Social Sciences Grade 9 November EC 2010 Memo

Province of the EASTERN CAPE EDUCATION SENIOR FASE GRAAD 9 NOVEMBER 2010 SOSIALE WETENSKAPPE NASIENGIDS PUNTE: 100 TYD: 2 uur Hierdie nasiengids bestaan uit 6 bladsye.

2 SOSIALE WETENSKAPPE (NOVEMBER 2010) VRAAG 1 1.1 1.1.1 3227CB (1) 1.1.2 3327AA (1) 1.2 1.2.1 50 000 (1) 1.2.2 10 000 (1) 1.3 Een sentimeter op die kaart verteenwoordig vyftig duisend sentimeters op die grond. (2) 1.4 Buffalo-rivier, treinspoor, stadion, kraglyne, ry bome (enige2) (2) 1.5 50 000 11 11 x = = 5,5 km 100 000 2 (enige antwoord tussen 5 tot 6 km) (4) 1.6 afstand tyd = spoed 2 km tyd = 5 km / h 0,4 x 60 = 24 minute (enige antwoord tussen 24 en 30 minute is aanvaarbaar, solank die korrekte stappe gevolg is) (4) 1.7 7:39 - 7:45 (enige antwoord tussen die twee tye kan reg gemerk word) (2) 1.8 LxB L = 32,5 cm x B = 31 cm (32,5 cm x 0,5) x (31 cm x 0,5 cm) 16,25 km x 15,5 km 251,875 km2 OF LxB L =32,5 cm x B = 31 cm 32,5 cm 31 cm x 2 2 16,25 km x 15,5 km 251,875 km2 (2) 1.9 32°51’45” S 27°25’10“ O (2) 1.10 punthoogte, kontoerlyne (2)

(NOVEMBER 2010) SOSIALE WETENSKAPPE 3 1.11 1.11.1 20 m (1) 1.11.2 360 m (1) 1.11.3 Terrasse/trappe (1) 1.11.4 Oos (1) 1.12 1.12.1 Suidwes (1) 1.12.2 210° (1) [30] VRAAG 2 2.1 2.1.1 Ngqokweni-rivier (1) 2.1.2 van noord na suid Sluit by die hoofstroom aan van bo-af, Vorm van kontoerlyne waarlangs dit vloei na die hoogste punt Enige korrekte antwoord is aanvaarbaar (2) 2.2 Landerye, woude Enige ander primêre aktiwiteit sigbaar op die kaart is aanvaarbaar. (2) [5] VRAAG 3 3.1 3.1.1 Vals 3.1.2 Waar 3.1.3 Waar 3.1.4 Waar 3.1.5 Vals (5x1) (5) 3.2 3.2.1 VSA 3.2.6 Uranium-235 3.2.2 Manhattan Projek 3.2.7 80-100 000 3.2.3 Hiroshima 3.2.8 Nagasaki 3.2.4 6th August 1945 3.2.9 Little Boy 3.2.5 Fat Man 3.2.10 74 000 (10) [15] VRAAG 4 4.1 Source 3 - Totale verwoesting van die stad deur die atoombom - ʼn Stofwolk in die vorm van ʼn paddastoel (enige gepaste antwoord) Source4 - Die stad is byna totaal verwoes/meeste geboue is verwoes - Die brug is verwoes (enige ander gepaste antwoord) (4)

4 SOSIALE WETENSKAPPE (NOVEMBER 2010) 4.2 A. Sien dit as die enigste manier om die oorlog te stop – want Japan wou nie stop nie. B. Die Geallieerdes/VSA wou eerste wees in ʼn poging om die NAZIS/Duitsers te verslaan (2) 4.3 A: Japan was verplig om te oorlog te staak en oor te gee aan die Geallieerdes B: Het die totale verwoesting van Hirosjima en Nagasaki veroorsaak C: Veroorsaak sterftes, verskeie siekte gedurende en na die bomaanvalle D: Japan was verneder en moes betaal vir oorlogsverliese (enige2) (2) 4.4 Aanvaar enige goeie verduideliking vir ʼn JA of ʼn NEE ʼn JA mag insluit: a: dien as ʼn afskrikmiddel vir ʼn kern wapen oorlog tussen die Supermoondhede b: om nasionale sekuriteit te verstewig C: bevordering van wetenskaplike kennis OF ʼn NEE mag insluit: a: Die gebruik daarvan kan die wêreld/lande binne minute verwoes b: daar moet ʼn algehele verbanning wees op die maak en gebruik daarvan. C: dit kan sterftes, siektes en onverklaarbare hartseer veroorsaak (2) [10] VRAAG 5 5.1 5.1.1 A. HOP (Heropbou en Ontwikkelingsplan) (1) 5.1.2 C: Stel baie werkers aan en gebruik duur masjiene om groter profyt te maak (1) 5.2 5.2.1 VSA (1) 5.2.2 Mosambiek (1) 5.2.3 SA is ʼn ontwikkelende land. BBP is onder $6000 (2) 5.2.4 a: ontwikkeling bring verandering en groei b: ʼn proses wat oor ʼn tyd plaasvind c: verbeter mense se lewens (3) 5.2.5 Ontwikkeling is bedoel om te voorsien in mense se behoeftes en om hul lewensstandaarde te verhoog (2) 5.2.6 Maatskaplike en Sosiale aanwysers wat ontwikkeling moet meet. (HDI Indeks) (1) 5.3 5.3.1 Ontwikkelende/onderontwikkelde (1) 5.3.2 Ontwikkelde (1) 5.3.3 Ontwikkelende/onderontwikkelde (1) 5.3.4 Ontwikkelde (1) 5.3.5 Ontwikkelende/onderontwikkelde (1) 5.3.6 Ontwikkelende/onderontwikkelde (1) [18]

(NOVEMBER 2010) SOSIALE WETENSKAPPE 5 VRAAG 6 6.1 Konflik situasies: Skool Gebrek aan hulpbronne en infrastruktuur bv. Klaskamers, meubels, goeie sanitasie ens. kan lei tot stakings; Tekort aan onderwysers en nie-doserende personeel kan ook lei tot konflik en stakings; Swak administrasie en swak finansiële beheer asook korrupsie deur skool beheerrade kan ook lei tot boikotte (enige2) Konflik situasies: Gemeenskap Gebrek aan geriewe soos water, krag, strate of paaie; Korrupsie deur die munisipale/gemeenskapsleiers; Voedseltekort; Werkloosheid; Dit alles kan lei tot protes, stakings ens (enige2) (enige ander relevante antwoord rakende konflik sal aanvaar word) (4) 6.2 6.2.1 Publieke staatswerkers/werkers staking 1. Onderhandelinge tussen regering en werkers het skipbreuk gelei (opgebreek) 2. Onderhandelinge oor verbeterde behuisingstoelae; gelyke staatsbydraes vir alle mediese skemas 3. Ongelykhede in die voordele hierbo genoem (enige gepaste antwoord oor konflik sal aanvaar word) (2) 6.2.2 Reg of Verkeerd: enige goed gemotiveerde argument van leerlinge moet gekrediteer word. Reg: Reg op ʼn suksesvolle jaarlikse salaris onderhandeling; mislukking om aan hul eise te voldoen; Het grondwetlike reg om te staak; regering se houding teenoor die werkers is nie aanvaarbaar nie Verkeerd: Het nie gedink aan die implikasies op die ekonomie nie; intimidasie tydens die staking; vernietiging en sterftes; uitwerking op mense/leerders, ens (2) 6.2.3 die beginsel van geen werk geen betaling is toegepas en die regering sal wen deur die geld wat hulle gaan aftrek van die salarisse van stakers; SA is ʼn demokrasie en daarom respekteer die regering die werkers se reg om te staak; die regering was nie in die posisie om aan alle eise te voldoen nie. (2)

6 SOSIALE WETENSKAPPE (NOVEMBER 2010) 6.2.4 Gevolge: - Werkers bereik gedeeltelik hul eise van 8.6% en R1000 behuisingstoelae. Hulle is die volgende belowe - Slegs 7.5% en R800 behuisingstoelae ; sal geld verloor deur die aftrekkings op hul salarisse; -Sommige fabrieke sal sluit en werkers sal hul werk verloor.. -Regering/mense: chaos in alle regerings departemente bv. skole, hospitale; skole is ontwrig en gesluit en geen onderrig het plaas gevind, -Graad 12 se eksamen is geaffekteer; hospitale is gesluit en daar was sterftes; die regering moes geld spandeer waarvoor daar nie begroot is nie; verloor beheer oor werkers/unies; ens. (enige4) (4) [14] VRAAG 7 7.1 Onderwys van Swartes was nie ʼn prioriteit nie. Swartes moes onderrig word vir lae vlak werke soos hande arbeid. (4) 7.2 Hulle het geprotesteer teen die gebruik van Afrikaans in skole soos bepaal in die Wet op Bantoe-onderwys. (2) 7.3 Die gesigte op die prent lyk opgewonde, ontspanne, gelukkig, ens. (2) [8] TOTAAL: 100