Gr11-DNCE-N16-MEMO-Afr_hlayiso.com_.pdf

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 11 NOVEMBER 2016 DANSSTUDIES MEMORANDUM PUNTE: 100 Hierdie memorandum bestaan uit 16 bladsye.

Downloaded from hlayiso.com 2 DANSSTUDIES (EC/NOVEMBER 2016) NOTA AAN MERKERS/ONDERWYSERS: Hou streng by hierdie memorandum wanneer nagesien word. In sommige kwalitatiewe vrae moet jy jou professionele en ingeligte oordeel uitoefen. Hierdie vraestel moet deur ervare dansonderwysers nagesien word aangesien dit spesialiskennis vereis.  By sommige vrae het kandidate ʼn keuse. Indien kandidate beide vrae beantwoord het, sien slegs die antwoorde op die eerste vraag na.  Kandidate kan ʼn wye verskeidenheid antwoorde gee, afhangende van wat hulle in die klas behandel het.  Hoë, medium of lae kognitiewe vlakke wat in elke antwoord verwag word, word in die Fokustabel onder elke vraag ingesluit.  MOENIE volpunte toeken vir opstel-/paragraaftipe vrae indien daar taal- en spelfoute voorkom nie en ook nie as die antwoord in die verkeerde formaat geskryf is nie.  Nasieners moet NIE volpunte toeken vir ʼn antwoord wat oppervlakkig en ontoereikend is NIE.  Wees op die uitkyk vir wat die kandidaat weet, en nie vir wat hy/sy nie weet nie. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2016) DANSSTUDIES 3 AFDELING A VEILIGE DANSPRAKTYK EN -GESONDHEIDSORG VRAAG 1 BELYNING/KERNSTABILITEIT MEMO: FOKUS VAN VRAAG ONDERWERPE VERMOËNSVLAKKE Belyning/kernstabiliteit 1 2 3 LAAG MEDIUM HOOG √ Herkenning – 1.1 2 Analisering – 1.2 3 Analisering – 1.3 3 Toepassing – 1.4 2 NOTA AAN MERKERS: Baie moontlike antwoorde kan gegee word. Gebruik professionele oordeel wanneer die kwaliteit van die kandidate se antwoorde geassesseer word. Kolpunte word gebruik om nasien te vergemaklik. VOORBEELDE VAN MOONTLIKE ANTWOORDE: 1.1 Ken 2 punte toe vir ʼn beskrywing van wat belyning is.  Die wyse waarop die gewrigte gedurende beweging met mekaar belyn.  Die posisie van die liggaamsdele in verhouding met die hele liggaam. (2) 1.2 Ken 3 punte toe vir ʼn verduideliking oor die belangrikheid van kernstabiliteit vir ʼn danser. Hieronder is TWEE voorbeelde verskaf, maar die leerder kan ander gee.  Met kernstabiliteit sal ʼn goeie postuur en balans gehandhaaf word.  Dit help jou om die liggaam vryelik te beweeg sonder om druk op die gewrigte en ruggraat te plaas.  Met kernstabiliteit sal jy kragtige bewegings van die arms en bene kan uitvoer.  Dit help jou om bewegings te beheer.  Kernsterkte help jou om gewig vinnig te verplaas (vinnige rigting veranderings). (3) 1.3 Ken 3 punte toe as die leerder kan verduidelik hoe om kernstabiliteit te ontwikkel en te behou.  Beoefen goeie postuur te alle tye.  Gebruik die abdominale spiere tydens al die bewegings.  Trek die abdominale spiere binne toe en opwaarts na die ruggraat.  Hou ʼn balans tussen die abdominale spiere aan die voorkant en die lae rug spiere van die rug.  Kondisioneer die stabiliserende spiere gedurende bewegende- en stilhou- posisies. (3) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 4 DANSSTUDIES (EC/NOVEMBER 2016) 1.4 Ken 2 punte toe as die leerder een oefening kan bespreek wat kernstabiliteit kan ontwikkel.  Die Plankoefening sal ʼn sterk kern ontwikkel.  Begin in ʼn opstootposisie met jou hande plat op die vloer en direk onder jou skouers geplaas, bene uitgestrek en voete bymekaar.  Hou jou rug so plat as moontlik.  Jou kop en nek is in lyn met jou ruggraat – gesig na die grond.  Terwyl jy op jou voete en elmboë balanseer, lig die liggaam weg van die grond terwyl jy jou elmboë reguit maak en keer terug na die vloer.  Hierdie posisie kan vir toenemende duurtes van tyd behou word. (2) [10] JY HET ʼn KEUSE TUSSEN VRAAG 2 EN VRAAG 3. BEANTWOORD SLEGS EEN VRAAG. VRAAG 2 (KEUSEVRAAG) – GEWRIGTE/ANATOMIESE AKSIES MEMO: FOKUS VAN VRAAG ONDERWERPE VERMOËNSVLAKKE Gewrigte/anatomiese aksies 1 2 3 LAAG MEDIUM HOOG √ Herkenning – 2.1 4 Analisering – 2.2 4 Herkenning – 2.3 2 ANTWOORDE: VOORBEELD VAN MOONTLIKE ANTWOORDE: Gewrigtipe Liggaamsdeel waar EEN anatomiese dit te vinde is beweging 2.1 2.1.1 Bal-en-potjie-gewrig Heup/skouer Fleksie/ekstensie/ abduksie/adduksie/ rotasie (2) 2.1.2 Skarniergewrig Knie/elmboog/enkel Fleksie/ekstensie (2) 2.2 Ken 4 punte toe vir 4 feite oor die funksies van die geraamte.  Ondersteuning vir omliggende weefsel.  Beskerming vir die belangrike organe en ander sagte weefsel van die liggaam.  Vorm en fatsoen van die liggaam.  Aanhegting vir spiere.  Stoorarea vir minerale en kalsium.  Bloedselle wat in die rooi beenmurg gevorm word.  Hefbome vir beweging deur die artikulasie van die gewrigte. (4) 2.3 2.3.1 Dorsifleksie (1) 2.3.2 Inversie (1) [10] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2016) DANSSTUDIES 5 VRAAG 3 (KEUSEVRAAG ) – SPIERE/ANATOMIESE AKSIES MEMO: FOKUS VAN VRAAG ONDERWERPE VERMOËNSVLAKKE Spiere/anatomiese aksies 1 2 3 LAAG MEDIUM HOOG √ Herkenning – 3.1 4 Toepassing – 3.2 4 Herkenning – 3.3 2 3.1 A – Trapezius B – Deltoid C – Triceps D – Latissimus dorsi (4) 3.2 3.2.1 Abduksie (1) 3.2.2 Rotasie (1) 3.2.3 Plantaarfleksie (1) 3.2.4 Ekstensie (1) 3.3 Enige twee: Kernstabiliteit sal die spiere aan die voorkant (anterior) van die liggaam betrek:  Rectus Abdominus  Internal/external oblique’s  Transverse abdominus Hierdie sal die spiere aan die agterkant (posterior) van die liggaam betrek:  Erector spinae  Multifidus  Gluteusspiere (2) [10] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 6 DANSSTUDIES (EC/NOVEMBER 2016) VRAAG 4 VOETE/SKEENBESERINGS MEMO: FOKUS VAN VRAAG ONDERWERPE VERMOËNSVLAKKE Voete/skeenbeserings 1 2 3 LAAG MEDIUM HOOG √ Herkenning – 4.1 2 Toepassing – 4.2 2 Toepassing – 4.3 2 Evaluering – 4.4 4 NOTA AAN MERKERS: Gebruik professionele oordeel wanneer die kwaliteit van die kandidate se antwoorde geassesseer word. Kolpunte word gebruik om nasien te vergemaklik. VOORBEELD VAN MOONTLIKE ANTWOORDE: 4.1 Ken 2 punte toe vir ʼn beskrywing van die eise wat op ʼn danser se voete in die dansklas geplaas word.  Verskillende dansstyle vereis verskillende aksies en sommige van hierdie aksies is onnatuurlik vir die voete.  Dansers doen draaie of stamp met kaal voete of dans op hul tone.  Dansers dans ook op verskillende dansoppervlaktes, soos sement, wat verdere spanning op die voete plaas.  Krake en gate in vloerplanke kan die vel van die voete oop skeur.  Omdat ʼn danser se voete daagliks eise en spanning moet hanteer, behoort hulle spesiale aandag aan hul voete te gee. (2) 4.2 Ken 2 punte toe vir ʼn verduideliking oor hoe om krag en soepelheid in jou voete te ontwikkel.  Die beste oefeninge wat krag en soepelheid ontwikkel is die wat elke dag in die klas gedoen word soos; tendus/voetborsels, réleve’s/rises, grawings, klein spronge en voetmanipulasies.  Doen voetoefeninge terwyl jy lê of op die vloer sit, bv. punt of fleks die voete en gebruik klein balle om die verskillende gedeeltes van die voete te versterk. (2) 4.3 Ken 2 punte toe vir ʼn verduideliking oor hoe om atleetvoete te voorkom.  Hou jou voete droog en skoon.  Vermy dit om kaalvoete in publieke plekke te loop.  Maak jou voete deeglik tussen die tone droog.  Maak seker dat jou stort en kleedkamer is skoon. (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2016) DANSSTUDIES 7 4.4 Ken 4 punte toe vir ʼn bespreking oor die behandeling vir skeenbeserings.  Prevention (voorkoming) – moet nie dans/spring op soliede sement vloere nie, d.w.s. ʼn vloer wat nie ʼn geveerde dansvloer is nie.  Rest (RUS) – verminder oefeninge. Stop wanneer jy pyn voel.  Ice (YS) – om inflammasie te verminder.  Compress (Druk) – gebruik ʼn beenskerm (strapping) om die beseerde area te ondersteun.  Elevation (Elevasie) – lig die onderste been bokant die hart.  Die meeste oorsake van skeenbeserings is deur oorgebruik (overuse).  Strek die kuitspiere en versterk die voorkant van die been onder die knie. Moet nie die Tibialis anterior, Gastrocnemius en Soleusspiere oorrek nie – gaan geleidelik in die strekking.  Maak seker dat jy jou postuur gedurende dans korrek hou, want deur te ver vooroor te leun terwyl jy dans, veroorsaak spanning op die onderste been.  As die pyn aanhou, moet jy mediese hulp verkry. (4) [10] VRAAG 5 STEREOTIPE/POSITIEWE LIGGAAMSBEELD/VOEDING MEMO: FOKUS VAN VRAAG ONDERWERPE VERMOËNSVLAKKE Stereotipe/positiewe 1 2 3 LAAG MEDIUM HOOG liggaamsbeeld/voeding √ Herkenning – 5.1 2 Analysis - 5.2 3 Analisering – 5.3 2 Evaluering – 5.4 3 MOONTLIKE ANTWOORDE: 5.1 Ken 2 punte toe vir ʼn beskrywing oor hoe om stereotipes te verhoed.  Moet nie mense saam groepeer nie; elke mens is verskillend en uniek.  Vermy dit om ander mense te oordeel.  Jy moet ander mense se individualiteit respekteer. (2) 5.2 Ken 3 punte toe vir ʼn volledige verduideliking oor die voordele van ʼn positiewe liggaamsbeeld. ʼn Positiewe liggaamsbeeld sal jou selfvertroue gee en jou laat:  Tuis voel in jou eie liggaam  Gelukkig en vol selfvertroue voel oor wie jy is  Weerstaan om onrealistiese druk op jou te plaas om soos iemand anders te lyk  Meer positief emosioneel/geestelik voel  Positiewe energie afgee in plaas van negatiewe energie (3) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 8 DANSSTUDIES (EC/NOVEMBER 2016) 5.3 Ken 2 punt toe vir ʼn verduideliking van die kossoorte wat in ʼn danser se dieet ingesluit moet word om gesond te bly.  Eet ʼn verskeidenheid van heel kosse (natuurlik gegroeide kosse soos vrugte en groente).  Sluit in belangrike vette soos olie van vis, neute, avokado en sade.  Sluit in anti-oksidante wat jou daarteen beskerm om nie seer te voel nie, soos sitrusvrugte en helder kleurige vrugte en groente (tamaties, beet, wortels, bloubessies, ens.). (2) 5.4 Ken 3 punte toe vir ʼn bespreking oor die positiewe effekte van goeie voeding op die liggaam.  Toename in energievlakke  Toename in verstandelike waaksaamheid  Toename in fiksheidsvlakke  Instandhouding van die ideale gewig  Vinnige herstelling van siektes/beserings  ʼn Sterker immuunstelsel  Toename in krag  Vermoë om stres te kan hanteer – goeie emosionele welstand  ʼn Positiewe houding teenoor oefening en opvoerings (3) [10] TOTAAL AFDELING A: 40 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2016) DANSSTUDIES 9 AFDELING B DANSGESKIEDENIS EN -GELETTERDHEID VRAAG 6 DANSVORME/BEGINSELS MEMO: FOKUS VAN VRAAG ONDERWERPE VERMOËNSVLAKKE Dansvorme/-beginsels 1 2 3 LAAG MEDIUM HOOG √ Herkenning – 6.1 3 Analisering – 6.2 4 Evaluering – 6.3 3 MOONTLIKE ANTWOORDE: 6.1 Ken 3 punte toe vir die herkenning van sommige dansbewegings wat in Afrika- dans gebruik word.  Knieë gebuig – dans naby aan die grond, d.w.s. om nie swaartekrag teen te staan nie.  Ritmies – basiese en komplekse ritmes en patrone.  Namaak en dramatisering van die natuurlike wêreld of die elemente soos vuur, die aarde, water en wind.  Mans gebruik gewoonlik groot bewegings, insluitende opspring en spronge terwyl vroue kleiner bewegings gebruik soos geskuifel stappies.  Die klank en ritme van die trom gee uiting aan die bui van die mense.  Die bewegings bring die mense nader aan mekaar. (3) 6.2 Ken 4 punte toe vir 4 kenmerke van die hoofdansvorm. KLASSIEKE BALLET  Houding: die bolyf word goed behou en ondersteun terwyl die mees belangrikste beweging in die arms en bene plaasvind.  Uitdraai: uitwaartse rotasie van die bene vanaf die heupe, noodsaaklik vir klassieke ballet tegniek.  Plasing: rangskikking van die kop, ruggraat en ledemate in die korrekte belyning met mekaar om ʼn geordende, gebalanseerde vorm te skep.  Wette van balans: ʼn ewewigtigheid van die ledemate om ʼn ekwilibrium te handhaaf (gelyke gewig oor ʼn sentrale punt).  Basiese reëls van die kop, bene, arms en liggaam.  Verplasing van gewig: verplasing van gewig van een deel van die liggaam na die volgende deel.  Koördinasie: bring liggaamsdele in korrekte verhouding met mekaar.  Gravitasie: Ballet werk teen swaartekrag. (4) 6.3 Ken 3 punte toe vir ʼn verduideliking oor waarom dit belangrik is om danse van ander kulture te bestudeer.  Om ander kulture te verstaan en om meer oor hul agtergronde te leer.  Om enige stereotipe wat ons teenoor andere kulture mag hê te verbreek. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 10 DANSSTUDIES (EC/NOVEMBER 2016)  Verskaf die vermoë om dinge uit ʼn ander perspektief te sien en om dalk ʼn groter respek vir ander kulture en hul tradisies te hê.  Ons vergroot ook ons kennis oor die wêreld om ons en dit lei tot self ontdekking.  Hierdie studies sal verhoed dat die tradisies en simboliek van die kulture uitsterf en daardeur hul lewensverwagting verleng.  Dit vermeerder ook ons eie danstaal. (3) [10] VRAAG 7 INTERNASIONALE CHOREOGRAAF MEMO: FOKUS VAN VRAAG ONDERWERPE VERMOËNSVLAKKE Internasionale choreograaf 1 2 3 LAAG MEDIUM HOOG √ Herkenning – 7.2 4 Analysis – 7.3, 7.4 8 Evaluering – 7.5 3 NOTA AAN MERKERS: Gebruik professionele oordeel wanneer die kwaliteit van die kandidate se antwoorde geassesseer word. Kandidate het dalk meer inligting in een afdeling as in ʼn ander gegee. Evalueer die hele antwoord om te assesseer wat die kandidaat weet en gee punte daarvolgens. Geen puntetoekenning vir die naam van die choreograaf nie. Kolpunte word gebruik om nasien te vergemaklik. EEN MOONTLIKE ANTWOORD: 7.1 Revelations deur Alvin Ailey 7.2 Ken 4 punte toe vir die eienskappe van die dansstyl van sy/haar danswerke.  Ailey is in 1931 in Texas VSA gebore.  Hy het saam met sy moeder groot geword in ʼn arm gemeenskap toe swart mense baie min geleenthede gehad het.  Ailey was ʼn atletiese en kreatiewe persoon en het begin belangstel in gimnastiek terwyl hy op skool in Los Angeles was.  Sy gimnastieke opleiding word weerspieël in baie van die atletiese bewegings wat hy in sy choreografie ingesluit het.  Sy gimnastiekonderwyser was ook ʼn moderne dansonderwyser en het hom bekend gestel aan dans.  Hy het verlief geraak op moderne dans aangesien hy dit kon kombineer met sy atletiese bou en sy kreatiwiteit.  Ailey het begin dansklasse neem by Katherine Dunham en later by Lester Horton Skool, een van die min plekke wat swart dansers in die ateljee verwelkom het.  Horton se tegniek het ʼn groot invloed op Ailey gemaak en hy het uiteindelik die skool oorgeneem waar hy baie van Horton se style in sy eie danswerke opgeneem het.  Ailey verhuis na New York waar hy onder Martha Graham studeer het. Haar kontemporêre tegniek het weereens sy choreografiese styl beïnvloed. (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2016) DANSSTUDIES 11 7.3 Ken 4 punte toe vir ʼn gedetailleerde verduideliking oor hoe die choreograaf se choreografiese loopbaan ontwikkel het.  Ailey het sy debuut as ʼn danser vir die Horton Company gemaak.  Ailey het as direkteur vir Horton se dansgeselskap na Horton se dood. oorgeneem  Ailey het op en van Broadway af opgetree, ook in films, en het as ʼn danser, choreograaf, akteur en regisseur gewerk.  Ailey het sy eie dansgeselskap gestig, bekend as die Alvin Ailey American Dance Theatre, wat ʼn repertoriumgeselskap was wat dikwels die werk van baie verskillende kunstenaars vertoon het, ongeag hulle ras.  Ailey het suksesvolle danswerke gechoreografeer wat in Europa, Australië en Afrika getoer het, soos Revelations.  Ailey het saam mense soos Hugh Masekela gewerk toe hy Masekela’s Language geskep het.  Hy het ook ʼn solo geskep, wat Cry genoem is, wat aan sy moeder op haar verjaarsdag opgedra is.  Hy het meer as 50 danswerke vir sy geselskap geskep en nog baie meer vir ander geselskappe in sy loopbaan. (4) 7.4 Ken 4 punte toe vir die karaktertrekke van die dansstyl van haar/sy danswerke.  Beïnvloed deur sy Dunham, Horton en Graham-opleiding, het Ailey ʼn baie herkenbare kontemporêre-Afro-jazz-gospel-styl ontwikkel.  Hy het baie vloerwerk, golfbewegings van die bolyf en arms en kragtige, emotiewe beweging gebruik.  Sy choreografie was vermaaklik en toeganklik.  Hy was bekend vir sy pragtige dansers, mooi aangetrek, wat pragtige bewegings maak.  Sy choreografie was persoonlik, organies, akrobaties en sterk gewortel in sy agtergrond en sy geloof.  Sy formasies van groot groepe dansers op die verhoog het groot toejuiging ontvang.  Ailey het daarin geslaag om die gaping tussen kontemporêre dans en die algemene publiek in die Verenigde State te oorbrug; hy het gevoel dat dans toeganklik moet wees vir gewone mense, soos sy tantes en ooms wat nooit baie geleenthede gehad het a.g.v. segregasie in Amerika.  Hy het ook populêre dansstyle en die ondervindings en die gelowe van swart mense met groot teatrale vaardigheid saamgevoeg. (4) 7.5 Ken 3 punte toe vir waarom ʼn Suid-Afrikaanse student dink dit is belangrik om van internasionale dansgeskiedenis te leer.  Help om ʼn oop gemoed te hê.  Het begrip vir die oorsprong van verskillende dansvorms.  Om te weet wat die neigings is.  Bly in kontak met wêreldveranderinge in dans.  Help om getrou te bly aan self as ʼn Suid-Afrikaanse danser.  Kan onderskei tussen oorspronklike en gekopieerde werkstyle – help om nie te dupliseer wat alreeds gedoen is nie. (3) [15] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 12 DANSSTUDIES (EC/NOVEMBER 2016) VRAAG 8 SUID-AFRIKAANSE DANSWERK MEMO: FOKUS VAN VRAAG ONDERWERPE VERMOËNSVLAKKE Suid-Afrikaanse danswerk 1 2 3 LAAG MEDIUM HOOG √ Herkenning – 8.2 5 Analisering – 8.3 4 Analisering – 8.4 3 Evaluering – 8.5 3 NOTA AAN MERKERS: Gebruik professionele oordeel wanneer die kwaliteit van die kandidate se antwoorde geassesseer word. Kandidate het dalk meer inligting in een afdeling as in ʼn ander gegee. Evalueer die hele antwoord om te assesseer wat die kandidaat weet en gee punte daarvolgens. Geen puntetoekenning vir die naam van die choreograaf en die danswerk nie. Kolpunte word gebruik om nasien te vergemaklik. EEN MOONTLIKE ANTWOORD: 8.1 Veronica Paeper 8.2 Ken 5 punte toe vir ʼn beskrywing van die storie/sinopsis van die danswerk.  Orpheus in die Onderwêreld is ʼn uiters komiese ballet gebaseer op die Griekse legende van Pluto, god van die Onderwêreld, wat verlief raak op Euridike, vrou van Orpheus, en haar dan na sy koninkryk lok.  Paeper se storie doen weg met die tradisionele verhaal van Orpheus, en sy baseer haar ballet op Jacques Offenbach se operette.  Die aksie vind plaas in die laat 1920’s, vroeë 1930’s binne ʼn Frans- Italiaanse agtergrond met Pluto as hoof van ʼn Mafia-tipe onderwêreld, Kalliope, Orpheus se ietwat neurotiese en later dranksugtige moeder en Offenbach self wat ʼn ogie hou oor die verrigtinge.  Toneel 1: Hotel le Grand Orpheus en Euridike se huwelik is nie gelukkig nie, en toe Pluto Euridike verlei en ontvoer, is beide sy en Orpheus verheug. Toe Kalliope, Orpheus se moeder, egter opdaag en uitvind wat gebeur het, is sy baie geskok en dring daarop aan dat Orpheus, in die belang van die mitologie, Olimpus toe gaan om hulp te kry sodat hy Euridike uit die Onderwêreld kan terugkry. Natuurlik dring sy moeder daarop aan om hom te vergesel.  Toneel 2: Olimpus Op Olimpus is die lewe taamlik vervelig, en toe Pluto vertel van Euridike, sy nuutste verowering, bied dit welkome hoewel ietwat verontrustende afleiding. Orpheus en Kalliope daag op en Jupiter stem toe tot haar versoek om hulp, waarop al die gode en godinne besluit om hulle na Hades, die Onderwêreld, te vergesel. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2016) DANSSTUDIES 13  Toneel 3: Hades  Euridike is teen dié tyd die ster van die Onderwêreld se nagklub. Net toe die pret goed op dreef is, bederf Kalliope dit deur Jupiter te herinner aan die doel waarvoor hulle gekom het. Hy beveel Orpheus om te gaan, met Euridike saam met hom. Maar Offenbach gryp in en alles ontaard in chaos (Offenbach is een van die karakters in die ballet). (5) 8.3 Ken 4 punte toe as die leerder ʼn verduideliking kan gee van die produksie elemente soos kostuum, stelontwerp en musiek.  Peter Cazlet ontwerp beide die kostuums en dekor.  Die aandjasse wat die “godinne” dra is ontwerp deur Dicky Longhurst.  Die styl van die kostuums regdeur die ballet is tipies van die laat ‘20’s en vroeë ‘30’s.  Die openingstoneel het ʼn swierige trap.  Olimpus lyk soos ʼn luukse passasiersboot kompleet met swembad en stoele en Hades word uitgebeeld as ʼn bedompige nagklub met die oorheersende kleure rooi, donkerpienk en swart.  Musiek gekomponeer deur die Franse komponis Jacques Offenbach is humoristies, geestig en satiries wat die werk sy wonderlike humor gee.  Om die konsep van Orfeus as vioolleermeester te behou, is die bekende viool solo van Offenbach se operette vir die ballet behou.  Nog ʼn herkenbare stuk is Offenbach se bekende Can-Can. Baie van die melodieë is ʼn samesmelting van twee of meer wysies uit verskillende operettes van Offenbach (4) 8.4 Ken 3 punte toe vir die karaktertrekke van die dansstyl wat deur hierdie choreograaf gebruik word.  Orpheus het ʼn klassieke tradisie, maar stappies word verenig met alledaagse bewegings en die styl van die stappies pas by die tydperk van die werk.  Paeper gebruik dikwels die persoonlikhede van haar dansers as inspirasie vir haar choreografie: Phyllis Spira, Prima Ballerina vir KRUIK, het ʼn merkwaardige sin vir die komiese gehad, en Paeper skep komiese rolle vir haar.  Paeper was altyd oop vir voorstelle en ander mense se bewegings.  Sy het die choreografie opgestel met net soveel insette van die dansers en het hulle aangemoedig om hul eie persoonlike interpretasie van die rolle te gebruik.  Haar werke is meestal verhalend en haar oogmerk is “om nooit ʼn gehoor te verveel nie”. (3) 8.5 Ken 3 punte toe vir ʼn bespreking oor die choreograaf se bydrae tot dans.  Paeper het beslis ʼn bydrae tot die wêreld van Suid-Afrikaanse choreograwe gelewer.  Sy het ʼn enorme repertoire van werke, wat geselskappe vandag nog kan gebruik, ontwikkel.  Paeper word beskou as een van die voorlopers van Moderne Klassieke Ballet in Suid-Afrika. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 14 DANSSTUDIES (EC/NOVEMBER 2016)  Haar ballet Drie Diere word as heeltemal uniek beskou in die sin dat dit ʼn samewerkingsinspuiting was vir al die kunsvorms – deur die vermenging van poësie, musiek en dans.  Sy het ʼn kwartet van sonnette gebruik wat N.P. van Wyk Louw in 1942 geskryf het.  In hierdie sonnette skryf hy oor die vernietigende kwaliteite van die mens.  Klatzow was diep geraak deur hierdie gedig, en hy komponeer ʼn partituur wat die tema van Verwoesting weerspieël.  Uit hierdie sonnette skep Paeper ʼn kragtige Dansdrama wat tot vandag toe nog beskou word as ʼn mylpaal in Suid-Afrikaanse ballet. (3) [15] VRAAG 9 MUSIKALITEIT /INSTRUMENTE/KATEGORIEË MEMO: FOKUS VAN VRAAG ONDERWERPE VERMOËNSVLAKKE Musikaliteit/instrumente/ 1 2 3 LAAG MEDIUM HOOG kategorieë √ Herkenning – 9.1 2 Herkenning – 9.2 2 Analisering – 9.3 3 Herkenning – 9.3 3 MOONTLIKE ANTWOORD: 9.1 Ken 2 punte toe vir die definisie van musikaliteit.  Musikaliteit is die vermoë om verband te hou en uitdrukking aan jouself te gee deur musiek, om in staat te wees om dit nie net te hoor nie, maar ook om dit te voel.  Musikaliteit is die vermoë om deur beweging die gevoel van ʼn sekere stuk musiek te interpreteer.  Dit is wanneer die danser een word met die musiek.  Enige ander antwoorde wat die danser mee vorendag kan kom. (2) 9.2 Ken 2 punte toe vir die lys van 2 ander begeleidings wat in plaas van musiek gebruik kan word vir dans.  Hulle kan hul liggame gebruik.  Hulle stemme.  Die klere wat hulle dra, byvoorbeeld rubberstewels.  Deur hande te klap. (2) 9.3 Ken 1 punt toe vir die verduideliking van die musiekkategorieë en 1 punt vir die naam van ʼn instrument uit elke kategorie. 9.3.1 Deur te blaas - trompet (2) 9.3.2 Deur vibrerende stringe - kitaar (2) 9.3.3 Deur elektroniese stromings - elektroniese klawerbord (2) [10] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com (EC/NOVEMBER 2016) DANSSTUDIES 15 VRAAG 10 PRODUKSIEROLLE/CHOREOGRAFIESE ELEMENTE/OPVOERINGSRUIMTES MEMO: FOKUS VAN VRAAG ONDERWERPE VERMOËNSVLAKKE Produksie 1 2 3 LAAG MEDIUM HOOG loopbane/choreografiese √ elemente/opvoerings ruimtes Analisering – 10.1 3 3 Toepassing – 10.2 3 Evaluering – 10.3 4 MOONTLIKE ANTWOORDE: 10.1 Ken 3 punte toe vir ʼn verduideliking van 3 produksie loopbane. VERHOOGBESTUURDER (VB)  Bestuur alles wat op die verhoog en agter die skerms gebeur soos die stelle en rekwisiete veranderinge (bygestaan deur verhoog handlangers), en sal ook kommunikeer met die klank en beligting tegnici.  Die VB dra gewoonlik ʼn kopstuk gedurende die vertonings en dirigeer lede van die produksie en bemanning om te verseker dat alle aspekte van die produksie - klank en beligting aanduidinge, die plasing van stelle en rekwisiete op en af van die verhoog, en die uitgange en ingange van die kunstenaars - is uitgevoer op die regte tyd en in ooreenstemming met die choreograaf se aanwysings.  Die verhoog bestuurder is ook verantwoordelik vir die veiligheid van die kunstenaars en bemanning terwyl hulle in die teater is. BEMARKINGSBESTUURDER  ʼn Bemarkingsbestuurder koördineer die bemarking en promosies van ʼn dansgeselskap. Hy of sy se doel is om die organisasie te merk deur volgehoue en opvallende media veldtogte, die maatskappy se webwerf, nuusbrief en huisprogramme, sowel as sy logo en briefhoof.  Hy of sy sal advertensies bespreek vir die druk en uitsaai media, verwerk en versprei plakkate en pamflette en koördineer die fotosessie en media oproepe. DANSKAPTEIN  In sommige dansmaatskappye, is ʼn danskaptein ʼn senior danser wat aangestel word om repetisies waar te neem, nuwe dansers af te rig en notas of korreksies te gee na die opvoering.  Hy of sy kan ook versoek word om ʼn danser te vervang wat beseer is. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com 16 DANSSTUDIES (EC/NOVEMBER 2016) VOORHUISBESTUURDER: (Die titel word dikwels verkort na VHB bestuurder).  Lid van die teaterbestuur, wat verantwoordelik is vir die dag-tot-dag verloop van die voorhuis (VHB) gebied (in teenstelling met die agterste verhoogareas).  Hy/Sy kan die toesig hou oor die besprekingskantoor waar kaartjieverkope sal plaasvind, enige verkope/spyseniering stal asook die bestuur en dirigering van die bodes en enige ander deel van die gebou wat die publiek kan betree tydens hul besoek aan die teater.  Hy koördineer die begin van die vertonings met die verhoogbestuurder, en hou rekord van die begin en einde van die tye van die vertonings, sowel as die grootte van die saal (aantal mense wat die vertoning gaan bywoon  In die geval van ʼn brand of noodgeval, moet hy of sy beheer neem. TEGNIESE DIREKTEUR  ʼn Tegniese direkteur is verantwoordelik vir alle tegniese aspekte van ʼn produksie en het kennis van baie aspekte van toneelkuns.  Hy of sy word dikwels benodig om probleme op te los in die dae wat lei tot die opvoering. (3) 10.2 10.2.1 Dit is hoe jy van een beweging na die ander beweeg, deur hulle aan mekaar te verbind om vloei en vloeibaarheid van beweging te ontwikkel. (1) 10.2.2 Dit is die hoogste en mees gedenkwaardigste oomblik in die dans. (1) 10.2.3 Dit is die orde waarin bewegings, motiewe en maatmotiewe aanmekaar gesit word. (1) 10.3 10.3.1  Dit het of ʼn permanente gepleisterde muur, ʼn reguit skerm of ʼn swart lap wat agter op die verhoog gehang word.  Lig kan agter op gewerp word om effekte te skep.  Dit het openinge aan die kante van die verhoog vir dansers om op of af van die verhoog te kan tree.  Dit skei die gehoor van die dansers. (2) 10.3.2  Hierdie is gewoonlik oop areas waar gemeenskappe leef.  Dansers mag ʼn seremoniële dans rondom die vuur uitvoer.  Die hele gemeenskap is betrokke. (2) [10] TOTAAL AFDELING B: 60 GROOTTOTAAL: 100 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief