NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
SEPTEMBA 2025
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO
IPHEPHA LESIBINI (P2)
ISIKHOKELO SOKUMAKISHA
AMANQAKU: 70
Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-16.
Skip to contentAll 2025 papers 

--08268c23-92d0-41e7-ad72-e102f1782957/v1-dc5b83c66f1594cc8aae/card.webp)



View all




isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 Eastern Cape Mock 2025 Memo
Grade 12 isiXhosa FAL Paper 2 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2025, 16 pages. Read online or download the free PDF.
Isixhosa Fal · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2025 · isixhosa. Memorandum, 16 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isixhosa
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2025
- Exam period
- Eastern Cape Mock Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 16
- File size
- 1.1 MB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 16
This exam
Eastern Cape Mock Exam 2025
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Uncwadi / Literature (Set Works)20 marks
- Question 1.2Uncwadi / Literature (Set Works)52 marks
- Question 2.1Uncwadi / Literature (Set Works)18 marks
- Question 2.2Uncwadi / Literature (Set Works)52 marks
- Question 3.1Uncwadi / Literature (Set Works)18 marks
- Question 3.2Uncwadi / Literature (Set Works)19 marks
Show all 14 questions
- Question 4.1Uncwadi / Literature (Set Works)20 marks
- Question 4.2Uncwadi / Literature (Set Works)19 marks
- Question 5.1Uncwadi / Literature (Set Works)18 marks
- Question 5.2Uncwadi / Literature (Set Works)52 marks
- Question 6.1Uncwadi / Literature (Set Works)20 marks
- Question 6.2Uncwadi / Literature (Set Works)54 marks
- Question 7.1Uncwadi / Literature (Set Works)18 marks
- Question 7.2Uncwadi / Literature (Set Works)18 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
2 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 (EC/SEPTEMBA 2025)
ISIKHOKELO SOKUMAKISHA
1. Umfundi akavumelekanga ukuphendula ngaphezu kombuzo omnye kwijenra
enye.
2. Ukuba umfundi unike iimpendulo ezimbini apho le yokuqala
ingamkelekanga, ize le yesibini ibe yeyamkelekileyo, makisha le yokuqala
ungayihoyi le yesibini nokuba yiyo ayiphendule kakuhle.
3. Ukuba imibuzo inonjolwe ngendlela engeyiyo, makisha ngokwendlela
ekunonjolwe ngayo kwimemo.
4. Ukuba impazamo yopelo inika ntsingiselo yimbi kule ibilindelwe, musa
ukunika inqaku kuloo mpendulo. Ukuba ayiyichaphazeli intsingiselo, nika
inqaku ngokufanelekileyo.
5. Ukuba umfundi akazisebenzisanga iimpawu zocaphulo apho ayalelwe ukuba
acaphule, makangohlwaywa.
6. Kwimibuzo evulelekileyo, akukho manqaku anikwa uEWE/HAYI okanye u-
NDIYANGQINELANA/ANDINGQINELANI. Isizathu/Ukuxhasa/Ukungqina
yeyona nto mayinikwe ingqalelo.
7. Akukho manqaku aya kwabelwa uYINYANI/ASIYONYANI okanye
LULUVO/YINYANI. Isizathu/Ukuxhasa/Ukungqina yeyona nto mayinikwe
ingqalelo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2025) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 3
ICANDELO A: INOVELI
UMBUZO 1: KUSA KUSIHLWA – K.S. BONGELA
ISICATSHULWA A
1.1 1.1.1 IZizikazi √ (1)
1.1.2 Wayeve ngoNozililo iindaba zokuba ubone umyeni wakhe ehleli
etafileni nenzwakazi angayazanga ekucaca ukuba kulalwa kula
hotele. √√ (2)
1.1.3 “Kudala ndikuxelela ukuba yahlukana nokwenza amabhunga nale
mitshotshololo yabafazi bale lokishi ungafika ilunguza iintamo
iphixanisa ngolwimi”. √√ (2)
1.1.4 (a) Efihlakeleyo √ (1)
(b) Luzobo mayana √ (1)
1.1.5 (a) Wayefuna ivenkile kaNtsibande awayenebango kuyo kuba
esithi yivenkile katatomncinci womyeni wakhe ngoko ke
ililungelo labo. √ (1)
(b) Wayesithi uLungile akayonzalelwane yaseMlazi
akanakusuka ngapha eLusikisiki azo kuthatha ivenkile
efanele bona zinzalelwane zaseMlazi √/ wayesithi uLungile
uyifumene ngamaqhinga loo venkile kutatomncinci wabo. √ (1)
1.1.6 Kunxulumana ngoba uYolisa naye wayekhona emotweni ngexesha
abazali bakaMpumelelo befumana ingozi basweleke kuba wayehlala
noNomakhwezi encedisa evenkileni. √√/ wayezalana noNomakhwezi
kuba ungudadobawo kaNomakhwezi yena noMpumelelo basinda
kule ngozi yemoto yokubhubha kwabazali bakaMpumelelo. √√ (2)
1.1.7 UThamsanqa nguye owaza kuncedisa kwivenkile yakwaNtsibande
ngethuba uLungile wayexakeke kakhulu waza wathabathela kuye
ulawulo lweshishini likaMpumelelo ngexesha yena wayesafunda
emva kokubhubha kwabazali bakhe. √√ (2)
1.1.8 (a) Iziganeko zonke zebali zingqongene naye / Ibali liqala ngaye
liphele ngaye √
(b) Ngumphembeleli wempixano ekhoyo ebalini √
(c) Unomnqweno afuna ukuba ufezeke enokwenza nantoni na
ukuze ukufezekisa umnqweno wakhe √
(d) Unabachasi nabaxhasi. Ungunobangela wokuba ibali liqhubeke
libheke phambili √
[Naziphi na eziNTATHU kwezi.] (3)
1.1.9 Ndiyangqina kuba iziphumo zokuthemba uNozililo zizo ezabangela
ingxabano phakathi koNomakhwezi nomyeni wakhe baza baphela
bebhubha kwingozi yemoto ngenxa yoxinzelelo awayenalo ngethuba
eqhuba imoto besiya eStanger esenomsindo wolwimi awayeluve
ngoNozililo. √√ (2)
KUNYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
4 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 (EC/SEPTEMBA 2025)
ISICATSHULWA B
1.2 1.2.1 ULungile wathenga ivenkile kuMosia √ /utata kaMpumelelo noMosia
bathengiselana ivenkile. (1)
1.2.2 Yaduka esithubeni. √√ (1)
1.2.3 Babengootsotsi abadumileyo. / √√ babezizikrelemnqa ezaziwayo. √√ (2)
1.2.4 Beza namangqina okubonisa ukuba babeziitshomi noNomakhwezi. √√ (2)
1.2.5 Ndivumelana nokuba uNozililo unentliziyo engcolileyo kuba wazama
ngazo zonke iindlela ukuxabanisa uNomakhwezi nomyeni wakhe
ngokumthuthela iindaba ezingeyonyani ngenxa yokuba efuna
ukubuyisa isixhiba sevenkile ababeyibanga nomyeni wakhe. √√ /
wathenga ootsotsi ukuba batshise ivenkile kaMpumelelo. √√ /
wathenga ootsotsi ukuba baye kuqhekeza kwaze kwemka impahla
exabisa amawaka amathathu anamakhulu amahlanu
eerandi (R3 500). √√ (2)
1.2.6 B/ Imigulukudu eyatshisa ivenkile kaNtsibande yagwetywa iminyaka
idontsa entolongweni. √
D/ UMpumelelo wakha isibhedlele esikhulu eLusikisiki. √ (2)
1.2.7 Ndiyangqina, lichanekile kuba ukwazile ukoyisa imiqobo abebekelwe
yona nguNozililo wada waphumelela waba ngugqirha ophume
izandla. √√/ uphumelele ukufunda wade wangugqirha nangona
wayekhe wangathi ushiywa ziingqondo ngenxa yengozi yokusweleka
kwabazali bakhe naye ekhona. √√ (2)
1.2.8 Ndandinokuvuya, √ kuba uMpumelelo sengasenabazali nje kungenxa
yamayelenqe akhe, naye makeve ubuhlungu obu abuvise
uMpumelelo. √√
Ndandinokungavuyi √ kuba naye ngumntu, bekungafanelekanga ukuba
abulawe kabuhlungu ngolwa hlobo nokuba ebengcole kangakanani
na. √√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (3)
1.2.9 Yinoveli engemiba yentlalo kuba idandalazisa iimeko zentlalo
yabantu. √√ (2)
[35]
AMANQAKU EWONKE: 35
OKANYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2025) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 5
UMBUZO 2: UMQOL’UPHANDLE – P.M. NGANI
ISICATSHULWA C
2.1 2.1.1 Sis’MamKhey √ (1)
2.1.2 Wayenomsindo kuba ecinga ukuba inokuba unike uEddie ithuba
lokuba ahambe nesinye isithandwa sakhe ukuya kumboniso
bhanyabhanya. √√/ wayenomsindo kuba ecinga ukuba uzenze
isibhanxa sikaEddie kuba kudala exelelwa ukuba ungudlalani kodwa
yena engafuni kukholelwa ecatshukiswa nakukutyatyulwa
ngumsesane wengeji kaEddie ongaxakekanga kodwa akade
amtshate. √√
[Nasiphi isiBINI kwezi mpendulo zingentla.] (2)
2.1.3 “... ithe wambu umnweba wokuvuka nje kuphela, phezu kwesaa
sibheshwana sisesinqeni √√ (2)
2.1.4 (a) Engafihlakelanga √ (1)
(b) Uzobo ngqo √ (1)
2.1.5 (a) Umpu oyi- 38 Automatic owadubula uEddie ngumpu kaLinda
owalahlekayo. √
(b) Ileta eyabhalwa nguLinda esithi kuEddie akazokuphumelela
ukuya naye kumboniso bhanya-bhanya makahambe nesinye
isithandwa sakhe. √
(c) Ibhatyi yemink eyayinxitywe linenekazi elaliseRio ngomhla
womboniso bhanya-bhanya ifana nqwa nekaLinda. √
[Nasiphi isiBINI kwezi mpendulo zingentla.] (2)
2.1.6 Kunxulunyaniswa nesiganeko sokufa kukaEddie ngoba uHlobo
ukholelwa ukuba ngokuya kwakhe kwaMakhey aye kusela utywala
wayeye kuqweba isibindi sokubulala uEddie noLulama ngompu
wakhe oyi 38 automatic. √√ (2)
2.1.7 UDuma Hlelo wanceda ngokuchazela uHlobo nge-tape recorder
awayeyiboleke uEddie enoshicilelo lwengxoxo eyayiphakathi
kukaEddie namalungu ase Moonglow. √√ (2)
2.1.8 (a) Iziganeko zonke zebali zingqongene naye √
(b) Ngumphembeleli wempixano ekhoyo ebalini √
(c) Unomnqweno afuna ufezeke kwaye uxolele nantoni
enokwenzeka ukuze ufezeke umnqweno wakhe. √ (3)
2.1.9 Ndiyangqina kuba uLinda wawathemba la malungu ngexesha
esenza ngathi azokumvelela emva kwesehlo sokubulawa kukaEddie
kanti wona azokunyengeza umpu kaLinda ukuze ityala linamathele
kuye. √√ (2)
KUNYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
6 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 (EC/SEPTEMBA 2025)
ISICATSHULWA D
2.2 2.2.1 Usebenza nabo √/ basebenza kunye. √ (1)
2.2.2 Andizifake ntloko. √/ andizinanzanga. √ (1)
2.2.3 Le nto bayithethayo ingabambekiyo ayizokuphelela ndawo. √√/ akukho
apho iza kubasa khona le nto ingenasihlahla bayithethayo. √√ (2)
2.2.4 Ndisafuna ukuncedisana nabahlobo aba bam kwiinjongo
zethu zokwakha iMoonglow. √√ (2)
2.2.5 Ndiyavumelana kuba uThembisa wayekwiyelenqe lokubulala
uEddie kuba efuna kushishinwe ngentsangu eMoonglow. √√ (2)
2.2.6 B/ UHlobo ufumana itape recorder enencoko ekhokelela
ekufunyanweni kwababulali bakaEddie noLulama.
D/ Amalungu aseMoonglow ayabanjwa avalelwe esiseleni
emva kokubhaqwa enentsangu ayifume kuMaMpondo. √√ (2)
2.2.7 Lichanekile kuba ukwazile ukulinda ithuba elide engade
atshatwe nguEddie. √√ (2)
2.2.8 Ndandinokuvuya √ kuba amalungu aseMoonglow ambulala
kabuhlungu uEddie ngenxa yokunyolukela imali ngoko afanelwe
kukujamelana nengalo yomthetho. √√/ ndandinokuvuya√ kuba igama
lam ndinguLinda lihlambekile. √√/ ndandinokuvuya √ kuba ndihleli
esiseleni ndingenatyala ngenxa yabo bendisulela ngetyala labo. √√
OKANYE
Ndandinokungavuyi √ kuba ukubanjwa kwawo avalelwe
entolongweni akuzi kuwenza aphume eguqukile ngoko ke isimo
sawo siya kuhlala siyingxaki eluntwini. √√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (3)
2.2.9 Yinoveli engophando kuba kuphandwa isishiqi setyala lokubulawa
kukaEddie Mhaga noLulama Zuma √√ (2)
[35]
AMANQAKU EWONKE: 35
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2025) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 7
UMBUZO 3: UMONWABISI: ZAMA A. JAPHTA
ISICATSHULWA E
3.1 3.1.1 UNjazothumlilo √ (1)
3.1.2 Wabalekwa ngabasebenzi ngenxa yengxolo yakhe kubo. √√/
wayebaphethe kakubi, ebabetha √√/ wayebangxolisa nokuba
abenzanga nto kuba ecinga ukuba ungxolisa abo babembele
imali. √√ (2)
3.1.3 Wayesiya manqapha-nqapha apho eNtshiqo. √√ (2)
3.1.4 (a) Efihlakeleyo √ (1)
(b) Uzobo mayana √ (1)
3.1.5 (a) Wayesithi abafazi baseNtshiqo bayammonela. √
(b) Wayeneentloni kuba ephoxwe ziintombi zakhe
awayesoloko eqhayisa ngazo kwabo bafazi. √ (2)
3.1.6 Kunxulumana nesiganeko sokubhubha kukaGcinumzi kwingozi
yebhasi, kuba kwatyholwa yena ukuba utyiwe yinyoka yakhe kuba
esisityebi kukholelwa ukuba uthwele. √√ (2)
3.1.7 Ubukho bukaMonwabisi bube luncedo kuThandabantu kuba nguye
owavusa amashishini kaThandabantu abuyela kwisimo sawo
sangaphambili waza walanda neentombi zikaThandabantu
ezazidukile zabuyela ekhaya. √√ (2)
3.1.8 (a) Iziganeko zonke zebali zingqongene naye √
(b) Ngumphembeleli wempixano ekhoyo ebalini √
(c) Unomnqweno afuna ufezeke kwaye uxolele nantoni
enokwenzeka ukuze ufezeke umnqweno wakhe. √
(d) Unabachasi nabaxhasi.
[Nasiphina siTHATHU kwezi.] (3)
3.1.9 Ndiyangqina kuba uMamTolo ubanike yonke into abayifunayo
ngexesha besesinaleni loo nto yabangela ukuba balibale ngeencwadi,
baxabise ulonwabo notywala baza baphela besiyeka isikolo. √√/
baphele bengasixabisi isikolo kuba besoloko benikwa yonke into
abayifunayo benemali yokuthenga utywala. √√ (2)
KUNYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
8 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 (EC/SEPTEMBA 2025)
ISICATSHULWA F
3.2 3.2.1 UMamTolo yinkosikazi kaRhadebe/ Batshatile. √ (1)
3.2.2 Kwakuthe chatha ukuguga apho kuRhadebe. √ (1)
3.2.3 Wayengasenawo amandla. √√/ wayekhathazwa yimpilo. √√ (2)
3.2.4 Wavuya uMaMtolo kukufika kukaMonwabisi. √√ (2)
3.2.5 Ndiyavumelana ukuba uMonwabisi ngumlinganiswa onoxolo kuba
akazange ambambele nqala uMaMtolo nangona wayemphethe
kakubi emkhetha kwabakhe abantwana, waba luncedo kuMaMtolo
noThandabantu ngokubuyisa iintombi zakhe ezazitshe nelizwe
nokuvuselela amashishini wakhe sele ebhangile. √√ (2)
3.2.6 B/ Iintombi zikaThandabantu zibuyela ekhaya emva kokutsha
nelizwe. √
D/ UThandabantu wenzelwa itheko lokumamkela. √ (2)
3.2.7 Ndiyangqina lichanekile kuba ukufika kwakhe ebomini
bukaThandabantu ufike wamonwabisa ngendlela abe luncedo ngayo
ngokumnceda aze necebo lokuhlangula amashishini akhe
ekubhangeni kunye nokubuyisa iintombi zakhe kwamonwabisa
uThandabantu. √√ (2)
3.2.8 Ndandinokukhathazeka √ kuba kubuhlungu ukulahlekelwa
ngabantwana. Nokuba wayebafekethisile asiyonto imnandi
ukungazi ukuba abantwana bakhe baphi na. √√ (3)
3.2.9 Yinoveli engemiba yentlalo kuba idandalazisa iimeko
zentlalo yabantu ezifana nokuthwala nokukhulisa umntwana
ongenabazali. √√ (2)
[35]
AMANQAKU ECANDELO A: 35
OKANYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2025) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 9
ICANDELO B: IDRAMA
UMBUZO 4: NDIYEKENI: D.M. JONGILANGA
ISICATSHULWA G
4.1 4.1.1 Diksie √ (1)
4.1.2 Wayefuna uMadala amthethelele kwintlanganiso yekomiti kuba uLoni
efuna agxothwe ngenxa yokunxila emsebenzini. √√ (2)
4.1.3 Iluchuku nje lwabashumayeli. √√ (2)
4.1.4 (a) Efihlakeleyo √ (1)
(b) Uzobo mayana √ (1)
4.1.5 (a) Ukunxila emsebenzini ngexesha lesikolo √
(b) Ukuthuma abantwana utywala √
(c) Ukungafundisi eklasini √
[Nasiphi isiBINI kwezi mpendulo zingentla.] (2)
4.1.6 Isiganeko sokucholwa kwesidumbu sikaMawonga kuyanxulumana
noNdila kuba nguye obe ngunobangela wokuba abe uMawonga
uzibulele ngenxa yeyelenqe lakhe noFuneka kuba efuna
ukuziphindezela kuMawonga kuba esithi wamgxothisa emsebenzini. √√
/ Nguye noFuneka abathatha isidumbu sikaMawonga bayakusilahla
Emfuleni bakuba bemfumana ebhubhile endlwini kaFuneka. √√ (2)
4.1.7 NguNomawele owaxelela amapolisa ukuba uMawonga
wayenkqonkqoza kwaFuneka engavulelwa ngobusuku obuphambi
kokucholwa kwesidumbu sakhe. √√ (2)
4.1.8 (a) Iziganeko zonke zebali zingqongene naye √
(b) Ngumphembeleli wempixano ekhoyo ebalini √
(c) Unomnqweno afuna ufezeke kwaye uxolele nantoni
enokwenzeka ukuze ufezeke umnqweno wakhe. √
(d) Unabaxhasi nabachasi. √
[Nasiphina isiTHATHU kwezi.] (3)
4.1.9 Ndiyangqina kuba nguFuneka owamfaka kuLoni kuba efuna bamtyele
imali senzo eso samfaka engxakini akuzibulala
uMawonga kuba naye waye wagwetywa. √√ (2)
KUNYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
10 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 (EC/SEPTEMBA 2025)
ISICATSHULWA H
4.2 4.2.1 UMadala lilungu lekomiti kwisikolo afundisa kuso uMaziko. √/ UMaziko
lisekela nqununu kwisikolo alilungu lekomiti kuso uMadala. √
[Nayiphina eNYE kwezi zingentla.] (1)
4.2.2 Zalela elubala. √ (1)
4.2.3 Iindaba ziyahamba azihlali ndaweni nye. √√ (2)
4.2.4 Uthi kuMadala “mboneleni icebo uLoni” √√ (2)
4.2.5 Ndiyavumelana, uMadala uyinyolukele imali kuba ngexesha uNdila
ezo kumcela ukuba amthethelele kwikomiti wamfuna imali
yesinyobo. √√ (2)
4.2.6 B/ UNomawele uchazele usajini Njobe ngokwenzekayo
kwaFuneka ngobusuku obuphambi kokucholwa kwesidumbu
sikaMawonga. √
D/ Amapolisa afumana imvulophu enetyhefu ebhalwe
Mnu D Ndila nedilesi yakhe phantsi komatrasi kaZanele. √ (2)
4.2.7 Ndiyangqina kuba nguye obase umlilo wokutshisa uNdila
aphelelwe ngumsebenzi ikwanguye nobethundeza uNdila ukuba
aziphindezele kuMawonga. √√ / Nguye noye kuMadala baza babiza
abehloli ukuze uMawonga agxothwe kuqeshwe yena endaweni
kaMawonga. / Ngumphembi wemililo. √√ (2)
4.2.8 Ndandinokuvuya √ kuba uThixo endiphendulele kwingxaki
ebendinayo yokubhujelwa ngumyeni ndibe ndingakwazi ukuzilwela
ngokwam. √√
OKANYE
Ndandingazokuvuya √ kuba ukugwetywa kukaNdila akuzokubuyisa
umphefumlo womyeni wam. √√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (3)
4.2.9 Yintlekele kuba inesiphelo esinokufa nosizi. √√ (2)
[35]
OKANYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2025) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 11
UMBUZO 5: INZALA YAMARHAMBA ‒ M. MLOKOTI
ISICATSHULWA I
5.1 5.1.1 Bhutiza √ (1)
5.1.2 Amalungu akhe ayediniwe kuba wayetyiswe isiyobisi. √√ (2)
5.1.3 ... njengosomashishini wale ndawo, akufuneki ndaziwe apho
ndivuka khona. Kungenjalo kungalula ukuba ndigetyengwe. √√ (2)
5.1.4 (a) Efihlakeleyo √
(b) Uzobo mayana √ (2)
5.1.5 (a) Ayenikwa amagumbi amahle anento yonke ayidingayo. √
(b) Ayephathelwa neziselo. √
(c) Kwakufuneka achaze xa aphelelwe ziziselo kwibar fridge
esemagumbini wawo ukuze azokugcwaliswa. √
(d) Ayesitya nantoni na ayifunayo ezenzela nje konke. √
[Nasiphi isiBINI kwezi zingentla.] (2)
5.1.6 Kunxulumana noNoyongo kuba nguye owalobela uDina kwaNyoka
engathethanga nyani ngodidi lomsebenzi uDina aza kulwenza kanti
uza kumxhaphazisa ngokwesondo ngoNyoka nabatyeleli ethengisa
ngomzimba ukuze yena Noyongo afumane ikhomishini kuNyoka
wade wabe uDina uyakhulelwa waze wabe uyagxothwa √√/
kunxulumana kuba nguye owayetyisa uDina iziyobisi emlungiselela
noRoom 8 ukuze uNyoka amxhaphaze uDina ngokwesondo
akugqiba ngaye amse kubatyeleli ukuze afumane imali wade wabe
uyakhulelwa, akukhulelwa wagxothwa. √√ (2)
5.1.7 UGxalaba wancedisana noDina ukuyila iqhinga lokubamba
uThambolenyoka ukuze agwetywe. √√ (2)
5.1.8 (a) Iziganeko zonke zebali zingqongene naye √
(b) Ngumphembeleli wempixano ekhoyo ebalini √
(c) Unomnqweno afuna ufezeke kwaye uxolele nantoni
enokwenzeka ukuze ufezeke umnqweno wakhe. √ (3)
5.1.9 Ndiyangqina kuba ukuthemba kwakhe uNoyongo angamaziyo
kumfake kwingxaki yokudlwengulwa nguNyoka. √√ /ube lixhoba
lokuthengisiswa ngomzimba kubakhenkethi √√/ ube lixhoba
lokutyiswa iziyobisi de angakwazi kwahlukana nazo. √√/ ube lixhoba
lokuxhatshazwa de akhulelwe, akukhulelwa agxothwe. √√
[Nayiphina eNYE kwezi zingentla.] (2)
KUNYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
12 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 (EC/SEPTEMBA 2025)
ISICATSHULWA J
5.2 5.2.1 Ngabasebenzi bakhe √ / ngabaqeshwa bakhe. √ (1)
5.2.2 Kodwa ningamvundlisi √ (1)
5.2.3 Kuvakale ivumba elibi elinganyamezelekiyo. √√ (2)
5.2.4 Hayi ndiyanqwena ukuwabona amabele owawanyayo inene. √√ (2)
5.2.5 Ndiyavumelana kuba uKuku oko apha ebalini wayemzondile uNyoka
ngokumxutha ubuntombi bakhe wazimisela ukuba uyakuze
aziphindezele, waze wakwenza oko ngokuthi ambethe ngebhotile
wamshiya enelo nxeba libi ebusweni. √√
OKANYE
Andivumelani kuba ekuqaleni usebenzele uNyoka ethobekile,
ubonisa ukungamfuni kuba noNyoka engasamsebenziseli kakuhle
engezi namantombazana njengoNoyongo. √√ (2)
5.2.6 B/ UNoyongo usebenzisana namapolisa njengengqina
eliphambili lenkundla. √
D/ UThambolenyoka ugwetywa iminyaka engamashumi amabini
anesihlanu ebhadla kwesimnyama isisele. √ (2)
5.2.7 Ndiyangqina lichanekile igama athiywe lona uZanoxolo ngumbhali
kuba uzame ngako konke anako ukuzisa uxolo phakathi koDina
nabazali bakhe, ngangexesha uDina athenge incula kuba efuna
ukuziphindezela kuNyoka wamnqanda ukuba angathatheli umthetho
ezandleni zakhe. √√ (2)
5.2.8 Ndandinokuvuya √ kakhulu kuba uThixo endiphendulele kwintlungu
ebendikuyo yokungalawuleki kukaDina ekhayeni nendingakwazanga
ukuzilwelwa ngawam amandla. √√/ ndandinokuvuya √ kuba uNyoka
ethe akuzenelisa wathi umntwana wam akukhulelwa wamgxotha
ngoko makagwetywe ngezenzo ezimdaka. √√/ ndandinokuvuya √
kuba ulibulele ikamva lomntwana wam wade walixhoba leziyobisi
ekufuneka mna mzali wakhe ndijongane neziphumo
zokumxhaphaza emtyisa iziyobisi de kwafuneka aye kususwa
itshongo yazo esibhedlele ngoko makabhadle ejele. √√
OKANYE
Ndandingenakuvuya √ kuba ukuvalelwa kwakhe agwetywe
akuzokuyilungisa ingxaki nesimo asishiye emntwaneni wam
oyintombazana. √√
[Nayiphi impendulo esemxholweni iya kwamkeleka.] (3)
5.2.9 Yintlekele- siyolisi kuba inesiphelo esibi ukanti kukwakho nemincili
yokuphumelela kukaDina. √√ (2)
AMANQAKU ECANDELO B: 35
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2025) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 13
ICANDELO C: AMABALI AMAFUTSHANE
UMBUZO 6: UMHLAHLO NGAMEHLO – LL NGEWU
ISICATSHULWA K
6.1 6.1.1 NguTshayizule. √ / nguTshawe √ (1)
6.1.2 Babesithi ummangalelwa sele egwetyiwe √√ (2)
6.1.3 Ebesele eluphele. √√ /Ebesele ephuthaphutha amashumi asibhozo
eminyaka. √√ (2)
6.1.4 (a) Engafihlakelanga √
(b) Uzobo ngqo √ (2)
6.1.5 (a) Isigqebhezana awayesinxibe ngaloo mhla wodlwengulo
saba ngumceli mngeni kuZolani. √
(b) Zange akhale ngenjongo yokubiza abantu ukuze afumane
uncedo. √
(c) Zange azisebenzise iinzipho zakhe ezinde ukurwempa
umdlwenguli √
[Nasiphi isiBINI kwezi zingentla.] (2)
6.1.6 Kuyanxulumana noNonkanyezi kuba yena uthe xa uZolani ezama
ukumdlwengula wasebenzisa iinzipho zakhe ukuze zibe bubungqina
bokuba uZolani ebezama ukumdlwengula waze wabe uyagwetywa
uZolani. √√ (2)
6.1.7 Ubukho bukaNonkanyezi enkundleni yamatyala kube luncedo kuba
usebenzise izizathu ezibangele ukulahlwa kukaNompoxeko lityala
njengesixhobo sokuqinisekisa ukuba uZolani ugqibelisile
ukudlwengula akugqiba aphume etshaya ngenxa yokuba
engakhange azame ukuzikhusela ngeenzipho zakhe. Ukuzikhusela
kwakhe kukhokelele ekugwetyweni kukaZolani ngenxa
yokumdlwengula. √√ (2)
6.1.8 (a) Iziganeko zonke zebali zingqongene naye √
(b) Ngumphembeleli wempixano ekhoyo ebalini √
(c) Unomnqweno afuna ufezeke kwaye uxolele nantoni
enokwenzeka ukuze ufezeke umnqweno wakhe. √ (3)
6.1.9 Ndiyangqina kuba wazithemba ukuba onke amatyala akhe uphuma
etshaya kuwo waza waphindelela ukudlwengula nto leyo
yabaneziphumo zokuba agwetywe ngenxa yobungqina obeza
noNonkanyezi. √√ (2)
KUNYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
14 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 (EC/SEPTEMBA 2025)
ISICATSHULWA L
IKHIKHIZELA LASEDANGWANA – LL NGEWU
6.2 6.2.1 UFanabekho ngunyana kaMakheswa. /UMakheswa ngumama
kaFanabekho. √ (1)
6.2.2 Abuye eqhuba amatakane. √ (1)
6.2.3 Umntu ongazimiselanga ntweni. √√/umntu ohla esenyuka efuna
into angayazio √√ (2)
6.2.4 Akukho nto indikhathaza nje ngale yokuba uthi kanti ukho nje kanti
awukho. √√ (2)
6.2.5 Ndiyavumelana uFanabekho ngumlinganiswa ongenanyani kuba
ngulo waxokisa unina esithi ebeyingcibi eyaziwayo kwaNobuhle
waza wabalekiswa kukuba abazali babakhwetha ababhubhileyo
befuna ukumbulala /waxokisa abantu esithi uyipharmacist. √√ (2)
6.2.6 B/ UFanabekho ubuyela ekhaya emva kweminyaka elishumi
elinesixhenxe walahlekayo. √
D/ UMakheswa uxelela uFanabekho ukuba makafune
izingxungxo zomsebenzi elalini, avusele abantu amacingo
awileyo. √ (2)
6.2.7 Ndiyangqina, uFanabekho lichanekile igama alithiywe ngumbhali
kuba ufane nje wakho emhlabeni akukho nto ebhadlileyo
ayenzileyo. √√ (2)
6.2.8 Ndandinokuva kabuhlungu kuba akakho umzali owonwabayo
engamazi ukuba umntwana wakhe uphi. √√√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (3)
6.2.9 Libali elingemiba yentlalo kuba lidandalazisa iimeko zentlalo
yabantu. √√ (2)
[35]
AMANQAKU ECANDELO C: 35
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2025) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 15
ICANDELO D: ISIHOBE
UMBUZO 7: IVAMNA BAFAZI BOLUSU – S MAPUTI NABANYE
7.1 UBUDALA – S MAPUTI
7.1.1 Ithetha ngobudala √ (1)
7.1.2 Yimfanozandi √ (1)
7.1.3 Iingqele √ (1)
7.1.4 Uzisa ingcinga yokuba umntu ongomelelanga uye abetheke
oyisakale ebomini, aze ave kabuhlungu √√ (2)
7.1.5 Ukushwabana kwenyama yomntu entanyeni ukubonisa ubudala. √√ (2)
7.1.6 (a) Isifaniso √ (1)
(b) Ubudala buthatha ixesha labo elide ukuya ekugugeni,
abungxami. √√ (2)
7.1.7 Amava ayabonakala √√ / ayaziveza ukuba umntu kudala
ekho emhlabeni. √√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2)
7.1.8 Umntu athi akufikelela ebudaleni azilungise izinto zakhe kuba esazi
ukuba ubomi bakhe buyasongwa ujonge engcwabeni. √√ (2)
7.1.9 Umqolo 12 wakhiwe ngamagama amathathu,waze umqolo 13
wakhiwa ngamagama amane. √√ (2)
7.1.10 Yisonethi √ kuba unemiqolo eli-14. √ (2)
KUNYE
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
16 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P2 (EC/SEPTEMBA 2025)
7.2 NANGAMSO NYANA WEAFRIKA! – S. POTELWA
7.2.1 Halala! √ (1)
7.2.2 Kwavela ukukhanya √√ (2)
7.2.3 (a) UMadiba ubenze bangabantw’ebantwini. √
(b) UMadiba ubenze bakhul’ebantwini. √ /
(c) Uzenze idini lesizwe √
[Nasiphina isiBINI kwezi.] (2)
7.2.4 Siyazidla √ siyazingca √ (2)
7.2.5 B √ / Ukuzingca √ (1)
7.2.6 Nabo bayakusithetha bophele isiXhosa kwiingxoxo
zobuRhulumente,kwaye bayakusithetha bengenalo nexhala kuba
sivumelekile njengezinye iilwimi. √√ (2)
7.2.7 Yimvano-siphelo √ (1)
7.2.8 Kukugxininisa nokubethelela umba wokuba isizwe masizixolise
ngokushiywa liqhawe uMadiba kuba yena eyakhe indima uyidlalile
kwisizwe esimnyama. √√ (2)
7.2.9 Umsebenzi wonke uwugqibile √√ (2)
7.2.10 Umoya wembongi wonwabile ngoba incoma imisebenzi emihle
kaMadiba. √√ (2)
[35]
AMANQAKU ECANDELO D: 35
AMANQAKU EWONKE: 70
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2019 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2025 QP
--08268c23-92d0-41e7-ad72-e102f1782957/v1-dc5b83c66f1594cc8aae/card.webp)
Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2022 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 November 2024 NSC Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2024 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2023 Memo
More from Grade 12 isiXhosa FAL

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2024 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2024 QP

Question paper