NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 11
NOVEMBA 2020
ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1
ISIKHOKELO SOKUMAKISHA
(EXEMPLAR)
AMANQAKU: 70
Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-9.
You're offline
Skip to contentMemorandum 





View all





XHOSA HL P1 GR11 MEMO NOVEMBA 2020
Isixhosa Hl · Grade 11 · National Exemplar November Exam · 2020. Memorandum, 9 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Isixhosa Hl
- Grade
- Grade 11
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2020
- Exam period
- National Exemplar November Exam
- Paper
- 1
- Pages
- 9
- File size
- 282.4 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 9
Document textSearch extracted text and jump to a page.
2 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/NOVEMBA 2020)
ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA
UMBUZO 1
Qaphela oku kulandelayo xa umakisha uvavanyo lokuqonda:
• Eyona njongo yalo mbuzo kukuvavanya ukuqonda, ngoko ke umvavanywa
makanganyityelwa manqaku ngeempazamo zopelo nezolwimi ngaphandle
kokuba iimpazamo ezo zithi zitshintshe intsingiselo (itsho impendulo ingabiyiyo
echanekileyo).
• Xa umvavanywa esebenzise amagama angengawo awesiXhosa ncakasana,
ibe yona impendulo iyechanekileyo, makanikwe amanqaku apheleleyo
ngempendulo yakhe.
• Kwimibuzo evulelekileyo, makunganikwa manqaku ngo-EWE/HAYI,
NDIYANGQINELANA/ANDINGQINELANI, YINYANI/BUBUXOKI/LULUVO.
Amanqaku mawanikwe kujongwe ukuzixhasa kwakhe umvavanywa
(makujongwe ukuzixhasa kwakhe/isizathu esibambekayo esibangela ukuba
abhale ewe/hayi okanye yinyani/bubuxoki/luluvo,
ndiyangqinelana/andingqinelani).
• Ukuba umvavanywa ubhale isivakalisi esipheleleyo endaweni
yegama/ibinzana ebelilindelekile, makanyityelwe amanqaku xa
engalikrwelelanga/engaliqaphulanga igama/ibinzana elo lilindelekileyo.
• Xa kulindeleke ukuba umvavanywa abhale amanqaku amabini/amathathu ze
yena anike angaphezulu kwabelindelekile, makuhoywe la mabini/mathathu
okuqala kuphela.
• Xa umvavanywa esebenzise isiXhosa sengingqi makawanikwe amanqaku
ukuba impendulo yechanekileyo.
• Xa kulindeleke ukuba umvavanywa akhethe impendulo echanekileyo
kwazinikiweyo, makaphiwe amanqaku xa ebhale unobumba nempendulo
echanekileyo esecaleni konobumba/unobumba osecaleni kwempendulo
echanekileyo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/NOVEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 3
ISICATSHULWA A
1.1 Nguloliwe. √ (1)
1.2 Umfanekiso-ngqondweni weliso. √ (1)
1.3 Sandulelwa sisenzi u-thi. √√ (2)
1.4 Ukutsalela abantu kwizithuthi zabo √√/ ukubizela abakhweli kwizithuthi
zabo. √√
(Nayiphi na kwezi) (2)
1.5 Isizathu sokuba abantu bathontelane ezidolophini kukuya kufuna imisebenzi
engcono. √ (1)
1.6 Imali iyadingeka kweli xesha siphila kulo kuba uninzi lwezinto zenziwa
ngemali. √√ (2)
1.7 Ndiyangqinelana, kuba edolophini kulapho izinto zenziwa khona, loo nto
ibangele ukuba amaxabiso azo abe phantsi. √√
OKANYE
Andingqinelani, kuba nasezilalini zikhona izinto ezifumaneka ngamaxabiso
aphantsi ezifana nezinto zolimo. √√
(Nayiphi na impendulo echanekileyo) (2)
1.8 Libonakalisa ukunqwenela into ngamandla √√/libonakalisa ukurhalela into
kakhulu. √/libonakalisa ukubawela into kakhulu. √√
(Nayiphi na kwezi) (2)
1.9 Izizalwane √/izalamane √/usapho. √
(Nayiphi na kwezi) (1)
1.10 'Bathi bakungahambeli ndawo abanye banuke abanye kwalapha phakathi
komzi.' √ (1)
1.11 Ngumntu obhinqileyo othe sele endile esemzini waphinda waphelelwa
ngumendo wabuyela kowabo abe umyeni esaphila. √√ (2)
1.12 D √√/D. Bafuna ukukhwela iimoto √√/Bafuna ukukhwela iimoto. √√
(Nayiphi na kwezi) (2)
1.13 Yingxinano eyoyikisayo nengeyompilo √/kukuhlala kwabantu abaninzi
kwindlwana encinane √/ukungabikho kwezindlwana zangasese√/ukungabikho
zitephu zamanzi. √
(Nayiphi na kwezi) (1)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Tyhila iphepha
4 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/NOVEMBA 2020)
1.14 Bendinokwakhela abantu izindlu ezoneleyo √√/bendinokuvula amathuba
emisebenzi ukuze abantu bakwazi ukuzakhela izindlu. √√
(Nayiphi na kwezi) (2)
1.15 Ndifunde ukuba nangona ukuthontelana kwabantu ezidolophini
kunezizathu ezivakalayo kodwa kubangela iingxaki ezininzi. √√
(Nayiphi na impendulo echanekileyo.) (2)
1.16 Abayithobeli √, kuba babonakala besondelelene kakhulu, ube umthetho
wekhorona usithi abantu mabachaselane √/abayithobeli √, kuba
abazinxibanga izimuku okanye izicheme. √
(Nayiphi na kwezi) (2)
1.17 Akayenzanga ngcono, kuba kusekho abantu abahlala ematyotyombeni
bengenazo izindlu zangasese neetephu zamanzi.√√
OKANYE
Uyenze ngcono, kuba uninzi lwabantu lwakhelwa izindlu
ezisemgangathweni nezinezindlu zangasese namanzi.√√
(Nayiphi na impendulo echanekileyo) (2)
1.18 Kuhambelana nomhlathi wesi-6, kuba kwisicatshulwa B kuvezwe
amatyotyombe amaninzi axineneyo angenazindlu zangasese neetephu
zamanzi, ube umhlathi wesi-6 uthetha ngokuhlala kwabantu
kumaxhobongwana axineneyo angenazindlu zangasese neetephu
zamanzi. √√ (2)
AMANQAKU ECANDELO A: 30
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/NOVEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 5
ICANDELO B: ISISHWANKATHELO
UMBUZO 2
UKUMAKISHWA KWESISHWANKATHELO
• Amanqaku abiwa ngolu hlobo lulandelayo:
o Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezisi-7. (Ingongoma nganye linqaku)
o Amanqaku ama-3 olwimi
o Amanqaku ewonke: 10
• Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa abalingwa besebenzise amazwi abo:
o 1−3 iingongoma ezichanekileyo: Nika inqaku eli-1
o 4−5 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-2
o 6−7 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-3
• Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umlingwa ecaphule njengoko
kubhaliwe kwisicatshulwa:
o 6−7 iingongoma ezicatshulweyo ngqo: 0 amanqaku olwimi (Akanikwa
nqaku lolwimi umfundi)
o 1−5 iingongoma ezicatshulweyo ngqo: nika inqaku eli-1 lolwimi
QAPHELA
• Imo
o Nokuba isishwankathelo sibhalwe ngemo engachanekanga,
masiphononongwe.
• Ubalo-magama
o Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise inani lamagama
asetyenzisiweyo.
o Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibonakalisanga inani
lamagama asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe
ngokungachanekanga.
o Ukuba udlule kwinani eliqingqiweyo, funda de uye kusigqiba isivakalisi
eso, ze ungakuhoyi okulandelayo.
o Izishwankathelo ezibhalwe zazifutshane kodwa zinazo zonke iingongoma
ezifunekayo okanye ezilindelekileyo mazinganyityelwa manqaku.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Tyhila iphepha
6 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/NOVEMBA 2020)
UMFUNDI ANGACANGCATHA KWEZI NGONGOMA
UCAPHULO IINGONGOMA
1. Yijonge into eyenziwa ngulo mntu 1. Qwalasela okwenziwa ngumntu
ugalela amafutha kuba kungenzeka okugalelela amafutha, kuba kungathi
kuthi kanti akakuvanga ukuba uthe kanti akakuvanga ukuba uthi
makagalele ngamalini. makagalele ngamalini.
2. Musa ukucofa-cofana nefowuni 2. Hlukana nokuzixakekisa
ngexesha ugalelelwa amafutha ngokusebenzisa unomyayi xa kugalelwa
emotweni. amafutha emotweni yakho.
3. Hlala emotweni ngalo lonke ixesha 3. Kubalulekile ukuba uzinze emotweni
kugalelwa amafutha emotweni yakho. yakho ngalo lonke ilixa ugalelelwa
amafutha emotweni.
4. Musa ukuyeka abantwana badakase 4. Musa ukubayeka abantwana behle
bengagadwanga kuba iigaraji besenyuka egaraji ungababekanga
zamafutha ziyathanda ukugcwala sweni kuba iigaraji zigcwala iimoto.
ziimoto.
5. Yehlisa umculo okanye uwucime 5. Thothisa isandi somculo kungenjalo
emotweni yakho ude ube kanti uwucime ude ugqibe obukwenza
ugqibile ukugalela amafutha okanye egaraji.
ude uhambe.
6. Musa ukuzixakekisa ngezinye izinto 6. Sukwenza ezinye izinto xa kuvulwa
xa kuvulwa ibhonethi yakho. ibhonethi yemoto yakho.
7. Yiba noncumo kwaye ube nenceba 7. Yiba nobubele ngalo lonke ixesha
kubasebenzi basegaraji. kubantu abasebenza egaraji.
UKUBHALA NGOKOMHLATHI
Qwalasela okwenziwa ngumntu okugalelela amafutha, kuba kungathi kanti akakuvanga
ukuba uthi makagalele ngamalini. Hlukana nokuzixakekisa ngokusebenzisa unomyayi xa
kugalelwa amafutha emotweni yakho. Kubalulekile ukuba uzinze emotweni yakho ngalo
lonke ilixa ugalelelwa amafutha emotweni. Musa ukubayeka abantwana behle
besenyuka egaraji ungababekanga sweni kuba iigaraji zigcwala iimoto. Thothisa isandi
somculo kungenjalo uwucime ude ugqibe obukwenza egaraji. Sukwenza ezinye izinto xa
kuvulwa ibhonethi yemoto yakho. Yiba nobubele ngalo lonke ixesha kubantu
abasebenza egaraji. (70)
AMANQAKU ECANDELO B: 10
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/NOVEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 7
ICANDELO C: IZAKHI NEMIGAQO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI
UKUMAKISHA ICANDELO C
• Upelo
o Iimpendulo eziligama elinye mazimakishwe njengezichanekileyo
nokuba upelo aluchanekanga, ngaphandle kokuba isiphene silahla
intsingiselo efunwayo yegama.
o Kwiimpendulo ezizizivakalisi ezipheleleyo, upelo olungachanekanga
luya kohlwayelwa xa isiphene sikweso sakhi solwimi sivavanywayo.
o Xa kuvavanywa izifinyezi, impendulo mayifakwe iziphumlisi
ngokuchanekileyo.
o Ulwakhiwo lwezivakalisi kufuneka luchaneke ngokwemigaqo yolwimi
kwaye lusetyenziswe kwizivakalisi ezipheleleyo njengoko umbuzo
uyalela.
o Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo,
yamkela ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo
KUNYE/OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo.
UMBUZO 3: UKUCAZULULA INTENGISO
3.1 Intliziyo. √ (1)
3.2 Kumntu wonke. √ (1)
3.3 Kukutsalela umdla kwigama 'ubomi' √√/kukugxininisa igama
'ubomi' √√/kukuqaqambisa igama 'ubomi'. √√
(Nayiphi na kwezi) (2)
3.4 Kuzisa ingcinga yokuba xa usitya ukutya okusempilweni uye ubukeke
okanye uba mhle njengeli nenekazi √√ (2)
3.5 C √√/C. Ukulala kakhulu √√/ukulala kakhulu. √√ (2)
3.6 Aluyilandeli, kuba uninzi lwabantu lutya ngendlela engamkelekanga
ngokwasempilweni kwaye aluyithobeli imiqathango yokutya. √√
(Nayiphi na impendulo echanekileyo) (2)
[10]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Tyhila iphepha
8 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 (EC/NOVEMBA 2020)
UMBUZO 4: UKUCAZULULA IKHATHUNI
4.1 Basegaraji √, kuba uWanda ugalela amafutha emotweni √/ Basegaraji √,
kuba kukho impompo yamafutha. √
(Nayiphi na kwezi) (2)
4.2 Iveza ukuba kuninzi okunye okulandelayo ngaphandle kwexabiso
lamafutha. √ (1)
4.3 Ukuyilungisa √/ukuyigcina isemgangathweni √/ukuthenga amavili √/
ukuyirhafela √/ ukubhatala i-inshorensi. √
(Nasiphi na isibini) (2)
4.4 Lixabiso lamafutha √/yimali ekufuneka ibhatelwe ngu-Oyama. √
(Nayiphi na kwezi) (1)
4.5 Kuphuhlisa ukuba ixabiso lemoto liphezulu √√/kuphuhlisa ukuba
imisebenzi yela xesha yayingabhatali ngokwaneleyo. √√
(Nayiphi na impendulo echanekileyo) (2)
4.6 Inochasaniso, kuba usebenzise 'inkululeko' no 'bubukhoboka', magama
lawo akhabanayo ngokweentsingiselo. √√ (2)
[10]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/NOVEMBA 2020) ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA – IPHEPHA 1 9
UMBUZO 5: UKUSETYENZISWA KOLWIMI NGOKUCHANEKILEYO
5.1 Umntu ukhutshelwa phandle. √ (1)
5.2 Kukuxela indawo. √ (1)
5.3 Umntu uthi, ‟Ekuzenzeleni kwam √ umyezo kwakufuneka ukuba
ndi√cingisise.” (2)
5.4 Ikhuthaze. √ (1)
5.5 Ekuyilweni komyezo wase-Eden yayilityelwe indawo yobuhle. √√ (2)
5.6 Zithe zakudubula ezo zithonga zompu kwavaleka iindlebe. √√
(Nasiphi na isivakalisi esibonakalisa ukudubula kwesithonga) (2)
5.7 Phambi kwesibizo √/ sandulela isibizo √/ silandelwa sisibizo. √
(Nayiphi na kwezi) (1)
[10]
AMANQAKU ECANDELO C: 30
AMANQAKU EWONKE EPHEPHA: 70
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Tyhila iphepha
Recommended for this subject
Published documents with matching subject and grade metadata.

Memorandum
XHOHL GRADE 11 MEMO NOV 22 CHANGES ACCEPTED hlayiso.com

Memorandum
XHOSA HL P1 GR11 MEMO NOV. 2022 hlayiso.com

Memorandum
XHOSA HL P3 MEMO GR11 NOV 2022 hlayiso.com

Memorandum
XHOHL GRADE 11 MEMO NOV 22 CHANGES ACCEPTED

Memorandum
XHOSA HL P1 GR11 MEMO NOV. 2022

Memorandum
XHOSA HL P3 MEMO GR11 NOV 2022
Related documents
Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.
More from Grade 11 Isixhosa Hl
Explore more published documents in this catalogue.

Annual teaching plan
Gr 11 IsiXhosa HL ATP 2023 24

Question paper
XHOHL GRADE 11 NOV 2022 changes accepted hlayiso.com

Question paper
XHOSA HL P1 QP GR11 NOV 2022 hlayiso.com

Question paper
XHOSA HL P3 QP GR11 NOV 2022 hlayiso.com

Question paper
XHOHL GRADE 11 NOV 2022 changes accepted

Question paper





