Skip to content

isiXhosa FAL Grade 12 P1 Amended SC June Exams 2017 Memo

MemorandumisiXhosa FALGrade 1220179 pages

Grade 12 isiXhosa FAL Paper 1 memorandum from the Amended SC June Exams 2017, 9 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

Amended SC June Exams 2017

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL) IPHEPHA LOKUQALA (P1) IMEMORANDAM 2017 AMANQAKU: 80 Le memorandam inamaphepha ali-9. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 2 DBE/2017 SCE – Imemorandam ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA UMBUZO 1 Ukumakisha uvavanyo lokuqonda 1. Ngenxa yokuba kugxininiswa kwingqiqo, upelo olungachanekanga neziphene zolwimi kwiimpendulo mazingohlwaywa ngaphandle kokuba ezo ziphene zitshintsha intsingiselo/ingqiqo. (Kuseyimfuneko ukuba iziphene zibonakaliswe.) 2. Ukuba umviwa usebenzisa amagama athatyathwe kolunye ulwimi olungelulo olu luviwayo, musa ukuwananza loo magama, kwaye ukuba impendulo isavakala ilungile, sukunika sohlwayo. Ukanti ke, ukuba igama elisuka kolunye ulwimi lisetyenzisiwe kwitekisi kwaye liyayincedisa impendulo, oku kuyakwamkeleka. 3. Ngokubhekiselele kwimibuzo emalunga nokuthatha icala uze uzixhase, akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu-EWE/HAYI, noNDIYAVUMELANA/ANDIVUMELANI. Isizathu/Ukunika ubungqina/ nokuxhasa zizo ezimele ukunikwa ingqwalasela. 4. Akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu-YINYANISO/BUBUXOKI, noYINYANI/LULUVO. Ukunika isizathu/ukunika ubungqina/ukuxhasa kukona makuthathelwe ingqalelo. 5. Xa impendulo efunwayo iligama elinye, aze umviwa anike impendulo esi- sivakalisi esipheleleyo, oku makumakishwe nje ngokuchanekileyo kuphela xa igama elichanekileyo likrwelelwe umgca ngaphantsi/ligqanyisiwe. 6. Xa kufunwa iimpendulo ezimbini/ezintathu/iingongoma ezimbini kwezintathu, aze umviwa anike ezingaphaya kweziqingqiweyo kumyalelo, makisha kuphela isibini okanye isithathu sokuqala ngokuhambelana nombuzo. 7. Kwamkele ukwahluka kwendlela yokubeka impendulo okudalwa kukusetyenziswa kweelwimi zengingqi. 8. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/ OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 3 DBE/2017 SCE – Imemorandam 1.1 ISICATSHULWA A 1.1.1 Nendlu eyakhiwe ngokugqibeleleyo ngebhongo kodwa umniniyo athi noko igqibelele abe efuna ukuyilungisa.√ (1) 1.1.2. Sesokuyinika ubuhle.√ (1) 1.1.3. A√/A walatha ukuba into ibonakala ngathi inganjalo.√/ walatha ukuba into ibonakala ngathi inganjalo.√ (1) 1.1.4 Ingcinga yokuba inkalo kalwazi ayigqibeki.√√ (2) 1.1.5 Ubom ukuba ndiphinde ndifunde enye into ngoku.√ [Nasiphi na isivakalisi esichanekileyo] (1) 1.1.6 Kwilizwi lomntu.√ (1) 1.1.7 Unyamezelo√/inkuthalo√/inkathalo√/ukuzimisela okugqibeleleyo.√ [Nasiphi isibini kwezi] (2) 1.1.8 Akuncedi ukuthi, kuba ubona ubani efundele into ethile, uze uthi nawe uza kwenjenjalo, ungakhange ube ubuqhutywe nto kuba uza kuphelelwa esithubeni.√√ (2) 1.1.9 Kukuzixelela ukuba uza kuzincama√/ ukuncama izinto azixabisileyo abekade ezenza√/ukunyaniseka esiqwini sakhe√/ ukungadlali ngexesha lakhe nelabanye abantu√/azinikezele wonke.√ [Nasiphi isibini kwezi.] (2) 1.1.10 Luluvo kuba akukho bungqina buphathekayo boku koko umbhali uvakalisa uluvo lwakhe.√√ (2) 1.1.11 ngesithatha√esimfimfithekayo.√ (2) 1.1.12 Obokuba nangona zikhanyisa kakhulu kodwa zinobungozi bokuphandla emehlweni.√√ (2) 1.1.13. Intsingiselo yokuba asingabo bonke ootitshala abayekisa abantwana isikolo.√ (1) 1.1.14 Lolokuba ngabongikazi noogqirha ababulala abantu ngabom. √ (1) 1.1.15 Kungokuba ayekholelwa ukuba ijika iguqule izimilo zabantwana kangangokuba abafundileyo babekhanyela abazali kunye namakhaya abaphuma kuwo.√√ (2) 1.1.16 Ngumhlathi wesibini.√ (1) [24] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 4 DBE/2017 SCE – Imemorandam 1.2 ISICATSHULWA B 1.2.1 Yimbiza√/Licephe√/Imela.√ [Nasiphi isibini kwezi] (2) 1.2.2 Bonwabile √/kuba bobabini bancumile.√ (2) 1.2.3 Uvule iimpumlo umlomo uwuvalile.√ (1) 1.2.4 Ngokuba eli khondo linamathuba amaninzi okunyusa uqoqosho lwelizwe√/Ngokuba wonke umntu uza kuba nosapho ekufuneka ukuba alutyise ngokufanelekileyo√/Ngokuba kungalondoloza imali yokuqesha abantu bokupheka ekhaya.√ [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (1) [6] AMANQAKU ECANDELO A: 30 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 5 DBE/2017 SCE – Imemorandam ICANDELO B: USHWANKATHELO UMBUZO 2 Ukumakisha ushwankathelo Ushwankathelo malumakishwe ngolu hlobo: • Ulwabiwo-manqaku o Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezisi-7. (Inqaku elinye ngengongoma nganye). o Amanqaku ama-3 olwimi. o Amanqaku ewonke: 10 • Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi engacaphulanga ngqo. o 1–3 iingongoma ezichanekileyo: Nika inqaku eli-1. o 4–5 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-2. o 6–7 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-3. • Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi ecaphule ngqo. o 6–7 iingongoma ezicatshulwe ngqo: Makanganikwa NALINYE inqaku kwawolwimi. o 1–5 iingongoma ezicatshulwe ngqo: Makanikwe inqaku lolwimi LIBE LINYE. QAPHELA • Ubalo-magama: o Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise ukuba alidlulanga kuma-70 inani lamagama asetyenzisiweyo. o Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibonakalisanga inani lamagama asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe ngokungachanekanga. o Ukuba udlule kwinani eliqingqiweyo, funda ugqibezele isivakalisi eso inani lamagama eliqingqiweyo liphela kuso ungayihoyi intsalela yesishwankathelo sakhe. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 6 DBE/2017 SCE – Imemorandam IINGONGOMA EZICATSHULWE NGQO IINGONGOMA EZISHWANKATHELWEYO 1. Abantu abakwimisebenzi ezizigxina, abaziyo 1. Abakwimisebenzi esisigxina ukuba abanakukhutshwa kuyo ngaphandle imali bangayigcina kwiindawo kokuba bazonele bona ngokwabo bamelwe ezisika ixesha ukuze ibe kukulondoloza imali kwezi ndawo ziyisikela nenzala. ixesha imali ezinjengeeBuilding Society, iiInsurance, 2. Abantu abakwimisebenzi esengaphelayo, 2. Abakwizingxungxo nezingxungxu bamele ukulondoloza imali bangayigcina imali kwiindawo ePosini, eBhankini, nakwezinye iindawo ezingenamiqathango ezingasiki xesha, ezithi zingabuzi ukuba yokuvalela inyanga nenyanga. kutheni na lento ungahlawulanga kwinyanga efileyo. 3. Enye indlela yoqoqosho yephathelele 3. Ukulondoloza ixesha konga kwiXesha, eli wathi umLungu ukuthetha imali. ngalo, "Ixesha yimali". Siyazi sonke ukuba ixesha esilityesheleyo namhlanje asalisebenzisa alisayi kuze libuye, limkile nje limkile. 4. Kulungile ukwenza umsebenzi wasekhaya 4. Kukongela imali ukuzenzela phambi kokuba uye kwisixelengo somhla umsebenzi wekhaya phambi nezolo, nokubuyela kwakuwo ukuphuma kokuphangela mihla le kwakho ekuxelengeni. endaweni yokuqesha abasebenzi. 5. Kule mihla yeebhasi neemoto kukwalungile 5. Kuyalondoloza ukuhlawula itikiti ukuhlawula itikiti uye kufika kwangoko lebhasi kunokubandeza imali ekhaya usebenze imisebenzi yakho uhambe ngenyawo ufike lingekatshoni ilanga kunokonga imali ubethe udiniwe ude uyiqeshele ngezikaTshiwo ufike ekhaya imisebenzi yekhaya. sel’ungenakusebenza. 6. Impilo yenye yezinto ezimelwe 6. Ukulondolozwa kwempilo kukulondolozwa, kuba ukwaphuka kwayo kuqoqosha imali kuba kukulahleka kwazo zonke iindlela kuthintela izifo ebeziya zoqoqosho. Kungoko umLungu athi, kunyangwa ngemali eninzi. "Ukuthintela isifo kubhetele kunokusinyanga". 7. Asiloqoqosho ukupheka ukutya 7. Kuyalondoloza ukupheka okungaphaya kwabantu bekhaya, okuya ukutya okwanele inani kuthi kusale kube sekuphoswa ezihagwini lamalungu osapho kunokulahla okanye ezinkukwini ezinako okwazo ukutya. okushiyekileyo. [Naziphi iingongoma ezisixhenxe kwezi.] [145 amagama] [67 amagama] QAPHELA: Izifinyezi okanye ii-akhronim mazingasetyenziswa kodwa ukuba zithe zavela kushwankathelo mazibalwe ngokwamagama eziwameleyo. [10] AMANQAKU ECANDELO B: 10 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 7 DBE/2017 SCE – Imemorandam ICANDELO C: ULWIMI Ukumakisha iCandelo C 1. Upelo • Iimpendulo ezingoogama-nye/eziligama elinye mazimakishwe njengezichanekileyo nokuba upelo aluchanekanga, ngaphandle kokuba isiphene silahla intsingiselo efunwayo yegama. • Kwiimpendulo ezizizivakalisi ezipheleleyo, upelo olungachanekanga luya kohlwaywa xa isiphene sikweso sakhi solwimi sivavanywayo. • Xa uvavanyo lujoliswe kwisifinyezo, impendulo iya kwamkeleka xa ifakwe iimpawu zobhalo ngokuchanekileyo. 2. Izakhi zezivakalisi kufuneka zichaneke kwaye zisetyenziswe kwizivakalisi ezipheleleyo/njengoko umbuzo uyalela. 3. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela ZOMBINI unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/ OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo njengechanekileyo. UMBUZO 3 3.1 Ziitshipsi √ nesiselo.√ (2) 3.2 Kubantu abalambe ngoku√/ kubantu abafuna ukonga imali√/kubantu abaseluhambeni abangenaxesha lakupheka√/kubantu abafuna ukutenda abanye kwiivenkile zokutya√/kubantu abathanda ukutya okukhawulezileyo√/kwiikumkani.√ (1) 3.3 KwaBC's kulapho siphekela khona iikumkani.√ (1) 3.4 B√/B ebandakanyekile kobu bukumkani√/ebandakanyekile kobu bukumkani.√ (1) 3.5 Ikhombo yebhega.√ (1) 3.6 Akulunganga kuba konakalisa impilo yomntu.√√ Okanye Kulungile kuba konga ixesha lokupheka.√√ [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2) 3.7 Sinempembelelo yokwenza ungxamo kubathengi√√/Siqweqwedisa abathengi ukuba bayokuthenga. √√ (2) [10] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 8 DBE/2017 SCE – Imemorandam UMBUZO 4 4.1 Ngumntwana nomama wakhe√/ngunyana nonina.√ (1) 4.2 Umenze ubuso bakhe bajijeka√/waneke izandla eme ngendlela ebonisa ukubamba umzimba.√ (1) 4.3 Ngokuba kwesokuqala uthwele izandla entloko kanti kwesesibini ude wachopha eqinisekisa ngokuphatha nangezandla.√√ (2) 4.4 Mntwana√ wam.√ (2) 4.5 vuxa.√ (1) 4.6 B√/B yokwenza ukuba uSqu athathe icala likanina ngokweengcinga√/ yokwenza ukuba uSqu athathe icala likanina ngokweengcinga.√ (1) 4.7 Akathethi nto inye kuba uSqu le ayinxibileyo inde kuba eyitebhisile, abe umama ecinga ukuba yibhulukhwe ende le ayinxibileyo uSqu.√√ (2) [10] UMBUZO 5 5.1 5.1.1 Ingcambu.√ (1) 5.1.2 Kungokuba uTurfloop ligama lendawo.√ (1) 5.1.3 (a) Ndikhulise- uhlobo lokuqhubeka. √ (b) Ndiphile- uhlobo lolandelelwano. √ (2) 5.1.4 Utata wakhe wathi ku√Bosaletsi eso√ sigqibo sakhe√ noko ngathi sasibuthuntu.√ (4) 5.1.5 Ubeke indlebe.√√ (2) 5.1.6 Sibonisa ukuba isenzo senziwa ngumntu ekuthethwa ngaye.√√ (2) 5.1.7 Sisibaluli.√ (1) 5.1.8 Bobabini abazange baye edyunivesithi √/Umama notata abazange baye edyunivesithi.√ (1) 5.2 5.2.1 Idolo likaZola ligruzukile.√ (1) 5.2.2 Cocani√abantwana√/benu.√ [Nasiphina isibini kwezi] (2) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 9 DBE/2017 SCE – Imemorandam 5.2.3 Musa ukuhlala usempilweni.√ (1) 5.2.4 Umama uwe ngedolo wacelela unyana wakhe impilo kuMdali.√√ [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2) [20] AMANQAKU ECANDELO C: 40 AMANQAKU EWONKE: 80 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha

Study this subject

More from Grade 12 isiXhosa FAL

View all