Afrikaans FAL Grade 11 Paper 3 November Mock 2026 Memo

hlayiso mock exams Oefenreeks: Graad 11 eksamenvoorbereiding WWW.HLAYISO.COM NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 11 AFRIKAANS EERSTE ADDISIONELE TAAL V3 NOVEMBEREKSAMEN 2026 (PROEF) NASIENRIGLYNE PUNTE: 100 Hierdie nasienriglyne bestaan uit 10 bladsye. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3 2 Hlayiso/Proef 2026 NSS – Nasienriglyne ALGEMENE RIGLYNE BY DIE ASSESSERING VAN VRAESTEL 3 1. Gebruik die rubrieke soos volg: AFDELING A: VRAAG 1 OPSTEL (50) AFDELING B: VRAAG 2.1–2.4 LANGER TRANSAKSIONELE TEKS (30) AFDELING C: VRAAG 3.1–3.3 KORTER TRANSAKSIONELE TEKS (20) 2. Bestudeer die rubrieke baie deeglik. Let veral daarop dat beplanning, formaat, redigering en struktuur by die rubrieke ingesluit is. 3. As ’n onderwerp misgetas is, word die kandidaat streng gepenaliseer by die inhoud (’n baie lae punt), maar die taal word normaalweg nagesien. 4. Indien ’n skryfstuk grootliks uit die vraestel oorgeskryf is, ontvang die kandidaat geen punte nie (kommentaar: “Nie eie werk nie”). Indien dele van die skryfstuk wel die kandidaat se eie werk is, word daardie dele volgens die laagste kode geassesseer. 5. Die kandidaat word nie addisioneel gepenaliseer indien hy/sy minder as die minimum of meer as die maksimum getal woorde gebruik nie; die rubriek maak reeds voorsiening daarvoor. 6. By die visuele prikkels (VRAAG 1.6.1–1.6.3) moet die titel en die prent bymekaar aansluit. Indien die titel nie by die prent pas nie, maar die inhoud wel op die prent reageer, word die titel geïgnoreer. 7. ’n Holistiese benadering word gevolg: die fokus val nie rigied op ’n enkele spelfout binne die konteks van die sin nie. 8. Slegs die finale poging word nagesien. Indien dit onduidelik is wat die finale poging is, word die eerste poging nagesien. SIMBOLE BY DIE NASIEN VERDUIDELIKING SIMBOOL BESKRYWING Woordorde ( )↷ Hakies en pyltjie Spelfout Twee strepies onder die woord Woordkeuse / Haal met ’n streep deur Tydfoute T Hoofletter T in die kantlyn Woord(e) weggelaat ∧ Weglaatteken Taalfoute Enkelstreep onder die fout Paragraafindeling // Dubbele skuinsstreep Woorde uit ander tale X Trek ’n X oor die woord Erkenning van goeie ✓ Regmerkie bo goeie taalgebruik of idees taalgebruik Herhaling hh In die kantlyn Onduidelik/onverstaanbaar ≀ Kronkelstreep in die kantlyn Punktuasie ◦ Omkring die fout Oorgeskryf uit die vraestel Vr In die kantlyn NEERSKRYF VAN PUNTE • Bepaal eers in watter hoofvlak (bv. KNAP) die skryfstuk val, dan of dit in die hoë of lae subkategorie val, en ken dan EEN punt per kriterium toe. • AFDELING A: Inhoud en beplanning (30) + Taal, styl en redigering (15) + Struktuur (5) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3 3 Hlayiso/Proef 2026 NSS – Nasienriglyne = 50 • AFDELING B: Inhoud, beplanning en formaat (18) + Taal, styl en redigering (12) = 30 • AFDELING C: Inhoud, beplanning en formaat (12) + Taal, styl en redigering (8) = 20 Voorbeeld (AFDELING A): I/B: Knap – 22 T/S/R: Gemiddeld – 9 S: 4 TOTAAL: 35/50 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3 4 Hlayiso/Proef 2026 NSS – Nasienriglyne AFDELING A: OPSTEL AFDELING A word volgens die opstelrubriek uit 50 geassesseer. Die kandidaat mag slegs oor EEN onderwerp of prent skryf. Hy/Sy mag enige soort opstel skryf wat by sy/haar interpretasie van die onderwerp pas. Assesseer die opstel sonder vooroordeel, vanuit die kandidaat se oogpunt. Die moontlikhede hieronder is nie bindend nie. VRAAG 1 1.1 Die dag toe ek my grootste vrees oorwin het Waarskynlik ’n verhalende opstel: die kandidaat vertel van ’n spesifieke dag waarop hy/sy ’n vrees (bv. vir water, hoogtes, honde, praat voor die klas) die hoof gebied het. Die vrees, die gebeure en die gevoel daarna moet duidelik wees. ’n Beskrywende benadering (die gevoelens daardie dag) is ook aanvaarbaar. [50] 1.2 My gunstelingplek in die hele wêreld Leen hom tot ’n beskrywende opstel: die kandidaat beskryf die plek (bv. ouma se kombuis, ’n strand, ’n sportveld) met sintuiglike detail (sien, hoor, ruik, voel, proe) en verduidelik waarom dit vir hom/haar spesiaal is. ’n Verhalende opstel oor ’n besoek aan die plek is ook aanvaarbaar. [50] 1.3 Selfone behoort in alle skole verbied te word. ’n Argumenterende opstel (die kandidaat stem saam OF nie saam nie en verdedig sy/haar standpunt) of ’n beredenerende opstel (albei kante word bespreek: afleiding, kuberafknouery en kullery teenoor navorsing, veiligheid en kontak met ouers) met ’n gevolgtrekking. Die standpunt moet duidelik wees. [50] 1.4 Een fout het alles verander … Waarskynlik ’n verhalende opstel oor ’n fout (bv. ’n leuen, ’n verkeerde keuse, ’n ongeluk) en die gevolge daarvan. Die verandering kan negatief of positief wees (bv. die kandidaat het ’n waardevolle les geleer). ’n Bespiegelende opstel oor hoe klein foute groot gevolge kan hê, is ook aanvaarbaar. [50] 1.5 ’n Ware vriend is goud werd. Kan beskrywend (die eienskappe van ’n ware vriend), verhalend (’n voorval wat bewys het wie ’n ware vriend is) of beredenerend/bespiegelend (waarom ware vriendskap so waardevol is) wees. Die metafoor “goud werd” behoort op een of ander wyse aangespreek te word. [50] 1.6.1 Prent: ’n leë pad met ’n tas en ’n padteken “KAAPSTAD 1 400 km” Moontlike interpretasies: ’n reis, wegloop van die huis, ’n nuwe begin in ’n groot stad, studies of werk ver van die huis af, heimwee, ’n lang pad na ’n droom, verlies (wie se tas is dit?). Enige opstelsoort is aanvaarbaar mits die verband met die prent duidelik is. [50] 1.6.2 Prent: ’n selfoon met die boodskap “Kom asseblief dadelik huis toe. Ons moet praat.” Moontlike interpretasies: slegte nuus (siekte, dood, ’n ongeluk), goeie nuus (’n verrassing, ’n prys), ’n geheim wat uitgekom het, die kandidaat het iets verkeerd gedoen, ouers wat skei of verhuis. Waarskynlik ’n verhalende opstel met spanning. Die titel is die kandidaat se eie. [50] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3 5 Hlayiso/Proef 2026 NSS – Nasienriglyne 1.6.3 Prent: ’n wenpodium met ’n trofee op die hoogste trappie Moontlike interpretasies: ’n sportprestasie, harde werk en volharding, die prys van sukses, kompetisie, die gevoel van wen of verloor, ’n droom wat waar word, of figuurlik: “die eerste plek” in die lewe. Enige opstelsoort is aanvaarbaar. [50] TOTAAL AFDELING A: 50 SOORTE OPSTELLE (KORT RIGLYN) • Verhalend: vertel ’n storie met ’n duidelike begin, middel (hoogtepunt) en einde; gewoonlik in die verlede tyd. • Beskrywend: beskryf ’n persoon, plek of gebeurtenis so lewendig dat die leser dit kan sien, hoor en voel. • Argumenterend: die skrywer neem ’n duidelike standpunt in en gee redes om die leser te oortuig. • Beredenerend: albei kante van ’n saak word bespreek voordat die skrywer tot ’n gevolgtrekking kom. • Bespiegelend: die skrywer dink oor ’n idee of vraag na; persoonlik van aard. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3 6 Hlayiso/Proef 2026 NSS – Nasienriglyne AFDELING B: LANGER TRANSAKSIONELE TEKS AFDELING B word volgens die rubriek uit 30 geassesseer. Let op die korrekte formaat van elke teks; formaat is deel van die punt vir Inhoud, beplanning en formaat. VRAAG 2 2.1 VRIENDSKAPLIKE BRIEF • Skrywer se adres regs bo, met die datum daaronder. • Aanhef, bv. Liewe Lindiwe (sonder komma), met ’n hoofletter na die aanhef. • Inleiding: groet en verwys na die rede vir die brief (niggie/neef kom volgende jaar na die skool). • Inhoud: beskryf die skool (onderwysers, vriende, sport, kultuur, reëls) EN gee praktiese raad oor aanpassing (sluit by ’n klub aan, wees vriendelik, vra hulp). • Slot: bemoedigende woorde; afsluiting, bv. Groete/Liefde, en die skrywer se voornaam. • Toon: informeel, vriendelik en gerusstellend. [30] 2.2 FORMELE BRIEF • Skrywer se adres regs bo, met die datum daaronder; ontvanger se titel en adres links (bv. Die Skoolhoof, Hoërskool …). • Aanhef: Geagte meneer/mevrou … • Onderwerpreël (onderstreep of in hoofletters), bv. VERSOEK OM ’N DRA-JOU-EIE-KLERE-DAG TE HOU. • Inhoud: die doel van die dag, die datum (laaste Vrydag van die kwartaal), die bydrae (R10), hoe die geld ingesamel en aan die kinderhuis oorhandig sal word, reëls oor gepaste klere. • Slot: bedanking en versoek om ’n antwoord; Die uwe, handtekening, naam en van, posisie (bv. VLR-voorsitter). • Toon: formeel en beleefd; geen sametrekkings of slengtaal nie. [30] 2.3 DIALOOG • Opskrif/titel en ’n kort beskrywing van die situasie/omgewing (opsioneel, tussen hakies). • Name van die sprekers aan die linkerkant, gevolg deur ’n dubbelpunt; geen aanhalingstekens nie. • Toneelaanwysings (indien gebruik) tussen hakies. • Albei standpunte moet duidelik gestel word (bv. vervoer, koste, veiligheid, wie gaan saam, huistoe-kom-tyd). Die gesprek moet logies verloop en tot ’n gevolgtrekking kom. • Toon: gepas vir ’n gesprek tussen ’n kind en ouer – respekvol. [30] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3 7 Hlayiso/Proef 2026 NSS – Nasienriglyne 2.4 DAGBOEKINSKRYWINGS • TWEE inskrywings, elk met ’n datum (en tyd) boaan; ’n aanhef soos Liewe Dagboek is opsioneel. • Eerstepersoonsvorm; informele en persoonlike toon. • Inskrywing 1 (aand vóór die finaal): senuwees, verwagtinge, voorbereiding, verantwoordelikheid as kaptein. • Inskrywing 2 (aand ná die finaal): die uitslag, hoogtepunte van die wedstryd, gevoelens (vreugde of teleurstelling), lesse geleer. • Die verskil in gevoelens tussen die twee inskrywings moet duidelik wees. [30] TOTAAL AFDELING B: 30 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3 8 Hlayiso/Proef 2026 NSS – Nasienriglyne AFDELING C: KORTER TRANSAKSIONELE TEKS AFDELING C word volgens die rubriek uit 20 geassesseer. VRAAG 3 3.1 ADVERTENSIE • ’n Pakkende opskrif, bv. TE KOOP: FIETS IN TOPTOESTAND! • Beskrywing van die fiets: tipe, kleur, grootte, ouderdom, toestand, ekstra’s (bv. helm, slot). • Prys (en of dit onderhandelbaar is). • Kontakbesonderhede: naam, klas/registerklas, selfoonnommer. • Oorredende taal en uitlegelemente (bv. hoofletters, kolpunte, uitroeptekens). Die woorde word getel; tekeninge verdien geen punte nie. [20] 3.2 UITNODIGING • Wie nooi (die skool/kultuurkomitee), wie genooi word (ouers en gemeenskap). • Wat: kultuuraand (sang, dans, toneel); waarom: om geld vir rekenaars in te samel. • Wanneer: datum en tyd in November; waar: plek (bv. skoolsaal). • Toegangsgeld/kaartjies, eetgoed, kleredrag (opsioneel). • RSVP: aan wie, kontaknommer en datum. • Aantreklike uitleg; toon: vriendelik en uitnodigend. [20] 3.3 AANWYSINGS • ’n Kort opskrif/groet (dit is ’n WhatsApp-boodskap; informele register is aanvaarbaar, maar Standaardafrikaans word verwag). • Duidelike aanwysings in die korrekte volgorde, bv. Draai links by …, Loop reguit verby … • Ten minste VYF bakens (bv. ’n kerk, vulstasie, spazawinkel, park, taxistaanplek, robot). • Afstande/tyd (bv. omtrent 200 m, vyf minute stap) en die huisnommer/kleur van die huis aan die einde. • Gebiedende wyse; kort, eenvoudige sinne of genommerde stappe. [20] TOTAAL AFDELING C: 20 GROOTTOTAAL: 100 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3 9 Hlayiso/Proef 2026 NSS – Nasienriglyne ASSESSERINGSRUBRIEK VIR OPSTEL (AFDELING A) – EERSTE ADDISIONELE TAAL [50 PUNTE] Kriteria Uitsonderlik Knap Gemiddeld Elementêr Onvoldoende INHOUD EN Hoë 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 BEPLANNING vlak Respons Respons baie Respons Wisselvallige Respons heeltemal (30) uitsonderlik/treffend goed; idees bevredigend; idees samehang; idees irrelevant; idees Respons en en bo verwagting; heeltemal relevant, redelik onduidelik, nie deurmekaar; vaag idees; idees intelligent en interessant en samehangend en oorspronklik nie; en herhalend; geen organisering volwasse; volwasse; oortuigend; min bewys van organisasie nie van idees; uitsonderlike organisasie baie redelike organisasie bewustheid organisasie en goed en organisasie van doel, samehang samehangend gehoor en (inleiding, liggaam, konteks slot) Lae 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 vlak Respons Respons goed; Respons Respons grootliks Geen poging om by uitmuntend, maar idees relevant en bevredigend, maar irrelevant; idees los die onderwerp te sommige treffende interessant; verval soms in en verwarrend; hou nie; eienskappe organisasie goed onduidelikheid; ’n skaars bewys van deurmekaar en ontbreek; knap en samehangend mate van organisasie sonder fokus organisasie en organisasie samehang TAAL, STYL Hoë 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 EN vlak Toon, register, styl Baie gepaste toon Gepaste toon en Toon en Taal REDIGERING en woordeskat en woordeskat; woordeskat; taal woordeskat nie onverstaanbaar; (15) hoogs gepas; taalgebruik dra betekenis gepas nie; baie woordeskat so Toon, register, taalgebruik getuig effektief; voldoende oor basiese beperk dat dit nie styl, van vertroue; grammatika en taalgebruik; baie sin maak nie woordkeuse, grammatika en spelling grootliks beperkte grammatika, spelling feitlik foutvry woordeskat spelling en foutvry punktuasie Lae 13 10 7 4 vlak Taalgebruik Taalgebruik Voldoende Taalgebruik uitstekend en toepaslik en oor die taalgebruik, maar onvoldoende; retories effektief; algemeen effektief; teenstrydighede; weinig feitlik foutvry enkele foute beperkte retoriese sinsverskeidenheid; middele woordeskat baie beperk STRUKTUUR 5 4 3 2 0–1 (5) Uitstekende Logiese Relevante detail Sommige punte Noodsaaklike Kenmerke van ontwikkeling van ontwikkeling van ontwikkel; sinne en geldig; sinne en punte ontbreek; die teks; die onderwerp; detail; paragrawe goed paragrawe foutief; sinne en paragraaf- uitsonderlike detail; samehangend; gekonstrueer; opstel maak nog paragrawe foutief; ontwikkeling en sinne en sinne en opstel maak nog sin opstel maak nie sin sinskonstruksie paragrawe paragrawe logies effens sin nie uitsonderlik en gevarieerd gekonstrueer VERSPREIDING VAN 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10 PUNTE LET WEL: Die kriteria vir Inhoud en Taal is in elke vlak in ’n hoë en ’n lae subkategorie verdeel. Struktuur word nie in hoë en lae vlakke verdeel nie. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Afrikaans Eerste Addisionele Taal/V3 10 Hlayiso/Proef 2026 NSS – Nasienriglyne ASSESSERINGSRUBRIEK VIR LANGER TRANSAKSIONELE TEKSTE (AFDELING B) – EERSTE ADDISIONELE TAAL [30 PUNTE] Kriteria Uitsonderlik Knap Gemiddeld Elementêr Onvoldoende INHOUD, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4 BEPLANNING EN Respons Respons baie goed; Respons Basiese respons; Geen kennis van die FORMAAT (18) uitsonderlik, bo goeie kennis van voldoende; geringe kennis van kenmerke van die Respons en idees; verwagting; idees die kenmerke van voldoende kennis die kenmerke; teks nie; betekenis organisering van intelligent en die teks; geen van die kenmerke; afwykings; inhoud onduidelik met groot idees; doel, gehoor, volwasse; grondige afwykings nie; enkele afwykings; nie altyd afwykings; geen kenmerke/ kennis van die samehangend en redelike samehang; samehangend nie; samehang nie; konvensies en kenmerke van die goed uitgebrei; sommige detail; min detail; formaat formaat nie konteks teks; behou fokus; formaat gepas met formaat oorwegend vaagweg toegepas toegepas nie idees uitgebrei met onbeduidende foute gepas met enkele ondersteunende foute detail; gepaste en akkurate formaat TAAL, STYL EN 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 REDIGERING (12) Toon, register, styl Baie geskik vir doel, Geskik vir doel, Minder geskik; Stem nie ooreen Toon, register, styl, en woordeskat gehoor en konteks; gehoor en konteks; grammatika met doel, gehoor en woordkeuse, hoogs geskik vir grammatika oor die enkele onakkuraat met konteks nie; besaai grammatika, doel, gehoor en algemeen korrek; grammatikafoute; etlike foute; basiese met foute; betekenis punktuasie en konteks; baie goeie voldoende woordeskat; ernstig belemmer spelling grammatika woordeskat; woordeskat; foute betekenis belemmer akkuraat en goed oorwegend foutloos belemmer nie gekonstrueer; feitlik betekenis nie foutloos VERSPREIDING 25–30 19–23 14–17 9–12 0–7 VAN PUNTE ASSESSERINGSRUBRIEK VIR KORTER TRANSAKSIONELE TEKSTE (AFDELING C) – EERSTE ADDISIONELE TAAL [20 PUNTE] Kriteria Uitsonderlik Knap Gemiddeld Elementêr Onvoldoende INHOUD, 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 BEPLANNING EN Respons Respons baie goed; Respons Basiese respons; Geen kennis van FORMAAT (12) uitsonderlik, bo goeie kennis van voldoende; geringe kennis van die kenmerke nie; Respons en idees; verwagting; die kenmerke; geen voldoende kennis die kenmerke; betekenis organisering van grondige kennis van afwykings nie; van die kenmerke; afwykings; min onduidelik; geen idees; kenmerke/ die kenmerke van samehangend; enkele afwykings; detail; formaat samehang nie; konvensies en die teks; behou formaat gepas met sommige detail; vaagweg toegepas formaat nie konteks fokus; idees onbeduidende foute formaat oorwegend toegepas nie uitgebrei met detail; gepas gepaste en akkurate formaat TAAL, STYL EN 7–8 5–6 4 3 0–2 REDIGERING (8) Toon, register en Baie geskik vir doel Geskik vir doel en Minder geskik; Stem nie ooreen Toon, register, styl, woordeskat hoogs en gehoor; gehoor; enkele grammatika met doel en gehoor woordkeuse, geskik; grammatika grammatika oor die grammatikafoute onakkuraat met nie; besaai met grammatika, akkuraat; feitlik algemeen korrek; wat nie betekenis etlike foute; basiese foute; betekenis punktuasie en foutloos baie goeie belemmer nie woordeskat; ernstig belemmer spelling woordeskat betekenis belemmer VERSPREIDING 17–20 13–15 10–11 7–8 0–5 VAN PUNTE Kopiereg voorbehou