC June 2023 Question Paper

Question paper
Dramatic Arts Grade 12 Paper 1 NSC June 2023 Question Paper

Question paper
Dramatic Arts Grade 12 Paper 1 NSC June 2023 Question Paper

Question paper