You're offline
Skip to content
Memorandum

XHOSA HL P1 GR11 MEMO NOVEMBA 2020 D

Subject: Isixhosa HlGrade 1120209 pages
Download

Loading document…

Loading document…

Document textSearch extracted text and jump to a page.
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA 11 NOVEMBA 2020 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 ISIKHOKELO SOKUMAKISHA (EXEMPLAR) AMANQAKU: 70 Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-9.
2 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/NOVEMBA 2020) ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA UMBUZO 1 Qaphela oku kulandelayo xa umakisha uvavanyo lokuqonda: x Eyona njongo yalo mbuzo kukuvavanya ukuqonda, ngoko ke umvavanywa makanganyityelwa manqaku ngeempazamo zopelo nezolwimi ngaphandle kokuba iimpazamo ezo zithi zitshintshe intsingiselo (itsho impendulo ingabiyiyo echanekileyo). x Xa umvavanywa esebenzise amagama angengawo awesiXhosa ncakasana, ibe yona impendulo iyechanekileyo, makanikwe amanqaku apheleleyo ngempendulo yakhe. x Kwimibuzo evulelekileyo, makunganikwa manqaku ngo-EWE/HAYI, NDIYANGQINELANA/ANDINGQINELANI, YINYANI/BUBUXOKI/LULUVO. Amanqaku mawanikwe kujongwe ukuzixhasa kwakhe umvavanywa (makujongwe ukuzixhasa kwakhe/isizathu esibambekayo esibangela ukuba abhale ewe/hayi okanye yinyani/bubuxoki/luluvo, ndiyangqinelana/andingqinelani). x Ukuba umvavanywa ubhale isivakalisi esipheleleyo endaweni yegama/ibinzana ebelilindelekile, makanyityelwe amanqaku xa engalikrwelelanga/engaliqaphulanga igama/ibinzana elo lilindelekileyo. x Xa kulindeleke ukuba umvavanywa abhale amanqaku amabini/amathathu ze yena anike angaphezulu kwabelindelekile, makuhoywe la mabini/mathathu okuqala kuphela. x Xa umvavanywa esebenzise isiXhosa sengingqi makawanikwe amanqaku ukuba impendulo yechanekileyo. x Xa kulindeleke ukuba umvavanywa akhethe impendulo echanekileyo kwazinikiweyo, makaphiwe amanqaku xa ebhale unobumba nempendulo echanekileyo esecaleni konobumba/unobumba osecaleni kwempendulo echanekileyo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/NOVEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 3 ISICATSHULWA A 1.1 Nguloliwe. ¥ (1) 1.2 Umfanekiso-ngqondweni weliso. ¥ (1) 1.3 Sandulelwa sisenzi u-thi. ¥¥ (2) 1.4 Ukutsalela abantu kwizithuthi zabo ¥¥/ ukubizela abakhweli kwizithuthi zabo. ¥¥ (Nayiphi na kwezi) (2) 1.5 Isizathu sokuba abantu bathontelane ezidolophini kukuya kufuna imisebenzi engcono. ¥ (1) 1.6 Imali iyadingeka kweli xesha siphila kulo kuba uninzi lwezinto zenziwa ngemali. ¥¥ (2) 1.7 Ndiyangqinelana, kuba edolophini kulapho izinto zenziwa khona, loo nto ibangele ukuba amaxabiso azo abe phantsi. ¥¥ OKANYE Andingqinelani, kuba nasezilalini zikhona izinto ezifumaneka ngamaxabiso aphantsi ezifana nezinto zolimo. ¥¥ (Nayiphi na impendulo echanekileyo) (2) 1.8 Libonakalisa ukunqwenela into ngamandla ¥¥/libonakalisa ukurhalela into kakhulu. ¥/libonakalisa ukubawela into kakhulu. ¥¥ (Nayiphi na kwezi) (2) 1.9 Izizalwane ¥/izalamane ¥XVDSKR. ¥ (Nayiphi na kwezi) (1) 1.10 'Bathi bakungahambeli ndawo abanye banuke abanye kwalapha phakathi komzi.' ¥ (1) 1.11 Ngumntu obhinqileyo othe sele endile esemzini waphinda waphelelwa ngumendo wabuyela kowabo abe umyeni esaphila. ¥¥ (2) 1.12 D ¥¥/D. Bafuna ukukhwela iimoto ¥¥/Bafuna ukukhwela iimoto. ¥¥ (Nayiphi na kwezi) (2) 1.13 Yingxinano eyoyikisayo nengeyompilo ¥/kukuhlala kwabantu abaninzi kwindlwana encinane ¥ukungDELNKRNZH]LQGOZDQD]DQJDVHVH¥ukungabikho zitephu zamanzi. ¥ (Nayiphi na kwezi) (1) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha Tyhila iphepha
4 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/NOVEMBA 2020) 1.14 Bendinokwakhela abantu L]LQGOXH]RQHOH\R¥¥EHQGLQRNXYXODDPDWKXED HPLVHEHQ]LXNX]HDEDQWXEDNZD]LXNX]DNKHODL]LQGOX¥¥ (Nayiphi na kwezi) (2) 1.15 Ndifunde ukuba nangona ukuthontelana kwabantu ezidolophini kunezizathu ezivakalayo kodwa kubangela iingxaki H]LQLQ]L¥¥ (Nayiphi na impendulo echanekileyo.) (2) 1.16 $ED\LWKREHOL¥NXEDEDERQDNDODEHVRQGHOHOHQHNDNKXOXXEHXPWKHWKR ZHNKRURQDXVLWKLDEDQWXPDEDFKDVHODQH¥DED\LWKREHOL¥NXED DED]LQ[LEDQJDL]LPXNXRNDQ\HL]LFKHPH¥ (Nayiphi na kwezi) (2) 1.17 Akayenzanga ngcono, kuba kusekho abantu abahlala ematyotyombeni EHQJHQD]RL]LQGOX]DQJDVHVHQHHWHSKX]DPDQ]L¥¥ OKANYE Uyenze ngcono, kuba uninzi lwabantu lwakhelwa izindlu ezisemgangathweni nezinezindlu zangasese QDPDQ]L¥¥ (Nayiphi na impendulo echanekileyo) (2) 1.18 Kuhambelana nomhlathi wesi-6, kuba kwisicatshulwa B kuvezwe amatyotyombe amaninzi axineneyo angenazindlu zangasese neetephu zamanzi, ube umhlathi wesi-6 uthetha ngokuhlala kwabantu kumaxhobongwana axineneyo angenazindlu zangasese neetephu ]DPDQ]L¥¥ (2) AMANQAKU ECANDELO A: 30 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/NOVEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 5 ICANDELO B: ISISHWANKATHELO UMBUZO 2 UKUMAKISHWA KWESISHWANKATHELO x Amanqaku abiwa ngolu hlobo lulandelayo: o Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezisi-7. (Ingongoma nganye linqaku) o Amanqaku ama-3 olwimi o Amanqaku ewonke: 10 x Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa abalingwa besebenzise amazwi abo: o íLLQJRQJRPDH]LFKDQHNLOH\R1LNDLQTDNXHOL-1 o íLLQJRQJRPDH]LFKDQHNLOH\R1LNDamanqaku ama-2 o íLLQJRQJRPDH]LFKDQHNLOH\R1LNDDPDQTDNXDPD-3 x Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umlingwa ecaphule njengoko kubhaliwe kwisicatshulwa: o 6í7 iingongoma ezicatshulweyo ngqo: 0 amanqaku olwimi (Akanikwa nqaku lolwimi umfundi) o 1í5 iingongoma ezicatshulweyo ngqo: nika inqaku eli-1 lolwimi QAPHELA x Imo o Nokuba isishwankathelo sibhalwe ngemo engachanekanga, masiphononongwe. x Ubalo-magama o Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise inani lamagama asetyenzisiweyo. o Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibonakalisanga inani lamagama asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe ngokungachanekanga. o Ukuba udlule kwinani eliqingqiweyo, funda de uye kusigqiba isivakalisi eso, ze ungakuhoyi okulandelayo. o Izishwankathelo ezibhalwe zazifutshane kodwa zinazo zonke iingongoma ezifunekayo okanye ezilindelekileyo mazinganyityelwa manqaku. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha Tyhila iphepha
6 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/NOVEMBA 2020) UMFUNDI ANGACANGCATHA KWEZI NGONGOMA UCAPHULO IINGONGOMA 1. Yijonge into eyenziwa ngulo mntu 1. Qwalasela okwenziwa ngumntu ugalela amafutha kuba kungenzeka okugalelela amafutha, kuba kungathi kuthi kanti akakuvanga ukuba uthe kanti akakuvanga ukuba uthi makagalele ngamalini. makagalele ngamalini. 2. Musa ukucofa-cofana nefowuni 2. Hlukana nokuzixakekisa ngexesha ugalelelwa amafutha ngokusebenzisa unomyayi xa kugalelwa emotweni. amafutha emotweni yakho. 3. Hlala emotweni ngalo lonke ixesha 3. Kubalulekile ukuba uzinze emotweni kugalelwa amafutha emotweni yakho. yakho ngalo lonke ilixa ugalelelwa amafutha emotweni. 4. Musa ukuyeka abantwana badakase 4. Musa ukubayeka abantwana behle bengagadwanga kuba iigaraji besenyuka egaraji ungababekanga zamafutha ziyathanda ukugcwala sweni kuba iigaraji zigcwala iimoto. ziimoto. 5. Yehlisa umculo okanye uwucime 5. Thothisa isandi somculo kungenjalo emotweni yakho ude ube kanti uwucime ude ugqibe obukwenza ugqibile ukugalela amafutha okanye egaraji. ude uhambe. 6. Musa ukuzixakekisa ngezinye izinto 6. Sukwenza ezinye izinto xa kuvulwa xa kuvulwa ibhonethi yakho. ibhonethi yemoto yakho. 7. Yiba noncumo kwaye ube nenceba 7. Yiba nobubele ngalo lonke ixesha kubasebenzi basegaraji. kubantu abasebenza egaraji. UKUBHALA NGOKOMHLATHI Qwalasela okwenziwa ngumntu okugalelela amafutha, kuba kungathi kanti akakuvanga ukuba uthi makagalele ngamalini. Hlukana nokuzixakekisa ngokusebenzisa unomyayi xa kugalelwa amafutha emotweni yakho. Kubalulekile ukuba uzinze emotweni yakho ngalo lonke ilixa ugalelelwa amafutha emotweni. Musa ukubayeka abantwana behle besenyuka egaraji ungababekanga sweni kuba iigaraji zigcwala iimoto. Thothisa isandi somculo kungenjalo uwucime ude ugqibe obukwenza egaraji. Sukwenza ezinye izinto xa kuvulwa ibhonethi yemoto yakho. Yiba nobubele ngalo lonke ixesha kubantu abasebenza egaraji. (70) AMANQAKU ECANDELO B: 10 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/NOVEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 7 ICANDELO C: IZAKHI NEMIGAQO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI UKUMAKISHA ICANDELO C x Upelo o Iimpendulo eziligama elinye mazimakishwe njengezichanekileyo nokuba upelo aluchanekanga, ngaphandle kokuba isiphene silahla intsingiselo efunwayo yegama. o Kwiimpendulo ezizizivakalisi ezipheleleyo, upelo olungachanekanga luya kohlwayelwa xa isiphene sikweso sakhi solwimi sivavanywayo. o Xa kuvavanywa izifinyezi, impendulo mayifakwe iziphumlisi ngokuchanekileyo. o Ulwakhiwo lwezivakalisi kufuneka luchaneke ngokwemigaqo yolwimi kwaye lusetyenziswe kwizivakalisi ezipheleleyo njengoko umbuzo uyalela. o Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo. UMBUZO 3: UKUCAZULULA INTENGISO 3.1 Intliziyo. ¥ (1) 3.2 Kumntu wonke. ¥ (1) 3.3 Kukutsalela umdla kwigama 'ubomi' ¥¥/kukugxininisa igama 'ubomi' ¥¥/kukuqaqambisa igama 'ubomi'. ¥¥ (Nayiphi na kwezi) (2) 3.4 Kuzisa ingcinga yokuba xa usitya ukutya okusempilweni uye ubukeke okanye uba mhle njengeli nenekazi ¥¥ (2) 3.5 C ¥¥C. Ukulala kakhulu ¥¥ukulala kakhulu. ¥¥ (2) 3.6 Aluyilandeli, kuba uninzi lwabantu lutya ngendlela engamkelekanga ngokwasempilweni kwaye aluyithobeli imiqathango yokutya. ¥¥ (Nayiphi na impendulo echanekileyo) (2) [10] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha Tyhila iphepha
8 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/NOVEMBA 2020) UMBUZO 4: UKUCAZULULA IKHATHUNI 4.1 Basegaraji ¥NXEDX:DQGDXJDOHODDPDIXWKDHPRWZHQL ¥%DVHJDUDML ¥ kuba kukho impompo yamafutha. ¥ (Nayiphi na kwezi) (2) 4.2 Iveza ukuba kuninzi okunye okulandelayo ngaphandle kwexabiso lamafutha. ¥ (1) 4.3 Ukuyilungisa ¥/ukuyigcina isemgangathweni ¥/ukuthenga amavili ¥ ukuyirhafela ¥XNXEKDWDODL-inshorensi. ¥ (Nasiphi na isibini) (2) 4.4 Lixabiso lamafutha ¥/yimali ekufuneka ibhatelwe ngu-Oyama. ¥ (Nayiphi na kwezi) (1) 4.5 Kuphuhlisa ukuba ixabiso lemoto liphezulu ¥¥kuphuhlisa ukuba imisebenzi yela xesha yayingabhatali ngokwaneleyo. ¥¥ (Nayiphi na impendulo echanekileyo) (2) 4.6 Inochasaniso, kuba usebenzise 'inkululeko' no 'bubukhoboka', magama lawo akhabanayo ngokweentsingiselo. ¥¥ (2) [10] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/NOVEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 9 UMBUZO 5: UKUSETYENZISWA KOLWIMI NGOKUCHANEKILEYO 5.1 Umntu ukhutshelwa phandle. ¥ (1) 5.2 Kukuxela indawo. ¥ (1) 5.3 Umntu XWKLெ(NX]HQ]HOHQLNZDP ¥XP\H]RNZDNXIXQHNDXNXED QGL¥FLQJLVLVH´ (2) 5.4 Ikhuthaze. ¥ (1) 5.5 Ekuyilweni komyezo wase-Eden yayilityelwe indawo yobuhle. ¥¥ (2) 5.6 Zithe zakudubula ezo zithonga zompu kwavaleka iindlebe. ¥¥ (Nasiphi na isivakalisi esibonakalisa ukudubula kwesithonga) (2) 5.7 Phambi kwesibizo ¥VDQGXOHODLVLEL]R ¥/ silandelwa sisibizo. ¥ (Nayiphi na kwezi) (1) [10] AMANQAKU ECANDELO C: 30 AMANQAKU EWONKE EPHEPHA: 70 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha Tyhila iphepha

Published documents with matching subject and grade metadata.

Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.

More from Grade 11 Isixhosa Hl

Explore more published documents in this catalogue.

View all
XHOSA HL P1 GR11 MEMO NOVEMBA 2020 D | Hlayiso