Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL)
IPHEPHA LOKUQALA (P1)
NOVEMBA 2013
AMANQAKU: 80
IXESHA: 2 iiyure
Olu viwo lunamaphepha ali-14.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Skip to contentAll 2013 papers 





View all





isiXhosa FAL Grade 12 NSC November Exams 2013 Question Paper
Grade 12 isiXhosa FAL question paper from the NSC November Exams 2013, 14 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Isixhosa Fal · Grade 12 · NSC November Exams · 2013 · isixhosa. Question paper, 14 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isixhosa
- Document type
- Question paper
- Year
- 2013
- Exam period
- NSC November Exams
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 14
- File size
- 1.0 MB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 14
This exam
NSC November Exams 2013
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 2 DBE/Novemba 2013
NSC
IMIYALELO NENGCACISO
1. Eli phepha lemibuzo linamaCANDELO AMATHATHU:
ICANDELO A: Uvavanyo lokuqonda (30)
ICANDELO B: Isishwankathelo (10)
ICANDELO C: Ulwimi (40)
2. Funda YONKE imiyalelo ngononophelo.
3. Phendula YONKE imibuzo.
4. Krwela umgca ekupheleni kwecandelo NGALINYE.
5. Qala icandelo NGALINYE kwiphepha ELITSHA.
6. Nombola iimpendulo zakho ngokuchanekileyo ngokwendlela yokunombola
esetyenzisiweyo kwiphepha lemibuzo.
7. Shiya umgca emva kwempendulo NGANYE.
8. Bhala ngokucocekileyo nangokucacileyo.
9. Qwalasela ngokukodwa upelo nolwakhiwo lwezivakalisi.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 3 DBE/Novemba 2013
NSC
ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA
UMBUZO 1
1.1 Funda esi sicatshulwa uze uphendule imibuzo elandelayo.
IZIGQIBO ESIZENZAYO
1 Ndisandul'ukufunda ngegqiyazana eliselula eliphelelwe lithemba.
Lathunyelwa eyunivesithi nguninakhulu ukuze liphucule ikamva lalo
lincede nosapho lwalo lakube ligqibe ukufunda. Eli nenekazi layilibala
ngokukhawuleza le nto laliyiyele apho eyunivesithi. Laqala
ngokuzibandakanya neqela labafundi abangendawo, lathengisa
iziyobisi, lingaziyekanga ukuzisebenzisa. Emva koko laqalisa
ukuthengisa ngomzimba walo.
2 Into ebuhlungu kukuba imeko yalo yayingabonakalisi themba, liziva
livalelekile kukungazi ukuba maliqale njani ukuziphucula
nokuziphuhlisa. Ukungena kwalo kule ndlela laqala ngesigqibo
esasingenabungozi. Ngobunye ubusuku lagqiba kwelokuba
lizonwabise. Lazonwabisa, layitya lade layigqiba tu imali yalo yesikolo
yonyaka. Likhangele iindlela zokwenza imali ezikhawulezileyo, lisiya
kwiindawo ngeendawo lade lazifumana kwindawo elingazange
lizicingele ukuba lingaba kuyo.
3 Ubomi bululuhlu lwezigqibo ezikhulu nezincinci. Xa ndicinga ngento
endigqiba ukuyifunda, ndifumanisa ukuba izigqibo ezikhangeleka
zilula kakhulu zingakukhokelela kwiziphumo ezibuhlungu
nezixakekisa kakhulu. Ezinye izigqibo zinempembelelo encinci
ebomini bethu. Ezinye zisichaphazela ixesha elide kwaye ezinye
zingadala iziphumo ezingenakukwazi ukubuyiselwa umva.
4 Amakholwa amaninzi akholelwa ekubeni uMdali nguye ogqibayo
ngobomi bomntu ngamnye oza emhlabeni. Ngamanye amazwi,
yonke into eza kwenzeka sele yagqitywa kwangaphambili. Andifuni
kugxibha okanye kutyhola mntu, kodwa ndicinga ukuba
okwenzekileyo kusisiphumo sezigqibo zethu. Xa umntu egqiba
kwelokuba aqhube imoto ezitshize ngeenyembezi zikaVitoliya,
sukuba ezikhethela ukungena engozini. Kunjalo nakwabo bathetha
okanye bathumela imiyalezo kwiiselfowuni zabo beqhuba.
5 Into engummiselo yona ziziphumo zezigqibo zethu. Umfundi ogqiba
kwelokuba makonwabe endaweni yokuba afunde, ukhetha
ukungaphumeleli kwizifundo zakhe. Umntu ogqiba kwelokwenza
ulwaphulo-mthetho, nangona zikhawuleza zifezekiseke iinjongo
zakhe uphelela kwesimnyama isisele. Kwelinye icala umntu okhetha
indlela ethembekileyo, esokole enjalo, siyancumisa isiphelo sakhe.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 4 DBE/Novemba 2013
NSC
6 Into eyoyikisa kakhulu yeyokuba izigqibo zakho zingangachaphazeli
wena wedwa zichaphazele wonke umntu okungqongileyo zide
zichaphazele nezizukulwana ezingekazalwa. Ukukwazi ukwenza
izigqibo sisipho esikhulu esisuka kuMdali. Sinakho ukuba sizakhele
inyaniso yethu kwaye sitshintshe ihlabathi lethu, kodwa olo luxanduva
olukhulu. Umba ophambili ayingowokuba uza kwenza isigqibo okanye
awuzi kusenza, kukuba nokungasithathi isigqibo kukwasisigqibo
esizifihlileyo.
7 Nazi ke izixhobo ezinokukunceda ukuba wenze izigqibo ezizizo.
Okokuqala, kuphephe ukwenza izigqibo ezikhawulezileyo kuba
ngokungxama wongeza amathuba akho okwenza izigqibo ezingezizo.
Kufuneka uthathe ixesha elaneleyo uyijikajika into ekufuneka uthathe
ngayo isigqibo. Isigqibo esikhawulezileyo sisekelwa kulwazi
olungaphelelanga. Ukwenza uphando phambi kokuba uthathe
izigqibo, kungakunceda wazi ukuba isigqibo esithile kwimeko ethile
siba neziphumo ezinjani. Xa usenza izigqibo ezikhawulezileyo
uzibona sele usenza nezigqibo ezisekelwe kwimvakalelo, hayi
kwinyani. Ukuba uthatha ixesha elaneleyo, izinto zingacaca.
8 Okwesibini, cinga ngengqondo, hayi ngeemvakalelo. Kuphephe
ukwenza izigqibo xa iimvakalelo zakho zichukumisekile; mhlawumbi
xa ukhathazekile. Xa unomsindo, intlungu okanye usizi, akukwazi
ukucinga phangaleleyo. Izigqibo zeemvakalelo ziphelela ekuzisoleni.
Phucula ukucinga kwakho. Njengokuba usondla umzimba ngokutya
okulungileyo ukuze uhlale usempilweni, ingqondo nayo kufuneka
yondliwe ngolwazi olululo ukuze ithathe izigqibo ezizizo.
9 Okokugqibela, kubalulekile ukuba ufune umcebisi. Ukuba awunaye
umcebisi, itekhnoloji inakho ukwenza ukuba ucetyiswe ngabantu
mhlawumbi ongasoze udibane nabo. Maxa wambi asiwahoyi
amacebo esiwanikwa felefele kuba sijonge umntu aphuma kuye
singazazi ukuba siyazibulala. Nokuba icebo lisuka kumama
ongazange aye esikolweni okanye kumsebenzi wegadi limamele
hleze kuthi kanti lilo eliya kukusa empumelelweni. Khumbula,
yikhathalele indlela owenza ngayo izigqibo zakho, ukuze uvune
okukuko ekuhambeni kwexesha.
[Icatshulwe kwiBONA Epreli 2012; iphepha le-102, yahlelwa]
Jonga kumhlathi 1
1.1.1 Lalithunyelwe ngayiphi injongo eli gqiyazana eyunivesithi? (1)
1.1.2 Laqala ngokwenza ntoni eli gqiyazana phambi kokuba lithengise
iziyobisi? (1)
Jonga kumhlathi 2
1.1.3 Cacisa eli binzana; '... liziva livalelekile.' (1)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 5 DBE/Novemba 2013
NSC
1.1.4 Chonga isivakalisi esithetha ukuba eli nenekazi lalingazi ukuba
malibutshintshe njani na ubomi balo. (1)
1.1.5 Ukukhangela kwalo imali ngeendlela ezikhawulezileyo
kwalikhokelela entwenini eli nenekazi? (1)
Jonga kumhlathi 3
1.1.6 Yinyani okanye luluvo oku kuthethwa sesi sivakalisi?
Ubomi bululuhlu lwezigqibo ezikhulu nezincinci. (1)
1.1.7 Khetha impendulo echanekileyo kwezi zilandelayo.
Owona mba uphambili kulo mhlathi kukuba:
A Ukuthatha izigqibo kufanele abantu abadala.
B Izigqibo esizithathayo masizixelelwe ziitshomi zethu.
C Izigqibo esizithathayo, nokuba zincinci okanye zikhulu
zichaphazela ubomi bethu. (1)
1.1.8 Gqibezela eli qhalo, Inkqayi ingena ... ukucacisa le ntetho;
'Ukungena kwalo kule ndlela laqala ngesigqibo esasingena-
bungozi.' (1)
Jonga kumhlathi 4
1.1.9 Uluphikisa athini umbhali olu luvo?
'Ngamanye amazwi, yonke into eza kwenzeka sele yagqitywa
kwangaphambili.' (2)
1.1.10 Chaza ukuba igama, 'ukutyhola' lithetha ukuthini? (2)
Jonga kumhlathi 5
1.1.11 Matanisa isigqibo okanye isiphumo esikuKholam B nomzekelo
okuKholam A:
KHOLAM A KHOLAM B
1.1.11.1 Ukungaphumeleli A Isigqibo
kwizifundo
B Isiphumo
1.1.11.2 Indoda egqiba kwelo
kwenza ulwaphulo-
mthetho ... (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 6 DBE/Novemba 2013
NSC
Jonga kumhlathi 6
1.1.12 Eli binzana lingezantsi lizisa silumkiso sini kulutsha?
'... nokungabi nazigqibo kukwazizigqibo ezizifihlileyo.' (1)
Jonga kumhlathi 7
1.1.13 Kuluncedo njani ukuphanda ngeziphumo phambi kokwenza
izigqibo? (2)
Jonga kumhlathi 8
1.1.14 Yintoni umahluko phakathi kokucinga ngengqondo nokucinga
ngeemvakalelo? (2)
Jonga kumhlathi 9
1.1.15 Kokuphi okungcono ukufuna umcebisi ombonayo nokucetyiswa
ngabantu ongabaziyo? (2)
1.1.16 Olu lwazi luziswa ngumbhali kwesi sicatshulwa lubalulekile. Ngqina
oku. (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 7 DBE/Novemba 2013
NSC
ISICATSHULWA B: OKUBONWAYO
1.2 Jonga lo mfanekiso uze uphendule imibuzo elandelayo.
Khawume
kancinci!
Linomngxuma
eli zinyo lakho!
Ugqirha wamazinyo olifong kong
[Ithatyathwe kwi-Intanethi yaza yahlelwa]
1.2.1 Ngesivakalisi esinye bhala ngokuqhubeka kulo mfanekiso. (1)
1.2.2 Sixhobo sini esiphethwe ngugqirha wamazinyo? (1)
1.2.3 Ucinga ukuba esi sixhobo usixele ku 1.2.2 sifanelekile ekukhupheni
amazinyo? Xhasa impendulo yakho. (2)
1.2.4 Khetha impendulo echanekileyo:
Ukuthi lifong kong lo gqirha umzobi uthetha ukuba;
A Ngugqirha ongumakhwekhwetha wamazinyo.
B Ngugqirha ongaphelelanga.
C Ngugqirha waseTshayina. (1)
1.2.5 Ubonakala ezimisele ukuwuvala ngantoni umngxuma lo gqirha? (1)
1.2.6 Uthini umyalezo odluliswa yile khathuni? (1)
AMANQAKU ECANDELO A: 30
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 8 DBE/Novemba 2013
NSC
ICANDELO B: ISISHWANKATHELO
UMBUZO 2
Funda esi sicatshulwa silandelayo uze usishwankathele ngokwemo yokudwelisa
iingongoma. Landela le miyalelo xa ushwankathela:
• Chonga iingongoma eziphambili ezisi-7 uze uzicwangcise ngendlela ehambelanayo
nethungelanayo.
• Sebenzisa izivakalisi ezipheleleyo, ubhale ngawakho amazwi, ungawulahli
umxholo.
• Qaphela indlela echanekileyo yokusetyenziswa kolwimi, iimpawu zobhalo
nococeko.
• Ubude bomthamo wesishwankathelo mabungadluli kumagama angama-60.
• Kunyanzelekile ukuba ulibhale ngokuchanekileyo inani lamagama
owasebenzisileyo ngezantsi kwesishwankathelo.
UBOMI EMVA KWEMATRIKI
Wenza ntoni wakuphumelela ibanga le-12? Abanye abafundi bayadikwa kukuphendula
lo mbuzo mihla le. Nokokuba ngaba izicwangciso zakho zezokuya eKholejini,
uyokufuna umsebenzi okanye uyaphumla, nazi iingcebiso onokuzilandela xa
ulungiselela obo bomi.
Abanye abafundi bazazi besebancinane ukuba bafuna ukuba phi nokuba baye njani
apho. Ayingomfundi wonke oqinisekayo ngezicwangciso zakhe. Abanye abafundi
bakufika eKholejini benza izifundo abacinga ukuba bayazithanda ze emva konyaka
bazitshintshe baqale ezinye. Iingcali zithi bamalunga neepesenti ezi-75 (75%) abafundi
abenza njalo. Isikolo asiyondawo yokuqeqeshela ukufumana imfundo enomsila
(ephakamileyo) nomsebenzi obhatala imali entle kuphela, sikwayindawo apho ufunda
ukuzazi nangelizwe.
Ukuba uza kuya eKholejini kubalulekile ukuba wenze izicwangciso kwangethuba.
Kufuneka wazi ukuba sesiphi isikolo ofuna ukuya kuso, uza kuyibhatalela njani
imfundo yakho. Kufuneka wazi amandla akho, izinto onomdla kuzo; umzekelo:
ezenzululwazi okanye ezoshishino.
Yenza uphando ngesikolo eso onomdla kuso, ungabuza kubafundi abangaphambili
kuwe abafunda kweso sikolo ofuna ukuya kuso, okanye kutitshala wakho kungenjalo
kwiKholeji leyo ofuna ukuya kuyo. Ungajonga nakwiwebhusayithi yeso sikolo, emva
koko usindwendwele uqiniseke ukuba yindawo oya kuyithanda.
Kwabanye abafundi ukuya eKholejini akuyo nto ilula mpela, baba noloyiko.
Mhlawumbi sukuba kuza kuba kokokuqala ukuba umfundi azimele, okanye
akakakulungeli oko engekakulungeli nokuya kusebenza. Nokuba sesiphi na isizathu,
ungaphumla kunyaka olandelayo ucinge kakuhle. Oko ke kuxhaphakile kumazwe anje
ngeUnited Kingdom, kwaye kwaziwa njenge 'gap year'. Nokuba ngaba uthatha ikhefu
lonyaka kubalulekile ukuba uzenze izicelo zokuya kufunda eKholejini. Elo thuba
lekhefu lithathe njengethuba lokwenza izinto ongazuphinda ube nalo ithuba lokuzenza.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 9 DBE/Novemba 2013
NSC
Oko kuya kukunceda ufumane izakhono zobomi ezinjengokucwangcisa imali, ukwenza
umsebenzi wokuvolontiya njalo njalo.
Uya kuthini ukuba abazali bakho banezabo izicwangciso ngobomi bakho? Thetha nabo
kakuhle ubacacisele ngezakho izicwangciso nezizathu zazo.
[Icatshulwe kwi-intanethi yaze yahlelwa]
AMANQAKU ECANDELO B: 10
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 10 DBE/Novemba 2013
NSC
ICANDELO C: ULWIMI
UMBUZO 3
Funda esi sibhengezo-ntengiso uze uphendule imibuzo esekwe kuso.
Qala ngoku ukuzakhela ubomi
obungcono ngeNedbank Ke Yona
Qalisa ukonga ngemali esukela kwi-R50*
APHO UYAKUYIDINGA
[Ithatyathwe kwiBona Magazini: April 2012 yaza yahlelwa]
3.1 Sithengisa ntoni esi sibhengezo? (1)
3.2 Ngoobani abanokuba nomdla kwesi sibhengezo? Xhasa impendulo yakho. (2)
3.3 Simthembisa ngaluphi uncedo umthengi esi sibhengezo? (1)
3.4 Chonga isivakalisi esisilumkiso esisetyenziswe ngumthengisi ukutsalela
abantu kwimveliso yakhe. (1)
3.5 Ucinga ukuba kutheni umbhali wesi sibhengezo ewabhale ngefonti encinci
amagama ...
Qalisa ukonga ngemali esukela kwi-R50? (1)
3.6 Umfanekiso wenenekazi uyincedise njani le ntengiso yeJust save? (1)
3.7 Isimamva sesenzi esikrwelelwe umgca ngaphantsi sisetyenziselwe ntoni?
Yongela amaxesha kaxakeka. (1)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 11 DBE/Novemba 2013
NSC
3.8 Isihlomelo u 'kakhulu' kwisibhengezo usetyenziselwe ...
Khetha impendulo echanekileyo:
A Ukucacisa isenzi.
B Ukunceda abantu xa bekwingxaki enkulu yemali.
C Sixela umntu ofuna imali. (1)
3.9 Bhala eli binzana, 'Uyakuyidinga' ngendlela efanelekileyo. (1)
[10]
UMBUZO 4
Jonga le khathuni uze uphendule imibuzo elandelayo:
Uyawathini Ndiyabuza Ndifuna izakhono
Ndifuna izakhonoeziza
eziza Kwelo
Kwelo ke,ke, nyanawam,
Nyana wam, Hayi ke, libala!
Vakele? Ndiyabuza
ukuba le mfundo kundenzandifumane
kundenza ndifumane ndicebisa ukuba usebenze
ukuba leyona ndicebisa ukuba
undinika amathuba
amathuba emisebenzi
emisebenzi ngamandla.
usebenze Kaloku
ngamandla.
mfundo
indilungiselela le awaneleyo. Kwaye ndifuna esikolweni uvuna okulimileyo.
awaneleyo. Kwaye Kaloku esikolweni uvuna
unindinika yona
nkulungwane
indilungiselela
umsebenzi
ndifuna ohlawula
umsebenzi obukulimile. 4
izayo na? ngokuncumisayo.
ohlawula
le nkulungwane
izayo na? ngokuncumisayo.
3
2 4
1
1 2
3
[Ithatyathwe kwi-intanethi yaze yahlelwa]
4.1 Unokuba uyintoni lo mntu uthetha noVakele kule khathuni? (1)
4.2 Le ndlela abuza ngayo umntu othetha noVakele kwisakhelo-1 ibonisa;
A Ukukruquka kwesithethi.
B Ukuvuyela kwesithethi ukubuzwa umbuzo.
C Ukuba nomdla wokuba athethe uVakele. (1)
4.3 Ucinga ukuba lo mbuzo kaVakele ufanelekile? Xhasa impendulo yakho. (2)
4.4 Cacisa intetho ethi, '... uvuna obukulimile.' (2)
4.5 Ibonisa ntoni inkangeleko yobuso bukaVakele kwisakhelo sesi-4? (1)
4.6 Xela isixhobo esingamkelekanga esikolweni esiphethwe ngumntu othetha
noVakele. (1)
4.7 Kutheni kusetyenziswe uphawu lokhuzo endaweni yesingxi kwisakhelo-4? (1)
4.8 La mazwi athethwa nguVakele, 'Hayi ke libala!' abonisa ukuba uyamkele le
ngcebiso? (1)
[10]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 12 DBE/Novemba 2013
NSC
UMBUZO 5
5.1 Funda esi sicatshulwa uze uphendule imibuzo elandelayo.
IsiLungu bethuna siyabasokolisa abantu!
Zizwe zakuthi ndithanda ukunixhobisa ngendlela yokuthetha isiLungu.
Sisokolisa umntu, kodwa akhona amacetyana endinawo ukuze ungazilumi xa
uthetha uGeorge.
Umntu makayame ngodonga xa eza kukhumsha ukwenzela ukuba xa athethe
ngohlobo olungelulo angazibhaqi sele esiwa khithatha phantsi. Umfana othile
ogama linguFeleba ukhe wahlazeka ezama ukuthetha uGeorge erestyu.
Uthe esakubona ukuba ibala labantu aba lapha erestyu limhlophe,
wakrwempa intloko wangqisha ngeenyawo. Ingxaki kukuba ulibele igama
lento aze kuyithenga (ichicken). Ube ngalicinga eli gama alaphuma tu.
Uncedwe ngumntu othenga amaqanda ngokuba eve xa esithi; 'can I have
eggs please', wawubona umfanekiso wawo. Waxhuma wathi; 'Yeses! I get it,
just want the mother of this.' Watsho ekhomba amaqanda.
[Ithatyathwe kwiSkawara News: Tshazimpuzi]
5.1.1 Khetha isimelabizo sibe sinye kwesi sicatshulwa singentla uxele
nodidi lwaso. (2)
5.1.2 Isimamva u-ana obhalwe ngqindilili kwisibizo, 'amacetyana'
sibonisa ntoni? (1)
5.1.3 Dibanisa ezi zivakalisi zibini ngokusebenzisa igama elikwisibiyeli.
Abantu mabafundiswe. Abantu abasazi isiNgesi. (kuba) (1)
5.1.4 Nika uhlobo lwesenzi esibhalwe ngqindilili kwesi sivakalisi
UFeleba wahlazeka ezama ukuthetha uGeorge. (1)
5.1.5 Bhala phantsi igama elisisihlomelo sendawo esilapha kwesi
sicatshulwa singentla. (1)
5.1.6 Sebenzisa igama, 'ibala' kwisivakalisi ukuze kuvele intsingiselo
eyahlukileyo kule ikwisicatshulwa. (1)
5.1.7 Kwesi sicatshulwa singentla kukho amagama angapelwanga
kakuhle, walungise uwabhale ngendlela efanelekileyo. Bhala
igama elo kuphela. (3)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 13 DBE/Novemba 2013
NSC
5.1.8 Chaza umahluko oziswa yindlela abhalwe ngayo amagama
akrwelelwe umgca ngaphantsi kwesi sivakalisi.
Le nto yokulibala igama lento oze kuyithenga yenziwa
kukuzixakekisa. (2)
5.1.9 Xela udidi lwesichazi esikrwelelwe umgca ngaphantsi esilapha
kwesi sicatshulwa. (1)
5.1.10 Nika isithethantonye segama, 'wakrwempa' kwesi sicatshulwa. (1)
5.2 Jonga lo mfanekiso uze uphendule imibuzo elandelayo.
[Ithatyathwe kwiBona Magazini, Epreli 2012]
5.2.1 Bhala isininzi segama, 'ikhaya'. (1)
5.2.2 Igama elithi, 'ibhotwe' linika umfanekiso wokuba yindlu enjani le?
Khetha impendulo yakho kwezi:
A Yindlu eneefestile ezinkulu.
B Yindlu enkulu entle.
C Yindlu yasedolophini. (1)
5.2.3 Guqula esi sivakalisi sibe kwimo elandulayo.
UAaron uvule izandla. (1)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 14 DBE/Novemba 2013
NSC
5.2.4 Lungisa igama elikwizibiyeli kwisivakalisi esingezantsi lifundeke
kakuhle.
Umfana (ukonwaba) phambi kwendlu yakhe. (1)
5.2.5 Guqula le ntetho ibe kwingxelo-ntetho. Qala ngolu hlobo:
UAaron uthe ...
UAaron uthi, 'Izulwana lam linamagumbi amabini okulala.' (2)
[20]
AMANQAKU ECANDELO C: 40
AMANQAKU EWONKE: 80
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 NSC November Exams 2013 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 NSC November Exams 2013 Question Paper

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 NSC November Exams 2013 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 NSC November Exams 2013 Memo

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 NSC November Exams 2021 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 NSC November Exams 2021 QP
More from Grade 12 isiXhosa FAL

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 Eastern Cape Mock 2025 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2025 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Mock 2024 Memo

Memorandum