Electrical Technology Grade 12 Eastern Cape Mock 2020 Memo

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 SEPTEMBER 2020 ELEKTRIESE TEGNOLOGIE: DIGITAAL NASIENRIGLYN PUNTE: 200 Hierdie nasienriglyn bestaan uit 13 bladsye.

Downloaded from hlayiso.com 2 ELEKTRIESE TEGNOLOGIE: DIGITAAL (EC/SEPTEMBER 2020) INSTRUKSIES AAN NASIENERS 1. Alle vrae met veelvuldige antwoorde veronderstel dat enige relevante, aanvaarbare antwoord oorweeg moet word. 2. Berekeninge: 2.1 Alle berekeninge moet formules toon. 2.2 Vervanging van waardes moet korrek gedoen wees. 2.3 Alle antwoorde MOET die korrekte eenheid bevat om oorweeg te word. 2.4 Alternatiewe metodes moet oorweeg word, met die voorwaarde dat die korrekte antwoord verkry is. 2.5 Wanneer ʼn verkeerde antwoord in ʼn daaropvolgende berekening gebruik word, sal die aanvanklike antwoord as verkeerd beskou word. Indien die verkeerde antwoord egter daarna korrek toegepas word, moet die nasiener die antwoord weer uitwerk met die verkeerde waardes. Indien die kandidaat die aanvanklike verkeerde antwoord daaropvolgende korrek toegepas het, moet die kandidaat volpunte vir die daaropvolgende korrekte berekeninge kry. 2.6 Nasieners moet in aanmerking neem dat kandidate se antwoorde effens van die nasienriglyne kan verskil, afhangend van waar en hoe daar in die berekening afgerond is. 3. Hierdie nasienriglyn is slegs ʼn gids met modelantwoorde. 4. Alternatiewe vertolkings moet oorweeg word en op meriete nagesien word. Hierdie beginsel moet konsekwent tydens die nasiensessie by ALLE nasiensentrums toegepas word. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2020) ELEKTRIESE TEGNOLOGIE: DIGITAAL 3 VRAAG 1: BEROEPSGESONDHEID EN VEILIGHEID 1.1 Ongeluk beteken ʼn insident wat voortspruit uit en in die loop van die werknemer se werk en wat lei tot ʼn persoonlike besering, siekte  of die dood van die werknemer.  (2) 1.2  Sorg vir die gesondheid en veiligheid van hom-/haarself en ander persone wat deur sy of haar optrede geraak kan word.   Werk saam met die werkgewer of persone om die pligte wat deur die vereistes en prosedures verleen word, moontlik te maak.   Voer enige wettige bevel uit wat aan hom gegee is, en hou die gesondheids- en veiligheidsreëls en prosedures neergelê deur sy werkgewer of deur iemand wat daar gemagtig is deur sy werkgewer, in die belang van gesondheid of veiligheid  As daar ʼn onveilige of ongesonde situasie onder sy / haar aandag kom, moet jy dit so gou doenlik aan sy / haar werkgewer rapporteer, of ʼn gesondheids- en veiligheidsverteenwoordiger wat dit by die werkgewer moet aanmeld. (Enige 2) (2) 1.3  Spelery   Hardloop in die werkswinkel.   Dinge gooi  Sakke, stoele of materiaal in die wandelgang agter laat.  Mors ʼn vloeistof of olie sonder om skoon te maak.  Enige relevante antwoord (2) 1.4 Derdegraadse brandwond: waar alle lae van die vel verbrand is, wat permanente velbeskadiging veroorsaak  wat vet, spiere en selfs been beïnvloed.  (2) 1.5  Om die doeltreffendheid van gesondheids- en veiligheidsmaatreëls te hersien.   Om gevare en moontlike groot voorvalle op die werkplek te identifiseer.  (2) [10] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 4 ELEKTRIESE TEGNOLOGIE: DIGITAAL (EC/SEPTEMBER 2020) VRAAG 2: SKAKELKRINGE 2.1 ʼn Astabiele multivibrator genereer ʼn ononderbroke reeks  pulse sonder die behoefte aan ʼn snellerpuls.  (2) 2.2  Rf + 15 V  VVUIT OUT   R1 C1 - 15 V R2  0V (5) 2.3.1 Weerstande R1 en R2 is optrekweerstande.  Weerstande R1 en R2 hou albei snellerpen 2 en terugstelpen 4 hoog.  (2) 2.3.2 Die trekknop 2 word laag getrek  en veroorsaak dat die GS (IC)- uitset ‘wip’ en hoog styg as die LED aangeskakel word wanneer die skakelaar S1 ingedruk word.  (3) 2.3.3 Drempelpen 6 word doelbewus by O V gehou,  wat veroorsaak dat die GS herstel, wat die uitset hoog hou wanneer S1 ingedruk word.  (3) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2020) ELEKTRIESE TEGNOLOGIE: DIGITAAL 5 2.4 2.4.1 Snellerpuls Kapasitor laai     Uitset (4) 2.4.2 Snellerpuls B lyk soos ʼn reeks ‘aan’ en ‘af’ pulse.  Dit staan as skakelaarwip bekend.  (2) 2.4.3 Die tydsduur van die snellerpuls B sal nie die toestand van die kring beïnvloed nie  en om die rede sal die ladingstempo van die kapasitor nie beïnvloed word nie.  (3) 2.5 2.5.1 Die uitsetsein is ʼn omkerende Schmitt-sneller omdat die uittree-sein omgekeer word  met verwysing na die insetsein.  OF Die uittreesein is by –Vee  as dit deur die boonste snelspanning geaktiveer word  en swaai na + Vee as dit deur die onderste snellerspanning geaktiveer word.  (3) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 6 ELEKTRIESE TEGNOLOGIE: DIGITAAL (EC/SEPTEMBER 2020) 2.5.2 VUIT (7) 2.5.3  Termokoppel   Piezo-sensor   Mikrofoon (2) 2.5.4 Boonste snellervlak Onderste snellervlak     Uitset (4) 2.6 2.6.1 Omkeer-  versterker  (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2020) ELEKTRIESE TEGNOLOGIE: DIGITAAL 7 2.6.2 VVERW (4) 2.6.3 Verander die verbinding van weerstand R1 van die positiewe toevoer  na die negatiewe toevoer.  (2) 2.7 2.7.1 Die versterking van die versterker word bepaal deur die verhouding tussen die terugvoerweerstand en die insetweerstand van elke tak.  (3) 2.7.2 RF RF RF VUIT = -[V1 + V2 + V3 ]  R1 R2 R3 100 ×103 100 ×103 100 ×103 = -[0,3 × 3 + 0,5 × 3 + 0,4 × ]  20 ×10 20 ×10 20 × 103 = -6 V  (3) 2.7.3 Die versterker is nie versadig nie omdat die uitsetspanning kleiner  as die toevoerspanning is.  (2) 2.7.4 VUIT = VIN ˣ Wins VUIT Wins Av = VIN VOUT =  (V1 + V2 + V3 ) -6 =  (0,3 + 0,5 + 0,4) = -5  (3) 2.7.6 As R2 na 10 kΩ verander word, sal die toename vir V2 toeneem en sodoende die totale uitsetspanning laat toeneem.  (1) [60] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 8 ELEKTRIESE TEGNOLOGIE: DIGITAAL (EC/SEPTEMBER 2020) VRAAG 3: HALFGELEIER TOESTELLE 3.1 3.1.1 Pen 1 is links van die kerf.  OF Die punt dui pen 1 aan. (1) 3.1.2 Dit versterker is meer gestabiliseer.  Die vervorming van die uitsetsein word verminder.  Die bandwydte neem toe. (2) 3.2 3.2.1 R VUIT = VIN ˣ [ F ]  RIN 100 ×103 = 2 x [- ]  12 ×103 = -16,67 V  (3) 3.3 Direk-in-lyn Verpakking  (1) 3.4 Astabiele modus  Bistabiele modus  Monostabiele modus  (3) 3.5 Sneller pen 2 is ʼn aktiewe laagsneller.  As die spanning hoër is as 10 V op die drempelpen 6, sal die uitset na laag herstel word.  (2) 3.6 Hierdie pen stel die spanningsvlak wanneer die 555 GS geaktiveer word.  Dit word gebruik om die spanning oor die tydmeetkapasitor  te handhaaf wat met behulp van pen 7 ontlaai word.  (3) 3.7 ʼn Wipkring is ʼn geheue-sel wat die laaste inligting stoor wat ontvang word,  totdat nuwe inligting ontvang is. (2) 3.8 Monolitiese kan gedefinieer word as ʼn groot stroombaan gebou op ʼn enkele silikoonskyfie.  (2) 3.9 As ʼn Op-versterker aan ʼn stroombaan gekoppel is, sonder enige terugvoer,  word die uitset weer met die insette verbind.  (2) 3.10 +5 V/-5 V  tot +15 V/-15 V  (2) 3.11 3.11.1 Dit waarneem die differensiële uitset vanaf die eerste stadium en versterk die verskil.  (2) 3.11.2 ʼn Baie lae uitsetimpedansie  ʼn Hoë stroomwins (2) 3.11.3 Hierdie stadium het ʼn enkele uitsetterminaal met verwysingsterminal as die 0V-toevoerspoor beskou word.  Die uitsetspanning kan tot + Vcc-spoor  en af tot by die –Vcc- terminaal beweeg.  (3) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2020) ELEKTRIESE TEGNOLOGIE: DIGITAAL 9 3.12 3.12.1 Nie-omkeer inset  (1) 3.12.2 Direk-in-lyn verpakking  (1) 3.13  +V 90° 0v 270° -V  (2) 3.14  In die monostabiele modus bly die 555 GS in een stabiele toestand   As ʼn eksterne trekkerpuls geaktiveer word, verander die stroombaan sy toestand na stel.   Dit sal vir ʼn vasgestelde tyd in hierdie toestand bly, waarna dit weer na sy stabiele toestand sal terugkeer.   Die tydkonstante T = 5RC bepaal hoe lank dit in die ingestelde toestand sal wees voordat dit na die oorspronklike toestand terugkeer.  (4) 3.15 Twee vergelykers  Een RS-wipkring  (2) [40] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 10 ELEKTRIESE TEGNOLOGIE: DIGITAAL (EC/SEPTEMBER 2020) VRAAG 4: DIGITALE EN SEKWENSIËLE TOESTELLE 4.1 ʼn Vloeibare kristal-vertoner (VKV) beheer die deurlating van lig deur die polariteit van die polariteitsroosters te beheer.  Deur twee roosters op 90° te polariseer,  word die lig in beide die vertikale en horisontale vlakke geblokkeer.  (3) 4.2 V+  Q1   LAS LOAD Q1 GND1 D1 GND  SINKING ABSORBERING VOEDING SOURCING UITSET UITSET OUTPUT OUTPUT (4) 4.3 INSETTE UITSETTE 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 A3 A2 A1 A0 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 0 0 0 0  1 0 1 1 1 1 1 1 1 1 0 0 0 1  1 1 0 1 1 1 1 1 1 1 0 0 1 0  1 1 1 0 1 1 1 1 1 1 0 0 1 1  1 1 1 1 0 1 1 1 1 1 0 1 0 0  1 1 1 1 1 0 1 1 1 1 0 1 0 1  1 1 1 1 1 1 0 1 1 1 0 1 1 0  1 1 1 1 1 1 1 0 1 1 0 1 1 1  1 1 1 1 1 1 1 1 0 1 1 0 0 0  1 1 1 1 1 1 1 1 1 0 1 0 0 1  (10) 4.4 4.4.1 Klok  (1) 4.4.2 Die drywerstransistors word gebruik om LUD in die skerm apart in te voer om te verseker dat alle stawe na dieselfde vlak  verlig is.  (3) 4.4.3 INSETTE UITSETTE A B C D a b c d e f g 0 1 0 1 1 1 1 0 0 1 1 (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2020) ELEKTRIESE TEGNOLOGIE: DIGITAAL 11 4.5 4.5.1 A  Σ (SUM) SOM  B  Co Carry out  oordra (4) 4.5.2 INSETTE UITSETTE A B Σ CO 0 0 0 0 0 1 1 0 1 0 1 0 1 1 0 1 (4) 4.6 4.6.1 J Q   Klk Clk  AND EN OR OF gates Gates Hekke korrek correct Hekke korrek correct _ K Q JK WIPKRING logikakring J-K Flip-Flop logic circuit (7) 4.7 Asinchroniese teller: Benodig nie ʼn eksterne klokpuls om te werk nie.  Sinchroniese teller: Benodig ʼn eksterne klokpuls om te werk.  (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 12 ELEKTRIESE TEGNOLOGIE: DIGITAAL (EC/SEPTEMBER 2020) 4.8     HOOG    KLK   (9) [55] VRAAG 5: MIKROBEHEERDERS 5.1 Word in alledaaglikse toestelle gebruik  Word in kommersiële toestelle gebruik  Word in industriële beheertoestelle gebruik (2) 5.2 Produksie gebaseer op mikrobeheerders sal kleiner, goedkoper en meer betroubaar wees. (2) 5.3 5.3.1 Die huidige instruksieregister verdeel die instruksie in twee dele. Een deel word deur die beheereenheid gedekodeer, gereed vir uitvoering,  die ander deel is die adres van die gestoorde data wat nodig is om die instruksie uit te voer.  (2) 5.3.2 Dit bespeur ʼn analoogsein  en skakel dit om na ʼn digitale sein.  (2) 5.4 5.4.1 Registers is ʼn baie vinnige ‘werksgeheue’  van die SVE.  (2) 5.4.2 ʼn Register stoor ʼn enkele lyn van instruksie data,  ʼn bergingsadres of enige ander soort data.  (2) 5.4.3 Spesiale diensregisters  Algemene diensregisters  (2) 5.4.4 Dit bevat ʼn kopie van die huidige instruksie  wat uitgevoer word.  (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/SEPTEMBER 2020) ELEKTRIESE TEGNOLOGIE: DIGITAAL 13 5.5 (6) 5.6 5.6.1 ʼn Stel reëls en regulasies  (1) 5.6.2 Die elektriese of meganiese metode  om inligting tussen toestelle deur te gee.  (2) 5.7  Dit word tydens vervaardiging geïnstalleer en kan nie uitgewis of geprogrammeer word nie.   Dit bevat die inligting wat permanent benodig word, met die programme, bedryfstelsels en data wat benodig word wanneer die stelsel geaktiveer word.   ROM is nie vlugtig nie, aangesien die geheue nie verlore gaan as die krag afgeskakel word nie.  (3) 5.8 5.8.1  Simpleks   Dupleks   Half dupleks  Vol dupleks (2) 5.8.2 Parallel kommunikasie is baie vinniger.  (1) 5.8.3  Benodig ʼn klokpuls vir beide sender en ontvanger.   Werk op ʼn meester- / slaafkonfigurasie, wat beteken die sender het beheer oor die werking en die ontvanger is die slaaf.  (3) [35] TOTAAL: 200 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief