Downloaded from hlayiso.com
DRAMATIESE KUNSTE
RIGLYNE VIR
PRAKTIESE ASSESSERINGSTAKE
GRAAD 12
2022
Hierdie riglyne bestaan uit 49 bladsye.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Skip to contentPractical assessment task 











View all





Dramatic Arts PAT GR 12 2022 Afr
Grade 12 Dramatic Arts practical assessment task from the 2022 (Afrikaans), 49 pages. Read online or get the free PDF download.
Dramatic Arts · Grade 12 · 2022 · Afrikaans. Practical assessment task, 49 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Dramatic Arts
- Grade
- Grade 12
- Language
- Afrikaans
- Document type
- Practical assessment task
- Year
- 2022
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 49
- File size
- 1.0 MB
Loading document…
Loading document…
1 of 49
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 2 DBE/PAT 2022
NSS
INHOUDSOPGAWE
1. INLEIDING 3
2. RIGLYNE VIR ONDERWYSERS 4
2.1 Covid-19: Implikasies en aanpassings van die PAT'e 4
2.2 Algemeen 4
2.3 Doelwitte 4
2.4 Enkele idees en benaderings 5
2.5 Hoe om die PAT'e te administreer 7
2.6 Hoe om die PAT'e na te sien/te assesseer 7
2.7 Moderering van PAT'e 8
3. RIGLYNE VIR LEERDERS 10
3.1 Instruksies aan leerders 10
3.2 Praktiese assesseringstake 10
3.3 Assesserings-/Modereringsrubrieke/-instrumente 12
3.4 Voorbeeld van drie kontrasterende drama-items in 'n tema-/oudisieprogram 13
gekombineer
3.5 Tema-/Oudisieprogram: PAT 1 tot 2 tot 3-kontrolelyste van uitkomstes en
kriteria 15
3.6 Filmvervaardiging: PAT 1 tot 2 tot 3-kontrolelyste van uitkomstes en kriteria 16
3.7 Ontwerp: PAT 1 tot 2 tot 3-kontrolelyste van uitkomstes en kriteria 17
3.8 Verhoogbestuur: PAT 1 tot 2 tot 3-kontrolelyste van uitkomstes en kriteria 18
3.9 Afwesigheid of nie-inlewering van PAT'e 20
3.10 Vereistes van aanbieding van PAT'e 20
3.11 Tydraamwerke 15
3.12 Verklaring van Egtheid 21
4. BRONNELYS 22
5. GEVOLGTREKKING 23
6. STANDAARDISERING-/ASSESSERING-/TERUGVOERING-/MODERERINGS- 24
INSTRUMENTE: BYLAES A–R
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 3 DBE/PAT 2022
NSS
1. INLEIDING
Die 18 Kurrikulum-en-assesseringsbeleidsverklaring-vakke wat 'n praktiese komponent bevat,
sluit almal 'n praktiese assesseringstaak (PAT) in. Hierdie vakke is:
LANDBOU: Landboubestuurswetenskappe, Landboutegnologie
KUNS: Dansstudies, Ontwerp, Dramatiese Kunste, Musiek,
Visuele Kunste
WETENSKAPPE: Rekenaartoepassingstegnologie, Inligtingstegnologie, Tegniese
Wetenskappe; Tegniese Wiskunde
DIENSTE: Verbruikerstudies, Gasvryheidstudies, Toerisme
TEGNOLOGIE: Siviele Tegnologie, Elektriese Tegnologie,
Meganiese Tegnologie en Ingenieursgrafika- en -ontwerp
'n Praktiese assesseringstaak (PAT) is 'n verpligte komponent van die finale promosiepunt vir
alle kandidate ingeskryf vir vakke wat 'n praktiese komponent het en tel 25% (100 punte) van
die eksamenpunt aan die einde van die jaar. Die PAT word oor die eerste drie kwartale van
die skooljaar geïmplementeer. Dit word in verskillende fases of 'n reeks kleiner aktiwiteite
afgebreek wat saam die PAT opmaak. Die PAT bied leerders die geleentheid om op 'n
gereelde basis gedurende die skooljaar geassesseer te word en dit maak ook voorsiening vir
die assessering van vaardighede wat nie in 'n geskrewe formaat, bv. toetse of eksamens,
geassesseer kan word nie. Dit is dus belangrik dat skole seker maak dat al die leerders die
praktiese assesseringstake binne die toegelate tydperk voltooi om te verseker dat leerders
aan die einde van die jaar hulle uitslae ontvang. Die beplanning en uitvoer van die PAT
verskil van vak tot vak.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 4 DBE/PAT 2022
NSS
2. ONDERWYSERRIGLYNE
2.1 COVID-19: IMPLIKASIES EN AANPASSINGS VAN DIE PAT'e
Indien daar steeds die gevaar bestaan dat Covid-19 aangesteek kan word, moet leerders drie
individuele drama-items opvoer – een vir elke PAT.
Assessering moet deur die skool geadministreer word. Die kandidaat, die onderwyser en 'n
persoon wat 'n video neem van elke kandidaat se PAT-opvoering (nie noodwendig 'n
professionele videograaf nie), is die enigste drie individue wat in die klaskamer teenwoordig
mag wees wanneer leerders geassesseer word.
Leerders mag sonder maskers optree maar moet 'n streng fisiese afstand van 1,5 meter
vanaf die videograaf en die onderwyser handhaaf. Die vertrek moet ten alle tye goed
geventileer wees. Hou deure en vensters oop.
2.2 ALGEMEEN
Die Jaarlikse Assesseringsprogram vir die vak Dramatiese Kunste stipuleer dat DRIE PAT'e
vir die skoolgebaseerde assesseringskomponent ('SBA') voltooi moet word. Dit beteken EEN
PAT per kwartaal vir kwartaal 1, 2 en 3. Maak seker dat jy, as die onderwyser, 'n duidelike
begrip van al vier Breë Onderwerpe en hulle verwante Onderwerpe het wanneer jy die PAT'e
voorberei, opstel, implementeer en nasien. Al drie PAT'e bevat twee afdelings.
AFDELING 1: GESKREWE AFDELING
Die Geskrewe Afdeling bestaan uit 'n Werkopdrag, 'n Opstel en 'n Navorsingstaak. Daar word
van die leerders verwag om kognitiewe en konseptuele begrip te toon van die fundamentele
konsepte van die KABV- Breë Onderwerpe en Onderwerpe, waarop die Geskrewe Afdeling
gebaseer is, asook van beplanning, besinning en rekordhouvaardighede. Die Opstel,
Navorsingstaak en Werkopdrag kan in enige van die drie kwartale gedoen word en in enige
volgorde, volgens die skool se spesifieke beplanning. Die Geskrewe Afdeling dien om
leerders teoreties vir die Opvoerafdelings van die PAT'e voor te berei.
AFDELING 2: OPVOERAFDELING
Die fokus van die Opvoerafdeling is om die praktiese vaardighede en tegnieke wat in die
KABV- Breë Onderwerpe en Onderwerpe voorgeskryf is, inkrementeel en siklies te ontwikkel.
Leerders moet toegepaste bevoegdheid in die vorm van drama-items, soos 'n gedig (poësie),
monoloog, prosa, toneel/uittreksel uit 'n gepubliseerde toneelstuk, fisiese teater, film,
ontwerp, regie en verhoogbestuur, toon. 'n Variasie in Dramatiese Vorm, Styl en Dramatiese
Beweging moet getoon word – soos voorgeskryf vir die jaareindeksamen.
2.3 AIMS
Beide die Geskrewe en die Opvoerafdelings het die volgende doelwitte:
Die belangrikste is om seker te maak dat deeglike ONDERRIG en
diepgaande/komplekse LEER plaasgevind het. Berei jou lesplanne op só 'n wyse voor
dat genoeg tyd bestee word aan jou, die onderwyser, wat ONDERRIG en die leerder wat
LEER. Die formele assessering van die PAT'e is slegs die eindpunt van 'n lang proses
wat op onderrig en aktiewe leer gegrond is. LET WEL: Diepgaande leer is 'n benadering
en 'n ingesteldheid op leer, waar die leerder hoër-orde kognitiewe vaardighede gebruik
soos die vermoë om te analiseer, te sintetiseer, probleme op te los en om metakognitief
te dink om langtermynbegrip op te bou. Dit behels die kritiese analise van nuwe idees en
om dit aan reeds bekende idees en beginsels te koppel sodat hierdie begrip vir
probleemoplossing in nuwe, onbekende kontekste gebruik kan word. Diepgaande leer
behels 'n volgehoue, onafgebroke en positiewe invloed op die wyse waarop studente
optree, dink of voel. Diepgaande leer bevorder begrip en toepassing vir die res van die
lewe.
Lei leerders deur 'n akademiese, teoretiese, konseptuele, tegniese en praktiese
vaardigheidsproses om hulle in staat te stel om teorie en praktyk op 'n betekenisvolle
wyse te integreer.
Verdiep en konsolideer die leerders se begrip van leer in die klaskameronderrig.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 5 DBE/PAT 2022
NSS
Bied die geleentheid om 'n gevarieerde teoretiese en praktiese repertoire ten opsigte
van proses en produk te kweek.
Integreer teorie- en opvoerkonsepte, -vaardighede, -kennis en -inhoud.
Berei leerders vir die komplekse kognitiewe en abstrakte teoretiese en opvoervereistes
vir die middel-van-die-jaar-jaar-, proef- en jaareindeksamen voor:
o Vraestel 1: Geskrewe Eksamen
o Vraestel 2: Opvoereksamen: Tema-/Oudisie- of Tegniese Program
2.4 ENKELE IDEES EN BENADERINGS
Teoretiese, akademiese, tegniese vaardighede:
Die vak Dramatiese Kunste vereis 'n minimum van drie jaar van intensiewe, deurlopende
onderrig, leer, ontwikkeling en rypheid van konseptuele en praktiese vaardighede en
tegnieke. Die ontwikkeling van stemmoduleringstegnieke moet, bv., oor die drie-jaar-
tydperk plaasvind, en nie net in graad 12 nie. (Maak seker dat elke tydperk of oomblik
van onderrig gefokus is.)
Die oordra van kennis, verkryging van vaardighede en verandering in houding/
ingesteldheid en waardes is in 'n diepgaande prosesbenadering vasgelê. Dit is binne
hierdie proses wat skeppende denke, kreatiwiteit, verbeelding, visualisering,
probleemoplossing en kritieke denke ontdek, ondersoek, gekonseptualiseer,
geïmplementeer, ontwikkel en toegepas word. Hierdie aspekte kan nie deur individuele
metodologieë of produkskepping bekom word nie.
Ontwikkel doelbewus leerders se inhoudskennis asook die akademiese en tegniese
vereistes van die vak. Aan die einde van graad 12 moet leerders toegepaste
bevoegdheid van die Kurrikulum- en Assesseringsbeleidsverklaring van graad 10 tot 11
tot 12 toon. Maak seker dat die integriteit van tegniese vaardighede, styl, genres,
beginsels, ens. van die drama-vorms ten alle tye gehandhaaf en getoon word. (Bv. 'n
Elizabethaanse gedig kan kreatief geïnterpreteer word, maar die vorm en styl van die
jambiese ritme, die frasering, die verhoogde digkuns, die vokale en fisiese voordrag,
ens. van die Elizabethaanse genre moet bemeester en getoon word.)
Proses, betekenis, kritiese stem en produk:
Baie min leerders kan op hulle eie 'n opdrag voltooi. Jy, as die onderwyser, moet die
kreatiewe proses van die begin tot die einde lei en fasiliteer.
Wees oop vir uiteenlopende idees, kreatiewe afleidings, innovering en oplossings wat
aangebied word.
Onthou, jy moet die estetiese waardes en vaardighede van enige taak lei.
Dit is die plig van die onderwyser om die leerder in staat te stel om sy/haar eie kreatiewe
stem te vind.
Probeer om die leerders te lei om individuele en innoverende benaderings/oplossings te
vind.
Lei hulle om idees te ontwikkel deur eerstehandse waarneming te gebruik, bv. gaan kyk
na en bespreek toneelstukke, kritiseer TV-programme en films.
Lei leerders om bronmateriaal wat esteties nie aantreklik is nie, te elimineer.
Dramavorms moet gekies word uit 'n geloofwaardige, gepubliseerde bron of erkende
mondelinge tradisie wat op inheemse kennisstelsels gegrond is. Waarskuwing: maak
seker alle drama-items uit gepubliseerde toneeltekste, romans, ens. verkry is. Wees
versigtig wanneer die internet vir bronne gebruik word, Maak seker die gehalte is hoog
en dis op 'n webtuiste met 'n goeie naam gepubliseer.
Leerders se style en kreatiwiteit:
Leerders moet berekende risikonemers met selfvertroue wees, en nuwe idees en
prosesse sonder vrees vir mislukking toets.
Dit is belangrik dat selfvertroue aangemoedig en gekweek word om seker te maak dat
leerders gemaklik voel om risiko's te neem en uit hulle foute te leer.
Skep 'n hoërisisko-, lae-bedreiging-/veilige omgewing.
Ken jou leerders, sover moontlik, om sodoende hulle spesifieke sterk punte te ontwikkel.
Party sal versigtige beplanners wees, terwyl ander meer intuïtief werk. Party sal hulle
werksproses uiterlik ten toon stel, ander sal stil, stadig en privaat werk. Waardeer,
moedig aan en respekteer bowenal alle werkstyle.
Ekstroverte leerders kan maklik 'n oplossing vir 'n ander leerder se foute aanbied.
Moedig ekstroverte aan om eerder op hulle eie prosesse en fokus en moedig introverte
leerders aan om hulle eie oplossings aan te bied en te kommunikeer. Ekstroverte is nie
noodwendig leiers nie. Die introverte leerder is dikwels meer bewus van detail, prosesse
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 6 DBE/PAT 2022
NSS
en betekenis. Besprekings kan verryk word wanneer hierdie leerders se stemme en
opinies aangemoedig word.
Kreatiewe aktiwiteit kan uit 'n aantal verskillende vlakke voortspruit: uit die laer punt, soos
die opstel van 'n geskrewe raamwerk vir 'n Temaprogram; of die boonste punt, waar 'n
heeltemal vars en geïndividualiseerde proses en/of uitkoms ontwikkel word. Beide is
geldig.
Daar is baie maniere om te skep. Wees aanpasbaar genoeg om leerders toe te laat om
hulle unieke maniere te vind en te gebruik. 'n Mens verwag 'n sterker individuele
vertolking en styl by graad 12-leerders. Hulpbronne of die gebrek daaraan bepaal nie die
vlak van kreatiwiteit nie, maar eerder wat die leerder met die beskikbare hulpbronne
doen. Die klem lê op innovering en die vermoë om 'n proses of produk uit hulle unieke
siening van die wêreld van voor af voor te stel, te herstruktureer of aan te bied.
Assessering-, terugvoering-, luister- en kommunikasievaardighede:
Doen deurlopend informele assessering. Bespreek die vordering van leerders se werk
individueel met hulle. Lei leerders om hulle eie oplossings te vind, eerder as om jou idees
op hulle af te dwing.
Hou gereelde 'kritieksessies' waartydens die onderwyser die leerders help om op 'n
ingeligte en konstruktiewe manier oor hulle eie en hulle klasmaats se prosesse/werk te
praat en dit te bespreek. Baseer hierdie bespreking op die inhoud in die KABV.
Weer 'n vaardige luisteraar. Dramatiese Kunste gaan oor effektiewe en vaardige
kommunikasie. Oefen en bevorder 'n kultuur van 'luister vir begrip' en nie slegs 'luister
om te verskil' nie. Wees versigtig om nie 'n simplistiese begrip van 'luister' aan te moedig
om te verseker dat 'n leerder nie 'terugpraat' of hulle eie oogpunt of die standpunt waaruit
hulle werk, te gee nie. Dit kan selfs nodig wees om jou versigtig uitgedinkte posisie wat
op jou kennis as onderwyser gebaseer is, te verander. Daar is nie net een manier om iets
te doen nie, daar is verskeie maniere.
Dit is belangrik om leerders se werk deurlopend deur die jaar te bestudeer en te
bespreek. Dit help om hulle sterk punte en punte vir verbetering te identifiseer. Leer
leerders om hulle ervarings en gevoelens op 'n peinsende/denkende/besinnende manier
in hulle individuele prosesjoernale aan te teken. Pas die beginsel van 'wat nie
gedokumenteer is nie, het nie gebeur nie', toe. Dit sal help om kritiese en kreatiewe
denke te ontwikkel en sal die keuse en ordening van idees meer deursigtig en doelbewus
maak.
Pasop vir skadelike kritiek. Dit is raadsaam om met die positiewe te begin en dan na
areas te beweeg wat verbeter kan word. Begin 'n dialoog met 'n leerder, bv. 'Ek dink dit
sal meer effektief wees as jy dit verander … Wat dink jy?' Dit laat hulle voel dat hulle deel
van die proses is en laat hulle oor hulle werk dink. Gebruik afrigting- en
terugvoeringsvaardighede. Skep 'n omgewing waarin leerders van jou mag verskil.
Lei leerders om doeltreffend, onafhanklik, krities, kreatief en reflektiewe denkers te wees.
Moet die leerders nie onderskat nie; daag hulle uit, omdat hulle dikwels die uitdaging sal
aanvaar. Gebruik 'n verskeidenheid vrae wat leerders se vermoë om hulle kreatiewe
keuses te heroorweeg, sal uitbrei en verdiep. Dit moet hulle lei om te vra: 'As dit is hoe
dit werk, hoe anders kan dit wees?'
Besinning:
In die begin word besinning die beste gedoen volgens die rubriekkriteria waarop
ooreengekom is. Besinningspraktyke sluit besinning voor, tydens en na 'n taak in.
Onderwysers kan ook, as 'n leerinstrument, die rubriekkriteria as vrae gebruik om oor die
bewyse wat deur die leerder geproduseer is, te besin. Aan die einde van elke PAT
(Geskrewe en Opvoerafdelings), moet daar besinning/terugvoering wees oor die werk
wat aangebied is. Onderwysers moet kommentaar oor sterk en swak punte deel. Dit sal
leer en verbeteringspunte vir die leerder bied om te implementeer vir deurlopende
ontwikkeling en bemeestering.
Dit kan geskrewe of verbale terugvoering wees en kan die vorm van selfbesinning,
besinning deur die klas/onderwyser en nasien, besinning deur medeleerders of oop
kritieksessies wat deur beide die ONDERWYSER en die leerder gelei word, aanneem.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 7 DBE/PAT 2022
NSS
2.5 HOE OM DIE PAT'e TE ADMINISTREER
Onderwysers moet:
Seker maak dat alle hulpbronne wat benodig word om die PAT'e te doen, beskikbaar is.
Verwys na die DBO se Katalogus vir Leer- en Onderrigondersteuningsmateriaal (LOOM)
('LTSM').
Genoeg tyd vir leerders op die rooster inruim om die PAT'e te voltooi (kies kontaktyd
gedurende en/of na skool).
Seker maak hulle ONDERRIG elke KABV-onderwerp, -konsep/-vaardigheid en
kenniskomponent deeglik. Fasiliteer 'n diepgaande LEERproses vir elke leerder voordat
die werklike assessering van die PAT'e plaasvind.
Die Riglyne vir Standaardisering vir 'n Assessering, Opstel en Navorsing gebruik om
seker te maak dat die korrekte formaat, lengte, inhoud, ens. in die opdrag, opstel en
navorsing in al nege provinsies toegepas word.
Die vordering van die PAT'e tydens die repetisieproses moniteer.
Informele deurlopende assessering toepas.
Formele assessering met gebruik van die rubrieke in hierdie dokument voltooi.
Die Excel-puntelyste/-spreitabelle wat deur die provinsie verskaf word, voltooi.
Die skool se beleid rakende die inlewering van punte volg.
Die Lesplanne, asook die Assesseringstake se opdragte en instruksies asook die
Assesseringsinstrumente (rubrieke, nasienriglyne, kontrolelyste) vir die PAT'e, wat op
die KABV-Onderwerpe gebaseer is, in die ONDERWYSERLÊER: LESPLANNE EN
ASSESSERINGSTAKE liasseer.
Hierdie lêer moet vir kluster-/provinsiale moderering beskikbaar stel.
Op 'n gewone selfoon, die Opvoerafdelings van die leerders se PAT'e opneem en dit op
'n DVD laai. Hierdie DVD moet vir moderering beskikbaar wees.
Die leerders se voltooide assesseringsbewyse van beide die Opvoerafdeling (DVD's) en
die Geskrewe Afdeling van die PAT'e in die lêer genoem: LEERDERLÊER: BEWYSE
VAN ASSESSERING, liasseer.
Hierdie lêer vir kluster-/provinsiale moderering beskikbaar stel.
Al die leerders se bewyse van die Geskrewe Afdeling en Opvoerafdeling moet ten alle
tye beskikbaar wees en bly die eiendom van die Departement van Onderwys totdat die
finale uitslae vrygestel is. Hou hierdie geskrewe stukke en DVD's van aanbiedings op 'n
veilige plek in jou klaskamertoegesluit. Dit is die verantwoordelikheid van die skool.
2.6 HOE OM DIE PAT'e NA TE SIEN/TE ASSESSEER
Onderwysers moet verseker dat die assessering/nasien van die PAT'e:
Die die bereiking van die KABV- Breë Onderwerpe en Onderwerp-inhoud:
Konsepte/Vaardighede/Kennis, asook die teoretiese en aanbiedingskomponente van elke
Onderwerp meet
Bepaal of die Riglyn vir die Standaardisering van die Geskrewe Afdelings gevolg is
Die relevante rubrieke vir die volgende gebruik:
o Teoretiese Afdeling: rubrieke vir die opdrag, opstel en navorsing
o Opvoerafdeling: rubrieke vir poësie, monoloog, prosa, beweging en toneel, asook die
rubrieke vir die ontwerp, regie, film en verhoogbestuur
Leerders se bewyse en spel teen die kriteria en vlakbeskrywers van die rubrieke meet
Voldoen aan die volgende beginsels van:
o Regverdigheid:
'n Assessering moet leerders van alle geslagte ('LBTQ' plus) en alle agtergronde in
staat stel om ewe goed te vaar en aan almal 'n gelyke geleentheid bied om die
vaardighede en kennis wat geassesseer word, te toon. Regverdigheid word in
gedrang gebring as vooroordeel in die taak of by die nasiener bestaan. 'n Taak is
regverdig indien die inhoud, konteks en aanbiedingsverwagtinge kennis, vaardighede
en ervarings weerspieël wat ewe bekend en gepas vir alle leerders is. Dit moet
toegang tot navorsingshulpbronne insluit.
o Betroubaarheid:
'n Assessering word as betroubaar beskou wanneer dieselfde uitslae verkry word,
ongeag wanneer die assessering plaasvind of wie dit nasien.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 8 DBE/PAT 2022
NSS
o Geldigheid:
'n Aanduiding van hoe goed 'n assessering meet wat dit veronderstel is om te meet.
'n Geldige taak moet:
Werklike kennis of prestasie weerspieël, nie toetsskryfvaardighede en
gememoriseerde feite nie
Leerders motiveer om na die beste van hul vermoë te presteer
Strook met huidige opvoedkundige teorie en praktyk
Deeglik met lesplanontwerp en onderrig wees. Dit sluit die ontwerp van
gedetailleerde instruksies, aktiwiteite en oefeninge in. Dit bevorder die opbou
van denke, beplanning vir denke, assessering van denke oor inhoud, die
erkenning van die denkvlak wat leerders demonstreer.
Wees relevant met betrekking tot lesplanontwerp en onderrig. Dit verbeter die leerders se
vermoë om te evalueer, te regverdig, gevolgtrekkings te maak, te voorspel, af te lei, te hersien,
aan te beveel, te redeneer, te prioritiseer, te formuleer, ens. 'n Relevante taak is wanneer
leerders die konneksie tussen klaskamerkennis en situasies buite die klaskamer herken.
2.7 MODERERING VAN PAT'e
2.7.1 Alhoewel die moderering van die PAT'e 'n belangrike proses is, moet dit binne die konteks
van die algehele proses van beplanning, onderrig, leer, assessering en moderering
plaasvind. Die hoeveelheid tyd wat aan moderering van leerderbewyse bestee word,
moet nie die belangrikheid van moderering van onderrig en leer ontneem nie.
2.7.2 Dit is belangrik om duidelik te wees dat die doel van moderering is om te fokus op of die
KABV-onderwerpe (vaardighede, kennis en inhoud) ONDERRIG en GELEER is.
2.7.3 Moderering is 'n gedeelde begrip van verskeie stappe en prosesse. Maak jouself vertroud
met die betekenis, doel en omvang van die volgende stappe/prosesse:
Stap 1: Verifikasie
Dit is 'n vinnige en kort eerste stap in die modereringsproses. 'n Kontrolelys word gebruik om
af te merk watter bewyse, soos deur die beleid vereis, vir moderering voorgelê is.
Stap 2: Moderering
'n Patroon/Model/Templaat wat geskik is om die stappe en verspreiding van Blooms se
Taksonomie se ses kognitiewe vlakke en vier denkprosesse, soos in die KABV-onderwerpe
toegepas, te ontleed. Amptenare moet verseker dat moderering die volgende insluit:
Lesplanne: Is lesplanaktiwiteite op die inhoud van die KABV-onderwerpe gebaseer?
Assesseringtaakplanne: Is die assesseringstaakaktiwiteite/opdragte/instruksies op die
KABV-onderwerpe en die onderskeie lesplanne gebaseer?
Leerderassesseringsbewyse: Is die leerder se assesseringsbewys gebaseer op die
KABV + die onderskeie lesplan + die onderskeie assesseringstaak?
2.7.4 Standaardvasstelling
Interne standaardisering verskaf 'n stelsel vir die nagaan van die gehalte van assessering om
seker te maak dit is:
Geldig – relevant tot die standaarde waarop vaardigheid/bereiking aanspraak gemaak
word
Geloofwaardig – deur die leerders geproduseer
Aktualiteit – aktueel genoeg vir assessors om te vertrou dat die leerder steeds dieselfde
vlak van vaardigheid of kennis het
Betroubaar – werklik verteenwoordigend van die leerder se kennis en vaardighede
Genoegsaam – voldoen ten volle aan al die vereistes van die standaarde
Dit is die proses waartydens bepaal word of die minimum prestasievlakke wat vir elke
graad/onderwerp vereis word, behaal is. Die prestasievlakke word bepaal deur die:
o Onderwerp se vaardighede, kennis, inhoud en konsepte
o 6 kognitiewe vlakke
o 4 denkprosesse
o 3 moeilikheidsvlakke
Bewyse hiervan kan gevind word in die instruksies, aktiwiteite, oefeninge, opdragte, ens.
van die lesplanne, assesseringstaakplanne en leerderassesseringsbewyse wat
amptenare moet modereer. Dit moet duidelik wees wat die leerders moet weet en in
staat wees om te kan doen wanneer hulle elke vlak/onderwerp bereik.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 9 DBE/PAT 2022
NSS
2.7.5 Gehalteversekering
Amptenare moet verseker dat die prosesse van die volgende gevolg word en as bewyse
beskikbaar is:
Onderwysersopleiding: alle Dramatiese Kunste-onderwysers moet amptelike hoëronderwys-
opleiding hê om die vak aan te bied: minimum 3 jaar-graad in Drama, PGCE asook KABV-
opleiding.
Onderwysersplanne: items 1, 2 en 3 hierbo of bewyse moet waarde hê en regverdig, geldig
en betroubaar wees. Duidelike onderrig, leer en assessering van onderwerpe (vaardighede,
inhoud, kennis en konsepte) moet in elke aktiwiteit, oefening, instruksie, ens. vervat wees.
Dit moet trapsgewys van laer na middel na hoër orde volgens Blooms se Taksonomie
geplaas word.
2.7.6 Standaardisering
Standaardisering is 'n proses wat regdeur die wêreld gebruik word om die effek van faktore,
behalwe die leerders se kennis en aanleg, op die leerders se prestasie te versag/verlig.
Amptenare moet die modereringsbewyse gebruik om onderwysers te help om die KABV-
onderwerpe se vaardighede, kennis, inhoud en konsepte te verstaan, interpreteer en
implementeer.
2.7.7 Moderering:
Moet plaasvind elke keer as 'n PAT voltooi is.
Kontroleer dat assesseringtake en aktiwiteite leerders voorsien van regverdige en
geldige geleenthede om aan die verwagtinge en standaarde van die KABV te voldoen.
Stem saam met die sterk punte in leerders se aanbiedings en planne om vaardighede en
kennis te verbeter.
Gee terugvoering oor die onderwyser se oordeel (opstel en nasien van PAT'e) om
onderrig te verbeter.
Verhoog standaarde, verwagtinge en vlakke van konsekwentheid.
Verseker dat leer op die gepaste vlak is en dat leerders vaardighede ontwikkel vir leer,
die lewe en werk.
Moet intern op skoolvlak deur 'n medeonderwyser/departementshoof/skoolhoof voor die
kluster/provinsiale moderering gedoen word.
Moet onderwysers by die modereringsproses betrek om professionele ontwikkeling te
verseker.
Moet interverwante betroubaarheid by die toeken van punte verseker.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 10 DBE/PAT 2022
NSS
3. RIGLYNE VIR LEERDERS
3.1 INSTRUKSIES AAN LEERDERS
Drie PAT'e moet gedurende die jaar gedoen word, een per kwartaal. Elkeen van die drie
PAT'e bestaan uit 'n Geskrewe Afdeling en 'n Opvoerafdeling. Jy moet beide voltooi en ten
alle tye die teoretiese en praktiese konsepte, vaardighede en inhoud integreer.
Kies en berei jou kontrasterende drama-items vir jou aanbieding vir jou jaareinde-
opvoereksamen voor. LET WEL: Dit is nie 'n goeie idee om 'n maand voor jou finale
eksamen 'n item te kies nie. Die rede is dat emosionele en fisiese integrasie tyd neem. Jy het
maande nodig om in 'n gedig in te groei, ens.
Geskrewe en teoretiese konseptualiserings, asook hoërorde-denkvaardighede, verg
oefening. Gebruik die drie geskrewe/teoretiese afdelings om te verseker dat jy weet hoe om
jou gedagtes, leer en ervarings in 'n vorm wat die doelwitte, struktuur en vorm van 'n
geskrewe eksamen sal behaal, neer te skryf.
3.2 PRAKTIESE ASSESSERINGSTAKE
JAARLIKSE ASSESSERINGSPROGRAM GRAAD 10 EN 11
KWARTAAL 1 KWARTAAL 2 KWARTAAL 3 KWARTAAL 4
Taak 1: Taak 2: Taak 5: Taak 6:
Praktiese Praktiese Assesseringstaak Praktiese Graad 10 en 11
Assesseringstaak Geskrewe Afdeling (25) Assesseringstaak Jaareindeksamen
Geskrewe Afdeling (25) Opvoerafdeling (25) Geskrewe Afdeling (25) Geskrewe Eksamen (150)
Opvoerafdeling (25) Opvoerafdeling (25)
Taak3: Taak 7:
Middel-van-jaar Graad 10 en 11
Geskrewe Kontroletoets (100) Jaareindeksamen
Taak 4: Opvoereksamen (150)
Middel-van-jaar
Opvoerkontroletoets (100)
JAARLIKSE ASSESSERINGSPROGRAM GRAAD 12
KWARTAAL 1 KWARTAAL 2 KWARTAAL 3 KWARTAAL 4
Taak 1: Taak 2: Taak 5:
Praktiese Praktiese Assesseringstaak Praktiese Assesseringstaak
Assesseringstaak Geskrewe Afdeling (25) Geskrewe Afdeling (25)
Geskrewe Afdeling (25) Opvoerafdeling (25) Opvoerafdeling (25)
Opvoerafdeling (25)
Taak 3: Taak 6:
Middel-van-jaar Proefeksamen Finale Nasionale Eksterne
Geskrewe Eksamen (150) Geskrewe eksamen (100) Eksamen
Taak 4: Taak 7: Vraestel 1:
Middel-van-jaar Proefeksamen Geskrewe eksamen (150)
Opvoereksamen (150) Opvoereksamen (100)
Finale Nasionale Eksterne
Eksamen
Vraestel 2:
Opvoereksamen (150)
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 11 DBE/PAT 2022
NSS
GESKREWE AFDELINGS
Die volgende inligting is vir elke jaar se PAT'e gestandaardiseer. Dit is om standaard regdeur
provinsies asook die normbepaling van die uitkomstes en kriteria vir 'n graad 12-vlak te
verseker.
Die punte hieronder moet gevolg word. 'n Paar voorbeelde van aanbiedingswyses word
hieronder gedeel. Dit is nie prakties om alle tipes wyses of formate te gee nie. Mik vir
kreatiewe en unieke aanbiedings.
JOERNAAL OPSTEL NAVORSING
Leerders: Leerders: Leerders:
Hierdie PAT-afdeling kan in Gebruik die teoretiese Versamel bykomende
die vorm van 'n joernaal, ondersteuningsmateriaal wat materiaal van buitebronne
collage, ens. wees. deur jou onderwyser aan jou om onafhanklike navorsing te
Bestudeer ook innoverende gegee is (handboek, doen en om jou begrip van
wyses om 'n joernaal te skryf, klasnotas) om die opstel te die navorsingsopdrag en
bv. elektroniese joernaal en skryf. Maak seker dat jy die -instruksies te verryk. Maak
'n blog. Maak seker dat jy riglyne en opdraginstruksies seker dat jy na soveel bronne
presies weet wat jou wat deur jou onderwyser as moontlik kyk. Die internet
onderwyser se opdrag en vasgestel is, volg. Gebruik is slegs een opsie en is nie
instruksies is oor wat jy moet hierdie PAT-afdeling as altyd betroubaar nie.
aanbied. Jy moet die voorbereiding om in die Wees ten alle tye eties in jou
volgende prosesse volg geskrewe eksamen jou navorsing. Navorsing vereis
wanneer jy 'n joernaal skryf: vaardigheid in opstelskryf te die volgende:
1. Versamel oefen. Maak seker dat jou 1. Gebruik 'n
2. Ontleed opstel die basiese formaat verskeidenheid bronne
3. Vertolk van 'n opstel volg: 2. Vergelyk
4. Besin 1. Inleiding 3. Kontrasteer
5. Aanbied van inligting oor 2. Liggaam met kennis 4. Lig uit/Beklemtoon
jou eie persoonlike reis 3. Gevolgtrekking 5. Vind
om praktiese 6. Aanbieding
vaardighede te ontwikkel
OPVOERAFDELINGS
Elkeen van die drie Opvoerafdelings van die PAT'e moet deur jou gebruik word om jou
drama-items vir jou finale eksterne opvoereksamen vir die jaareindeksamen te kies, voor te
berei en aan te bied:
Temaprogram OF
Oudisieprogram OF
Tegniese Teaterprogram
Sodra jy jou drama-item opgevoer het, gaan regdeur die jaar voort met die ontwikkeling en
verbetering daarvan.
Tema-/Oudisieprogram: (Enige DRIE van die dramavorms hieronder)
Monoloog, poësie (gedig), uittreksel (toneel), prosa, gedramatiseerde prosa, storievertel,
spreekkoor, inheemse drama, satiriese revue, fisiese teater, beweging, mimiek. Dit is slegs
voorbeelde. Jy mag ander voorbeelde gebruik maar dit is noodsaaklik dat alle alternatiewe
drama-items voldoen aan die KABV-kriteria en die vak Dramatiese Kunste. 'n Liedjie of dans
mag nie as 'n volledige drama-item gebruik word nie. Hierdie items word in Dansstudies en
Musiek geassesseer. Liedjies en danse, kort en relevant tot die tema van die tema-/
oudisieprogram, kan as die voorgeskrewe skakels tussen die drie drama-items gekies,
gebruik word.
LET WEL: Soos per die KABV: Vir beide die tema-/oudisieprogram moet relevante skakels
tussen elke drama-item geskep word. 'n Onafgebroke opvoering moet vir die proef- en finale
opvoeringseksamen aan die einde van die jaar aangebied word. Kandidate mag nie die
verhoog/opvoeringsarea nadat elke item aangebied is, verlaat nie.
Tegniese Teaterprogram:
Ontwerp (toneel/rekwisiete/beligting/klank/kostuum/grimering)
Regie
Film
Verhoogbestuur
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 12 DBE/PAT 2022
NSS
3.3 ASSESSERINGS-/MODERERINGSRUBRIEKE/INSTRUMENTE
GESKREWE AFDELINGS:
'n Assesseringsinstrument/-rubriek word vir die opdrag-, opstel- en navorsingstake verskaf.
Dit is in beide die KABV en hierdie PAT-dokument beskikbaar – bylaes aan die einde van die
dokument.
OPVOERAFDELINGS:
Kies en analiseer een drama-item vir elk van die drie PAT'e: Opvoerafdeling:
1. Individuele tema-/oudisieprogram:
Kies drie kontrasterende drama-items; kontrasteer met betrekking tot genre, beweging
en vorm.
2. Tegniese teaterprogram:
(Verhoogbestuur, regie, filmvervaardiging, ontwerp, teaterskepping): Kies óf 'n
eenmanvertoning óf 'n drama-item
Genres en Bewegings:
Commedia dell Arte/Griekse Teater/Suid-Afrikaanse Teater/Realisme in die Teater/
Elizabethaanse Teater/Epiese Teater/Arm/Gestroopte Teater/Teater van die Absurde/
Postmoderne Teater
Dramavorms
Gedig/storievertel/monoloog/prosa/lofgedig/gedramatiseerde prosa/mimiek/fisieke teater/
beweging
Sodra jy jou drama-item opgevoer het, gaan regdeur die jaar voort met die ontwikkeling en
verbetering daarvan.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 13 DBE/PAT 2022
NSS
3.4 VOORBEELD: DRIE KONTRASTERENDE PAT-DRAMA-ITEMS GEKIES VIR 'N
INDIVIDUELE TEMAPROGRAM
TITEL: HOU OP OM DIERE EN DIE NATUUR TE MISBRUIK
PAT 1: DRAMA-ITEM 1: AFRIKA-STORIEVERTEL
GENRE: AFRIKA-DRAMAVORMS
GEPUBLISEER: https://www.travelbutlers.com/safari/wildlife-guide/folklore-cheetah.asp
TITEL: WHY die CHEETAH CRIES
One day, a hunter left his village to go and find food for his family. He passed a small clearing and noticed
a young Impala who had strayed away from the main herd. While the hunter was working out the best
way to catch the Impala, he noticed a mother Cheetah in the long grass near the Impala. Suddenly, the
Cheetah leapt out of the grass and with great speed bore down and caught the Impala before it had a
chance to run away.
The hunter marvelled at the Cheetah's hunting ability en wished that he could have a Cheetah to train to
catch food for him. Then he noticed her three young cubs sitting nearby in the shade of a tree, watching
their mother kill the Impala for their dinner.
'This could be the answer,' thought the hunter. 'Why don't I steal one of the cubs en take it back to the
village with me, so that I can train it to hunt for me instead.'
Quick as a flash, the hunter ran over to the cubs, and picked up the nearest one. 'Why not take all three,'
he then thought. 'That way, I'll be able to catch three times as much food for my family.' the hunter
scooped all three cubs into his bag en ran off.
The mother Cheetah dragged her kill back to where she had left her cubs and was distraught to see that
they had gone. She cried en cried for hours, and the tears made a dark stain down her cheeks.
An old man passed by en asked what was wrong. When he heard that the cubs were missing, he realised
that the three cubs that had been brought into his village that morning by the hunter must belong to the
mother Cheetah. He promised to return the cubs to her immediately and went to the village. the old man
scolded the hunter for not only stealing the cubs, but for dishonouring the tribe's hunting traditions of
using their own abilities and skills.
When the cubs were returned to their mother, she was very grateful, but the hours of crying meant that
her face was permanently stained with the dark stripes.
[Bron: http://vlad-art.co.uk/Cheetah-Cubs-Savannah-Africa-Pencil-Drawing]
SKAKEL 1
'Earth provides enough to satisfy every man's need, but not every man's greed.' –Mahatma Gandhi
PAT 2: DRAMA-ITEM 2: MONOLOOG
GENRE: REALISME
GEPUBLISEER: Hierdie monoloog is herdruk uit die Moscow Arts Teater Series of Plays. Red. Oliver M
Sayler. New York: Brentanos, 1922.
TITEL: 'n Monoloog uit die toneelstuk UNCLE VANYA deur Anton Chekhov
ASTROFF: You can burn peat in your stoves and build your barns of stone. Oh, I don't object, of course,
to cutting wood when you have to, but why destroy the forests? The woods of Russia are trembling under
the blows of the axe. Millions of trees have perished. The homes of the wild animals and the birds have
been laid desolate; the rivers are shrinking, and many beautiful landscapes are gone forever. And why?
Because men are too lazy and short-sighted to stoop and pick their fuel from the ground. Am I not right?
Who but a senseless barbarian could burn so much beauty in his stove and destroy what he cannot
create himself? Man has reason and creative energy so that he may increase his possessions. Until now,
though, he has not created but destroyed. The forests are disappearing, the rivers are drying up, the
game is being exterminated, the climate is spoiled and the earth becomes poorer and uglier every day.
I read irony in your eye; you do not take seriously what I am saying; and -- and -- perhaps I am talking
nonsense. But when I cross peasant-forests which I have saved from the axe, or hear the rustling of the
young trees which I have set out with my own hands, I feel as if I had had some small share in improving
the climate, and that if mankind is happy a thousand years from now I shall have been partly responsible
in my small way for their happiness. When I plant a young birch tree and see it budding and swaying in
the wind, my heart swells with pride and I -- however -- I must be off. Probably it is all nonsense, anyhow.
Goodbye.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 14 DBE/PAT 2022
NSS
SKAKEL 2
'We are all one' and 'All creatures low and high are one with nature. No life is insignificant.' –Taoïs-
gesegde
PAT 3: DRAMA-ITEM 3: GEDIG
GENRE: REALISME
GEPUBLISEER: https://www.poetrysoup.com/poem/paradise_warns_1360422
TITEL: 'PARADISE WARNS'
Creation perfectly wrought
designed by God for mankind
precious gift to tend
with responsible stewardship…
such was magnificent in the beginning
a paradise of wonders.
Paradise
indeed, yet corrupted
as inhabitants
keep on maligning
her elegance of grace-filled beauty ---
now … Mother Earth grievously languishes.
Mother Earth
oh, verily afflicted
with men's exploits
while technology soars
toward progress' crest
leaving her virgin forests ravaged
against original stature:
Nature at its best.
Nature
sighing in desperate disgust
at civilization's arrogance
along mocking skeptical mirth
never stops to give stern warning
tolerating not abuse to planet, once verily functional.
Planet
offering life
brings earnest admonition
inflicting guilt…to heed, hopeful
we do so, lest in despair
wail for wasted creation.
[Bron: https://www.pngwing.com/en/free-png-nycyz]
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 15 DBE/PAT 2022
NSS
3.5 TEMA-/OUDISIEPROGRAM
COVID-KONTEKS:
INDIVIDUELE AANGEPASTE PROGRAM. GEEN DIALOOG OF TONEEL NIE.
LET WEL: SLEGS onderwysers met FORMELE opleiding, 'n kwalifikasie of ervaring in drama, stem,
toneelspel en teateropvoering mag hierdie opsie onderrig.
LET WEL: Die volgende is SLEGS voorbeelde, PAT 1 as 'n gedig, PAT 2 as 'n monoloog, ens.
Onderwysers en leerders kan besluit oor enige tipe drama-item vir enige van die PAT'e, bv.
Storievertel vir PAT 1, Lofgedig vir PAT 2, ens.
PAT 1 PAT 2 PAT 3
DRAMA-ITEM 1 DRAMA-ITEM 2 DRAMA-ITEM 3
GEDIG MONOLOOG FISIESE TEATER
Voorbereiding Voorbereiding Praktiese/Opvoeringsvaardighede
Verstaan gedig Impak van monoloog Verstaan en gebruik 'n reeks bewegings,
Uitdrukking van betekenis Verstaan van monoloog choreografiese style en prosesse. Toon
Vokale uitdrukkings- Vokale karakterisering bevoegdheid en selfvertroue met uitvoer
vermoë Vokale duidelikheid van bewegings sodat idees verstaan word.
Vokale duidelikheid Fisiese karakterisering Eksperimentering (Ontwikkeling en
Fisiese werk Verhoogsin gebruik van ruimte realisering van idees)
Emosionele konneksie Emosionele konneksie Gebruik van 'n verskeidenheid stimuli,
Skep van geskikte Speel van subteks begeleiding en bewegingstyle om
stemming Vertolking van karakter opeenvolgings te skep. Uitbreiding en
Gebruik van digmiddels Verhouding tot luisteraar ontwikkeling van 'n idee vanaf die
oorspronklike stimulus en om idees te
Impak van gedig Geloofbaarheid
probeer en dit te kies en te verwerp met
Struktuur van monoloog
redes en selfvertroue om 'n taak te voltooi.
Ritmes/Vorm van monoloog
Kritieke Bewustheid
Skep van geskikte genre/styl
Lewer analitiese kommentaar wat help om
die struktuur en opvoering van eie of ander
se werk te verbeter.
Die vermoë om die werk van verskillende
bewegingstyle te vergelyk en te
kontrasteer. Verstaan die verskil tussen
objektiewe oordeel en persoonlike
voorkeur wanneer bewegingsvorms
geskep, gebruik en gekyk word.
Persoonlike en Sosiale Vaardighede
Samewerking as 'n lid van 'n groep, deel
idees sodat die taak voltooi word. Werk
aan die ontwikkeling van 'n idee en
organiseer werk onafhanklik. Hou fokus en
poging vol deur alle stadiums en tipes
werk.
Die drie drama-items/PAT'e hierbo kan vir die einde-van-die-jaar individuele, aangepaste temaprogram gebruik
word. Let egter daarop dat om 'n tema-/oudisieprogram te word, twee skakels geskep en gerepeteer moet
word om 'n onafgebroke aaneenlopende opvoering te word.
KYK EN LEER
When I Die: https://www.youtube.com/watch?v=COAAvcpocU4
If Tomorrow Starts Without Me: https://www.youtube.com/watch?v=8YMJcIvpUlc
How to Perform a Monologue :https://www.youtube.com/watch?v=9b0mzm7jDEs
Antony in Julius Caesar: https://www.youtube.com/watch?v=q89MLuLSJgk
Laura Carmichael as Portia: https://www.youtube.com/watch?v=wmmBT_4dmI0
Monoloog: https://www.youtube.com/watch?v=q9OTmPhKQos
Monoloog: Conformity: https://www.youtube.com/watch?v=E8BYDK9JX5E
Gedig: Invictus: https://www.youtube.com/watch?v=3Uc9wS3DOPo
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 16 DBE/PAT 2022
NSS
3.6 FILMVERVAARDIGING
LET WEL: Slegs onderwysers wat formele opleiding, 'n kwalifikasie of ervaring in filmvervaardiging het,
mag hierdie opsie onderrig.
PRODUKSIEFASES, UITKOMSTES EN KONTROLELYS
PAT 1 PAT 2 PAT 3
VOORPRODUKSIE PRODUKSIE NÁ PRODUKSIE
Die voorproduksiefase is die Die produksiefase begin met Hersien die filmmateriaal
beplanningsproses van elke taak die opname van die Skep 'n redigering op papier
voordat produksie begin. filmmateriaal. Hierdie proses Maak jouself vertroud met die werking
Kies 'n teks (drama-item) sal al die tonele en inligting van die redigeerprogram
Analiseer die teks van die produksieproses Voer prent- en klankredigering-
Sit die teks in tonele uiteen vasvang. sagteware op die rekenaar in
Dinkskrum idees Produksievergadering Hou 'n redigeringslog van
Skep die finale filmteks (teksanalise, redigerings/snitte, ens.
Skep en besluit op die konsep en toneeluiteensetting, Redigeer die 1ste ruwe proef-
jou visie as 'n filmvervaardiger storiebord, skote, skedules filmmateriaal
Skep die storiebord Finaliseer kamerahoeke, Redigeer klank/musiek/dialoog
Ken rolle aan akteurs bewegings en skote Voer uit vir besigtiging
Besluit op en skep die ontwerpe vir Skep 'n skootlys Redigeer 2de proef
die film (rekwisiete/kostuums/ Skep filmskedule Voltooi titelvolgorde
stel/beligting, ens.) Berei die plek/ligging voor Voltooi redigeerlys
Kies rekwisiete Stel die dekorstel op Redigeer finale proef
Kies kostuums Stel die skote op Sluit ('Lock') prent
Kies plek/liggings Repeteer die toneel Voer projek na finale formaat uit
Finaliseer die spanlede Skiet die tonele Maak kopieë
Finaliseer beligtingsidees Teken die filmmateriaal in Teken aan en besin oor alle take
Finaliseer kamerahoeke, bewegings die logboek aan hierbo in jou filmvervaardigings-
en skote Teken aan en besin oor alle joernaal
Skep 'n filmskedule take hierbo in jou film-
Bekom redigeringsagteware- vervaardigingsjoernaal
program of -toep ('app')
Begryp die werking van selfoon om
filmmateriaal op te neem
Teken aan en besin oor alle take
hierbo in jou filmvervaardigings-
joernaal
Die drie produksiefases hierbo, soos behaal deur die voltooiing van die drie PAT'e asook die take hierbo, plaas
die filmvervaardiging- tegniese program op 'n eenderse vlak aangesien die individuele aangepaste
temaprogram en die individuele oudisieprogram gebruik mag word. 'n Verdere standaardisering is om 'n
drama-item as die 'filmteks' te kies, bv. 'n gepubliseerde gedig of prosa of 'n monoloog of dialoog (toneel).
Die finale kort film mag nie langer as twee minute wees nie.
KYK EN LEER
1. Yesterdays: A visual poem: https://www.youtube.com/watch?v=-hJmH6vRy_s
2. I am afraid: https://rb.gy/2uhjsb
3. Snow brawl: https://rb.gy/mptd6m
4. Today I rise: https://www.filmsforaction.org/watch/today-i-rise/
5. The red balloon: https://www.studiobinder.com/blog/best-short-films/#the-red-balloon
6. When you say you're a swimmer: https://rb.gy/nojw6w
7. Embarrassed: https://www.shortoftheweek.com/2016/07/18/embarrassed/
8. Powerful Thoughts: https://www.youtube.com/watch?v=wMSe0Hdn2cg
FILMKONVENSIES EN -TEGNIEKE
TEORIE:
1. Filmterminologie (nabyskoot, medium skootafstandskoot, swenk, oorvloei, ens.)
2. Filmkonvensies (terugflits, snel oprol, agtergrondstem, splitskerm, ens.)
3. Verstaan verskillende filmtegnieke. Bestudeer hierdie PowerPoint-aanbieding: https://rb.gy/1mz4mb
4. Verstaan filmkonvensies en hoe dit opvoerings beïnvloed. Bestudeer hierdie PowerPoint-aanbieding.
https://rb.gy/flu1i1
5. Gebruik filmtegnieke en -konvensies doeltreffend: https://www.youtube.com/watch?v=NvybQ5RpMkc
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 17 DBE/PAT 2022
NSS
3.7 ONTWERP
LET WEL: Slegs onderwysers wat formele opleiding, 'n kwalifikasie of ervaring van teaterontwerp het, mag
hierdie opsie onderrig.
PAT 1, 2 en 3 en BYGAANDE UITKOMSTES EN KONTROLELYSTE
PAT 1 PAT 2 PAT 3
Die EERSTE PAT vereis dat die Die TWEEDE PAT vereis dat die Die DERDE PAT vereis dat die
kandidaat die hele proses voltooi, kandidaat die hele proses kandidaat die hele proses voltooi,
vanaf die kies van 'n ontwerpelement voltooi, vanaf die kies van 'n vanaf die kies van 'n ontwerpelement
tot by die produseer van 'n eerste ontwerpelement tot by die tot by die produseer van 'n derde en
produk, bv. dekorstelontwerp: produseer van 'n tweede produk, finale produk, bv. beligting: (let op die
Kies 'n, teks (drama-item) bv. kostuum. Die twee produkte beligtingskleure/effekte wat toegepas
Analiseer die teks moet 'n geïntegreerde geheel kan word deur die inkleur van die
Doen navorsing oor die tydperk, vorm. stelmodel en meubels of deur projeksie
genre, gegewe omstandighede, Pas die navorsing van die van 'n flitslig deur kleurjelle. Die drie
karakters, verhoogruimte en manuskrip/drama-item, die produkte moet 'n geïntegreerde geheel
sosiale, politieke, godsdienstige, tydperk, genre, gegewe vorm.
ekonomiese, artistiese, historiese omstandighede, karakters, Pas die navorsing van die
en teaterkontekste verhoogruimte en sosiale, manuskrip/drama-item, die tydperk,
Kies en motiveer die geskikste politieke, godsdienstige, genre, gegewe omstandighede,
verhoogruimte ekonomiese, artistiese, karakters, verhoogruimte en sosiale,
Skep 'n uiteensetting en dui aan historiese en teaterkontekste vir politieke, godsdienstige, ekonomiese,
waar en hoe watter ontwerp- PAT 1 op PAT 2 se artistiese, historiese en
komponent gerealiseer sal word ontwerpkomponent toe teaterkontekste vir PAT 1 op PAT 3 se
Identifiseer die 3 ontwerp- Gebruik PAT 1 se uiteensetting ontwerp komponent toe
komponente en kies die eerste van die manuskrip/items en Gebruik PAT 1 se uiteensetting van
een van drie, bv.: identifiseer die styl, tipe, die manuskrip/item en identifiseer die
o Dekorstel tydperk, ens. van die kostuums tipe, effekte, ens. van die beligting
o Kostuums Behou en kies 'n ander Behou en kies 'n ander ontwerp-
o Beligting ontwerpspan. Stel hulle aan. span. Stel die span aan.
Kies en stel die ontwerp- Dinkskrum idees Dinkskrum idees
ondersteuningspan aan Pas ontwerpelemente: lyn, Pas ontwerpelemente: lyn, kleur,
Dinkskrum idees kleur, tekstuur, vorm, beweging, tekstuur, vorm, ruimte, beweging, en
Pas ontwerpelemente toe: lyn, en fatsoen toe op die: fatsoen toe op die:
kleur, tekstuur, vorm, ruimte, o Tekeninge van die o Stelmodel
beweging en fatsoen op die: kostuums Teken aan en besin oor al die take
o Grondplan o Maak tot twee kostuums hierbo in jou ontwerpjoernaal
o Skaaltekening en die stel met herwinde materiaal of
o Miniatuur stel beskikbare klere
Teken aan en besin oor al die take Teken aan en besin oor al die
hierbo in jou ontwerpjoernaal/ take hierbo in jou ontwerp-
notaboek joernaal
TEGNIESE TEATER
Stel: Ontwerp: https://www.youtube.com/watch?v=Jo8ccp6KZXI
Stel: Ontwerp: https://www.youtube.com/watch?v=3DHcON8JKhY
Stel: Ontwerp: chttps://www.wikihow.com/Design-a-Stage-Set
PAT 1
Stel: Teken van 'n skets: https://www.youtube.com/watch?v=aseFgW0AMZo
Stel: Teken van 'n skets: https://www.youtube.com/watch?v=XYXBvdyPKRs
Bou 'n verhoogstelmodel: https://rb.gy/nlcy77
Kostuumontwerp: https://study.com/academy/lesson/costume-design-definition-history-
PAT 2 process.html
Kostuumontwerp: https://burtsdrama.com/stage-designers-lesson-6-costume-design/
Beligtingsontwerp: https://www.youtube.com/watch?v=wqMYsjHU5rU
PAT 3
https://www.youtube.com/watch?v=YuhK6q4XALU
LET WEL: Soos met die KABV-onderwerpe verskaf hierdie PAT-riglyn vir Ontwerp nie die proses, pedagogie
of metodologie van die onderrig, leer en assessering van hierdie drie PAT'e nie. Dit is elke individuele
onderwyser se opleiding en verantwoordelikheid moet toegepas en getoon word. Daarom is dit noodsaaklik
dat slegs onderwysers wat FORMELE ondervinding, bevoegdheid of 'n kwalifikasie in hierdie veld het, hierdie
opsie aan leerders bied.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 18 DBE/PAT 2022
NSS
3.8 VERHOOGBESTUUR
LET WEL: Slegs onderwysers wat formele opleiding, 'n kwalifikasie of ervaring van filmvervaardiging het,
mag hierdie opsie onderrig.
LET WEL: Kandidate moet 'n drama-item/kort eenmantoneelstuk kies wat daarvoor voorsiening maak dat die
filmvervaardiger rekwisiete, beligting, klank, kostuums, ens. gebruik.
PAT 1, 2 en 3 en BYGAANDE UITKOMSTES en KONTROLELYSTE
PAT 1 PAT 2 PAT 3
Die eerste PAT vereis dat die Die tweede PAT vereis dat die Die derde PAT vereis dat die
kandidaat die volgende te voltooi: kandidaat die volgende te kandidaat die volgende
Verskaf 'n posbeskrywing vir 'n voltooi: verhoogbestuurprosesse
verhoogbestuurder Visualiseer die karakter se voltooi:
Kies 'n gepubliseerde vyfminute- bewegings en blok dit met Stel voor waar daar beligting-
eenmanvertoningteks. Maak betrekking tot beweging in die en klankseine kan wees en
seker dat die toneelstuk van hoë ruimte (verhoogareas) en die merk dit in die teks
gehalte is. Indien dit op die gebruik van meubels en Dui klankseine, luidspreker-
internet gekry is, maak seker die dekorstel keuse en klankvlak aan, met
webtuiste het 'n goeie reputasie. Vanaf bladsy een van die geskikte antisipasiemerkers.
Doen 'n toneeluiteensetting van teks, teken 'n vloerplan van Die klankvlak is geskik vir die
die teks die opvoerruimte op al die opvoerruimte
Plak die teks in jou ruimtes oopgelaat, bv. Dui alle 'LX'-seine en geskikte
verhoogbestuur-souffleursboek. proscenium-verhoog: antispasiemerkers aan.
Gebruik die korrekte konvensies, Teken alle bewegings Noteer die beligtingsarea en
bv. verhoogareas moet as 'USR' waargeneem aan met die ligintensiteit geskik vir die
vir 'Up Stage Right' aangeteken gebruik van gepaste opvoerruimte asook
word, ens. afkortings en verwysing na tydsberekening
Analiseer die teks en bied jou meubels en dekor Verskaf 'n volledige
bevindinge in die vorm van 'n Teken aan en besin oor al die rolverdelingslys vir elke toneel
geskrewe joernaal aan vir: take hierbo in jou met volledige
o Navorsing oor die tydperk, verhoogbestuur- kontakbesonderhede via
genre. Analise van die souffleursboek/notaboek verskillende
gegewe omstandighede, kommunikasiemediums
karakters, verhoogruimte en Skep 'n voorvertoning-
sosiale, politieke, roepskedule ('call schedule')
godsdienstige, ekonomiese, Verskaf 'n geskikte protokol
artistiese, historiese en vir opening- en afsluit-
teaterkontekste prosedures met roepe en
Identifiseer en noem, per toneel, tydsberekening asook die
die volgende: impulse benodig
o Dekorstel Stel 'n voorvertoning-
o Meubels kontrolelys op
o Rekwisiete Teken aan en besin oor al die
Kies en motiveer die geskikste take hierbo in jou
verhoogopvoeringsruimte vir die verhoogbestuur-
opvoer van die eenmanvertoning souffleursboek/notaboek
Visualiseer die dekorstel: plasing Die kandidaat kom aan vir die
van meubels, vensters, deure, onderhoud, lê 'n volledige
trappe, ens. verhoogbestuurder-
Teken 'n vloerplan volgens souffleursteks voor en verskaf
meter herlei na sentimeter en insiggewende, goed
gebruik verhoogterminologie gemotiveerde en gefokusde
Sit die rekwisietetafel per toneel antwoorde op vrae deur die
uiteen, en dui aan waar jy die eksamenpaneel gevra
rekwisiete sal plaas
Teken aan en besin oor al die
take hierbo in jou
verhoogbestuur-
souffleursboek/notaboek
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 19 DBE/PAT 2022
NSS
Alge- Die verhoog- https://slideplayer.com/slide/14966532/
meen bestuurder
Die verhoog- https://www.wikihow.com/Become-a-Good-Stage-Manager
bestuurder
Verhoog- https://www.researchgate.net/figure/Actions-that-people-other-than-the-stage-
bestuurder- manager-must-perform-highlighted-in-the-second_fig3_333518202/download
souffleur- en
notaboek
Rekwisiete- https://www.google.com/search?q=stage+manager+props+table&tbm=isch&ved=2
tafel ahUKEwiigrPX5OLxAhURXxoKHb6RA4oQ2-
cCegQIABAA&oq=stage+manager+props+table&gs_lcp=CgNpbWcQA1CUnCZYjr
wmYMnCJmgAcAB4AIAB3AOIAdAckgEIMi0xMC4yLjGYAQCgAQGqAQtnd3Mtd2l
PAT 1
6LWltZ8ABAQ&sclient=img&ei=o_buYOKkMJG-
ab6jjtAI&bih=474&biw=1011&rlz=1C1GCEA_enZA867ZA867&hl=en
https://www.youtube.com/watch?v=LdcBlquAV98
Vloerplan https://www.google.com/search?q=stage+manager+floor+plan&tbm=isch&ved=2ah
UKEwiR9YiF5-LxAhX1gM4BHRC9CfUQ2-
cCegQIABAA&oq=stage+manager+floor+plan&gs_lcp=CgNpbWcQAzoCCAA6Bgg
AEAUQHjoGCAAQCBAeOgQIABAYULLWAVjZ8QFg6PYBaABwAHgAgAH8AYgBx
BKSAQQyLTEwmAEAoAEBqgELZ3dzLXdpei1pbWfAAQE&sclient=img&ei=HPnuY
JH3GvWBur4PkPqmqA8&bih=474&biw=1011&rlz=1C1GCEA_enZA867ZA867&hl=
en
Blok https://www.youtube.com/watch?v=7xOuqCJNevU
PAT 2
https://www.youtube.com/watch?v=AsVbC_lrSAQ
Beligting en https://www.teatercrafts.com/pages/home/topics/lighting/lx-cues/
klankseine
Roeplys https://www.youtube.com/watch?v=7dJRF0OW2aE
Opening- en https://www.youtube.com/watch?v=zWSk5LGgUb4
PAT 3
afsluitings-
prosedure
Voorvertoning https://sites.google.com/site/bethelparkcrew/stage-management
-kontrolelys
LET WEL: Soos met die KABV-onderwerpe, verskaf hierdie PAT-riglyn vir verhoogbestuur nie die
proses, pedagogiek of metodologie van onderrig, leer en assessering van hierdie drie
PAT'e nie. Elke individuele onderwyser se opleiding en verantwoordelikheid moet
getoon en toegepas word. Daarom is dit noodsaaklik dat slegs onderwysers wat
FORMELE ervaring, vaardigheid of 'n kwalifikasie op hierdie terreine het, hierdie opsie
aan leerders bied.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 20 DBE/PAT 2022
NSS
3.9 AFWESIGHEID OF NIE-INLEWERING VAN TAKE
Afwesigheid of nie-inlewering van PAT'e sal tot 'n ONVOLLEDIGE punt lei. Slegs indien 'n
geldige mediese sertifikaat op die dag wat die leerder na die skool terugkeer, ingelewer word,
kan 'n ander sperdatum vir die inlewering of opvoer van die PAT deur beide die onderwyser
en die leerder vasgestel word. Geen leerder mag 'n nulpunt kry vir die PAT nie. Die leerder
moet 'n geleentheid gebied word om dit weer te probeer of weer in te lewer.
3.10 VEREISTES VIR AANBIEDING
Sien die lys van Minimum Hulpbronne, Geriewe, Toerusting, Hulpbronne (LOOM),
Roosterbeplanning, ens. wat ingestel moet wees voordat die PAT'e onderrig, geïmplementeer
en geassesseer word. Hierdie hulpbronne moet aan die onderwysers en leerders beskikbaar
wees om die drie PAT'e te kan voltooi.
Die onderwyser moet 'n lesplan vir AL die onderwerpe wat deur 'n spesifieke PAT gedek
word, opstel. Verder moet 'n duidelike assesseringsopdrag met gedetailleerde instruksies met
die leerders bespreek word.
3.11 TYDRAAMWERKE
Onderwysers:
Onderrig, administreer, assesseer, teken aan en rapporteer oor een PAT per kwartaal 1, 2
en 3.
Geskrewe kommunikasie oor die presiese, nie-onderhandelbare datums vir die inlewering of
opvoer van die PAT'e moet gegee word.
Leerders:
Maak seker dat jy die assesseringsopdrag en -instruksies volg. Lewer in of voer jou PAT
betyds op om seker te maak dat jy 'n punt ontvang.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 21 DBE/PAT 2022
NSS
3.12 VERKLARING VAN EGTHEID
Praktiese take is nie tot 'n opvoering beperk nie. Die PAT-take (1, 3 en 5) is voorbereiding vir
jou middel-van-die-jaar-, proef- en jaareind- geskrewe en opvoereksamens. Integreer die
teoretiese aspek van die PAT met die praktiese aspek.
Doen beplanning, voorbereiding, navorsing, vaardigheidsontwikkeling en besinning voordat jy
jou opstel, navorsingstaak of werksopdrag inlewer.
Repeteer jou opvoeritems totdat jy dit glad en met selfvertroue kan opvoer.
Daar sal van leerders verwag word om praktiesgebaseerde vrae in hulle finale geskrewe
vraestel te beantwoord met gebruik van 'n teoretiese raamwerk in hulle finale geskrewe
vraestel.
VERKLARING VAN EGTHEID
Hierdie verklaring moet deur die leerder voltooi en deur beide die leerder en onderwyser
onderteken word en dek alle bewyse wat ingelewer word.
Leerder se naam en van: Datum:
Ek verklaar dat die aangehegte PRAKTIESE ASSESSERINGSTAAK alles by eie werk is en
dat dit nie werk insluit wat deur iemand buiten myself voltooi is nie. Ek het hierdie taak
volgens instruksies en binne die voorgeskrewe tydsbeperkings voltooi.
Leerder se handtekening: Datum:
Onderwyser se bevestiging
Naam …………………………………………………………... (sentrum se naam),
Ek bevestig dat die bogenoemde leerder, sover my kennis strek, die enigste outeur van die
voltooide, aangehegte werksopdrag is en dat die assessering onder die vereiste
omstandighede voltooi is.
Onderwyser se handtekening: Datum:
Skoolhoof se handtekening: Datum:
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 22 DBE/PAT 2022
NSS
4. BRONNELYS
Die vak Dramatiese Kunste, soos ander vakke, vereis spesifieke bronne sodat effektiewe
onderrig, leer, aanbiedings en opvoerings behaal kan word. Beamptes van die Departement
van Basiese Onderwys het 'n verantwoordelikheid om te verseker dat daar 'n ingeligte en
toegewyde benadering is en dat die minimum vereistes ingestel is om integriteit in die
onderrig en leer van die vak te verseker.
Dit is belangrik om kennis te neem dat hierdie bronne nie duur of uitspattig hoef te wees nie.
Dit is net so belangrik dat indien 'n skool nie in staat is om hierdie vakspesifieke bronne te
verskaf nie, die vak verkieslik nie aangebied moet word nie. Leerders sal benadeel word
indien bronne soos die DBO-goedgekeurde handboek, die voorgeskrewe dramatekste, stoele
en 'n redelik funksionele ruimte/lokaal vir praktiese werk nie beskikbaar is nie. (Deur die
jaarlikse norme en standaarde, maak die DBO voorsiening dat die minimum bronne vir elke
vak wat deur 'n skool aangebied word, aangekoop moet word. Die skoolbestuurskomitee of
die ekwivalent van hierdie liggaam, het die opdrag om te verseker dat daar aan elke vak se
behoeftes voldoen word.) Onderwysers moet in November/Desember van die vorige jaar
verseker dat die volgende basiese bronne in die Dramatiese Kunste-klas beskikbaar is vir 'n
funksionele begin van die nuwe jaar:
MENSLIKE HULPBRONNE
'n Onderwyser met 'n toepaslike dramakwalifikasie moet die KAVB en die jaarlikse program
van assessering, wat die drie PAT'e insluit, onderrig en assesseer. 'n Onderwyser met
gepaste kwalifikasies vir hierdie vak kan die volgende agtergrond hê:
BA (Baccalaurus Artium) (hoofvak Drama)
BEd (Baccalaurus in Opvoedkunde) (hoofvak Drama)
Lisensiaat in Dramaonderrig, Trinity College
Diploma van LAMDA
Of enige ander amptelik geakkrediteerde kwalifikasie met 360 krediete in Drama
Saam met die bogenoemde, 'n eenjaar- nagraadse sertifikaat in onderwys of 'n diploma in
opleiding.
Let daarop dat die volgende NIE 'n toepaslike of voldoende kwalifikasies is om Dramatiese
Kunste te onderrig NIE:
Die skeppende kunste-onderwyser
'n Akteur/Aktrise
'n Drama-entoesias
Die Engels-taalonderwyser
Die Dansstudies-onderwyser
LOOM ('LTSM'): TOERUSTING EN GERIEWE
Leerders moet met die gebruik van ruimte/spasie, vlakke, ingange en uitgange
eksperimenteer. Die volgende basiese items sal die geleentheid bied om leë spasies kreatief
met stelstukke, ens. te vul:
'n Dubbel-klaskamer, of 'n oop spasie
4 x houtblokke/kubusse/plastiekkratte/stoele of 'n bekostigbare alternatief
4 x plat skerms/hangende lappe/kartonbokse of 'n bekostigbare alternatief
4 x verhoogtrappe of 'n bekostigbare alternatief
Tafels en stoele dien as dekorstukke
Die volgende is nie vereistes nie, maar sal voordelig wees: 'n verhoog, beligting en
klankgeriewe
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 23 DBE/PAT 2022
NSS
4.3 LOOM ('LTSM'): VERWYSING
1 x DBO-goedgekeurde handboek per leerder
1 x DBO-goedgekeurde handboek per Dramatiese Kunste-onderwyser
3 x dramatekste, 1 vir elk van die genres gekies, 3 x per leerder
Fotokopieë van enige van die bogenoemde is onwettig en kan skole blootstel aan
hofgedinge deur uitgewers, handboekskrywers en dramaturge
1 x werkboek per leerder
1 x lêer/boks vir die onderwyser om beplanning en administrasie vir moderering veilig
te bewaar
1 x lêer/boks vir die onderwyser om leerder-assesseringsbewyse vir moderering veilig
te bewaar
1 x swart T-hemp/gemaklike top + swart langbroek + skoene vir leerders se praktiese werk
Uitstappies: 1 x per kwartaal na 'n professionele toneelstuk/drama
Die volgende is nie 'n vereiste nie, maar sal voordelig wees: 'n DVD van 'n professionele
verhoogopvoering van 'n dramateks in elk van die genres en dramatiese bewegings. Die
leerders moet begrip en toegepaste vaardigheid in, byvoorbeeld, die volgende toon:
o Commedia dell' arte Scapino deur Moliere
o Afrika-dramavorms, Afrika-mites, Storievertel, bv. Have you seen Zandile
o Griekse Teater: Antigone deur Sophocles
o Suid-Afrikaanse teater: enige werke/werkswinkeldramas
o Elizabethaanse teater: Romeo and Juliet deur William Shakespeare
o Realisme: Hedda Gabler deur Gina Hlope
o Epiese teater: Kaukasiese Krytsirkel deur Bertolt Brecht
o Teater van die Absurde: Afspraak met Godot deur Samuel Beckett
o Postmoderne Teater: Top girls deur Carol Churchill
o Suid-Afrikaanse Teater voor 1994: Woza Albert! deur M Ngema, P Mtwa,
B Simon
o Suid-Afrikaanse Teater ná 1994: Mis deur Reza de Wet
Die dramatekste hierbo is SLEGS voorbeelde. Dit is nie moontlik om alle voorbeelde te noem
nie. Verbreed die reeks opsies en kies die geskikste dramateks vir die dramatiese beweging
of genre.
4.4 ARTIKULASIE MET AOO ('GET')
Die onderwyser wat drama in skeppende kunste onderrig, moet seker maak dat leerders in
graad 8 en 9 'n soliede fondasie in die konsepte, vaardighede, kennis en inhoud van Drama
verkry. Daar word voorgestel dat aan die einde van graad 9 onderhoude en oudisies gehou
moet word om te verseker dat slegs leerders wat gedissiplineerd, hardwerkend,
geïnteresseerd, toegewyd met die potensiaal vir VOO-Dramatiese Kunste gekies word . Maak
seker dat die klasverhouding vir graad 10 per die provinsiaal gestelde norm is. Indien
dramaklasse oorvol is, kan beserings plaasvind en die geïnteresseerde en hardwerkende
drama-leerders kan benadeel word omdat hulle nie die toegewyde, individuele onderrig wat vir
drama vereis word, kry nie.
4.5 ROOSTERBEPLANNING
Roosterbeplanning vir Dramatiese Kunste vereis 'n minimum van 4 uur per week gedurende
skooltyd en een uur na skool. Hierdie uur-verhouding is van toepassing op graad 10, 11
en 12. Bykomende tyd is noodsaaklik na skoolure vir die voltooiing van die PAT'e,
remediëring, verryking, repetisies, opvoerings en uitstappies om na dramaopvoerings te
gaan kyk.
5. GEVOLGTREKKING
Na voltooiing van die praktiese assesseringstaak moet leerders hulle begrip van die bedryf
kan demonstreer, hulle kennis, vaardighede, waardes en redenasievermoëns verbeter, en
ook betrekkinge buite die klaskamer kan vestig en uitdagings in die wêreld daarbuite kan
aandurf. Die PAT ontwikkel verder leerders se lewensvaardighede en gee aan leerders die
geleentheid om by hulle eie leerervarings betrokke te raak.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 24 DBE/PAT 2022
NSS
6. STANDAARDISERING/ASSESSERING/TERUGVOERING/MODERERINGS-
INSTRUMENTE
GESKREWE TAKE: RIGLYNE VIR NASIONALE STANDAARDISERING
BYLAE A: OPDRAG
BYLAE B: OPSTEL
BYLAE C: NAVORSING
GESKREWE TAKE: ASSESSERINGSINSTRUMENTE: RUBRIEKE
BYLAE D: OPDRAG
BYLAE E: OPSTEL
BYLAE F: NAVORSING
TEMA-/OUDISIEPROGRAM: ASSESSERINGSINSTRUMENTE: RUBRIEKE
BYLAE G: UITTREKSEL
BYLAE H: MONOLOOG
BYLAE I: BEWEGING
BYLAE J: POËSIE
BYLAE K: PROSA
TEGNIESE TEATERPROGRAM: ASSESSERINGSINSTRUMENTE: RUBRIEKE
BYLAE L: ONTWERP
BYLAE M: REGIE/TEATERSKEPPING
BYLAE N: FILMVERVAARDIGING
BYLAE O: VERHOOGBESTUUR
TERUGVOERING VAN DIE OPVOERAFDELINGS VAN DIE PAT'e
BYLAE P: VRAAGSTAMME
ASSESSERING/NASIEN EN MODERERING: GOEIE PRAKTYK
BYLAE Q: BEGINSELS
MODERERINGSINSTRUMENT
BYLAE R: TEMPLAAT VIR INTERNE SKOOL- EN PROVINSIALE MODERERING
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 25 DBE/PAT 2022
NSS
BYLAE A:
RIGLYNE STANDAARDISERING JOERNAAL
ONDERWYSERS:
Gebruik hierdie riglyne om nasionale standaardisering van die GESKREWE afdeling van hierdie PAT te verseker.
Heg hierdie aan die assesseringstaakplan van elke onderskeidelike lesplan.
Gebruik hierdie riglyne om te verseker dat die volgende gedek is:
1 WEES BEDAG OP DIE VOLGENDE WANNEER LEERDERS INGELIG WORD
Verskaf 'n GESKREWE opdrag met gedetailleerde instruksies ondersteun deur 'n 'leer–hoe-om-te-leer' en
'n 'leer-deur -te-doen'-fokus oor hoe om die taak uit te voer.
Baseer die opdrag en instruksies oor die relevante KABV Breë Onderwerp en Onderwerpe aan die leerder
onderrig
Gebruik duidelike en ondubbelsinnige instruksies; geskikte terminologie, bv. analiseer/beskryf/vergelyk/
evalueer/voorspel/eie mening en wat die gehalte en hoeveelheid bewyse wat die leerder vir daardie
bevelwerkwoord moet ontwikkel
Maak die volgende duidelik:
o Formaat
o Doel
o Inhoud
o Bronne beskikbaar
o Omvang en beperkings
o Kriteria waarteen die PAT geassesseer sal word deur die rubriekkriteria te verskaf met die oog op hoë
kwaliteit
Toon sensitiwiteit en respek vir geslag, inklusiwiteit, kultuur klas, ras en godsdiens
Verskaf 'n presiese, nie-onderhandelbare datum vir die sperdatum vir die inlewering van die PAT
2 FORMAAT
Kan EEN van die volgende opsies wees:
Joernaalinskrywing
Ontwerpnotaboekinskrywing
Regisseursnotaboekinskrywing
Filmnotaboekinskrywing
Verhoogbestuurder-souffleursboekinskrywing
Collage
Montage
Visuele beelde (bv. foto's, video's, DVD's, oudio-opnames)
Werksblad deur onderwyser ontwerp
Besinning oor uitstappies, veldwerktoere, gemeenskapsruimtes/-terreine
Filmanalise, teaterresensies
Wys-my-metode ('Teach backs')
Die opsies hierbo is SLEGS voorbeelde. Wees kreatief en ondersoek ander vorme en maniere om aan te bied.
3 DOELWIT EN INHOUD:
Die opdrag moet:
Die klaskameronderrig van die KABV Breë Onderwerp(e) en Onderwerp(e) geïntegreer en gekonseptualiseer
Op betekenisvolle wyse oor klaskameronderrig besin en bewyse verskaf van voortdurende ontwikkeling van
die leerder
Die leerders se vlak van kognitiewe begrip en toepassing van konsepte (inhoud, kennis, vaardighede en
ingesteldhede) toon
Praktiese ervaring en teoretiese ondersteuningsmateriaal (oefeninge, aktiwiteite, repetisies, klaskamernotas
en ander bronmateriaal) integreer
Dramatiesekunste-terminologie (dramataal) in alle GESKREWE aanbiedings gebruik
Aan gespesialiseerde taal in geval van Inheemse Kennisstelsels voldoen en dit verduidelik
Vir die Opvoerkomponent van die PAT voorberei
4 BRONNE
Baseer die inhoud van die opdrag op die KABV Breë Onderwerp(e) en die onderskeie Onderwerp(e)
Gebruik, besin krities oor en pas die handboek, toneeltekste, klaskamernotas en praktiese werk kreatief toe
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 26 DBE/PAT 2022
NSS
BYLAE B:
RIGLYNE STANDAARDISERING OPSTEL
ONDERWYSERS:
Gebruik hierdie riglyne om nasionale standaardisering van die GESKREWE afdeling van hierdie PAT
te verseker.
Heg hierdie aan die riglyne aan assesseringsafdeling van elke onderskeidelike lesplan.
Gebruik hierdie riglyne om te verseker dat die volgende gedek is:
1 WEES BEDAG OP DIE VOLGENDE WANNEER LEERDERS INGELIG WORD
Verskaf 'n GESKREWE opdrag met gedetailleerde instruksies ondersteun deur 'n 'leer–hoe-om-te-
leer' en 'n 'leer-deur -te-doen'-fokus oor hoe om die taak uit te voer. Baseer die opdrag en
instruksies op die relevante KABV Breë Onderwerpe en Onderwerpe aan die leerder onderrig
Gebruik duidelike en ondubbelsinnige instruksies en geskikte terminologie, bv. analiseer/beskryf/
vergelyk/evalueer/voorspel/eie mening en wat is die gehalte en hoeveelheid bewyse wat die leerder
vir daardie bevelwerkwoord moet ontwikkel.
Maak seker dat die opstelonderwerp rigting en riglyne gee om leerderbegrip en interpretasie te
ondersteun.
Maak die volgende duidelik:
o Formaat
o Doel en inhoud
o Bronne beskikbaar
o Omvang en beperkings
o Die tipes opstelle, bv. beskrywende, verhalende, argumentatiewe, verklarende
o Kriteria waarteen die PAT geassesseer sal word deur na die rubriekkriteria te verwys met die
oog op hoë kwaliteit
Toon sensitiwiteit en respek vir geslag, inklusiwiteit, kultuur klas, ras en godsdiens
Verskaf 'n presiese, nie-onderhandelbare sperdatum vir die inlewering van die PAT
2 FORMAAT
Moet 'n formele struktuur wees, bv. skryf in paragrawe, gebruik kernidees
Moet bestaan uit 'n inleiding, hoofliggaam van kennis en 'n gevolgtrekking/opsomming
Die lengte en gewigswaarde kan deur die volgende gelei word: ± 3 bladsye; ongeveer
± 700 woorde
3 DOELWIT EN INHOUD
Die opstel moet:
Die klaskameronderrig van die KABV Breë Onderwerp(e) en Onderwerp(e) geïntegreer en
gekonseptualiseer
Op betekenisvolle manier oor klaskameronderrig besin en bewyse verskaf van voortdurende
ontwikkeling van die leerder
Die leerders se vlak van kognitiewe begrip en toepassing van konsepte (inhoud, kennis,
vaardighede en ingesteldhede) toon
Praktiese ervaring en teoretiese ondersteuningsmateriaal (oefeninge, aktiwiteite, repetisies,
klaskamernotas en ander bronmateriaal) integreer
Dramatiesekunste-terminologie (dramataal) in alle geskrewe aanbiedings gebruik
Aan gespesialiseerde taal in geval van Inheemse Kennisstelsels voldoen en dit verduidelik
Vir die Opvoerkomponent van die PAT voorberei
4 BRONNE
Baseer die inhoud van die opdrag op die KABV Breë Onderwerp(e) en die onderskeie
Onderwerp(e)
Gebruik, besin krities oor en pas die handboek, toneeltekste, klaskamernotas en praktiese werk
kreatief toe
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 27 DBE/PAT 2022
NSS
BYLAE C:
RIGLYNE STANDAARDISERING NAVORSING
ONDERWYSERS:
Gebruik hierdie riglyne om nasionale standaardisering van die PAT'e te verseker.
Heg hierdie aan die riglyne aan elke onderskeidelike lesplan.
Gebruik hierdie riglyne om te verseker dat die volgende gedek is:
1 WEES BEDAG OP DIE VOLGENDE WANNEER LEERDERS INGELIG WORD
Verskaf 'n geskrewe opdrag met gedetailleerde instruksies ondersteun deur 'n 'leer–hoe-om-te-leer' en 'n 'leer-deur -
te-doen'-fokus oor hoe om die taak uit te voer. Gee die ondersteunende konseptuele raamwerk wat deur 'n
drievoudige kringleerfokus ondersteun word oor die 'wat', 'hoekom' en 'hoe' met betrekking tot dit wat gelewer moet
word en bewyse wat ontwikkel moet word.
Baseer die opdrag en die instruksies op die relevante KABV Breë Onderwerp en Onderwerpe aan die leerder
onderrig
Gebruik duidelike en ondubbelsinnige instruksies; geskikte terminologie, bv. analiseer/beskryf/vergelyk/
evalueer/voorspel/eie mening en wat die gehalte en hoeveelheid bewyse wat die leerder vir daardie bevelwerkwoord
moet ontwikkel
Maak die volgende duidelik:
o Formaat, doel en inhoud
o Bronne beskikbaar
o Omvang en beperkings
o Kriteria waarteen die PAT geassesseer sal word deur na die rubriekkriteria te verwys met die oog op hoë
kwaliteit
Toon sensitiwiteit en respek vir geslag, inklusiwiteit, kultuur klas, ras en godsdiens
Verskaf 'n presiese, nie-onderhandelbare datum vir die sperdatum vir die inlewering van die PAT
2 FORMAAT
Mag enige van die volgende opsies wees:
Geskrewe aanbieding (d.i. navorsingopstel met inleiding, hoofliggaam van kennis), gevolgtrekking/opsomming).
'n Minimum van ± 300 woorde is ongeveer 2 bladsye wees
Mondelinge aanbieding, ondersteun deur geskrewe materiaal (notas, dinkskrum, ens.), 3–5 minute per leerder
Forumbesprekings/debat en bygaande teks (15 minute per groep van 5)
Media: Filmuittreksels/video/TV-insetsels/radio/koerantuitknipsels: 3–5 minute
PowerPoint-aanbiedings: 3–5 minute per leerder
Onderhoude en bygaande tekste (5 minute per paar/groep)
Modelle [van verhoogtipes, dekorstelontwerpe, dekor, rekwisiete, kostuums] met bygaande geskrewe bewyse
Collage, gemengde media of montage
3 DOELWIT EN INHOUD
Die navorsing moet:
Die klaskameronderrig van die KABV Breë Onderwerp(e) en Onderwerp(e) geïntegreer en gekonseptualiseer
Op betekenisvolle manier oor klaskameronderrig besin en verskaf bewyse van voortdurende ontwikkeling van die
leerder
Die leerders se vlak van kognitiewe begrip en toepassing van konsepte (inhoud, kennis, vaardighede en
ingesteldhede) toon. Fokus nie slegs op die verskaffing van 'n reeks vrae met kognitiewe moeilikheidsvlakke en
kompleksiteit nie, maar toon, op 'n deursigtige wyse, aan leerders die denkwyses en geestesgesteldheid agter die
vraagkonstruksie en die verhaal daarvan
Praktiese ervaring en teoretiese ondersteuningsmateriaal (oefeninge, aktiwiteite, repetisies, klaskamernotas en
ander bronmateriaal) integreer
Dramatiesekunste-terminologie (dramataal) in alle geskrewe aanbiedings gebruik
Aan gespesialiseerde taal in geval van Inheemse Kennisstelsels voldoen en dit verduidelik
Vir die Opvoerkomponent van die PAT voorberei
4 BRONNE
Baseer die inhoud van die opdrag op die KABV Breë Onderwerp(e) en die onderskeie Onderwerp(e)
Gebruik, besin krities oor en pas die handboek, toneeltekste, klaskamernotas en praktiese werk kreatief toe
Ondersoek 'n wye verskeidenheid bronne (onderhoude, veldtoetsing, menslike hulpbronne, boeke, koerante,
televisie, film, internet, ens.)
Kies en gebruik 'n minimum van twee bronne (nie meer as een internetbron nie)
Gee verwysings van al die bronne ondersoek en gebruik
Gebruik die Oxford-verwysingstelsel
Moet nie plagiaat pleeg nie
Gebruik van bronne op etiese wyse, mondelinge onderhoude uit etnografiese studies en 'kenners' se standpunte uit
inheemse kennisstelsels ingesluit
Onderwysers moet die internetadresse en hardekopiebronne deur die leerders verskaf, ondersoek om te verseker
dat alle bronne eties aangewend is
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 28 DBE/PAT 2022
NSS
BYLAE D:
JOERNAAL ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
PUNTE 0–7 8–13 14–19 20–22 23–25
BESKRY- NIE BEHAAL NIE GEMIDDELDE BEVREDIGENDE VERDIENSTE- UITSTEKENDE
WERS PRESTASIE PRETASIE LIKE PRESTASIE
PRESTASIE
Aanteken van Aanteken van Aanteken van Aanteken van Aanteken van
vaardighede, kennis, vaardighede, vaardighede, kennis, vaardighede, kennis, vaardighede, kennis,
waardes, tegnieke, kennis, waardes, waardes, tegnieke, waardes, tegnieke, waardes, tegnieke,
oefeninge en tegnieke, oefeninge oefeninge en oefeninge en oefeninge en
Aanteken dramatiese/teater- en dramatiese/ dramatiese/teater- dramatiese/ dramatiese/teater-
elemente het gebrek aan teaterelemente is elemente is akkuraat teaterelemente is elemente is uitstaande
detail en akkuraatheid beperk sonder insig gedetailleerd, en toon hoë mate van
omvattend met insig insig
Besinning toon gebrek Besinning toon Besinning toon Besinning toon dat 'n Besinning toon 'n
aan kritiese denke. beperkte kritiese genoegsame kritiese hoë mate van kritiese uitstekende mate van
Oppervlakkige denke in die toepas, denke in die toepas, denke in die toepas, kritiese denke in die
konneksies word met analiseer en/of analiseer en/of analiseer en/of toepas, analiseer en/of
vaardighede, kennis, evalueer en dis met evalueer en dis met evalueer en dis met evalueer en dis gemaak
inhoud en konsepte vaardigheid, kennis, vaardigheid, kennis, vaardigheid, kennis, met vaardigheid, kennis,
Inhoud
gemaak inhoud en konsepte inhoud en konsepte inhoud en konsepte inhoud en konsepte.
besinning gemaak. Minimale gemaak. Konneksies gebruik is. Insiggewende relevante
konneksies gemaak gemaak deur Konneksies gemaak konneksies gemaak
deur verduidelikings, deur verduidelikings, deur kontekstuele
verduidelikings, afleidings en/of afleidings, en/of verduidelikings,
afleidings en/of voorbeelde. voorbeelde afleidings en
voorbeelde. voorbeelde.
Toon onvoldoende Toon beperkte Toon bewys van Toon sterk bewyse Toon sterk en
bewys van besinning oor bewys van besinning oor eie van besinning oor eie insiggewende bewys
eie werk. Persoonlike besinning oor eie werk. Toon werk. Toon van besinning oor eie
groei en bewustheid is werk. Toon bevredigende bevredigende werk. Toon belangrike
nie duidelik nie en/of onvoldoende persoonlike groei en persoonlike groei en persoonlike groei en
toon 'n neutrale ervaring persoonlike groei en bewustheid deur 'n bewustheid deur 'n bewustheid van dieper
met weglaatbare bewustheid deur 'n paar afleidings paar afleidings betekenis deur
persoonlike impak. paar of simplistiese gemaak, voorbeelde, gemaak, voorbeelde, afleidings gemaak,
Persoon-
Gebrek aan genoeg afleidings gemaak, insigte en/of insigte en/of voorbeelde, goed
like groei afleidings, voorbeelde, voorbeelde, insigte, uitdagings. Daar is uitdagings. Daar is ontwikkelde insigte en
persoonlike insig en en/of uitdagings wat denke oor die gedink/besin oor die wesenlike diepte in
uitdagings, en/of nie goed ontwikkel toekomstige gevolge toekomstige gevolge persepsie en uitdagings.
toekomstige gevolge is nie. Minimale van huidige ervaring. van huidige ervaring. Vat huidige ervaring
word oorgesien. denke oor die saam in toekomstige
toekomstige gevolge.
gevolge van huidige
ervaring.
Druk 'n paar idees met Druk 'n paar idees Druk die meeste idees Druk idees, met Druk baie idees met
beperkte steun van met steun van met steun van steun van relevante effektiewe steun van
Denke, relevante bewyse of relevante bewyse of relevante bewyse of bewyse of redes uit. relevante bewyse of
redes uit. Kritiese, redes uit. Kritiese, redes uit. Kritiese, Kritiese, kreatiewe redes uit. Kritiese,
navraag,
kreatiewe en probleem- kreatiewe en kreatiewe en en probleem- kreatiewe en probleem-
en onder- oplossingsdenke is probleem- probleem- oplossingsdenke is oplossingsdenke is
soek beperk en simplisties. oplossingsdenke is oplossingsdenke is omvattend en bied hoogs ontwikkeld en
voldoende. omvattend en bied baie insig. bied kreatiewe insig.
baie insig.
Inhoud, konsepte, Inhoud, konsepte, Inhoud, konsepte, Inhoud, konsepte, Inhoud, konsepte,
vaardighede en kennis vaardighede en vaardighede en vaardighede en vaardighede en kennis
(teater en drama), in kennis (teater en kennis (teater en kennis (teater en (teater en drama), in
verband met beplanning drama), in verband drama), in verband drama), in verband verband met beplanning
Kreatiewe vir voortgesette met beplanning vir met beplanning vir met beplanning vir vir voortgesette
toepas- persoonlike ontwikkeling, voortgesette voortgesette voortgesette persoonlike
sing is beperk en simplisties. persoonlike persoonlike persoonlike ontwikkeling, 'n hoogs
ontwikkeling, is ontwikkeling, is ontwikkeling, is insiggewende begrip
voldoende met 'n omvattend met insig. omvattend met 'n van die verhouding
bietjie insig. hoë vlak van insig. tussen hierdie
komponente.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 29 DBE/PAT 2022
NSS
BYLAE E:
OPSTEL ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
KATEGORIE PUNT % VLAKBESKRYWERS
Denkproses: Beoordeel feitelike, konseptuele, prosedure- en metakognitiewe kennis ten
Uitstaande opsigte van die vraag.
Integreer die vereistes van die vraag op 'n nuwe, kreatiewe en oorspronklike manier.
Metakognitiewe 27–30
Evalueer voorbeelde uit die toneelteks, die teaterbeweging of ander bykomende bronne
Kennis 90–100
binne 'n uitgebreide reeks inhoud wat op insiggewende wyse gekies is.
A+
Skep Ontwerp en skep 'n argument op 'n nuwe en unieke patroon wat bewyse toon van
refleksiewe, kreatiewe, kritiese en analitiese denke.
Kognitiewe vlak: Toon vermoë om te skep, te herorganiseer, te ontdek, te hernu, te verander
Denkproses: Beoordeel feitelike, konseptuele, prosedure- en metakognitiewe kennis ten
opsigte van die vraag.
Uitstekend
Integreer die vereistes van die vraag en bron op 'n uiteenlopende, verklarende en
24–26 interessante manier.
Metakognitiewe
80–89 Assesseer voorbeelde uit die toneelteks, die teaterbeweging of ander bykomende bronne
Kennis
A binne 'n betekenisvolle reeks inhoud wat op insiggewende wyse gekies is.
Evalueer Stel 'n argument volgens 'n interessante patroon op wat bewyse toon van refleksiewe,
kritiese en analitiese denke.
Kognitiewe vlak: Toon vermoë om te oordeel, te kritiseer, aan te beveel, te evalueer.
Denkproses: Analiseer, onderskei en ondersoek feitelike, konseptuele en prosedurekennis
Verdienstelike ten opsigte van die vraag.
Integreer die vereistes van die vraag en bron op 'n uiteenlopende, verklarende manier.
21–23
Prosedure- Analiseer voorbeelde uit die toneelteks, die teaterbeweging of ander bykomende bronne
70–79
kennis binne 'n breë reeks inhoud wat op gepaste wyse gekies is.
B
Stel 'n argument op wat bewyse toon van kritiese en analitiese denke.
Analiseer Kognitiewe vlak: Toon vermoë om af te lei, konsepte te dekonstrueer, toe te skryf aan, te
ontdek.
Denkproses: Analiseer en onderskei feitelike, konseptuele en prosedurekennis ten opsigte
Wesenlike van die vraag.
18–20 Integreer die vereistes van die vraag op 'n georganiseerde manier.
Prosedure-
60–69 Integreer voorbeelde uit die toneelteks, die teaterbeweging of ander bykomende bronne
kennis
C binne 'n breë reeks inhoud wat op gepaste wyse gekies is.
Toepas Verskaf 'n argument wat bewyse toon van kritiese en analitiese denke.
Kognitiewe vlak: Toon vermoë om toe te pas, te konstrueer, te integreer.
Denkproses: Verduidelik, interpreteer en herfraseer feitelike en konseptuele kennis ten
Voldoende opsigte van die vraag.
15–17 Integreer die vereistes van die vraag op 'n konvensionele manier.
Konseptuele
50–59 Interpreteer voorbeelde uit die toneelteks binne 'n algemene reeks voorspelbare inhoud.
Kennis
D Verskaf 'n beperkte argument wat bewys lewer dat die onderwerp verstaan is.
Verstaan Kognitiewe vlak: Toon vermoë om te interpreteer, toe te lig, klassifiseer, op te som, te
verduidelik.
Gemiddelde Denkproses: Verduidelik en interpreteer feitelike en konseptuele kennis oor die vraag.
Integreer die vereistes van die vraag op 'n basiese manier, indien wel.
12–14
Konseptuele Verduidelik voorbeelde uit die toneelteks, die teaterbeweging of ander bykomende bronne
40–49
Kennis binne 'n beperkte reeks inhoud.
E
Skryf 'n verduideliking met gebruik van voorspelbare denkprosesse.
Verstaan Kognitiewe vlak: Toon beperkte vermoë om af te lei, op te som, te verduidelik.
Elementêre Denkproses: Definieer en pas kennis uit geheue toe.
Min of geen integrasie van die vereistes van die vraag nie.
10–11
Feitelike Kies baie min of geen voorbeelde uit die toneelteks, die teaterbeweging of ander
30–39
Kennis bykomende bronne nie.
F
Skryf 'n verduideliking met gebruik van voorspelbare denkprosesse.
Onthou Kognitiewe vlak: Toon elementêre vermoë om te identifiseer, te noem, te definieer.
Nie Behaal Nie Denkproses: Onthou en pas baie min kennis uit geheue toe.
Min of geen poging om die vraag te beantwoord nie.
1–9
Feitelike Baie beperkte vermoë om idees of inligting in woorde uit te druk.
20–29
Kennis Toon bewyse van onsamehangende of beperkte denkprosesse.
G
Kognitiewe vlak: Toon geen of min vermoë om te identifiseer, te noem nie.
Onthou
Nie Behaal Nie Denkproses: Toon geen begrip van die vraag nie, nie in staat om die vraag te beantwoord
nie.
Feitelike 0 Bied baie min feite aan, hou nie verband met vraag nie.
Kennis H Nie in staat om te identifiseer, te noem, in verband te bring nie, te definieer.
Nie in staat om gedagtes in woorde uit te druk nie.
Onthou Kognitiewe vlak: Bied geen of baie min inligting aan.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 30 DBE/PAT 2022
NSS
BYLAE F:
NAVORSING ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
KATEGORIE PUNT % VLAKBESKRYWERS
Goed georganiseerd, uitgebreid en logies, afgeronde struktuur.
Ondersteun deur 'n uitstaande hoë vlak van bevoegdheid. In staat om
inligting te verwerk tot oorspronklike interpretasie en deurdagte keuse van
Uitstaande
23–25 feite. Gebruik 'n verskeidenheid oorspronklike en/of relevante drama-
prestasie
verwysings en/of filmuittreksels. Insiggewend; vloeiend; waarnemend en
kennis word treffend uiteengesit. Indien modelle of gemengde media
gebruik is, is dit goed uitgevoer en komplementeer dit die navorsing.
Goed georganiseerd, omvattend en samehangend, afgeronde struktuur.
Ondersteun deur 'n hoë vlak van bevoegdheid om inligting te verwerk tot
'n oorspronklike vertolking en deurdagte keuse van feite.
Verdienstelike
20–22 Gebruik oorspronklike en ongewone keuse van relevante drama-
prestasie
verwysings en/of filmuittreksels. Toon insig; waarneming en kennis is
goed uiteengesit. Indien modelle of gemengde media gebruik is,
komplementeer dit die navorsing.
Georganiseerd, omvattend, toon 'n sekere vlak van bevoegdheid,
'n Paar klein foutjies duidelik in struktuur. Interessante leesstof, duidelike
stellings, oortuigend, eenvoudige, direkte taalgebruik. Ondersteun deur 'n
Wesenlike
17–19 keuse van relevante dramaverwysings en/of filmuittreksels. Toon 'n goeie
prestasie
begrip van die tema/taak, 'n paar insiggewende stellings. Duidelike moeite
en versorging van die aanbieding. Indien modelle of gemengde media
gebruik is, hou dit met die navorsing verband.
Struktuur nie altyd logies en georganiseerd nie, redelike moeite is met die
aanbieding gedoen. Toon basiese begrip, maar neig soms na
meganistiese en gestereotipeerde antwoorde. Genoegsame keuse van
Voldoende relevante dramaverwysings en of film. Genoegsame leeswerk maar kom
13–16
prestasie gememoriseer voor. Nie altyd 'n hoë vlak van insig nie, soms verbeelding-
loos, maar toon vermoë om bespreking te regverdig. Indien modelle of
gemengde media gebruik is, word dit nie altyd deur die navorsing
ondersteun nie.
Het nie altyd georganiseerde of logiese struktuur nie. Nie altyd genoeg
inligting nie, paar oomblikke van insig. Beperkte keuse van inligting. Swak
Gemiddelde
10–12 taalvaardighede. Argument word nie deur bespreking ondersteun nie.
prestasie
Enige modelle of gemengde media gebruik, nie goed uitgevoer nie of is
nie besonder relevant nie.
Onsamehangend – geen struktuur nie, beperkte woordeskat, min poging
aangewend om inligting op 'n aanvaarbare manier aan te bied. Baie min
Elementêre inligting, deurmekaar, moeilik om te volg, dikwels irrelevant. Swak
6–9
prestasie taalvaardigheid. Argument nie ondersteun deur bespreking nie.
Onwaarskynlik dat 'n ondersteunende model gebruik is, enige gemengde
media sal swak uitgevoer wees.
Onsamehangend, baie min werk, beperkte vaardighede.
Nie behaal nie 0–5
Irrelevante inligting verskaf, geen ondersteunende bespreking nie.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 31 DBE/PAT 2022
NSS
BYLAE G:
UITTREKSEL/TONEEL (UIT GEPUBLISEERDE TONEELSTUK OF BETROUBARE WEBTUISTE – OOK
GEPUBLISEER) ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
PUNTE 16–25 8–15 0–7
KRITERIA BEHAAL MET VERDIENSTE BEHAAL GEDEELTELIK BEHAAL
Voorberei- Die leerder ken die woorde van die Die leerder ken die woorde, maar Die leerder ken nie die woorde van
ding toneel en lewer bewys van daar is bewyse van onsekerheid of die toneel nie en toon geen bewys
besinning, beplanning en repetisie onvoldoende repetisie. van besinning, beplanning en
repetisie nie.
Verstaan Die leerder toon begrip van die Daar is bewyse van 'n mate van Die leerder toon min of geen begrip
toneel toneel soos wat dit binne die 'n mate van begrip van die toneel, van die toneel binne die konteks
konteks van die toneelstuk as 'n maar sekere aspekte is oorgesien, van die toneelstuk as 'n geheel nie.
geheel voorkom. Die leerder of is nie deurlopend konsekwent Die leerder verstaan nie die
verstaan die basiese dilemma/ nie. Daar kan 'n moontlike basiese dilemma/konflik van die
konflik van die toneel en die wanvertolking op die basis van toneel, die karakters en hul
karakter en hul motiverings. die gegewe omstandighede wees. motiverings nie. Die gegewe
omstandighede word geheel en al
verkeerd vertolk.
Vokale Die leerder toon begrip van die Die leerder is gedeeltelik suksesvol Die leerder is onsuksesvol met die
karakteri- elemente van stemwerk en om die met die skep en volhou van vokale skep en volhou van vokale
sering persoonlikheid, agtergrond, klas, karakterisering, of daar kan tekens karakterisering, of daar is vokale
ouderdom, opvoeding en status van vokale spanning/ooreising spanning/ooreising regdeur die
van die spreker te kommunikeer. wees. Sekere aspekte van die opvoering. Die vokale
Hy/Sy is in staat om 'n teks te karakterisering kan moontlik karakterisering is onvanpas vir die
vertolk, gepaste keuses ten opsigte onvanpas vir die betrokke karakter betrokke karakter of konteks.
van karakterisering te maak en om of konteks wees.
hierdie karaktereienskappe te
gebruik sonder vokale spanning/
ooreising. Hierdie karakter-
eienskappe kan toonhoogte,
intonasie, omvang, ritme, aksent,
stemtoon en kwaliteit insluit om die
karakter se stem suksesvol en op
gepaste wyse oor te dra.
Vokale Die leerder kan duidelik en Die leerder is gedeeltelik suksesvol Die leerder slaag nie daarin om
duidelikheid hoorbaar praat. Hy/Sy kan die om duidelik en hoorbaar te praat. duidelik en hoorbaar te praat nie.
gepaste volume vir 'n ruimte Daar is momentele insinkings, of Volume kan slegs verkry word deur
produseer, sonder vokale oomblikke van spanning/ooreising. vokale spanning/ooreising.
spanning/ooreising oordra.
Fisiese Die leerder toon 'n vermoë om Die leerder is gedeeltelik suksesvol Die leerder slaag nie daarin om
karakteri- sy/haar liggaam aan te pas ten met die skep en volhou van 'n 'n fisiese karakterisering te skep,
sering opsigte van postuur, energie, fisiese karakterisering, of daar is of vol te hou nie, of daar is regdeur
gewig, grootte en kwaliteit van tekens van onnodige spanning. die opvoering oormatige en
gebare, fisiese ritmes en Sekere aspekte van die onnodige spanning. Die fisiese
gewoontes om die fisikaliteit van karakterisering kan onvanpas vir karakterisering is onvanpas vir die
die karakter suksesvol en gepas die betrokke karakter of konteks betrokke karakter of konteks.
oor te dra.. wees.
Verhoogsin Die leerder toon 'n vermoë om die Die leerder is gedeeltelik suksesvol Die leerder slaag nie daarin om die
– gebruik verhoogruimte op gepaste en om die verhoogruimte op gepaste verhoogruimte op gepaste en
van ruimte interessante wyse te gebruik, op so en interessante wyse te gebruik. interessante wyse te gebruik nie.
'n wyse dat die spel duidelik met Dit kan wees as gevolg van Hy/Sy is deurgaans selfbewus, roof
die gehoor kommunikeer en die selfbewustheid, roofspel mbt ander die spel, is onseker en beweeg
begrip van die veranderende spelers, en onsekerheid met tye of dikwels sonder motivering.
dinamiek van die verhouding wat ongemotiveerde bewegings.
ondersoek word, oordra. Alle
beweging (blok, fisiese liggaam,
gebare) is gemotiveerd.
Emosionele Die leerder toon die vermoë om op Die leerder is gedeeltelik suksesvol Die leerder slaag nie daarin om op
aansluiting effektiewe en gepaste wyse by die om op effektiewe en gepaste wyse gepaste en effektiewe wyse by
emosies van sy/haar karakter aan by die emosies van sy/haar karakter die emosies van die karakter aan
te sluit, sodat die gehoor oortuig is aan te sluit; hy/sy is moontlik nie te sluit nie; die leerder is glad nie
van die geloofwaardigheid van altyd oortuigend nie, of hulle kan oortuigend nie, of sy/haar emosio-
hierdie emosies. soms op onvanpaste wyse nele keuses is heeltemal
reageer. onvanpas.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 32 DBE/PAT 2022
NSS
(BYLAE G vervolg)
UITTREKSEL/TONEEL (UIT GEPUBLISEERDE TONEELSTUK OF BETROUBARE WEBTUISTE – OOK
GEPUBLISEER) ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
PUNTE 16–25 8–15 0–7
KRITERIA BEHAAL MET VERDIENSTE BEHAAL GEDEELTELIK BEHAAL
Speel van Die leerder toon begrip van die Die leerder is gedeeltelik sukses- Die leerder slaag nie daarin om
subteks subteks en bedoeling om die vol met betrekking tot die speel die subteks en bedoelings te speel
karakter se spreekbeurte en van subteks en bedoelings, en om nie. Spreekbeurte en aksies
aksies vir 'n gehoor verstaanbaar die karakter se woorde en kom ongemotiveerd voor, min
te maak. Die karakter se innerlike aksies vir 'n gehoor verstaanbaar bewys word gelewer dat daar oor
lewe word verken en regdeur die te maak. Die karakter se innerlike die subteks nagedink is, woorde
opvoering volgehou. lewe word nie gedurende die word afgerammel/opgesê en die
opvoering ten volle volgehou nie. karakter se innerlike lewe word
glad nie gedurende die opvoering
volgehou nie.
Interaksie – Die leerder toon die vermoë om in Die leerder bly nie konsekwent in Daar is min of geen bewyse dat
luister karakter te bly wanneer hy/sy nie karakter wanneer hy/sy nie praat daar in karakter gebly word
praat nie of as hy/sy nie die fokus nie of as hy/sy nie die fokus van wanneer hy/sy nie praat of as
van die aandag is nie en hou vol die aandag is nie; reaksies op die hy/sy nie die fokus van die aandag
om heeltyd na die ander karakters ander karakters en luister word nie is nie; daar is min reaksie op die
op die verhoog te luister en op regdeur die toneel volgehou nie. ander karakters nie en hy/sy
hulle te reageer. luister min of glad nie.
Ontwikke- Die leerder toon 'n begrip van Die leerder is inkonsekwent met Die leerder is onbewus van
ling van sy/haar karakter se status in die toon van die karakter se status sy/haar karakter se status in
verhouding verhouding tot die ander karakters in verhouding tot die ander verhouding tot die ander karakters
in die toneel en hy/sy laat die karakters in die toneel; die in die toneel; die verhouding
verhouding tussen die karakters verhouding tussen die karakters tussen die karakters groei,
groei, ontwikkel en gepas groei, ontwikkel en verander nie op ontwikkel en verander nie deur die
verander. gepaste wyse nie. loop van die toneel nie.
Geloofwaar- Die leerder is ten alle tye binne die Die leerder is in sommige Die leerder is selde binne die
digheid konteks van die toneel of toneel- oomblikke in die konteks van die konteks van die toneel of toneel-
stuk geloofwaardig. toneel of toneelstuk geloofwaardig. stuk geloofwaardig.
Struktuur Die leerder toon begrip van hoe Die toneel het nie 'n duidelike Daar is min bewys van struktuur,
van toneel die dramaturg die toneel gestruk- begin, middel en einde nie. Die geen werklike aanduiding van 'n
tureer het. Die toneel het 'n duide- klimaks word nie ten volle begin, middel en einde nie en die
like begin, middel en einde. Daar gerealiseer nie. klimaks word nie gerealiseer nie.
is 'n klimaks of hoogtepunt in die
toneel.
Skep van Die leerder toon die vermoë om Daar is soms 'n poging om genre Daar is min of geen poging om
gepaste genre en styl op gepaste wyse te en styl op gepaste wyse te vertolk, genre en styl op gepaste wyse te
genre/styl vertolk en om aan die vereistes maar die vereistes van die genre/ vertolk nie en die vereistes van die
van die genre/styl in aspekte soos styl word nie deurgaans ten volle genre/styl word nie deurgaans in
die verhouding met die gehoor, in die toneel gerealiseer nie. die toneel gerealiseer nie.
geloofwaardigheid binne die styl,
tydsberekening, gepaste fisiese
handeling en dies meer te
voldoen.
Impak van Die toneel is onvergeetlik, effektief Die toneel het 'n paar onvergeet- Die toneel het min of geen onver-
toneel en innemend. like, effektiewe en innemende geetlike, effektiewe, innemende
oomblikke, maar dit is inkonsek- oomblikke nie.
went.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 33 DBE/PAT 2022
NSS
BYLAE H:
MONOLOOG ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
PUNTE 16–25 8–15 0–7
KRITERIA BEHAAL MET VERDIENSTE BEHAAL GEDEELTELIK BEHAAL
Voorbereiding Die leerder ken die woorde van die Die leerder ken die woorde, Die leerder ken nie die woorde van
monoloog en lewer bewys van maar toon tekens van die monoloog nie en toon geen
nadenke, beplanning en repetisie onsekerheid of gebrek aan teken van nadenke, beplanning of
repetisie. repetisie nie.
Verstaan van Die leerder toon uitstaande begrip Daar is tekens van 'n mate van Die leerder toon min of geen
monoloog van die monoloog soos wat dit binne begrip van die monoloog, begrip van die monoloog binne die
die konteks van die toneelstuk as 'n maar sekere aspekte word konteks van die toneelstuk as 'n
geheel voorkom. Die leerder oorgesien, of is nie regdeur geheel nie. Hy/Sy verstaan nie die
verstaan die basiese dilemma/konflik konsekwent nie. Daar kan basiese dilemma/konflik van die
van die monoloog, sy/haar karakter moontlik 'n wanvertolking monoloog, sy/haar karakter en die
en motivering. gebaseer op die gegewe motivering nie. Die gegewe
omstandighede wees. omstandighede word geheel en al
verkeerd geïnterpreteer.
Vokale karakteri- Die leerder toon 'n duidelike begrip Die leerder is gedeeltelik Die leerder slaag nie daarin om 'n
sering van hoe al die elemente van suksesvol om 'n vokale vokale karakterisering te skep nie,
stemwerk saamkom om die karakterisering te skep en te of daar is vokale ooreising regdeur
persoonlikheid, agtergrond, klas, volhou, of daar is aanduidings die opvoering. Die vokale
ouderdom, opvoeding en status van van vokale ooreising. Sekere karakterisering is onvanpas vir die
die spreker oor te dra. Sy/Hy is in aspekte van die spesifieke karakter of konteks.
staat om 'n teks te vertolk, gepaste karakterisering kan vir die
keuses ten opsigte van karakteri- spesifieke karakter of konteks
sering te maak en om dit sonder onvanpas wees.
vokale ooreising te gebruik. Hierdie
eienskappe kan toonhoogte,
intonasie, omvang, ritme, aksent,
toon en gehalte insluit om die
karakter suksesvol en gepas oor
te dra.
Vokale Die leerder praat duidelik en hoor- Die leerder is gedeeltelik suk- Die leerder slaag nie daarin om
duidelikheid baar. Die leerder kan die geskikte sesvol om duidelik en hoor- duidelik en hoorbaar te praat nie.
volume vir 'n ruimte gebruik, sonder baar te praat. Daar is kort- Volume kan slegs met vokale
vokale ooreising. stondige insinkings, of oom- ooreising verkry word.
blikke van ooreising.
Fisiese Die leerder toon 'n vermoë om Die leerder is gedeeltelik Die leerder slaag nie daarin om
karakterisering sy/haar liggaam aan te pas ten suksesvol met die skep en fisiese karakterisering te skep of
opsigte van postuur, energie, gewig, volhou van fisiese karakteri- te volhou nie, of daar word reg-
grootte en gehalte van gebare, sering, of daar kan tekens van deur die opvoering oormatige en
fisiese ritmes en gewoontes, om die onnodige spanning wees. onnodige spanning vertoon. Die
fisikaliteit van sy/haar karakter op Sekere aspekte van die karak- fisiese karakterisering is onvanpas
suksesvolle en gepaste wyse oor terisering kan onvanpas vir die vir die betrokke karakter.
te dra. betrokke karakter of konteks
wees.
Verhoogsin – Die leerder toon die vermoë om die Die leerder is gedeeltelik Die leerder slaag nie daarin om
gebruik van verhoogruimte op gepaste en suksesvol om die verhoog- die verhoogruimte op gepaste en
ruimte interessante wyse aan te wend, ruimte op gepaste en interes- interessante wyse te gebruik nie.
sodat die opvoering duidelik met die sante wyse aan te wend. Dit Die leerder is deurgaans selfbe-
gehoor kommunikeer. Alle beweging kan wees as gevolg van self- wus en beweeg dikwels sonder
(blok, gebruik van liggaamgebare, bewustheid en onsekerheid motivering.
ens.) is gemotiveerd. (LET WEL: In 'n mbt bewegings of ongemoti-
monoloog kan stilte/onbeweeglikheid veerde bewegings.
gepas wees, die fokus moet egter
wees op hoe die grootte van die
toneelruimte gevul moet word sodat
die gehoor deur die opvoering
geraak kan word.)
Emosionele Die leerder toon 'n vermoë om op Die leerder is gedeeltelik Die leerder slaag nie daarin om
aansluiting effektiewe en gepaste wyse by die suksesvol om op gepaste en om by die emosies van die
emosies van die karakter aan te sluit, effektiewe wyse by sy/haar karakter op 'n gepaste en effek-
sodat die gehoor oortuig kan word karakter se emosies aan te tiewe wyse aan te sluit nie; die leer
van die geloofwaardigheid van hier- sluit. Die leerder is moontlik der is onoortuigend, of die
die emosies. nie ten alle tye oortuigend emosionele keuses is geheel en al
nie, of hy/sy kan soms op onvanpas.
onvanpaste wyse reageer.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 34 DBE/PAT 2022
NSS
(BYLAE H vervolg)
MONOLOOG ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
PUNTE 16–25 8–15 0–7
KRITERIA BEHAAL MET VERDIENSTE BEHAAL GEDEELTELIK BEHAAL
Speel van Die leerder toon begrip van die sub- Die leerder is gedeeltelik Die leerder slaag nie daarin om
subteks teks en bedoeling wat gebruik word suksesvol om subteks en subteks en bedoelings te speel
om die karakter betekenisvol aan die bedoeling te speel, en dra die nie. Woorde en aksies kom
gehoor oor te dra. Die karakter se karakter betekenisvol aan die ongemotiveerd voor, daar is min
innerlike lewe word verken en deur gehoor oor. Die karakter se bewys van nadenke deur die
die hele opvoering volgehou. innerlike lewe word nie ten subteks, woorde word opgesê en
volle volgehou gedurende die die karakter se innerlike lewe
opvoering nie. word nie gedurende die
opvoering volgehou nie.
Vertolking van Die leerder vertolk die karakter op Die leerder is gedeeltelik Die leerder slaag nie daarin om
karakter intelligente wyse en maak keuses wat suksesvol met die vertolking die karakter te vertolk nie; die
effektief en gepas is, gebaseer op van die karakter; sekere leerder maak heeltemal
kennis van die toneelstuk waaruit die keuses is nie so effektief of onvanpaste keuses wat nie
monoloog geneem is. gepas as wat verwag word effektief is nie en daar is bewyse
nie, of daar is bewyse van 'n dat die gegewe omstandighede
gebrek aan begrip van die van die toneelstuk misverstaan is.
gegewe omstandighede van
die toneelstuk.
Verhouding tot Die leerder toon die vermoë om die Die leerder is gedeeltelik Die leerder slaag nie daarin om
luisteraar onsigbare luisteraar deur middel van suksesvol met die skep van 'n die onsigbare luisteraar deur
visualisasie te skep, of, indien dit onsigbare luisteraar deur middel van visualisering te skep
gepas is, deur die gehoor as hierdie middel van visualisasie, of nie. Daar is min begrip vir die
luisteraar te gebruik. Die leerder toon deur die gehoor as die luiste- karakter se status in verhouding
'n begrip van die karakter se status in raar te gebruik. Daar is 'n tot die luisteraar, of wat hulle
verhouding tot die luisteraar en mate van begrip vir sy/haar moontlike reaksies kan wees.
moontlike reaksies op wat tydens die karakter se status in verhou-
verloop van die monoloog gesê word. ding tot die luisteraar, maar
min begrip van watter reaksies
daar is.
Geloofwaar- Die leerder is ten alle tye binne die Die leerder is in sekere Die leerder is selde binne die
digheid konteks van die monoloog geloof- oomblikke binne die konteks konteks van die monoloog
waardig. van die monoloog geloof- geloofwaardig.
waardig.
Struktuur van Die leerder toon begrip van hoe die Die leerder het nie 'n duidelike Daar is min bewys van struktuur,
monoloog dramaturg die monoloog gestruktu- onderskeid tussen begin, geen werklike aanduiding van 'n
reer het. Die monoloog het 'n middel en einde getref nie. Die begin, middel en einde nie en die
duidelike begin, middel en einde. klimaks word nie ten volle klimaks word nie gerealiseer nie.
gerealiseer nie.
Ritmes/Vorm van Die leerder toon 'n begrip van die eb Die leerder skep nie deur- Daar is min of geen variasie in die
monoloog en vloei van die monoloog, die gaans genoegsame variasie in monoloog nie, tempo is te reël-
gebruik van tempo om 'n klimaks te die monoloog nie, tempo is by matig of eentonig en daar is geen
beklemtoon of te bou, die verande- tye te reëlmatig of eentonig bewys van verskillende maatslae
rende ritmes van verskillende maat- en daar is min bewys van in die monoloog nie.
slae in die monoloog. verskillende maatslae in die
monoloog.
Skep van Die leerder toon die vermoë om genre Daar is 'n poging om genre en Daar is min of geen poging om
gepaste en styl op gepaste wyse te vertolk en styl op gepaste wyse te genre en styl op gepaste wyse te
genre/styl dan aan die vereistes van die genre/ vertolk, maar die vereistes van vertolk nie en die vereistes van
styl ten opsigte van aspekte soos die die genre/styl word nie die genre/styl word nie deurgaans
verhouding met die gehoor, geloof- deurgaans ten volle in die in die monoloog gerealiseer nie.
waardigheid binne die styl, tyds- monoloog gerealiseer nie.
berekening, gepaste fisiese
handeling, ens. te voldoen.
Impak van Die monoloog is onvergeetlik, effektief Die monoloog het 'n paar Die monoloog het min of geen
monoloog en innemend. onvergeetlike, effektiewe en onvergeetlike, effektiewe,
innemende oomblikke, maar innemende oomblikke nie.
dit is inkonsekwent.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 35 DBE/PAT 2022
NSS
BYLAE I:
BEWEGING ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
PUNTE 16–25 8–15 0–7
ASSESSERINGS- BEHAAL MET BEHAAL GEDEELTELIK
KRITERIA VERDIENSTE BEHAAL
Praktiese/Opvoer/Spel- Die leerder gebruik 'n wye reeks Die leerder kan 'n goeie Die leerder kan 'n beperkte
vaardighede bewegings om sekwense te skep en verskeidenheid bewegings reeks bewegings gebruik om
1. Die vermoë om 'n kan verskillende style en prosesse gebruik om sekwense te skep en sekwense te skep en toon
verskeidenheid verstaan en gebruik. Die leerder toon begrip van style en min begrip van die gebruik
bewegings, choreografie- toon goeie begrip van ruimte, tyd en bewegingsvorms. van ruimte, tyd en
style en prosesse te dinamiek. bewegingsdinamiek.
verstaan en te gebruik.
2. Die vermoë om Die leerder tree duidelik en met self- Die leerder kan idees redelik Die leerder kan sommige
vaardigheid en vertroue op, sodat die bewegings- goed uitvoer, sodat bewegings- bewegingsidees duidelik
selfvertroue in die uitvoer idees deur die gehoor verstaan idees begryp word. uitvoer en moet nou meer
van beweging te toon, word. selfvertroue ontwikkel vir
sodat idees verstaan wanneer werk aan ander
word. gewys word.
Eksperimentering Die leerder gebruik 'n wye reeks Die leerder begin om 'n paar Met hulp kan die leerder party
(Ontwikkeling en stimuli en bykomstighede met stimuli en bykomstighede met stimuli en bykomstighede
realisering van idees) selfvertroue om komplekse selfvertroue te gebruik om gebruik om eenvoudige
1. Die vermoë om 'n sekwense te skep en toon eenvoudige sekwense te skep en sekwense te skep. Die
verskeidenheid stimuli, uitstekende gebruik van verskillende is besig om 'n reeks leerder eenvoudige
bykomstighede en bewegingstyle. bewegingstyle te ontwikkel. bewegingstyle gebruik om
bewegingstyle te gebruik 'n item te voltooi.
om sekwense te skep.
2. Die vermoë om uit die Die leerder kan 'n eenvoudige idee Met toenemende selfvertroue kan Met hulp en aanmoediging
die oorspronklike ontwikkel in 'n komplekse sekwens die leerder 'n idee ontwikkel, kan die leerder 'n eenvoudige
stimulus 'n idee uit te brei ontwikkel, en duidelike besluite oor uitprobeer en bewegings kies om idee ontwikkel, dit probeer en
en om idees uit te die werk neem. Die leerder kan die item te voltooi. bewegings kies wat die
probeer en dit met rede redes vir die kies van sekere leerder voel by die item pas.
en selfvertroue te kies en bewegings met selfvertroue
te verwerp om die verduidelik en gebruik
opdrag/taak te voltooi. bewegingswoordeskat om te
verduidelik wat bedoel word.
Kritiese Bewustheid Die leerder kan gedetailleerde en Die leerder kan kommentaar Wanneer aangemoedig, kan
1. Die vermoë om analitiese kommentaar lewer oor lewer wat help om eie en ander die leerder kommentaar lewer
analitiese kommentaar te bewegingswerk wat lei tot se werk te verbeter. op bewegingswerk wat sy/hy
lewer wat die struktuur en verbeterings in struktuur en gedoen het om die werk te
aanbieding van eie en opvoering. verbeter.
ander se werk help
verbeter.
2. Die vermoë om die Die leerder kan subtiele konneksies Die leerder kan die konneksies Die leerder kan met die hulp
werk van verskillende en vergelykings tussen 'n tussen verskillende en aanmoediging van die
bewegingstyle te verskeidenheid bewegingstyle sien bewegingwerk en -style maak. onderwyser ooglopende
vergelyk en te en maak en kan duidelik beskryf konneksies tussen
kontrasteer. wat die leerder bedoel. verskillende bewegingswerke
raaksien.
3. Die vermoë om die Die leerder toon 'n duidelike begrip Die leerder kan oor bewegings Met aanmoediging kan die
verskil tussen objektiewe van bewegingsvorme en struktuur praat met gebruik van gepaste leerder praat oor hoekom
oordeel en persoonlike deur die kommentaar en die terme/woorde en is besig om hy/sy van 'n bewegingsitem
voorkeur te verstaan woordeskat wat die leerder gebruik. bewus te raak van sy/haar eie hou, deur woorde te gebruik
wanneer bewegings- Die leerder is bewus van sy/haar eie bewegingsvoorkeure. wat die inhoud van die
vorme geskep, gebruik voorkeure m.b.t. beweging en kan beweging beskryf (bv. lyn,
en gekyk word. dit weerhou, of op gepaste wyse vorm, ritme, dinamiek, ens.)
gebruik.
Persoonlike en Sosiale Die leerder werk goed saam as lid Die leerder werk gewoonlik goed Die leerder kan soms met
Vaardighede van 'n groep en maak dra by en saam met ander mense en maak ander mense saamwerk en 'n
1. Die vermoë om as 'n deel baie idees met die groep. 'n paar bydraes tot die werk van paar idees deel om die
lid van 'n groep saam te die groep. groepsopdrag/-taak te voltooi.
werk en idees te deel
sodat die opdrag/taak
voltooi word.
2. Die vermoë om aan Die leerder is baie goed Die leerder kan werk organiseer Die leerder kan, met hulp en
die ontwikkeling van 'n georganiseerd en kan idees en eenvoudige idees op sy/haar aanmoediging van die
idee te werk en werk suksesvol op sy/haar eie te eie ontwikkel. onderwyser, party take op
onafhanklik te organiseer. ontwikkel. sy/haar eie ontwikkel en
voltooi.
3. Die vermoë om Die leerder bly geïnteresseerd in die Die leerder kan gewoonlik van Die leerder kan soms van die
regdeur alle fases en taak regdeur al die fases van begin tot einde aan 'n idee bly begin tot aan die einde aan 'n
tipes werk/take fokus en ontwikkeling en werk hard selfs al is werk. idee werk wanneer hulp en
inspanning vol te hou. dit 'n uitdagende taak/opdrag aanmoediging gegee word.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 36 DBE/PAT 2022
NSS
BYLAE J:
POËSIE ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
PUNTE 16–25 8–15 0–7
KRITERIA BEHAAL MET BEHAAL GEDEELTELIK BEHAAL
VERDIENSTE
Voorberei- Die leerder ken die woorde van die Die leerder ken die woorde, maar toon Die leerder ken nie die woorde van
ding gedig en lewer bewys van tekens van onsekerheid of gebrek aan die gedig nie en toon geen teken
nadenke, beplanning en repetisie. repetisie. van nadenke, beplanning of
repetisie nie.
Verstaan Die leerder toon begrip van die Die leerder toon gedeeltelike begrip Die leerder toon geen begrip van die
gedig gedig en die vertolking is gepas en van die gedig en sy/haar vertolking gedig nie en sy/haar vertolking is
geregverdig. behoort gepas en gemotiveerd te onvanpas en ongemotiveerd.
wees.
Uitdruk van Die leerder begryp hoe om Die leerder is slegs gedeeltelik Die leerder slaag nie met die oordra
betekenis betekenis deur middel van suksesvol met die oordra van die van die betekenis van die gedig nie.
elemente soos frasering, betekenis van die gedig. Die betekenis Die betekenis is onduidelik of word
pousering, beklemtoning, intonasie is nie altyd duidelik of betekenisvol nie. op niksseggende wyse oorgedra.
en stemtoon oor te dra. Die leerder
kan 'n teks met behulp van hierdie
elemente vertolk en die betekenis
van die teks duidelik en
betekenisvol oordra.
Vokale Die leerder kan 'n gebalanseerde, Die leerder se stem is nie deurgaans Die leerder se stem is nie
uitdrukkings- aangename, goed opgeleide stem gebalanseerd nie of aangenaam om gebalanseerd of aangenaam om na
vermoë skep wat uniek, vir hom/haar na te luister nie, of daar is tekens van te luister nie, of daar is tekens van
geskik is en geen tekens van vokale spanning/ooreising. Die leerder oormatige vokale spanning/
spanning/ooreising toon nie. is nie heeltemal suksesvol met die ooreising. Die leerder slaag nie
Die leerder verken en gebruik die verkenning en gebruik van die daarin om die uitdrukkingsvolle,
uitdrukkingsvolle, vertolkende en uitdrukkingsvolle, vertolkende en vertolkende en musikale aspekte
musikale aspekte van spraak- musikale aspekte van spraakklanke van spraakklanke te verken en te
klanke om die subtiele betekenis om subtiele betekenis uit te druk en gebruik om subtiele betekenis uit
uit te druk en om en om stemming/atmosfeer oor te dra nie. te druk en stemming/atmosfeer oor
stemming/atmosfeer oor te dra.. te dra nie.
Vokale Die leerder kan duidelik en Die leerder is gedeeltelik suksesvol Die leerder slaag nie daarin om
duidelikheid hoorbaar praat. Die leerder kan die om duidelik en hoorbaar te praat. Daar duidelik en hoorbaar te praat nie.
gepaste volume vir 'n ruimte is kortstondige insinkings, of Volume kan slegs met vokale
sonder vokale spanning/ooreising oomblikke van spanning/ooreising. spanning/ooreising verkry word.
gebruik.
Fisiese werk Die leerder kies beweging of stilte Die leerder se keuses ten opsigte van Die leerder kies beweging of stilte
wat by die gedig en sy/haar beweging of stilte is nie altyd gepas vir wat nie by die gedig pas nie, OF
vertolking daarvan pas. Die leerder die gedig nie, OF daar is 'n gebrek aan daar is min of geen beheer oor
toon beheer oor die liggaam om beheer oor fisikaliteit in bewegings, OF fisikaliteit nie OF daar is tekens van
onnodige spanning vry te laat en daar is by tye tekens van onnodige oormatige onnodige spanning, OF
om optimale belyning en balans te spanning OF die liggaam is nie ten die liggaam is geensins met die
bewerkstellig. Die liggaam volle met die gedig geïntegreer nie. gedig geïntegreer nie.
ondersteun die stem en word
daarby geïntegreer.
Emosionele Die leerder kan op effektiewe en Die leerder is gedeeltelik suksesvol Die leerder slaag nie daarin om op
aansluiting gepaste wyse by die emosies van om op gepaste en effektiewe wyse by gepaste en effektiewe wyse by die
die persona in die gedig aansluit, die emosies van die persona van die persona van die gedig se emosies
sodat die gehoor oortuig is van die gedig aan te sluit; dit is moontlik nie aan te sluit nie; die leerder is
geloofwaardigheid van hierdie altyd heeltemal oortuigend wees nie, onoortuigend, of emosionele keuses
emosies. of hulle kan soms op onvanpaste wyse is geheel en al onvanpas.
reageer.
Skep van Die leerder gebruik vokale en Die skep van atmosfeer is Daar is min of geen bewyse van
gepaste fisiese uitdrukkingsvolheid om 'n inkonsekwent, onvanpas of word nie begrip van die stemming/
atmosfeer gepaste stemming/atmosfeer vir altyd regdeur die gedig volgehou nie. atmosfeer, of die vermoë om dit
die gedig te skep. effektief te skep deur gebruik van
die stem en liggaam nie.
Aanwend van Die leerder toon bemeestering van Nie alle digmiddele word meesterlik Digmiddele is nie goed hanteer nie.
digmiddele die digmiddele wat eie aan die hanteer nie.
gedig is, die gebruik van
pousering, reël- en verslengtes,
ritme, meter, rym, beeldspraak,
register en toon ingesluit.
Impak van Die leerder se aanbieding is Die gedig het 'n paar onvergeetlike, Die gedig het min of geen
gedig onvergeetlik, effektief en effektiewe en innemende oomblikke, onvergeetlike, effektiewe en
innemend. maar dit is inkonsekwent. innemende oomblikke nie.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 37 DBE/PAT 2022
NSS
BYLAE K:
PROSA ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
PUNTE 16–25 8–15 0–7
KRITERIA BEHAAL MET BEHAAL GEDEELTELIK BEHAAL
VERDIENSTE
Voorbereiding Die leerder ken die woorde van die Die leerder ken die woorde, maar Die leerder ken nie die woorde van
prosastuk en lewer bewys van toon tekens van onsekerheid of die prosastuk nie en toon geen
nadenke, beplanning en repetisie. gebrek aan repetisie. teken van nadenke, beplanning of
repetisie nie.
Begrip van Die leerder toon begrip van die Die leerder toon gedeeltelike Die leerder toon geen begrip van die
prosastuk prosastuk en vertolking is gepas en begrip van die prosastuk en prosastuk nie en vertolking is
gemotiveerd. vertolking moet gepas en onvanpas en ongemotiveerd.
gemotiveerd te wees.
Uitdruk van Die leerder begryp hoe om Die leerder is slegs gedeeltelik Die leerder slaag nie met die oordra
betekenis betekenis deur middel van elemente suksesvol met die oordra van die van die betekenis van die prosastuk
soos frasering, pousering, betekenis van die prosastuk. Die nie. Die betekenis is onduidelik of
beklemtoning, intonasie en stemtoon betekenis is nie altyd ten volle word op niksseggende wyse
oor te dra. Die leerder kan 'n teks duidelik of uitdrukkingsvol nie. oorgedra.
met behulp van hierdie elemente
vertolk en die betekenis van die teks
duidelik en betekenisvol oordra.
Vokale Die leerder gebruik 'n Die leerder se stem is nie Die leerder se stem is nie
uitdrukkings- gebalanseerde, aangename stem- deurgaans gebalanseerd of gebalanseerd of aangenaam om na
vermoë kwaliteit wat uniek is, by hom/haar aangenaam om na te luister nie, of te luister nie, of daar is tekens van
pas en geen tekens van spanning/ daar is tekens van vokale oormatige vokale spanning/
ooreising toon nie. Die leerder spanning/ooreising. Die leerder is ooreising. Die leerder slaag nie
verken en gebruik die uitdrukkings- nie heeltemal suksesvol met die daarin om die uitdrukkingsvolle,
volle, vertolkende en musikale verkenning en gebruik van die vertolkende en musikale aspekte
aspekte van spraakklanke om uitdrukkingsvolle, vertolkende en van spraakklanke te verken en te
subtiele betekenis uit te druk en musikale aspekte van spraak- gebruik om subtiele betekenis uit
stemming/atmosfeer oor te dra. klanke om subtiele betekenis uit te te druk en stemming/atmosfeer oor
druk en stemming/atmosfeer oor te dra nie.
te dra nie.
Vokale Die leerder praat duidelik en Die leerder is gedeeltelik Die leerder slaag nie daarin om
duidelikheid hoorbaar. Die leerder kan die suksesvol om duidelik en hoorbaar duidelik en hoorbaar te praat nie.
gepaste volume vir 'n ruimte gebruik, te praat. Daar is kortstondige Volume kan slegs verkry word deur
sonder vokale spanning/ooreising. insinkings, of oomblikke van vokale spanning/ooreising
spanning/ooreising.
Fisiese werk Die leerder kies beweging of stilte Die leerder se keuses ten opsigte Die leerder kies beweging of stilte
wat by die prosastuk en sy/haar van beweging of stilte is nie altyd wat onvanpas is vir die prosastuk,
vertolking daarvan pas. Die leerder gepas vir die prosastuk nie, OF OF daar is min of geen beheer oor
toon beheer oor sy/haar liggaam om daar is soms 'n gebrek aan beheer sy/haar fisikaliteit nie OF daar is
onnodige spanning vry te laat en om oor sy/haar fisikaliteit, OF daar is tekens van oormatige onnodige
optimale belyning en balans te soms tekens van onnodige spanning. Daar is min of geen
bewerkstellig. Die liggaam word op spanning. Daar is bewyse van tekens van kreatiwiteit of
kreatiewe en uitdrukkingsvolle wyse kreatiwiteit en uitdrukkingsvolheid uitdrukkingsvolheid in
gebruik om met die dramatisering in liggaamsgebruik. liggaamsgebruik nie.
van die prosastuk te help.
Dramatisering as Die leerder gebruik oorspronklike, Die leerder is slegs gedeeltelik Die leerder slaag nie daarin om
opvoeringstuk effektiewe teatermiddele om die effektief of oorspronklik ten opsigte teatermiddele te gebruik om die
prosastuk te dramatiseer, sodat dit van die gebruik van teatermiddele prosastuk te dramatiseer om as 'n
as 'n opvoerstuk werk. om die prosastuk te dramatiseer opvoering te werk nie.
om as 'n opvoering te werk.
Gebruik van Die leerder is bewus van die styl van Die leerder is gedeeltelik Die leerder slaag nie daarin om
gepaste sy/haar storie en die vertellings- suksesvol met die gebruik van gepaste vertellingstegnieke te
vertellings- tegnieke (bv. intsomi-vertellings, gepaste vertellingstegnieke, of gebruik nie, of gebruik totaal
tegnieke sprokiesverhale, mites) eie daaraan. gebruik net sekeres, of gebruik onvanpaste vertellingstegnieke wat
Hy/Sy gebruik gepaste tegnieke in party onvanpaste vertellings- nie by die styl van die leerder se
sy/haar opvoering wat die volgende tegnieke wat nie by die styl van storie aansluit nie.
insluit: derdepersoonsvertelling, sy/haar storie aansluit nie.
karakterskepping, gebruik van sang
of sleursang.
Skep van Die leerder toon 'n vermoë om Daar is pogings aangewend om Daar is min of geen poging om
gepaste vokale en fisiese uitdrukkings- die genre en styl gepas te vertolk, genre en styl te vertolk nie en die
atmosfeer/styl/ volheid te gebruik om 'n gepaste maar die eise van die genre/styl eise van die genre/styl word nie
genre atmosfeer/styl/genre vir die word nie ten volle deur die loop gedurende die prosastuk gerealiseer
prosastuk te skep. van die prosastuk gerealiseer nie. nie.
Impak van Die leerder se aanbieding is Die prosastuk het 'n paar Die prosastuk het min of geen
prosastuk onvergeetlik, effektief en innemend. onvergeetlike, effektiewe en onvergeetlike, effektiewe en
innemende oomblikke, maar dit is innemende oomblikke nie.
inkonsekwent.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 38 DBE/PAT 2022
NSS
BYLAE L:
ONTWERP ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
DEKORSTEL, KOSTUUMS, MUSIEK, KLANKEFFEKTE, STELSTUKKE, SPESIALE EFFEKTE, EIENSKAPPE,
BELIGTING, GRIMERING
VLAK 1 2 3 4 5
BESKRYWER 0–7 8–13 14–19 20–22 23–25
Rol van die Die kandidaat Die kandidaat toon Die kandidaat toon Die kandidaat toon Die kandidaat toon
ontwerper slaag nie daarin beperkte begrip dat voldoende begrip dat volledige begrip dat die uitstaande en insiggewende
om begrip te toon die rol van die die rol van die rol van die ontwerper is begrip dat die rol van die
dat die rol van die ontwerper is om die ontwerper is om die om die wêreld van die ontwerper is om die wêreld
ontwerper is om wêreld van die wêreld van die toneelstuk deur van die toneelstuk deur
die wêreld van die toneelstuk deur toneelstuk deur ontwerpelemente soos ontwerpelemente soos stel,
toneelstuk deur ontwerpelemente ontwerpelemente stel, kostuum, musiek, kostuum, musiek,
ontwerpelemente soos stel, kostuum, soos stel, kostuum, klankeffekte, klankeffekte, rekwisiete,
soos stel, kostuum, musiek, klank- musiek, klankeffekte, rekwisiete, spesiale spesiale effekte, beligting
musiek, effekte, rekwisiete, rekwisiete, spesiale effekte, beligting en en grimering, na te vors, te
klankeffekte, spesiale effekte, effekte, beligting en grimering, na te vors, te konseptualiseer en te
rekwisiete, spesiale beligting en grimering, na te konseptualiseer en te aktualiseer.
effekte, beligting en grimering, na te vors, te aktualiseer.
grimering, na te vors, te konseptualiseer en
vors, te konseptualiseer en te aktualiseer.
konseptualiseer en te aktualiseer.
te aktualiseer nie
Gegewe Die kandidaat Die kandidaat toon Die kandidaat toon Die kandidaat toon Die kandidaat toon
omstandig- slaag nie daarin beperkte begrip van voldoende begrip volledige en hoogs uitstaande, insiggewende
hede om begrip te toon hoe om die gegewe van hoe om die effektiewe begrip van en hoogs effektiewe begrip
van hoe om die omstandighede, gegewe hoe om die gegewe van hoe om die gegewe
gegewe soos die intrige, die omstandighede, omstandighede, soos omstandighede, soos die
omstandighede, feite, die insidente, soos die intrige, die die intrige, die feite, die intrige, die feite, die
soos die intrige, die die periode, die tyd feite, die insidente, insidente, die periode, insidente, die periode, die
feite, die insidente, en plak van die die periode, die tyd die tyd en plak van die tyd en plak van die aksie en
die periode, die tyd aksie en die en plak van die aksie aksie en die die lewenswyse in die
en plek van die lewenswyse in die en die lewenswyse lewenswyse in die toneelstuk, in sy/haar
aksie en die toneelstuk, in in die toneelstuk, in toneelstuk, in sy/haar ontwerp te vertolk en te
lewenswyse in die sy/haar ontwerp te sy/haar ontwerp te ontwerp te vertolk en te realiseer.
toneelstuk, in vertolk en te vertolk en te realiseer.
sy/haar ontwerp te realiseer. realiseer.
vertolk en te
realiseer nie.
Agtergrond Die kandidaat Die kandidaat toon Die kandidaat toon Die kandidaat toon Die kandidaat toon
en konteks slaag nie daarin beperkte begrip van voldoende begrip volledige en hoogs uitstaande, insiggewende
om begrip te toon hoe om die van hoe om die effektiewe begrip van en hoogs effektiewe begrip
van hoe om die agtergrond en agtergrond en hoe om die agtergrond van hoe om die agtergrond
agtergrond en konteks van die konteks van die en konteks van die en konteks van die
konteks van die toneelstuk: sosiaal, toneelstuk: sosiaal, toneelstuk: sosiaal, toneelstuk: sosiaal, polities,
toneelstuk: sosiaal, polities, polities, polities, godsdienstig, godsdienstig, ekonomies,
polities, godsdienstig, godsdienstig, ekonomies, artisties, artisties, histories, teatraal,
godsdienstig, ekonomies, ekonomies, artisties, histories, teatraal, in in sy/haar ontwerp te
ekonomies, artisties, histories, histories, teatraal, in sy/haar ontwerp te vertolk en te realiseer.
artisties, histories, teatraal, in sy/haar sy/haar ontwerp te vertolk en te realiseer.
teatraal, in sy/haar ontwerp te vertolk vertolk en te
ontwerp te vertolk en te realiseer. realiseer.
en te realiseer nie.
Teater- Die kandidaat Die kandidaat toon Die kandidaat toon Die kandidaat toon Die kandidaat toon
ruimtes slaag nie daarin beperkte begrip van voldoende begrip volledige en hoogs uitstaande, insiggewende
om begrip te toon hoe om gepaste van hoe om gepaste effektiewe begrip van en hoogs effektiewe begrip
van hoe om ontwerpe vir die ontwerpe vir die hoe om gepaste van hoe om gepaste
gepaste ontwerpe verskillende verskillende ontwerpe vir die ontwerpe vir die
vir die verskillende verhoogruimtes, verhoogruimtes, verskillende verskillende
verhoogruimtes, soos die soos die verhoogruimtes, soos verhoogruimtes, soos die
soos die proscenium, arena, proscenium, arena, die proscenium, arena, proscenium, arena, tong,
proscenium, arena, tong, ens. te skep. tong, ens. te skep. tong, ens. te skep. ens., te skep.
tong, ens. te skep
nie.
Skep van Die kandidaat Die kandidaat toon Die kandidaat toon Die kandidaat toon Die kandidaat toon bewyse
idees vir slaag nie daarin gemiddelde skep voldoende skep van goeie skep van idees van uitstekende skep van
ontwerp- om idees vir van idees vir idees vir moontlike vir moontlike idees en dinkskrum-
konsep- moontlike moontlike ontwerpelemente, ontwerpelemente, met tegnieke, met 'n reeks
tualisering ontwerpelemente ontwerpelemente in met 'n keuse van 'n goeie keuse van visuele en sensoriese
in enige detail te ten minste twee van visuele en visuele en sensoriese materiaal versamel vir
verken nie, of doen die ontwerp- sensoriese materiaal materiaal versamel vir gebruik in die finale
dit slegs in een kategorieë. versamel vir gebruik gebruik in die finale ontwerpkonseptualisering in
ontwerpkategorie. in die finale ontwerp ontwerp in ten minste ten minste drie van die
in ten minste twee drie van die ontwerp- ontwerp-kategorieë en toon
van die ontwerp- kategorieë en toon uitstekende oorspronklike
kategorieë. oorspronklike denke. denke en kreatiwiteit.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 39 DBE/PAT 2022
NSS
BYLAE L (vervolg):
ONTWERP ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
DEKORSTEL, KOSTUUMS, MUSIEK, KLANKEFFEKTE, STELSTUKKE, SPESIALE EFFEKTE, EIENSKAPPE,
BELIGTING, GRIMERING
VLAK 1 2 3 4 5
BESKRYWER 0–7 8–13 14–19 20–22 23–25
Ontwerp- Die kandidaat Die kandidaat toon Die kandidaat toon Die kandidaat toon Die kandidaat toon
elemente: slaag nie daarin gemiddelde begrip, voldoende begrip, goeie begrip, seleksie uitstaande begrip, seleksie
visueel en om begrip, seleksie seleksie en skep seleksie en skep van en skep van gepaste en en skep van gepaste en
ouditief en skep van van gepaste en gepaste en relevante relevante ontwerp- relevante ontwerpelemente
gepaste en relevante ontwerpelemente in elemente in ten minste in ten minste drie van die
relevante ontwerpelemente in ten minste twee van drie van die ontwerp- ontwerpkategorieë.
ontwerpelemente ten minste twee van die ontwerp- kategorieë.
te toon nie, of doen die ontwerp- kategorieë.
dit slegs in een kategorieë.
ontwerpkategorie.
Realisering Die kandidaat Die kandidaat Die kandidaat Die kandidaat realiseer Die kandidaat realiseer
van ontwerp- slaag nie daarin realiseer sy/haar realiseer sy/haar sy/haar idees prakties in sy/haar idees prakties in
elemente om sy/haar idees idees prakties in die idees prakties in die die finale ontwerp van die finale ontwerp van die
prakties in die finale ontwerp van finale ontwerp van die stel in ten minste stel in ten minste drie
finale ontwerp van die stuk in een of die stuk in ten minste drie van die ontwerpkategorieë, met
die stuk te twee van die twee van die ontwerpkategorieë. Die uitstaande effekte. Alle
realiseer nie. Dit ontwerpkategorieë. ontwerpkategorieë. meeste ontwerp- ontwerp- en tegniese
kan wees as Sommige ontwerp- Sommige ontwerp- elemente werk perfek elemente werk perfek
gevolg van die elemente kan elemente kan sterker en daar is min, indien saam en ondersteun die
gebruik van sterker as ander as ander wees, met enige, tegniese foute in finale opvoering en die
onvanpaste wees, met duidelike duidelike tegniese die realisering. gehoor se reaksie daarop.
materiaal, nie tegniese foute in die foute in die
genoeg moeite nie, realisering. realisering.
toerusting wat faal,
ens.
Skep van Die kandidaat Die kandidaat bring Die kandidaat bring Die kandidaat bring Die kandidaat bring
'n same- slaag nie daarin verskillende verskillende verskillende ontwerpelemente perfek
hangende om die verskillende ontwerpelemente ontwerpelemente ontwerpelemente saam saam sodat dit saam bydra
teatergeheel ontwerpelemente saam in een of twee saam in ten minste in ten minste drie tot 'n samehangende
saam te bring ontwerpkategorieë, twee ontwerp- ontwerpkategorieë en teatergeheel met groot
sodat dit maar party kategorieë, maar met goeie resultate, wat impak en krag.
samehangend elemente ontbreek party elemente tot die skep van 'n Ontwerpelemente word oor
werk en tot 'n of bots, wat die ontbreek of bots, wat samehangende drie of meer ontwerp-
samehangende skep van 'n die skep van 'n teatergeheel bydra. kategorieë gevind.
teatergeheel bydra samehangende samehangende
nie. teatergeheel teatergeheel
voorkom. voorkom.
Regisseur-/ Die kandidaat Die kandidaat lewer Die kandidaat lewer Die kandidaat lewer 'n Die kandidaat lewer 'n
Teaterskep- slaag nie daarin 'n regisseurs- 'n regisseurs- regisseursnotaboek in regisseursnotaboek in met
pernotaboek om 'n regisseurs- notaboek in met notaboek in met met volledige en uitstaande, insiggewende
notaboek met beperkte en voldoende bewyse insiggewende bewyse en hoogs effektiewe
bewyse van onvolledige bewyse van navorsing, van navorsing, vooraf- bewyse van navorsing,
navorsing, vooraf- van navorsing, vooraf- en finale en finale tegniese vooraf- en finale tegniese
en finale tegniese vooraf- en finale tegniese planne en planne en sketse soos planne en sketse soos
planne en sketse tegniese planne en sketse soos beligting, klank, ens. beligting, klank, ens. met
soos beligting, sketse soos beligting, klank, ens. met artistiese motivering artistiese motivering en die
klank, ens. met beligting, klank, ens. met artistiese en die uitvoering van die uitvoering van die plan.
artistiese met artistiese motivering en plan.
motiverings en die motivering en uit- uitvoering van die
uitvoering van die voering van die plan.
plan in te lewer nie. plan.
Onderhoud Die kandidaat daag Die kandidaat daag Die kandidaat se Die kandidaat se Die kandidaat se
nie vir die vir die onderhoud antwoorde op die antwoorde op die antwoorde op die
onderhoud op nie op; antwoorde op onderhoudpaneel se onderhoudpaneel se onderhoudpaneel se vrae
of beantwoord nie die onderhoud- vrae en navrae is vrae en navrae is en navrae is uitstaande,
bevredigend op paneel se vrae is voldoende en insiggewend en goed insiggewend en hoogs
vrae deur die beperk en dikwels gedeeltelik gemotiveer. effektief gemotiveer.
onderhoudpaneel nie bevredigend bevredigend
gestel, nie. gemotiveer nie. gemotiveer.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 40 DBE/PAT 2022
NSS
BYLAE M:
REGIE/TEATERSKEPPING ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
VLAK 1 2 3 4 5
PUNTE 0–7 8–13 14–19 20–22 23–25
BESKRYWER NIE BEHAAL GEMIDDELDE VOLDOENDE VERDIENSTELIKE UITSTEKENDE
NIE PRESTASIE PRESTASIE PRESTASIE PRESTASIE
Die rol van die Die kandidaat slaag Die kandidaat verstaan Die kandidaat verstaan Die kandidaat verstaan Die kandidaat het
regisseur/ nie daarin om te gedeeltelik dat die rol voldoende dat die rol van volledig dat die rol van uitstaande, insiggewende
teaterskepper verstaan dat die rol van die regisseur/ die regisseur/ teater- die regisseur/ teater- begrip dat die rol van die
van die regisseur/ teaterskepper is om skepper is om skepper is om regisseur/teaterskepper
teaterskepper is om verantwoordelik te verantwoordelik te wees verantwoordelik te wees is om verantwoordelik te
verantwoordelik te wees vir die algehele vir die algehele ouditiewe vir die algehele ouditiewe wees vir die algehele
wees vir die algehele ouditiewe en visuele en visuele wêreld van die en visuele wêreld van die ouditiewe en visuele
ouditiewe en visuele wêreld van die toneelstuk, bv. die skep toneelstuk, bv. die skep wêreld van die
wêreld van die toneelstuk, bv. die skep van 'n visie, toepassing van 'n visie, toepassing toneelstuk, bv. die skep
toneelstuk, bv. die van 'n visie, toepassing van gepaste style en van gepaste style en van 'n visie, toepassing
skep van 'n visie, van gepaste style en genres, tegniese aspekte, genres, tegniese aspekte, van gepaste style en
toepassing van genres, tegniese ontwerpelemente ontwerpelemente genres, tegniese aspekte,
gepaste style en aspekte, ontwerp- (beligting, klank, (beligting, klank, ontwerpelemente
genres, tegniese elemente (beligting, kostuums, grimering, kostuums, grimering, (beligting, klank,
aspekte, ontwerp- klank, kostuums, stel), die publisiteit stel), die publisiteit kostuums, grimering,
elemente (beligting, grimering, stel), die (plakkate, program en (plakkate, program en stel), die publisiteit
klank, kostuums, publisiteit (plakkate, bemarking) en laastens bemarking) en laastens (plakkate, program en
grimering, stel), die program en bemarking) die afrigting van die die afrigting van die bemarking) en laastens
publisiteit (plakkate, en laastens die akteurs en hul optredes. akteurs en hul optredes. die afrigting van die
program en afrigting van die akteurs en hul optredes.
bemarking) en akteurs en hul
laastens die afrigting optredes.
van die akteurs en
hul optredes.
Manuskrip- Die kandidaat slaag Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf 'n Die kandidaat verskaf 'n Die kandidaat verskaf 'n
ontleding: nie daarin om 'n 'n onvolledige en volledige lys gegewe volledige lys gegewe volledige lys gegewe
Gegewe gepaste lys gegewe beperkte lys gegewe omstandighede wat omstandighede en omstandighede en
omstandig- omstandighede te omstandighede wat heeltemal gepas is vir die beskryf al die beskryf al die
hede verskaf nie. gepas is vir die aangewese toneelstuk. veranderlike veranderlike
aangewese toneelstuk. omstandighede. omstandighede met insig
en kreatiwiteit.
Manuskrip- Die kandidaat slaag Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf
ontleding: nie daarin om onvolledige gepaste karakter- insiggewende insiggewende en
Karakter- karakterdoelwitte in karakterdoelwitte en doelwitte en hindernisse karakterdoelwitte en kreatiewe karakter-
doelwitte en te lewer nie, en toon hindernisse, wat wat begrip van die hindernisse wat doelwitte en -hindernisse
hindernisse dus 'n gebrek aan beperkte begrip van aangewese toneelstuk bemeestering van die wat bemeestering en
begrip van die die aangewese toon. aangewese toneelstuk kreatiewe begrip van die
aangewese toneelstuk toon. toon. aangewese toneelstuk
toneelstuk. toon.
Manuskrip- Die kandidaat slaag Die kandidaat lewer 'n Die kandidaat lewer 'n Die kandidaat lewer 'n Die kandidaat lewer 'n
ontleding: nie daarin om 'n beperkte teksontleding voldoende teksontleding insiggewende teks- insiggewende en
Karakter- teksontleding en en beskrywing van en beskrywing van ontleding en beskrywing kreatiewe teksontleding
verhoudings beskrywing van karakterverhoudings in, karakterverhoudings in, van die karakter- en beskrywing van die
karakterverhoudings wat beperkte begrip wat voldoende begrip van verhoudings in wat karakterverhoudings in,
in te lewer nie, en van die aangewese die toneelstuk toon. bemeestering van die wat volledige en
toon dus 'n gebrek toneelstuk toon. aangewese toneelstuk kreatiewe bemeestering
aan begrip vir die toon. van die aangewese
aangewese toneelstuk toon.
toneelstuk.
Manuskrip- Die kandidaat slaag Die kandidaat lewer 'n Die kandidaat lewer 'n Die kandidaat lewer 'n Die kandidaat lewer 'n
ontleding: nie daarin om 'n beperkte ontleding van voldoende ontleding van insiggewende ontleding besonder kreatiewe en
Tema- ontleding van die die temas in die die temas in die van die temas van die insiggewende ontleding
ontleding temas in die toneelstuk in. toneelstuk in. toneelstuk in. van die temas in die
toneelstuk in te toneelstuk in.
lewer nie.
Manuskrip- Die kandidaat slaag Die kandidaat skep 'n Die kandidaat skep 'n Die kandidaat skep 'n Die kandidaat skep 'n
ontleding: nie daarin om 'n beperkte regisseurs- voldoende maar unieke regisseursvisie besonder unieke en
Regisseur/ regisseursvisie van visie van die ouditiewe voorspelbare en van die ouditiewe en kreatiewe regisseurs-
teaterskepper die ouditiewe en en visuele wêreld van konvensionele visuele wêreld van die visie van die ouditiewe en
se visie visuele wêreld van die toneelstuk. regisseursvisie van die toneelstuk. visuele wêreld van die
die toneelstuk te ouditiewe en visuele toneelstuk.
skep nie. wêreld van die
toneelstuk.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 41 DBE/PAT 2022
NSS
BYLAE M (vervolg)
REGIE/TEATERSKEPPING ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
VLAK 1 2 3 4 5
PUNTE 0–7 8–13 14–19 20–22 23–25
BESKRYWER NIE BEHAAL GEMIDDELDE VOLDOENDE VERDIENSTELIK UITSTEKENDE
NIE PRESTASIE PRESTASIE E PRESTASIE PRESTASIE
Manuskrip- Die kandidaat slaag Die kandidaat plaas op Die kandidaat plaas op 'n Die kandidaat plaas op 'n Die kandidaat plaas op 'n
ontleding: nie daarin om die 'n beperkte wyse die voldoende, maar kreatiewe wyse die visie kreatiewe, unieke,
Regisseur/ visie vir die toneel- visie vir die toneelstuk voorspelbare wyse, die vir die toneelstuk oor in insiggewende wyse die
Teater- stuk oor te plaas in oor in die konkrete visie vir die toneelstuk die konkrete aspekte wat visie vir die toneelstuk
skepper se die konkrete aspekte aspekte wat vir 'n oor in die konkrete vir 'n toneelstuk vereis oor in die konkrete
ontwerpe wat vir 'n toneelstuk toneelstuk vereis word aspekte wat vir 'n word in die vorm van aspekte wat vir 'n
vereis word in die in die vorm van sketse toneelstuk vereis word in sketse en/of notas, bv. toneelstuk vereis word
vorm van sketse en/of notas, bv. stel, die vorm van sketse en/of stel, kostuums, beligting, om, bv. stel, kostuums,
en/of notas, bv. stel, kostuums, beligting, notas, bv. stel, kostuums, klank, verhooguitleg, beligting, klank,
kostuums, beligting, klank, verhooguitleg, beligting, klank, beweging, blokkering, verhooguitleg, beweging,
klank, verhooguitleg, beweging, blokkering, verhooguitleg, beweging, speelstyl en genre. blokkering, speelstyl en
beweging, speelstyl en genre. blokkering, speelstyl en genre.
blokkering, speelstyl genre.
en genre, nie.
Repetisie- Die kandidaat slaag Die kandidaat daag Die kandidaat daag Die kandidaat daag vroeg
Die kandidaat daag vroeg
proses: nie daarin om betyds betyds op vir die betyds op vir al die genoeg vir al die genoeg vir al die
Stiptelikheid te wees vir baie van meeste repetisies en/of geskeduleerde repetisies geskeduleerde repetisies
geskeduleerde repetisies
die repetisies en/of optredes. en optredes. en optredes op om beide
en optredes op om beide
optredes nie. fisiese en vokale fisiese en vokale
opwarming te doen. opwarming te doen.
Fokusoefeninge en
motiveringsessies word
met die akteurs gehou.
Repetisie- Die kandidaat slaag Die kandidaat slaag Die kandidaat slaag op Die kandidaat verken en Die kandidaat verken en
proses: nie daarin om die slegs soms daarin om voldoende wyse daarin fasiliteer baie kreatiewe fasiliteer, met vaardigheid
Karakte- keuses wat die die keuses wat die om die keuses wat die opsies om die akteur te en insig, baie kreatiewe
risering akteur vir karakte- akteur vir karakte- akteur vir karakterisering help om die beste opsies om die akteur te
risering moet maak, risering moet maak, moet maak, wat pas by karakteriseringkeuses vir help om die beste
wat pas by die teks wat pas by die teks en die teks en regisseur se die teks en regisseur se karakteriseringkeuses vir
en regisseur se visie, regisseur se visie, te visie, te fasiliteer. vertolking te bepaal. die teks en regisseur se
te fasiliteer nie. fasiliteer. vertolking te bepaal.
Repetisie- Die kandidaat slaag Die kandidaat bly Die kandidaat Die kandidaat Die kandidaat
proses: nie daarin om tydens gefokus op sy/haar konsentreer aktief tydens konsentreer aktief tydens konsentreer aktief tydens
Konsentrasie repetisies en/of werk tydens repetisies repetisies en opvoerings. repetisies en opvoerings repetisies en/of
opvoerings op en/of opvoerings. en bied insig aan die opvoerings en bied
sy/haar werk gefokus akteurs. kreatiewe en
te bly nie. insiggewende opsies en
insig aan die akteurs.
Repetisie- Die kandidaat slaag Die kandidaat slaag Die kandidaat gebruik Die kandidaat gebruik Die kandidaat gebruik
proses: nie daarin om soms daarin om gepaste toneelspel- en gepaste toneelspel- en gepaste toneelspel- en
Regie en gepaste toneelspel- gepaste toneelspel- en regieterminologie, bv. regieterminologie met regie-terminologie met
toneelspel- en regie-terminologie regieterminologie te Regie: blok, oorgang, selfvertroue, bv. selfvertroue en duidelike
(Stanislavski) te gebruik nie, bv. gebruik, bv. Regie: maskering, ens. Regie: blok, oorgang, kommunikasie-
terminologie Regie: blok, oorgang, blok, oorgang, Toneelspel: 'magic if', maskering, ens. vaardighede, bv.
maskering, ens. maskering, ens. konsentrasie, gegewe Toneelspel: 'magic if', Regie: blok, oorgang,
Toneelspel: 'magic if', Toneelspel: 'magic if', omstandig-hede, konsentrasie, gegewe maskering, ens.
konsentrasie, konsentrasie, gegewe eenhede en doelwitte, omstandig-hede, Toneelspel: 'magic if',
gegewe omstandighede, emosiegeheue, tempo- eenhede en doelwitte, konsentrasie, gegewe
omstandighede, eenhede en doelwitte, ritme, ontspanning. emosiegeheue, tempo- omstandighede, eenhede
eenhede en emosiegeheue, tempo- ritme, ontspanning. en doelwitte,
doelwitte, ritme, ontspanning. emosiegeheue, tempo-
emosiegeheue, ritme, ontspanning.
tempo-ritme,
ontspanning.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 42 DBE/PAT 2022
NSS
BYLAE M (vervolg)
REGIE/TEATERSKEPPING ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
VLAK 1 2 3 4 5
PUNTE 0–7 8–13 14–19 20–22 23–25
BESKRYWER NIE BEHAAL GEMIDDELDE VOLDOENDE VERDIENSTELIKE UITSTEKENDE
NIE PRESTASIE PRESTASIE PRESTASIE PRESTASIE
Repetisie- Die kandidaat slaag Die kandidaat verstaanDie kandidaat verstaan Die kandidaat verstaan die Die kandidaat verstaan
proses: nie daarin om die die verskille, gebruike
die verskille, gebruike en verskille, gebruike en die verskille, gebruike en
Opvoerruimte verskille, gebruike en en konvensies van konvensies van konvensies van konvensies van
konvensies van verskillende verskillende verskillende verskillende
verskillende opvoerruimtes opvoerruimtes en kan 'n opvoerruimtes en kan 'n opvoerruimtes en kan 'n
opvoerruimtes te voldoende en kan 'n geskikte opvoerruimte geskikte opvoerruimte vir kreatiewe en dinamiese
verstaan nie en kan geskikte opvoerruimte vir die geselekteerde die geselekteerde opvoerruimte vir die
nie 'n geskikte vir die geselekteerde toneelstuk kies en het dit toneelstuk kies en het dit geselekteerde toneelstuk
opvoerruimte vir die toneelstuk kies. op 'n manier gebruik wat op 'n kreatiewe manier vir kies en het dit op 'n
geselekteerde geskik is vir die die geselekteerde insiggewende, kreatiewe
toneelstuk kies nie. geselekteerde toneelstuk gebruik. en unieke manier vir die
toneelstuk. geselekteerde toneelstuk
gebruik.
Repetisie- Die kandidaat slaag Die kandidaat Die kandidaat Die kandidaat Die kandidaat
proses: nie daarin om implementeer geskikte implementeer geskikte implementeer geskikte en implementeer geskikte en
Opvoer- geskikte en en effektiewe opvoer - en effektiewe opvoer - effektiewe opvoer - effektiewe opvoer -
konvensies effektiewe opvoer - konvensies, soos konvensies, soos konvensies, soos konvensies, soos
konvensies, soos agtertoe, agtertoe, agtertoe, middelverhoog, agtertoe, middelverhoog,
agtertoe, middelverhoog, voor, middelverhoog, voor, voor, verhooglinks, voor, verhooglinks,
middelverhoog, voor, verhooglinks, verhooglinks, verhoogregs en souffleur verhoogregs en souffleur
verhooglinks, verhoogregs en verhoogregs en op effektiewe, kreatiewe op 'n effektiewe en
verhoogregs en souffleur op voldoende souffleur op effektiewe en unieke wyse. dinamiese wyse met
souffleur te wyse. en unieke wyse. unieke insig.
implementeer nie.
Onderhoud Die kandidaat daag Die kandidaat daag vir Die kandidaat lewer 'n Die kandidaat lewer 'n Die kandidaat lewer 'n
nie vir die onderhoud die onderhoud op maar volledige en voldoende volledige regisseurs-/ volledige regisseurs-/
op nie of lewer nie 'n lewer 'n onvolledige of regisseurs-/ teater- teaterskeppernotaboek in teaterskeppernotaboek in
regisseurs-/teater- beperkte regisseurs-/ skeppernotaboek in of wat kreatiewe bewyse wat kreatiewe en unieke
skeppernotaboek in teaterskeppernotaboek gee nie voldoende bevat en gee deurdagte bewyse bevat en gee
nie of beantwoord nie in of beantwoord nie bevredigende antwoorde en gemotiveerde deurdagte, insiggewende
bevredigend op vrae bevredigend op vrae op vrae deur die antwoorde op vrae deur en gemotiveerde
deur die deur die onderhoudpaneel gestel, die onderhoudpaneel antwoorde op vrae deur
onderhoudpaneel onderhoudpaneel nie. gestel. die onderhoudpaneel
gestel, nie gestel, nie. gestel.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 43 DBE/PAT 2022
NSS
BYLAE N:
FILMVERVAARDIGING ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
0–7 8–13 14–19 20–22 23–25
KRITERIA NIE MIDDEL- VOLDOENDE VERDIENSTE- UITSTEKENDE
BEHAAL MATIGE PRESTASIE LIKE PRESTASIE
NIE PRESTASIE PRESTASIE
Produksielêer: Manuskripte vir filmwerk moet korrek geformateer word. Indien aangeneem word
Manuskrip en dat manuskripte uit bestaande werke (toneelstukke, gedigte of prosa) aangepas is,
manuskripinterpre- moet manuskripte die kern van die bronwerk oordra, maar op so wyse vir die
tasie/aanpassing vir skerm aangepas word dat dit kinematies/oudio-visueel is. Manuskripte moet 'n
film geskikte verhalende boog hê met 'n gevoel van die begin, middel en einde – selfs
al is dit siklies of herhalend. Manuskripte moet nie 'wys en vertel' nie. Dialoog
moet karig wees en nie met detail oorlaai word nie.
Produksielêer: Leerders moet omvattende voorproduksiewerk in 'n produksielêer toon wat ook 'n
Voorproduksie- en joernaal kan insluit. Dit toon die denke, beplanning en proses agter die film asook
produksiebeplan- dat dit die leerder se eie werk is. Leerders moet dokumente soos notaboeke oor
ning en dokumente: produksie-ontwerp, 'n manuskripoorsig, storieborde, 'n skootlys (wat al die
skootlys, werks- sleutelbesonderhede van die skoot bevat) insluit. Leerders moet 'n
rooster, gebeurlik- gebeurlikheidsplan ontwikkel vir moontlike foute en onvoorsiene probleme. Dit kan
hede, ens. ook by die joernaal ingesluit word.
Produksielêer: Dit kan by die lêer hierbo ingesluit word maar dit is 'n afdeling wat spesifiek oor die
Ná-produksie- proses ná produksie gaan. Dit kan logblaaie, ander redigeringsnotaboeke,
dokumente en notaboeke oor die proses en struikelblokke ondervind en joernaalnotaboeke oor
besinning die ná-produksieproses as 'n geheel insluit.
Kinematografie Is skote goed saamgestel? Is die skote beplan? Is skote geskik vir die inhoud? Is
skote gemotiveerd? Is kamerabeweging of -stilhou goed gebruik? Is visuele
beelde treffend?
Mise-en-scéne Sluit mise-en-scéne by die algehele produksie-ontwerp aan en word dit
ondersteun? Hoe effektief is die plek/ligging gebruik of is 'n stel geskep?
Effektiwiteit van rekwisiete, kostuums, grimering, hare – is daar aandag aan al
hierdie aspekte gegee?
Oudio-elemente/ Kan ons hoor wat aangaan? Hoe effektief is 'n klankbaan geskep, omringende
Effekte klank ingesluit? Is (tantiemvrye) musiek effektief gebruik om stemming te skep en
steun of dryf dit visuele beelde en narratief aan? Is klankeffekte gebruik (waar
relevant) om die produksie te verbeter?
Redigering Maak die redigering van die film sin? Is dit vloeiend en vry van onopsetlike foute?
Lyk dit asof die leerder die 'grammatika' van redigering verstaan? Versterk en
komplementeer die redigeringstyl die algemene styl van die film?
Opvoerelemente Is die roltoekenning geskik? Het die regisseur opvoerings ontlok wat vir die styl
(regie, keuses, ens.) van die stuk geskik is? Is die opvoering innemend en oortuigend? Dra die
opvoerings die narratief van die manuskrip voldoende oor?
Algehele impak van Verstaan ons wat aangaan? Het die filmvervaardiger behoorlik gekommunikeer? Is
die film die werk as 'n geheel bevredigend en treffend? Versterk al die aspekte (opvoering,
visuele, oudio, redigering) mekaar? Is ons geraak? Lag ons? Het dit die gewenste
effek? Hoe oorspronklik is die werk? Staan dit uit?
Onderhoud met die Kan die kandidaat sy/haar bedoelings oor die stuk artikuleer? Kan hy/sy hulle
kandidaat invloede en belangstellings bespreek en hoe het hulle aan hierdie idee gekom?
Kan die kandidaat die keuses verduidelik wat hy/sy by die opvoer van die
produksie gemaak het – enige veranderinge wat hy/sy gedurende die proses
gemaak het, ingesluit? Kan hy/sy die hoogte- en laagtepunte van die proses
bespreek? Het hy/sy enige hulp ontvang?
Nog meer belangrik, is dit sy/haar eie werk? Die joernaal en die onderhoud is
belangrik om dit te assesseer.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 44 DBE/PAT 2022
NSS
BYLAE O:
VERHOOGBESTUUR ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
VLAK 1 2 3 4 5
PUNT 0–7 8–13 14–19 20–22 23–25
BESKRYWER NIE BEHAAL GEMIDDELDE VOLDOENDE VERDIENSTELIKE UITSTEKENDE
NIE PRESTASIE PRESTASIE PRESTASIE PRESTASIE
Rekwisietelys Die kandidaat Die kandidaat verskaf Die kandidaat Die kandidaat verskaf 'n Die kandidaat verskaf 'n
(waar van slaag nie daarin 'n rekwisietelys met verskaf 'n rekwisietelys met bewyse rekwisietelys met bewyse dat al
toepassing) om 'n rekwisietelys net 'n paar rekwisietelys met van al die rekwisiete en al
die rekwisiete en al die tonele
te verskaf nie, of rekwisiete. bewyse van al die die tonele is ingesluit. ingesluit is. Die funksies van
verskaf 'n baie rekwisiete ; die Navorsing oor gepaste die rekwisiete is ook ingesluit.
beperkte lys. meeste tonele is rekwisiete is verskaf. Navorsing oor gepaste
ingesluit is. rekwisiete is breedvoerig en die
beste keuses is gemaak.
Kostuumlys Die kandidaat Die kandidaat verskaf Die kandidaat Die kandidaat verskaf 'n Die kandidaat verskaf 'n lys van
(waar van slaag nie daarin 'n beperkte en verskaf 'n lys van al lys met al die kostuums alle kostuums en alle tonele vir
toepassing) om 'n kostuumlys onvolledige lys van die kostuums en die en al die tonele vir gebruik is aangedui.
te verskaf nie, of kostuums. Geen meeste tonele vir gebruik is aangedui, maar Besonderhede word verskaf en
verskaf 'n lys met tonele vir gebruik is gebruik is aangedui. die lys het nie genoeg die lys is maklik om te lees.
baie beperkte aangedui nie. besonderhede nie. Navorsing oor gepaste
bewyse en tonele Navorsing oor gepaste kostuums is breedvoerig en die
vir gebruik is nie kostuums word verskaf. beste keuses is gemaak.
aangedui nie.
Meubellys Die kandidaat Die kandidaat verskaf Die kandidaat Die kandidaat verskaf 'n Die kandidaat verskaf 'n
(waar van slaag nie daarin 'n meubellys. Van die verskaf 'n meubellys volledige meubellys, volledige meubellys, tonele vir
toepassing) om 'n meubellys te meubelstukke is vir die meeste tonele vir gebruik is gebruik en die funksie van elke
verskaf nie. aangedui, maar die meubel-stukke, aangedui en die meeste meubelstuk is aangedui. Die lys
tonele vir gebruik is asook die meeste funksies is aangedui. is maklik om te lees. Navorsing
nie aangedui nie. tonele vir gebruik. Navorsing oor gepaste oor gepaste meubelstukke is
meubels is verskaf. breedvoerig en die beste
keuses is gemaak.
Rolbesettingslys Die kandidaat Die kandidaat verskaf Die kandidaat 'n Volledige lys van Volledige lys van akteurs word
met slaag nie daarin bewyse van party verskaf 'n volledige akteurs word vir elke verskaf vir elke toneel, met
kontaknommers om 'n lys van akteurs wat in lys van akteurs, maar toneel verskaf, met volledige kontakbesonderhede
akteurs in te lewer sommige tonele nie vir elke toneel kontakbesonderhede in in verskillende mediums van
nie. verskyn, met 'n paar nie, met die meeste ten minste een medium kommunikasie.
kontakbesonderhede. kontak- van kommunikasie.
besonderhede.
Klankseine Die kandidaat Die kandidaat verskaf Die kandidaat Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf bewyse
(waar van slaag nie daarin 'n paar bewyse van verskaf bewyse van bewyse van aangeduide van aangeduide klankseine met
toepassing) om bewys van klankseine met aangeduide klankseine met impuls, impuls, wat sprekerkeuse en
klankseine klankvlakke klankseine met wat sprekerkeuse en klankvlak weergee, klankvlak is
aangedui, te aangedui. impuls, wat klankvlak weergee, maar geskik met toepaslike
verskaf nie. sprekerkeuse en klankvlak nie altyd geskik antisipasiemerkers. Die
klankvlak weergee. vir die opvoerruimte nie. klankvlak is geskik vir die
opvoerruimte. Plasing van
sprekers is in ag geneem en is
doeltreffend.
Ligseine Die kandidaat Die kandidaat verskaf Die kandidaat Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf bewyse
(waar van slaag nie daarin bewyse van 'n paar verskaf bewyse van bewyse van LX-seine, van alle LX-seine korrek
toepassing) om bewyse van LX-seine wat LX-seine wat ligarea, met impuls aangedui, wat aangedui, met impuls en
(oorweeg LX-seine aangedui ligintensiteit ligintensiteit asook ligarea, ligintensiteit en geskikte antisipasiemerkers wat
toerusting in die verhoog- reflekteer in die tydberekening tydsberekening reflekteer, ligarea en ligintensiteit geskik
beskikbaar) bestuurder se verhoogbestuurder aangedui, in die in die verhoogbestuurder vir die opvoerruimte en
souffleursboek, te se souffleursboek. verhoogbestuurder se souffleursboek. tydsberekening reflekteer, in die
verskaf nie se souffleursboek. verhoogbestuurder se
souffleursboek.
Bewegings Die kandidaat Die kandidaat gee Die kandidaat gee Die kandidaat gee Die kandidaat gee bewyse, van
opgemerk slaag nie daarin bewyse van 'n paar bewyse van al die bewyse van al die al die bewegings wat opgemerk
om bewyse van bewegings wat bewegings wat bewegings wat opgemerk is, met gebruik van geskikte
notas van opgemerk is, opgemerk is is, met geskikte afkortings en verwysings na
bewegings, aangedui in die aangedui in die afkortings, aangedui in meubels en dekor, aangedui in
aangedui in die verhoogbestuurder verhoogbestuurder die verhoogbestuurder se die verhoogbestuurder se
verhoogbestuurder se souffleursboek. se souffleursboek. souffleursboek. souffleursboek.
se souffleursboek,
te verskaf nie.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 45 DBE/PAT 2022
NSS
BYLAE O (vervolg)
VERHOOGBESTUUR ASSESSERINGSINSTRUMENT RUBRIEK
VLAK 1 2 3 4 5
PUNT 0–7 8–13 14–19 20–22 23–25
BESKRYWER NIE BEHAAL GEMIDDELDE VOLDOENDE VERDIENSTELIKE UITSTEKENDE
NIE PRESTASIE PRESTASIE PRESTASIE PRESTASIE
Toneel- Die kandidaat slaag Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf bewyse
veranderinge nie daarin om bewyse van party bewyse van alle bewyse van alle van alle toneelveranderinge
bewyse van toneel-veranderinge toneel-veranderinge toneelveranderinge met met notas van aksies wat
aangeduide met 'n paar aksies met notas van aksies notas van aksies wat uitgevoer moet word,
toneelveranderinge wat uitgevoer moet wat uitgevoer moet uitgevoer moet word en spanlede/akteurs betrokke en
in die verhoog- word in die verhoog- word in die verhoog- spanlede/akteurs toepaslike roepaanduidings en
bestuurder se bestuurder se bestuurder se betrokke in die tydsberekening betrokke in die
souffleursboek te souffleursboek. souffleursboek. verhoogbestuurder se verhoogbestuurder se
verskaf nie. souffleursboek. souffleursboek.
Roepe ('Calls') Die kandidaat slaag Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf bewyse
nie daarin om bewyse van 'n paar bewyse van alle bewyse van alle roepe, van alle roepe met tyd-
bewyse van roepe roepe en impulse in roepe en impulse in tydsaanduiders asook aanduiders asook impulse en,
in die verhoog- die die impulse in die waar nodig, antisipasie-
bestuurder se verhoogbestuurder verhoogbestuurder verhoogbestuurder se merkers met duidelike
souffleursboek te se souffleursboek. se souffleursboek. souffleursboek. tydsaanwysings in die
verskaf nie. verhoogbestuurder se
souffleursboek.
Opening- en Die kandidaat slaag Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf,
afsluitings- nie daarin om die slegs baie kort 'n protokol vir die geskikte protokol vir die aangedui in die
prosedures lys van opening- en opening- en opening- en opening- en afsluitings- Verhoogbestuurder se
afsluitingsprose- afsluitings- afsluitings- prosedures insluitende souffleursboek, geskikte
dures in die prosedures in die prosedures in die roepe en impulse vereis protokol vir die opening- en
verhoogbestuurder verhoogbestuurder verhoogbestuurder in die verhoogbestuurder afsluitingsprosedures met
se souffleursboek te se souffleursboek. se souffleursboek. se souffleursboek. roepe en tydsberekening asook
verskaf nie. die impulse vereis. Betrokke
spanlede/akteurs is gelys met
roepe.
Kaart van die Die kandidaat slaag Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf 'n Die kandidaat verskaf 'n
uitleg van die nie daarin om 'n 'n kaart met bewyse 'n kaart wat die uitleg gemerkte kaart wat die duidelik gemerkte kaart wat 'n
rekwisietetafel uitleg van die van die uitleg van 'n van rekwisiete op 'n uitleg van alle rekwisiete diepsinninge uitleg van alle
rekwisiete te verskaf paar rekwisiete. rekwisietetafel op 'n rekwisietetafel rekwisiete gebruik op 'n
nie. aandui. aandui. rekwisietetafel aandui.
Onderskei volgorde van
rekwisiete volgens tonele en/of
ander geskikte kriteria.
Vloerplan van Die kandidaat slaag Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf 'n Die kandidaat verskaf 'n
verhoog- nie daarin om 'n 'n basiese 'n funksionele duidelik benoemde duidelik benoemde
inkleding verhoog-kaart, of 'n verhoogkaart wat verhoogkaart wat alle verhoogkaart wat die verhoogkaart wat die akkurate
vorm daarvan, wat rekwisiete, meubels rekwisiete, meubels plasing van alle plasing van alle rekwisiete,
party aspekte van en dekor aandui en dekor aandui. rekwisiete, meubels en meubels en dekor vir elke
rekwisiete, meubels dekor vir elke toneel met toneel in besonderhede aandui.
en dekor aandui, 'n sekere mate van detail
te gee nie. aandui.
Verhoog- Die kandidaat slaag Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf Die kandidaat verskaf 'n Die kandidaat verskaf 'n
bestuurder- nie daarin om 'n 'n verhoog- 'n verhoog- verhoogbestuurder- verhoogbestuurdersouffleurboe
souffleurboek verhoog-bestuurder- bestuurdersouffleur- bestuurdersouffleur- souffleurboek met k met bewyse van uitstaande
souffleurboek met boek met 'n paar boek met bewyse van bewyse van tegniese en duidelike detail van tegniese
bewyse van bewyse van tegniese tegniese aspekte, aspekte, soos 'n aspekte, soos 'n vloerplan,
tegniese aspekte, aspekte, soos 'n soos 'n vloerplan, vloerplan, posisie van posisie van dekorstel en dele
soos 'n vloerplan, vloerplan, posisie van posisie van dekorstel dekorstel en dele daarvan, deure, vensters, blok,
posisie van dekor- dekorstel en dele en dele daarvan, daarvan, deure, vensters, ingange en uitgange,
stel en dele daarvan, deure, deure, vensters, blok, blok, ingange en klankseine, ligseine en spesiale
daarvan, deure, vensters, blok, ingange en uitgange, uitgange, klankseine, effekte.
vensters, blok, ingange en uitgange, klank-seine, ligseine ligseine en spesiale
ingange en uit- klank-seine, ligseine en spesiale effekte, effekte.
gange, klankseine, en spesiale effekte. maar nie altyd
ligseine en spesiale duidelik of korrek nie.
effekte te verskaf
nie.
Onderhoud Die kandidaat daag Die kandidaat daag Die kandidaat daag Die kandidaat daag op vir Die kandidaat daag op vir die
nie op vir die op vir die onderhoud, op vir die onderhoud, die onderhoud, verskaf 'n onderhoud, verskaf 'n volledige
onderhoud nie of verskaf 'n onvolledige verskaf 'n volledige volledige verhoog- verhoogbestuurdersouffleur-
verskaf nie 'n verhoogbestuur- verhoogbestuurder- bestuurdersouffleurboek boek en gee insiggewende,
verhoogbestuurders dersouffleurboek en souffleurboek en gee en gee bevredigende en goed gemotiveerde en
ouffleurboek nie, of gee kort en bevredigende goed gemotiveerde diepsinnige antwoorde op vrae
gee onbevredi- onbevredigende antwoorde op vrae antwoorde op vrae deur deur die eksamenpaneel
gende antwoorde antwoorde op vrae deur die eksamen- die eksamenpaneel gestel.
op vrae deur die deur die eksamen- paneel gestel. gestel.
eksamenpaneel paneel gestel.
gestel.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 46 DBE/PAT 2022
NSS
BYLAE P:
TERUGVOERING OOR DIE OPVOERAFDELINGS VAN DIE PAT'e
VOORBEELDE VAN GENERIESE VRAAGSTAMME VIR KRITIESE DENKE
Generiese Vraagstamme Denkterrein
Wat weet ons reeds van …? Aktivering van vorige kennis
Hoe pas … in by wat ons reeds geleer het? Aktivering van vorige kennis
Hoe affekteer … …? Oorsaak/Gevolg analise van verhouding
Wat dink jy veroorsaak ...? Waarom? Oorsaak/Gevolg analise van verhouding
Wat is 'n nuwe voorbeeld van …? Toepassing
Hoe kan … gebruik word om …? Toepassing
Hoe is … van toepassing op die alledaagse lewe? Toepassing – op die wêreld
Hoe help die frase … jou om die betekenis van … te Toepassing
verstaan?
Hoe is … 'n metafoor vir …? Toepassing
Wat is die sterk- en swak punte van …? Analise/Afleiding
Wat is die verskil tussen … en …? Analise/Vergelyk/Kontrasteer
Verduidelik hoe …? Analise
Wat is die aard van …? Analise
Wat is die gevolge van …? Analise/Afleiding
Wat beteken …? Analise
Waarom is … belangrik? Analise
Hoe is … en … eenders? Analise/Vergelyk/Kontrasteer
Vergelyk … en … met betrekking tot …? Analise/Vergelyk/Kontrasteer
Wat is die teenargument vir …? Analise/Identifikasie/Weerlegging van
redenasie
Wat is 'n oplossing vir die probleem van …? Sintese van idees
Wat sal gebeur indien …? Voorspelling/Hipotese
Wat is 'n ander manier om na … te kyk? Sintese/Verskil van standpunt
Met wat kom … ooreen? Sintese/Identifikasie en
Skep van ooreenkomste en metafore
Wat is die beste … en waarom? Evaluering/Gee bewyse
Stem jy saam met hierdie stelling of nie? Evaluering/Gee bewyse
Watter bewyse is daar om jou antwoord te staaf?
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 47 DBE/PAT 2022
NSS
BYLAE Q:
ASSESSERING/NASIEN/MODERERING: GOEIE PRAKTYK
Sluit die prosedures wat uitgevoer word om te verseker dat daar akkuraat nagesien word,
opleiding en monitering van eksaminatore in?
Is prosedures ingestel om die akkuraatheid van nasienwerk na te gaan?
Word roetine opleidings- en koördinasieprosedures vir nasieners en eksaminatore verskaf?
Word dit uitgevoer om standaardisasie te verseker?
Word enkel- of dubbelgraderingsmetodes gebruik in teenstelling met 'skadu-
nasienmetodes'?
Word kontrolemetodes gebruik om moontlike menslike foute op te spoor?
Word prosedures ingestel en gebruik wanneer daar verskille tussen grade ontstaan?
Word prosedures gebruik om slaagpunte vas te stel en/of -grade en om punte te verminder?
Is die standaard gestel en word dit gehandhaaf?
Is assesseringskale vasgestel en aan KABV gekoppel?
Word verminderde punte gestel vir slaag/druip en ander grense?
Word daar op die verskillende graadgrense besluit deur middel van monsters en
konsensus?
Maak moderatore seker dat prestasieverskille primêr verwant is aan vaardighede tydens
assessering eerder as irrelevante faktore?
Word prosedures gebruik om vooroordeel vas te stel wat deur faktore soos huistaal, land
van oorsprong (xenofobie), geslag, godsdiens, kultuur, ouderdom en ras/etniese oorsprong
kan plaasvind?
Word standaardisering van punte behaal?
BYLAE R:
MODERERINGSINSTRUMENT: TEMPLAAT VIR INTERNE SKOOL- EN PROVINSIALE
MODERERING
MODERERINGSINSTRUMENT
Bestudeer die Modereringsinstrument op die volgende bladsy. Dit is slegs 'n voorbeeld wat
deur vakadviseurs gebruik kan word om onderwysers en leerders se PAT-lesbeplanning en -
assesseringsbewyse te modereer.
LET WEL: Die Departement van Basiese Onderwys verwag dat die PAT'e provinsiaal deur die
vakadviseurs en leieronderwysers in die provinsie gemodereer sal word. Vakadviseurs in elk
van die nege provinsies sal, in oorleg met die vakonderwysers, op 'n rooster vir die moderering
van die PAT'e besluit.
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 48 DBE/PAT 2022
NSS
SKOOL
GEHALTEVERSEKERING EN DIE STEL VAN MODERERING VAN PAT'e. ONDERWYSER SE BEPLANNING EN LEERDER SE
STANDAARDE PORTEFEULJE
FOKUS PRAKTIESE ASSESSERINGSTAAK 1, 2 EN 3
VAK DRAMATIESE KUNSTE
GRAAD
ONDERWYSER SE NAAM EN VAN
JAAR 2021
DATUM
NOTAS AAN DIE MODERATOR: Daar is 'n verband tussen die KABV-onderwerpe, die Lesplanne en die Assesseringsopdragte. Maak seker
dat daar 'n lesplan is vir elke KABV-onderwerp wat in die ONDERWYSERBEPLANNING- EN ADMINISTRASIELÊER is. Die ontwerp van die
Lesplan sal deur die onderskeie provinsies bepaal word. Modereer elke Lesplan om te verseker dat die inhoud op KABV-onderwerpe
gebaseer is. Modereer die Assesseringsopdragte vir elk van die drie PAT'e om te verseker die inhoud wat in die bogenoemde lesplanne geleer is,
deur die betrokke Assesseringsopdrag gedek is. Maak seker die rubriekkriteria is in Lesplanne geïntegreer.
Merk met 'n P of 'n X in die blokkies hieronder MODERATOR SE KOMMENTAAR
OOR DIE INHOUD EN DIE
STANDAARD
TAAK 1: PRAKTIESE ASSESSERINGSTAAK
GESKREWE AFDELING. Opdrag of Navorsing of Opstel (Omkring die relevante een)
Lesplanne
Is die Lesplanne op die KABV-onderwerpe gebaseer?
Is daar 'n Lesplan vir elk van die KABV-onderwerpe wat deur hierdie taak geassesseer word?
Bevat die Lesplanne gedetailleerde instruksies en aktiwiteite vir lesgee/onderrig?
Assesseringsopdrag
Word die Lesplanne/-onderwerpe wat deur hierdie PAT geassesseer word, in die opdrag aangedui?
Bevat die Assesseringsopdrag gedetailleerde instruksies aan die leerder?
Rubriek
Is die betrokke rubriek aan die PAT-opdrag en die Lesplanne vir hierdie opdrag geheg?
TAAK 1: PRAKTIESE ASSESSERINGSTAAK
OPVOERAFDELING. Poësie of Uittreksel of Prosa, ens. (Omkring die relevante een)
Lesplanne
Is die Lesplanne op die KABV-onderwerpe gebaseer?
Is daar 'n Lesplan vir elk van die KABV-onderwerpe wat deur hierdie taak geassesseer word?
Bevat die Lesplanne gedetailleerde instruksies en aktiwiteite vir lesgee/onderrig?
Assesseringsopdrag
Word die Lesplanne/-onderwerpe wat deur hierdie PAT geassesseer word, in die opdrag aangedui?
Bevat die Assesseringsopdrag gedetailleerde instruksies aan die leerder?
Rubriek
Is die betrokke rubriek aan die PAT-opdrag en die Lesplanne vir hierdie opdrag geheg?
TAAK 3: PRAKTIESE ASSESSERINGSTAAK
GESKREWE AFDELING. Joernaal of Navorsing of Opstel (Omkring die relevante een)
Lesplanne
Is die Lesplanne op die KABV-onderwerpe gebaseer?
Is daar 'n Lesplan vir elk van die KABV-onderwerpe wat deur hierdie taak geassesseer word?
Bevat die Lesplanne gedetailleerde instruksies en aktiwiteite vir lesgee/onderrig?
Assesseringsopdrag
Word die lesplanne/-onderwerpe wat deur hierdie PAT geassesseer word, in die opdrag aangedui?
Bevat die Assesseringsopdrag gedetailleerde instruksies aan die leerder?
Rubriek
Is die betrokke rubriek aan die PAT-opdrag en die Lesplanne vir hierdie opdrag geheg?
TAAK 3: PRAKTIESE ASSESSERINGSTAAK
OPVOERAFDELING. Poësie of Uittreksel of Prosa, ens. (Omkring die relevante een)
Lesplanne
Is die Lesplanne op die KABV-onderwerpe gebaseer?
Is daar 'n lesplan vir elk van die KABV-onderwerpe wat deur hierdie taak geassesseer word?
Bevat die Lesplanne gedetailleerde instruksies en aktiwiteite vir lesgee/onderrig?
Assesseringsopdrag
Word die Lesplanne/-onderwerpe wat deur hierdie PAT geassesseer word, in die opdrag aangedui?
Bevat die Assesseringsopdrag gedetailleerde instruksies aan die leerder?
Rubriek
Is die betrokke rubriek aan die PAT-opdrag en die Lesplanne vir hierdie opdrag geheg?
TAAK 6: PRAKTIESE ASSESSERINGSTAAK
GESKREWE AFDELING. Joernaal of Navorsing of Opstel (Omkring die relevante een)
Lesplanne
Is die Lesplanne op die KABV-onderwerpe gebaseer?
Is daar 'n Lesplan vir elk van die KABV-onderwerpe wat deur hierdie taak geassesseer word?
Bevat die Lesplanne gedetailleerde instruksies en aktiwiteite vir lesgee/onderrig?
Assesseringsopdrag
Word die Lesplanne/-onderwerpe wat deur hierdie PAT geassesseer word, in die opdrag aangedui?
Bevat die Assesseringsopdrag gedetailleerde instruksies aan die leerder?
Rubriek
Is die betrokke rubriek aan die PAT-opdrag en die Lesplanne vir hierdie opdrag geheg?
TAAK 6: PRAKTIESE ASSESSERINGSTAAK
OPVOERAFDELING. Poësie of Uittreksel of Prosa, ens. (Omkring die relevante een)
Lesplanne
Is die Lesplanne op die KABV-onderwerpe gebaseer?
Is daar 'n lesplan vir elk van die KABV-onderwerpe wat deur hierdie taak geassesseer word?
Bevat die Lesplanne gedetailleerde instruksies en aktiwiteite vir lesgee/onderrig?
Assesseringsopdrag
Word die Lesplanne/-onderwerpe wat deur hierdie PAT geassesseer word, in die opdrag aangedui?
Bevat die Assesseringsopdrag gedetailleerde instruksies aan die leerder?
Rubriek
Is die betrokke rubriek aan die PAT-opdrag en die Lesplanne vir hierdie opdrag geheg?
Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
Dramatiese Kunste 49 DBE/PAT 2022
NSS
MODERERINGSINSTRUMENT: ONTWERPELEMENTE
Elke provinsiale onderwysdepartement kan hulle eie individuele MODERERINGSINSTRUMENT ontwerp
om die drie PAT'e te modereer. Maak egter seker dat wanneer die Modereringsinstrument ontwerp word,
daar genoeg opskrifte/kolomme/spasie vir moderering en kommentaar is.
Naam van skool wat gemodereer word
Status van die moderator
Fokus
Vak
Graad
Naam en Van van die onderwyser wat gemodereer word
Naam en Van van die vakadviseur verantwoordelik vir die moderering
Jaar, datum, dag
Lesplanne 1–8, ondersteun die onderrig van die inhoud wat geassesseer word in die Assesseringstake
Noem as:
o Lesplan 1 vir Onderwerp 1,
o Lesplan 2 vir Onderwerp 2, ens. tot by Lesplan 8 vir Onderwerp 8
Die volgende aspekte moet duidelik wees vir elke Lesplan en moet streng gemodereer word:
o Kwartaal
o KABV-Breë Onderwerpe
o KABV-onderwerp
o Duur van les
o Leer- en onderrigondersteuningsmateriaal
o KABV-konsepte: Vaardighede, kennis en inhoud
o KABV: Teorie met kruisverwysing na die DBO-handboekhoofstuk en -nommer
o KABV: Prakties met kruisverwysing na die DBO-handboekhoofstuk en nommer
o Gedetailleerde instruksies met kruisverwysing na die DBO-handboekhoofstuk en nommer
o Gedetailleerde aktiwiteite met kruisverwysing na die DBO-handboekhoofstuk en nommer
o Gedetailleerde oefeninge met kruisverwysing na die DBO-handboekhoofstuk en nommer
o Gedetailleerde ondersteuningsmateriaal met kruisverwysing na die DBE-handboekhoofstuk
o Gedetailleerde hulpmiddels, bv. DVD/foto's/illustrasies/uitstappie, ens.
o Assesseringstaaknommer
Assesseringstake Take 1–7, ontwerp deur die onderwyser om die KABV-Breë Onderwerpe en
Onderwerpe te assesseer
Assesseringsbewyse deur elke leerder aangebied in die vereiste Geskrewe/Opvoer-formaat
Noem as:
o Assesseringstaak 1
o Assesseringstaak 2, ens. tot by Assesseringstaak 7
Die volgende aspekte moet duidelik wees vir elke Assesseringstaak en moet streng gemodereer word:
o Kwartaal
o KABV-Breë Onderwerpe
o KABV-Onderwerp
o Tipe Assesseringstaak: Praktiese Assesseringstaak: Geskrewe Afdeling: Opstel
o Duur van Assesseringstaak
o Punte aan die taak toegeken
o Assesseringsopdrag. Gedetailleerde beskrywing moet aan leerder gegee word
o Lys van KABV-onderwerpe wat geassesseer sal word
o Lys van KABV-teoretiese aspekte wat geassesseer sal word
o Lys van KABV-praktiese aspekte wat geassesseer sal word
o Assesseringsinstrument – Rubriek
Kopiereg voorbehou
Study this subject
Notes, quizzes and topic questions for Grade 12 Dramatic Arts.
- Grade 12 Dramatic Arts notes
CAPS revision notes with worked examples.
- Dramatic Arts questions by topic
Past exam questions sorted by CAPS topic, with memos where available.
- All Grade 12 Dramatic Arts past papers
Past papers by year, with memos where available.
- Grade 12 Practical assessment tasks
More Dramatic Arts and other subjects in this collection.
Recommended for this subject
More papers and memos for this grade and subject.

Annual teaching plan
Gr 12 Dram Art ATP 2023 24

Question paper
Dramatic Arts Grade 12 NSC June 2025 Question Paper (Afrikaans)

Memorandum
Dramatic Arts Grade 12 NSC November 2025 Memo

Question paper
Dramatic Arts Grade 12 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
Dramatic Arts Grade 12 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
Dramatic Arts Grade 12 November 2024 NSC MG Question Paper
Related documents

Question paper
Dramatic Arts Grade 12 NSC June 2024 Question Paper (Afrikaans)

Memorandum
Dramatic Arts Grade 12 Eastern Cape Mock 2018 Memo (Afrikaans)

Question paper
Dramatic Arts Grade 12 Eastern Cape Mock 2018 QP (Afr)

Memorandum
Dramatic Arts Grade 12 Eastern Cape Mock 2015 Memo (Afrikaans)

Question paper
Dramatic Arts Grade 12 NSC June 2022 Question Paper

Question paper
Dramatic Arts Grade 12 NSC June 2022 Question Paper
More from Grade 12 Dramatic Arts

Question paper
Dramatic Arts Grade 12 November 2024 NSC MG Question Paper

Question paper
Dramatic Arts Grade 12 NSC June 2023 Question Paper

Question paper
Dramatic Arts Grade 12 NSC June 2023 Question Paper

Question paper
Dramatic Arts Grade 12 Paper 1 NSC June 2023 Question Paper

Question paper
Dramatic Arts Grade 12 Paper 1 NSC June 2023 Question Paper

Question paper