Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL)
IPHEPHA LOKUQALA (P1)
NOVEMBA 2013
IMEMORANDAM
AMANQAKU: 80
Le memorandam inamaphepha ama-7.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Skip to contentAll 2013 papers 





View all





isiXhosa FAL Grade 12 NSC November Exams 2013 Memo
Grade 12 isiXhosa FAL memorandum from the NSC November Exams 2013, 7 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Isixhosa Fal · Grade 12 · NSC November Exams · 2013 · isixhosa. Memorandum, 7 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isixhosa
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2013
- Exam period
- NSC November Exams
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 7
- File size
- 230.6 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 7
This exam
NSC November Exams 2013
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 2 DBE/Novemba 2013
NSC – Imemorandam
ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA
UMBUZO 1
1.1.1 Lathunyelwa eyunivesithi ukuba liphucule ikamva lalo√/lathunyelwa
eyunivesithi ukuze luncede usapho lwalo√/liyokufunda.√ (1)
1.1.2 Laqala ngokuzibandakanya neqela labafundi abangendawo.√ (1)
1.1.3 Laliziva lingenamandla akwenza nto√/lalingaliboni linempumelelo
ikamva lalo√/lalixakiwe lingazi ukuba lenze ntoni.√ (1)
1.1.4 Into ebuhlungu kukuba imeko yalo yayingabonakalisi themba, liziva
livalelekile kukungazi ukuba maliqale njani ukuziphucula
nokuziphuhlisa.√ (1)
1.1.5 Kwalikhokelela ekubeni liye kwiindawo ngeendawo lade lazifumana
likwindawo elingazange lizicingele ukuba lingaba kuyo.√ (1)
1.1.6 Yinyani.√ (1)
1.1.7 C√/C izigqibo esizithathayo, nokuba zincinci okanye zikhulu
zichaphazela ubomi bethu√/izigqibo esizithathayo, nokuba zincinci
okanye zikhulu zichaphazela ubomi bethu.√ (1)
1.1.8 ... ngeentlontlo.√ (1)
1.1.9 Uluphikisa ngamazwi athi, ... kodwa ndicinga ukuba okwenzekileyo
kusisiphumo sezigqibo zethu.√√ (2)
1.1.10 Lithetha ukosulela ngesenzo ekukholelwa ukuba usenzile√√/
lithetha ukuba kuthiwa uyenzile into nokuba akuqinisekwanga.√√ (2)
1.1.11 B Isiphumo.√
A Isigqibo.√ (2)
1.1.12 Sesokuba ukungasithathi isigqibo kusisigqibo nako.√ (1)
1.1.13 Kuyanceda kuba kukunika uqikelelo lokuba isigqibo esithile
kwimeko ethile singaneziphumo ezinjani na.√√/uzilumkele
uthabathe izigqibo ezilungileyo ukuze ube neziphumo
ezincumisayo√√/uqonde ukuba kwisigqibo ngasinye osithathayo
kukho isiphumo.√ √ (2)
1.1.14 Kukuba xa ucinga ngengqondo wenza izigqibo ezizizo, ukanti xa
ucinga ngeemvakalelo ukubona ngokukuko kuyacutheka.√√ (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 3 DBE/Novemba 2013
NSC – Imemorandam
1.1.15 Kungcono ukucetyiswa ngumntu ombonayo kuba uyakubona
indlela ovakalelwa ngayo.√√
OKANYE
Kungcono ukucetyiswa ngumntu ongamaziyo kuba ngoyena uza
kukwazi ukukhupha imbilini yakho kuye ungenazintloni
ukhululekile.√√/kungcono kuba usenokuba nethamsanqa ufumane
umntu okufundeleyo ukunika iingcebiso ezimalunga nalo ngxaki
yakho.√√
[Nayiphi na impendulo echanekileyo iya kwamkeleka] (2)
1.1.16 Ewe lubalulekile kuba lunika uncedo ngeendlela zokwenza izigqibo
ezizizo apha ebomini.√√ (2)
ISICATSHULWA B: OKUBONWAYO
1.2 1.2.1 Ugqirha wamazinyo ukhupha umntu izinyo ngesilingi.√ (1)
1.2.2 Sisilingi sokudubula iintaka√/sisilingi.√ (1)
1.2.3 Asifanelekanga.√Asisosixhobo sokukhupha amazinyo.√ (2)
1.2.4 B√/B ngugqirha ongaphelelanga√/ngugqirha ongaphelelanga.√ (1)
1.2.5 Ngelitye.√ (1)
1.2.6 Qiniseka ngoncedo olufumanayo nomntu olunikayo.√ (1)
AMANQAKU EWONKE: 30
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 4 DBE/Novemba 2013
NSC – Imemorandam
ICANDELO B: ISISHWANKATHELO
UMBUZO 2
Amanqaku abiwa ngolu hlobo lulandelayo:
o Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezisi-7.
o Amanqaku ama-3 olwimi.
o Izohlwayo:
Xa umlingwa ecaphule izivakalisi ezipheleleyo ngobunjalo bazo, kuya
kuthatyathwa amanqaku ngolu hlobo:
1–3 izivakalisi: akuthatyathwa manqaku.
4–5 izivakalisi: thabatha 1 inqaku.
6–7 izivakalisi: thabatha 2 amanqaku.
Kwiziphene zolwimi (upelo, iziphumlisi negrama): thabatha kumanqaku
amathathu abelwe ulwimi ngolu hlobo:
Iziphene ukusuka ku-0–4 akuthatyathwa manqaku.
Iziphene ezi-5–10 thabatha inqaku eli-1.
Iziphene ezi-11–15 thabatha amanqaku ama-2.
Iziphene ezi-16 nangaphezulu thabatha amanqaku ama-3.
Ukuthintela ukuba umvavanywa angafumani amanqaku amaninzi kulwimi
ngaphezu kwawesishwankathelo, amanqaku olwimi makabiwe ngolu hlobo
lulandelayo:-
Inqaku eli-1 lolwimi malinikwe ngengongoma e-1 ukuya kwezi-3
ezichanekileyo.
Amanqaku ama-2 olwimi makanikwe ngeengongoma ezi-4 ukuya kwezi-
5 ezichanekileyo.
Amanqaku ama-3 olwimi makanikwe ngeengongoma ezi-6 ukuya kwezi-
7 ezichanekileyo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 5 DBE/Novemba 2013
NSC – Imemorandam
QAPHELA: Izifinyezi okanye ii-akhronimi mazingasetyenziswa kodwa ukuba zithe
zavela kwisishwankathelo mazibalwe ngokwamagama eziwameleyo.
Nanga amanyathelo ekufuneka uwalandele xa ushwankathela:
• Nyathela kwiingongoma eziphambili usebenzisa awakho amazwi.
• Shwankathela ngeengongoma ezisixhenxe.
• Shwankathela ngamagama angadlulanga kuma-60.
• Sebenzisa ulwimi olusulungekileyo.
• Bhala usebenzisa izivakalisi ezipheleleyo.
• Upelo, iziphumlisi, ulwahlulo lwamagama malujongwe.
1. Abafundi bayaxakeka yinto abaza kuyenza xa bephumelele imatriki.
2. Abanye bazazi besakhula ukuba bafuna ukwenza ntoni, abanye batshintshe
bakufika eKholejini.
3. Bamalunga ne75% abafundi abatshintshayo ngokokutsho kweengcali.
4. Cwangcisa kwangethuba xa uza kuya eKholejini.
5. Yenza uphando ngesikolo osifunayo, ujonge kwiwebhusayithi yaso okanye
usindwendwele.
6. Xa ungekaqiniseki yinto ofuna ukuyenza ungathatha i 'gap year'.
7. Ukuba awuvani nabazali ngezicwangciso zakho zobomi, thetha nabo kakuhle
niqondane.
QAPHELA:
• Imo:
Nokuba isishwankathelo sibhalwe ngemo engachanekanga, masiphononongwe.
• Ubalo-magama
o Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise inani lamagama
asetyenzisiweyo.
o Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibonakalisanga inani
lamagama asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe
ngokungachanekanga.
Ukuba udlule kwinani eliqingqiweyo, funda ukuya kumagama ama-5 ngaphezulu
kwaqingiweyo ungawahoyi alandelayo.
AMANQAKU ECANDELO B: 10
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 6 DBE/Novemba 2013
NSC – Imemorandam
ICANDELO C: ULWIMI
UMBUZO 3
3.1 Sithengisa imveliso yakwaNedbank iNedbank Ke Yona.√/sithengisa indlela
yokonga imali i-Just save√/sithengisa i-akhawunti iJust save.√ (1)
3.2 Ngabo nabaphi abantu abafuna ukonga imali kuba wonke umntu liyamfikela
ixesha likaxakeka√√/ngabantu abatsha kuba kuvezwe umfanekiso womntu
omtsha√√/ngabafundi beBona magazine kuba sibhengezwe kuyo√√/
ngabantu abafumana imali encinci kuba ibalungele√√. (2)
3.3 Ngobomi obungcono√/ngokuba nemali ngexesha lobunzima.√ (1)
3.4 Yongela amaxesha kaxakeka.√ (1)
3.5 Ufuna abaxhasi beze ngobuninzi bengaqaphelanga ukuba kufunwa imali√/
izibhengezo ziyayifihla into efunwa kuwe√/imimiselo nemiqathango.√ (1)
3.6 Kukuloba abantu√/kukutsala abantu√/kukubiza abantu√/kukuhombisa
isibhengezo.√ (1)
3.7 Sisetyenziselwe ukubonisa ukwenza into usenzela into ethile√/
sisetyenziselwe ukubonisa ukwenzela omnye umntu into.√ (1)
3.8 A Ukucacisa isenzi√/A√/Ukucacisa isenzi.√ (1)
3.9 Uya kuyidinga.√ (1)
[10]
UMBUZO 4
4.1 Ngutitshalakazi√/ngumakhulu√/ngumzali wakhe.√ (1)
4.2 A√/A ukukruquka kwesithethi√/ukukruquka kwesithethi.√ (1)
4.3 Ufanelekile, kuba uya kuncedakala afunde izifundo eziza kumenza ayilungele
le nkulungwane izayo√√/kuba ngumbuzo olunawo lonke ulutsha lo malunga
nezifundo zalo.√√
OKANYE
Awufanelekanga, kuba imfundo oyifumana ngoku uyakwazi ukuyisebenzisa
nakwixesha elizayo. √√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2)
4.4 Iziphumo zakho zixhomekeka kwindlela osebenza ngayo.√√ (2)
4.5 Udikiwe√/ukruqukile.√ (1)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 7 DBE/Novemba 2013
NSC – Imemorandam
4.6 Luswazi.√ (1)
4.7 Uyagxininisa.√ (1)
4.8 Akayamkeli.√ (1)
[10]
UMBUZO 5
5.1 5.1.1 Eli √- isimelabizo sokwalatha√/sokukhomba.√ (2)
5.1.2 Isinciphiso.√ (1)
5.1.3 Abantu mabafundiswe isiNgesi kuba abasazi.√ (1)
5.1.4 Sikuhlobo lokukhankanya.√ (1)
5.1.5 Erestyu√/phantsi.√ (1)
5.1.6 Ibala lokudlalela ibhola liyalungiswa√/ibala lelokhwe yam libomvu√/
andikhange ndiyilindele le yokubekwa ibala ngento
endingayenzanga√/le bhatyi inebala elingasukiyo.√
[Nasiphi na isivakalisi esichanekileyo siya kwamkeleka] (1)
5.1.7 Phantsi√, ingxaki√, othenga.√ (3)
5.1.8 'Le nto' sisimelabizo sokukhomba esilandelwa sisibizo, kanti u
'lento sisimnini'.√√ (2)
5.1.9 Sisimnini.√ (1)
5.1.10 Wonwaya.√ (1)
5.2 5.2.1 Amakhaya.√ (1)
5.2.2 B√/B yindlu enkulu entle√/yindlu enkulu entle.√ (1)
5.2.3 UAaron akavulanga zandla√/uAaron akazivulanga izandla.√ (1)
5.2.4 Wonwabile√/wonwaba√/wonwabe.√ (1)
5.2.5 UAaron uthe izulwana lakhe linamagumbi amabini okulala.√√ (2)
[20]
AMANQAKU ECANDELO C: 40
AMANQAKU EWONKE: 80
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 NSC November Exams 2013 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 NSC November Exams 2013 Memo

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 NSC November Exams 2013 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 NSC November Exams 2013 Question Paper

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 NSC November Exams 2019 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC November Exams 2018 Memo
More from Grade 12 isiXhosa FAL

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2024 Memo

Question paper