Skip to content

isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2022 Memo

MemorandumisiXhosa FALGrade 12202214 pages

Grade 12 isiXhosa FAL Paper 3 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2022, 14 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA 12 SEPTEMBA 2022 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL) IPHEPHA 3 ISIKHOKELO SOKUMAKISHA AMANQAKU: 100 Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-14.
2 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2022) ICANDELO A: ISINCOKO UMBUZO 1 Imiyalelo yokumakisha • Kweli candelo umviwa ukhetha isihloko sibe sinye. Xa ekhethe zazibini, makisha esokuqala. • QAPHELA: Umviwa angabhala naluphi udidi lwesincoko ngesihloko asikhethileyo. • Ubude besincoko bumele ukuba kwisithuba samagama ali-190 ukuya kuma- 240. • Sebenzisa irubriki esisihlomelo A ukumakisha esi sincoko. 1.1 Isihloko: Usuku endinga ndingalubuyisa Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo. efanelekileyo: Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambelana nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Isincoko singabalisa/chaza/camngca/xoxela amacala omabini/xoxela icala elinye. Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. Makube lusuku olunye. • Angabalisa ngesiganeko solo suku esibangela ukuba anqwenele ukubuyisa olo suku • Ulonwabo olweza nolo suku • Ukukhawuleza kolo suku ukuphela [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka.] [50] 1.2 Isihloko: Ukubaluleka kwemithi Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo. efanelekileyo: Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambelana nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Isincoko singabalisa/chaza/camngca/xoxela amacala omabini/xoxela icala elinye. Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. • Angabhala ngokubaluleka kwemithi empilweni yabantu. • Ukubaluleka kwemithi kuqoqosho lwelizwe. • Ukubaluleka kwemithi ngokuhombisa umhlaba. • Ukufundisa abantu ngokubaluleka kwemithi. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka.] [50] Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2022) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 4 1.3 Isihloko: Lwaphela lusemnandi olo hambo Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo. efanelekileyo: Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambelana nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Isincoko singabalisa/chaza/camngca/xoxela amacala omabini/ xoxela icala elinye. Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. Makathethe ngohambo olunye nokuba lwathatha usuku okanye iintsuku. • Angabhala ngohambo lweholide nosapho • Ingaluhambo nesikolo/iqela lomdlalo/iqela leenkokeli • Ingaluhambo lwenkolo • Kungaluhambo nabahlobo [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka.] [50] 1.4 Isihloko: Abantu abayeke phakathi esikolweni bayaphumelela Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo. efanelekileyo: Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambelana nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Isincoko singabalisa/chaza/camngca/xoxela amacala omabini/xoxela icala elinye. Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. Umfundi usenokuxhasa okanye achase. Oxhasayo anike izimvo ezibangela ukuba ahambisane nesihloko. Ochasayo naye anike izizathu ezibangela ukuba angahambisani nesihloko. • Ukuphumelela kuhamba nengqiqo hayi nokufunda. • Ukufunda kuphumelelisa ngakumbi kuba kongeza izakhono kwingqiqo. • Ukuphumelela kuxhomekeka ekuzinikeleni nokusebenza nzima nokuba ufundile okanye akufundanga. • Ukufunda kwenza ukuba abantu baqeshwe baxhomekeke emivuzweni abayimiselweyo. • Abantu abaphume phakathi esikolweni basebenza imisebenzi ehlawula kancinci. • Angabhala anike imizekelo yabantu abayeke phakathi esikolweni kodwa baphumelela/abaphumelela. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka.] [50]
2 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2022) 1.5 Isihloko: I-intanethi iluncedo kodwa ... Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo. efanelekileyo: Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambelana nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Isincoko singabalisa/chaza/camngca/xoxela amacala omabini/xoxela icala elinye. Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. Makachaphazeleuncedo lweintanethi eveza necela elibi ngeintanethi. • Angabhala ngoncedo lweintanethi ngokunika ulwazi gabalala. • Uncedo lwayo kunxibelelwano. • Uncedo lwayo kwimfundo. • Uncedo lwayo kootsotsi abatsotsa abantu. • Ukuxhaphazana/nokuxhatshazwa kwabantu ngenxa yayo. • Ukwenza ubomi lula. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka.] [50] 1.6 Isihloko: Ingaba ngenene ndim lo, andikholelwa Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo. efanelekileyo: Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambelana nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Isincoko singabalisa/chaza/camngca/xoxela amacala omabini/xoxela icala elinye. Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. • Angabhala abalule izizathu ezibangela ukuba angakholelwa ukuba nguye okulo meko akuyo. • Angabhala ngobunzima agqithe kubo ukuze abe uyothuka ukuba ngenene ungulo mntu anguye. • Ukuwelwa ngumqa esandleni kutshintshe ubomi. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka.] [50] Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2022) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 6 1.7 1.7.1 Isihloko: Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo. efanelekileyo: Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambelana nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Isincoko singabalisa/chaza/camngca/xoxela amacala omabini/xoxela icala elinye. Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. Makanike isihloko esifanelekileyo. • Angabhala ngothando/umanyano. • Angabhala ngendalo. • Izilwanyana zasekhaya. • Inkcubeko (ezivumela izinja neekati ukuba zihlale endlwini nabantu). • Kungangokukhathalela izilwanyana. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka.] [50] 1.7.2 Isihloko: Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo. efanelekileyo: Ulwimi Luhambelana nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambelana nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Isincoko singabalisa/chaza/camngca/xoxela amacala omabini/xoxela icala elinye. Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. Makanike isihloko esifanelekileyo. • Angabhala ngokutya okungekho mpilweni nobungozi kwako. • Imini awayezikhuphe ngayo watya ooni nooni. • Ukuxakeka kwabantu okwenza bangapheki batye ukutya okukhawulezayo. • Ukulumkisa ngokuxhomekeka kukutya okukhawulezileyo ngokwepokotho nempilo. • Ukwenza imali ngokutya okukhawulezayo. (Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka.) [50]
2 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2022) IIMPAWU ZESINCOKO Isincoko esibalisayo sibhalwa kumntu wokuqala okanye owesithathu. • Masisebenzise ixesha eladlulayo/elidlulileyo/elimiyo. • Masibonise ulwazi ngesihloko asikhethileyo. • Abalinganiswa, isimo sentlalo, izizathu zokuhla kwezehlo ukuya kwisiphelo, mazibonakale. • Iziganeko zichazwe/zibaliswe ngokulandelelana kwazo okanye zicace ezingunobangela wezinye, kungenjalo angasebenzisa izixhobo ezifana nophuphelo okanye ukuqala ngesenzo esingekehli/sokugqibela. • Sisebenzisa amagama abonisa ixesha afana noo-emva, phambi, ngeli xesha. • Sisebenzisa intetho yababini/ukuzithethela kwabalinganiswa. • Ulwimi olusetyenzisiweyo malube lolokudala ifuthe noluchukumisayo kofunda isincoko, lungekrwada phofu. Isincoko esichazayo sinokubhalwa ngokwexesha elidlulileyo okanye elangoku. • Sichaza into/umntu/indawo/imeko, njalo njalo. • Sisebenzisa amagama okudala umfanekiso. • Sisebenzisa izixhobo zokuchaza ezifana nezichazi, imifanekiso-ntelekelelo, izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana nezifanekisozwi. • Sisebenzisa imifanekiso-ntelekelelo nezafobe zentetho. • Sivakalisa iimvakalelo zombhali. Isincoko esicamngcayo: • Siveza uvakalelo lombhali ngesigama esibonakalisa amava akhe. • Siveza uchukumiseko ngomba ekubhalwa ngawo. • Uvakalelo olungundoqo ludlala indima enkulu. • Ubukhulu becala esi sincoko siyachaza. (Sisebenzisa izixhobo zokuchaza ezifana nezichazi, imifanekiso – ntelekelelo, izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana nezifanekisozwi kwakunye nezafobe zentetho). • Uvakalelo lombhali maluveze ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka. Isincoko esixoxayo: • Umviwa uthatha icala ngomba othile. • Uthotho lweengxoxo oludla ngokuba kwimo engengcaciso ngeengongoma ezithile. • Ukubethelela isishwankathelo nokuphindelela kwinkcazelo engoluvo oluthile lokuvula. • Kwingxoxo yakhe unika ubungqina obuxhasayo obusenokuba ngamanani okanye ukucaphula kumava anawo ayinyani. • Usenokuxoxela okuthile echasa enika ubungqina obuxhasayo. • Isiphelo sisenokuba sisishwankathelo neengcebiso. Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2022) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 8 Kwisincoko esivelela amacala omabini • Inkcazelo engomba inokuba ngengxoxo ephambili. • Umviwa uwaphatha omabini amacala engxoxo. • Uxoxela okuthile enika ubungqina obuxhasayo. • Unokulandela isakhiwo esithi umhlathi umela uluvo oluvumayo, kolandelayo, luchase, kungenjalo avume ekuqaleni komhlathi aze achase ekupheleni, kodwa makalunike olwakhe uluvo xa evala. • Unokuxoxela okuthile echasa/evuma nokunika ubungqina obuyinyani obuxhasayo. • Isiphelo – isishwankathelo neengcebiso. • Makabonise ulwazi ngesihloko nangomba axoxa ngawo. [50] AMANQAKU ECANDELO A: 50
2 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2022) ICANDELO B: UMHLATHI OMDE Imiyalelo yokumakisha • Kweli candelo umviwa ukhetha umhlathi ubemnye. Ukuba ukhethe yamibini, makisha owokuqala. • Ubude bomhlathi omde mabubengamagama angama-80 ukuya kwi-100 umxholo kuphela. • Sebenzisa irubriki esisihlomelo B ukumakisha lo mhlathi. UMBUZO 2 2.1 ILETA ESESIKWENI • Iidilesi zimbini. • Eyombhali ibhalwa ngokupheleleyo kwikona engasekunene. • Umhla ubhalwa ngqo phantsi kwedilesi yombhali, ze emva koko kushiywe umgca. • Idilesi yombhalelwa ibhalwa ithi nca kumgca ohlayo ngasekhohlo. • Isebe elo libhalelwayo malikhankanywe. • Emva koko makubhalwe idilesi epheleleyo ze kushiywe umgca. • Isibuliso masihambelane nomxholo weleta. • Umcimbi ukrwelelwa umgca ngaphantsi, uze ushiye umgca. • Ileta mayibe yeyokwenza isicelo sendawo yokufunda kwiyunivesithi. • Isiphelo sibe seseleta esesikweni size silandelwe yifani noonobumba- magama ombhali. [30] 2.2 IOBHITSHUWARI • Umviwa kufuneka enze amagqabantshintshi obomi bomntu ongasekhoyo obengumhleli wephephandaba lengingqi. • Ibhalwa ngohlobo lomhlathi. • Umhlathi wokuqala unika iinkcukacha malunga: negama, umhla wokuzalwa nowokusweleka kwakhe, indawo azalelwe kuyo, imfundo yakhe. • Umhlathi olandelayo: uhlomla ngegalelo lakhe, iimpembelelo zakhe, ezixhaswa ngebalana elibubungqina besiphiwo/iziphiwo zakhe ekuhlaleni/ emsebenzini/kwimibutho abezibandakanye nayo. • Umhlathi wesithathu/wokugqibela udlulisa amazwi ovelwano kwikhaya/ kusapho lomfi. [30] Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2022) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 10 2.3 UDLIWANONDLEBE • Udliwanondlebe malube phakathi komsasazi kanomathotholo kunye nemvumi yamapiyano. • Ifomathi mayibe ngumbuzo olandelwa yimpendulo. • Izithethi mazinikwe amagama kushiywe umgca phakathi kwezithethi. • Amagama ezithethi abhalwa kwicala elisekhohlo ephepheni kubekwe ikholoni ze kulandele intetho yesithethi. • Kwintshayelelo obuza imibuzo unika imvelaphi yomntu ambuzayo. • Kwisiqu obuzayo ubuza imibuzo esemxholweni emalunga nokuphumelela kwemvumi yamapiyano. • Iimpendulo mazicacise ngokwaneleyo zinike izimvo neengongoma ezifanelekileyo. • Umntu obuzwayo uphendula imibuzo aze anike ulwazi olulindelekileyo. • Kuvumelekile ukusebenzisa umntu wokuqala umz ‘Ndi’. [30] 2.4 IAJENDA NEMIZUZU YENTLANGANISO • Kwi-ajenda kudweliswa inkqubo eza kulandelwa entlanganisweni xa kuxoxwa. • Makudweliswe imiba/izihlokwana ekuza kuxoxwa ngazo ngokokulandelelana kwazo. • Imizuzu mayihambelane nezihlokwana ezikwi-ajenda. • Kubhalwa iziphakamiso kunye nezigqibo kuphela. • Imizuzu ibhalwa kwixesha elidlulileyo. • Ulwimi malube lolusesikweni. [30] AMANQAKU ECANDELO B: 30
2 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2022) ICANDELO C: UMHLATHI OMFUTSHANE Imiyalelo yokumakisha • Kweli candelo umviwa ukhetha umhlathi ubemnye, aze athi ukuba ukhethe yamibini, makisha owokuqala. • Ubude bomhlathi omfutshane ngama-60 ukuya kuma-80 amagama umxholo kuphela. • Sebenzisa irubriki esisihlomelo C ukumakisha lo mhlathi. UMBUZO 3 3.1 IPOWUSTA • Makulandelwe ifomathi efanelekileyo. • Okubhaliweyo kwipowusta makucace, kunike umdla. • Mayicace ukuba ipowusta ijolise koobani. • Iinkcukacha malunga nokulondoloza amanzi mazixelwe. [20] 3.2 UMYALEZO OMFUTSHANE • Igama okanye inombolo yomamkeli phezulu kwesikrini sefowuni. • Umyalezo ochwetheziweyo. • Ulwimi lunokuba sesikweni okanye lube lolungekho sesikweni kuxhomekeka kwimeko leyo. • Ixesha lixhomekeke kumxholo. • Umyalezo kufuneka ucace kwaye ube mfutshane. • Ukusetyenziswa kwezishunqulelo, oonobumba, amanani nokushiya izikhamiso kuvumeleke kuphela xa kubhalwa itekisi engekho sesikweni. [20] 3.3 IMIYALELO • Mayibemalunga nokubhala ileta yobuhlobo. • Imiyalelo mayicace gca, kusetyenziswe isiyaleli ubukhulu becala kwimo evumayo. • Ingasetyenziswa imo elandulayo kodwa hayi kakhulu. • Mayibekwe ngendlela ecacileyo nevakalayo imiyalelo. [20] AMANQAKU ECANDELO C: 20 AMANQAKU EWONKE: 100 Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2022) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL)/P3 12 QAPHELA: • Sebenzisa le rubriki rhoqo xa umakisha izincoko zephepha lesi-3, ICANDELO A. • Amanqaku ukusukela kweli-0 ukuya kwangama-50 ahlulahlulwe ngokwamanqanaba amahlanu aphambili. • Kwiikhrayitheriya yoMxholo, uLwimi neSimbo, inqanaba ngalinye kula mahlanu lahlulahlulwe lanomgangatho ongentla nongezantsi yanemimandla yamanqaku ahambelana nomgangatho ngamnye. • Ikhrayitheriya yeSakhiwo yona ayichaphazeleki ngumgangatho ongentla nongezantsi. ISIHLOMELO A: IRUBRIKI YOKUHLOLA IZINCOKO – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [50 AMANQAKU] Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye UMXHOLO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 NOCWANGCISO -Impendulo ebalaseleyo -Impendulo ixonxwe -Impendulo iyanelisa -Impendulo ingena iphuma -Impendulo ayikho enomtsalane, ngaphaya ngobugcisa obukhulu. ngokupheleleyo. emxholweni akukho mxholweni konke konke. Umgangatho ongentla (Impendulo nezimvo) kobekulindelekile. -Izimvo zinxulumene -Izimvo ziyanamathelana lunamathelwano kwizimvo. -Izimvo zibondene Ukubekelela izimvo -Izimvo zihlakaniphile, nomxholo kwaye zinika noko kwaye zingakuguqula -Izimvo azicacanga kwaye azingqalanga ntweni. ngenjongo zixhokonxa iingcinga kwaye umdla, bukho ubungqina ukucinga kofundayo. ezinye zazo zezemboleko. -Azivakali izimvo kwaye yokucwangcisa. zinemfezeko. bemfezeko kwizimvo. -Iingcamango zibekelelwe -Buncinci kakhulu ziyaphindaphindwa/ Ukubonakalisa ukuyazi -Isincoko sibekelelwe -Iingcamango ngokunamatheleneyo ubungqina bobekelelo uthetha into enye. injongo, abantu ngobuchule zibekelelwe kuquka intshayelelo, isiqu nonamathelwano -Iingcamango zibekwe ekujoliswe kubo kunye obungaqhelekanga kwaye ngokwakhelanayo kuquka nesiphelo. lweengcamango. xazalala nemeko. intshayelelo, isiqu kwakunye intshayelelo, isiqu azinalunxibelelwano. nesiphelo zibonakalisa nesiphelo. 30 AMANQAKU unamathelwano olunemfezeko. 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 -Impendulo encamisileyo -Impendulo ixonxwe -Impendulo iyanelisa -Impendulo iphumile -Impendulo itenxile Umgangatho ongezantsi kodwa akukho zimpawu ngobugcisa. nangona kumana kubakho emxholweni ubukhulu malunga nomxholo. zakubalasela kubhekele phi -Izimvo zisemxholweni ukungacaci kwiindawo becala. -Izimvo zitenxile kwisincoko. kwaye zinika umdla. ezithile. -Izimvo ziyaqhawu-qhawuka zingcwecwela kude -Izimvo zivuthiwe -Sibekelelwe ngobuchule, -Kukho ukunamathelana ziyabhidisa. nomxholo. zixhokonxa iingcinga. kukho ukunamathelana okubonakalayo kwizimvo -Buyanqaphazeka -Iingcamango -Iingcamango zibekelelwe kweengcamango okuquka kwaye kuyanelisa. ubungqina bokubekeleleka ziyingxubevange zandindaniswa ngobugcisa intshayelelo, isiqu -Kukho ukubekelelwa kweengcamango engenamgqalisela. kuquka intshayelelo, isiqu nesiphelo. kweengcamango nonamathelwano. kunye nesiphelo. nonamathelwano kwintshayelelo, isiqu nesiphelo. Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2022) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL) P3 13 IRUBRIKI YOKUHLOLA IZINCOKO – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [50 AMANQAKU] (isaqhubeka) Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye ULWIMI, ISIMBO 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 OKANYE - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ulwimi aluvakali. NOKUHLELA isigama zifanelene isigama zifanelene kakhulu isigama sifanelene isigama azifanelananga - Ithoni, irejista, isimbo, ngokugqwesileyo nenjongo, nenjongo, abantu nenjongo, abantu ncam nenjongo, abantu isigama asifanelananga Ukuhambelana abantu ekujoliswe kubo ekujoliswe kubo kunye ekujoliswe kubo kunye ekujoliswe kubo kunye kwaphela nenjongo, Umgangatho ongentla kwethoni, irejista, kunye nemeko. nemeko. nemeko. nemeko. abantu ekujoliswe kubo isimbo, isigama kunye - Ulwimi lusetyenziswe - Ulwimi luchaneke ngakumbi - Ulwimi olufanelekileyo - Ulwimi lusetyenziswa kunye nemeko. nemeko ngokuzithemba, kwaye ithoni isetyenziswe ludlulisa umyalezo. ngendlela ebuthathaka. - Ukunqongophala Ukhetho-magama luyathabathekisa. ngokuchaneka kwisincoko - Ithoni ifanelekile. - Ithoni nochongo magama kwesigama kubaxekile Ukusetyenziswa - Ithoni enomtsalane siphela. - Izafobe zentetho zinonga azifanelekanga. kangangokuba kolwimi nesigama nezafobe zentetho - Iziphene zokusetyenziswa umxholo. - Isigama sinqongophele. ayinasihlahla into Iimpawu zobhalo, eziphumeza injongo. kolwimi nopelo ebhaliweyo. izakhi zezivakalisi, - Phantse kube akukho zinqongophele. nopelo nasinye isiphene - Sixonxwe ngobugcisa solwakhiwo zivakalisi, upelo obukhulu. 15 AMANQAKU nokusetyenziswa kolwimi. - Sixonxwe ngobugcisa obukhulu. 13 10 7 4 Umgangatho ngezantsi - Ulwimi luchanekile kanye - Ulwimi lunomtsalane kwaye - Kuyanelisa ukusetyenziswa - Ukusetyenziswa kolwimi nezafobe zisetyenziswe luyaziphumeza iinjongo kolwimi kodwa asekho kubonisa ububhetyebhetye. ngethoni ephumeza zokubhala. amakhwiniba. - Izivakalisi zinobuthathaka- ukudlulisa umyalezo. - Ithoni ifanelekile kwaye - Ithoni ifanelekile kodwa azitshintsha-tshintshwa. - Phantse kube akukho iyaziphumeza iinjongo izafobe zentetho - Isigama sinqongophele nasinye isiphene zokubhala. ezisetyenzisiweyo ngokubalaseleyo. solwakhiwo zivakalisi, - Zimbalwa iziphene zezakhi zinqongophele. upelo, nokusetyenziswa zezivakalisi kunye nopelo. kolwimi. - Sixonxwe ngobugcisa. - Sixonxwe ngobugcisa obukhulu. ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1 - Isihloko sikhuliswe - Iinkcukacha ezinengqiqo - Iinkcukacha - Zikho iingcamango - Iingcamango Iimpawu zetekisi ngokuncamisayo. zikhuliswe ezisemxholweni zikhulisiwe. ezamkelekileyo. ezifunekayo Ukukhula kwemihlathi - Iinkcukacha zibalasele ngokwakhelanayo. - Izivakalisi, imihlathi zakhiwe - Isakhiwo sezivakalisi zinqongophele. nokwakhiwa ngokungaqhelekanga. - Izimvo zinamathelene. kuhle. nesemihlathi - Isakhiwo sezivakalisi kwezivakalisi - Izivakalisi, imihlathi zakhiwe - Izivakalisi, imihlathi - Isincoko sibunjwe sinamakhwiniba. nesemihlathi sigxoko- zaqiqisiswa zitshintshatshintshwa ngengqiqo. - Isincoko sisenayo ingqiqo. gxoko. 5 AMANQAKU ngokugqwesileyo. ngobuchule - Isincoko asinangqiqo. obuqiqisisiweyo. UMMANDLA WAMANQAKU 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10 Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
14 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P3 (EC/SEPTEMBA 2022) ISIHLOMELO B: IRUBRIKI YOKUHLOLA IMIHLATHI EMIDE– ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [30 AMANQAKU] Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye UMXHOLO, UCWANGCISO 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4 NEFOMATHI - Impendulo igqwesile idlule - Impendulo ibonakalisa - Impendulo iyanelisa - Impendulo ibonakalisa - Impendulo ibonakalisa okuqhelekileyo. ukuchaneka kanobom ibonakalisa ulwazi ulwazi olungephi ukunqongophala kolwazi Ukungqala kwempendulo - Izimvo ziqiqisisiwe kwaye ulwazi olunzulu lweempawu lweempawu zolu didi lweempawu zolu didi lweempawu zolu didi nezimvo. zivuthiwe. zolu didi lwetekisi. lwetekisi. lwetekisi. lwetekisi. Ukuqoqwa kwezimvo - Luphangalele ulwazi - Ingqalile ayiphumi - Izimvo ziyaphuma - Zimbalwa izimvo - Intsingiselo ilahleka ngenjongo yokucwangcisa. lweempawu zolu didi nasemxholweni. emxholweni kwaye kukho ezisemxholweni kodwa rhoqo ide iphume Injongo yokubhala, abo lwetekisi. - Izimvo zixonxwe nokugqwidiza. kuninzi ukuphuma ecaleni. emxholweni. kujoliswe kubo, - Umsebenzi ungqalile uhleli zadakancwa - Ukunamathelana kumxholo - Kunqabile ukunamathelana - Akukho ukunamathelana iimpawu/imigaqo yetekisi, emxholweni. ngokunamatheleneyo nezimvo kufanelekile. komxholo nezimvo. kumxholo nezimvo. kunye nemeko. - Kukho ukunamathelana kumxholo nezimvo. - Ezinye iinkcukacha zixhasa - Zimbalwa iinkcukacha - Zimbalwa kakhulu kwizimvo nomxholo. - Iinkcukacha zixhasa isihloko. ezixhasa isihloko. iinkcukacha ezixhasa 18 AMANQAKU - Iingcamango zidakancwe isihloko. - Ifomathi ifanelekile kodwa - Imigaqo yefomathi ephambili isihloko. ngobunono zonke - Ifomathi ifanelekile kusekho ukungachaneki. isetyenziswe - Imigaqo eyimfuneko iinkcukacha zixhasa ineendawana ngokungaqondi. yobhalo lwale tekisi isihloko. ezingachanekanga - Kutyeshelwe izinto ezininzi. ityeshelwe. - Ifomathi ifanelekile kwaye ezingephi. ichanekile. ULWIMI ISIMBO 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 SOKUBHALA - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, NOKUHLELA isigama zihambelana isigama sichaneke kakhulu isigama sihambelana nesigama azingqamani nesigama azingqamani kakhulu nenjongo nabo malunga nenjongo, abantu nenjongo, abantu nenjongo kwakunye nabantu nenjongo, imeko Ithoni, irejista, isimbo, kujoliswe kubo kunye ekujoliswe kubo kunye ekujoliswe kubo kwakunye ekujoliswe kubo kunye kwakunye nabantu injongo/ifuthe, abo kujoliswe nemeko. nemeko. nemeko. nemeko. ekujoliswe kubo. kubo kunye nemeko. - Izakhi zezivakalisi - Izakhi zezivakalisi - Izakhi zezivakalisi - Izakhi zezivakalisi - Izele ziimpazamo Ukusetyenziswa kolwimi zisetyenziswe zichanekile kwaye umyalezo zibonakalisa iimposiso. zineemposiso ezininzi ixazalala. nemigaqo. ngokuchanekileyo. wakheke kakuhle. - Isigama siyanelisa. eziphazamisa umyalezo. - Isigama asifanelananga Uchongo magama - Phantse kube akukho - Isigama sichanekile. - Iimpazamo zobhalo - Sinqongophele isigama. nenjongo. Iimpawu zokubhala kunye nasinye isiphene. - Ubukhulu becala akukho ezikhoyo aziyiphazamisi - Kukho amagingxi-gingxi - Intsingiselo ilahleke nopelo. zimpazamo. intsingiselo nomyalezo. kwintsingiselo. kakhulu. 12 AMANQAKU UMMANDLA WAMANQAKU 25–30 19–23 14–17 9–12 0–7 Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
15 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL)/P3 (EC/SEPTEMBA 2022) ISIHLOMELO C: IRUBRIKI YOKUHLOLA IMIHLATHI EMIFUTSHANE – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [20 AMANQAKU] Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye UMXHOLO 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 UKUCWANGCISA - Impendulo igqwesile ibonisa - Impendulo ibonakalisa - Impendulo iyanelisa - Impendulo ibonakalisa - Impendulo ibonakalisa NEFOMATHI ukuqiqisiswa kwezimvo. ukuchaneka kanobom ibonakalisa ulwazi ubunzima malunga nolwazi ukunqongophala kolwazi - Izimvo zihlakaniphile kwaye ulwazi olunzulu lweempawu lweempawu zolu didi lweempawu zolu didi lweempawu zolu didi Impendulo nezimvo zivuthiwe. zolu didi lwetekisi. lwetekisi. lwetekisi. lwetekisi. Ukubekelelwa kwezimvo - Luphangalele ulwazi - Ingqalile ayiphumi - Izimvo azisoloko - Zimbalwa izimvo - Intsingiselo ilahleka rhoqo Iimpawu zetekisi/ umgaqo lweempawu zolu didi nasemxholweni. zisemxholweni kwaye ezisemxholweni kodwa kukho kunye nemeko lwetekisi. - Izimvo zixonxwe kukho nokugqwidiza. kuninzi ukuphuma ecaleni. - Intsingiselo iduke - Umsebenzi ungqalile akukho zadakancwa - Ukunamathelana kumxholo - Kunqabile ukunamathelana kwisakhiwo esixazalala. 12 AMANQAKU kugqwidiza. ngokunamatheleneyo nezimvo kwenzeka komxholo nezimvo. - Akukho ukunamathelana - Kubonakala ukunamathelana kumxholo nezimvo. ngokufanelekileyo. - Zimbalwa iinkcukacha kumxholo nezimvo. kwizimvo nomxholo. - Iinkcukacha zixhasa - Ezinye iinkcukacha zixhasa ezixhasa isihloko. - Zimbalwa kakhulu - Iingcamango zidakancwe isihloko. isihloko. - Imigaqo yefomathi iinkcukacha ezixhasa ngobunono kwaye zonke - Ifomathi ingqalile iindawana - Ifomathi ingqalile kodwa ephambili ityeshelwe isihloko. iinkcukacha zixhasa isihloko. ezikhoyo ezingachanekanga zikho iindawana okanye isetyenziswe - Imigaqo eyimfuneko - Ifomathi ifanelekile kwaye aziyiphazamisi injongo ezingachanekanga. ngokungaqondi. yobhalo lwale tekisi ichanekile. yokubhala. ityeshelwe. ULWIMI, ISIMBO 7–8 5–6 4 3 0–2 NOKUHLELA - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, - Ithoni, irejista, isimbo, isigama zifanelene kakhulu nesigama sifanelene isigama sifanelene nesigama azifanelananga nesigama azifanelananga Ithoni, irejista, isimbo, nenjongo, abo kujoliswe kubo kakhulu nenjongo, abantu nenjongo, abantu nenjongo, abantu ekujoliswe nenjongo, imeko nesigama singqamene kunye nemeko. ekujoliswe kubo kunye ekujoliswe kubo kwakunye kubo kunye nemeko. kwakunye nabantu nenjongo kunye nemeko - Izakhi zezivakalisi nemeko. nemeko. - Izakhi zezivakalisi ekujoliswe kubo. Ukusetyenziswa kolwimi zisetyenziswe - Izakhi zezivakalisi - Izakhi zezivakalisi zineemposiso ezininzi - Izele ziimpazamo nemigaqo ngokuchanekileyo. zichanekile kwaye umyalezo zibonakalisa iimposiso. eziphazamisa umyalezo. ixazalala iyadida. Ukhetho- magama - Phantse kube akukho wakheke kakuhle. - Isigama siyanelisa. - Sinqongophele isigama. - Isigama asihambelani Iimpawu zokubhala kunye nasinye isiphene. - Isigama sichanekile. - Iimpazamo zobhalo - Kukho amagingxi-gingxi nenjongo. nopelo - Ubukhulu becala azikho ezikhoyo aziyiphazamisi kwintsingiselo. - Intsingiselo ilahlekile iimpazamo. intsingiselo. kakhulu. 8 AMANQAKU UMMANDLA 17–20 13–15 10–11 7–8 0–5 WAMANQAKU Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha

Study this subject

More from Grade 12 isiXhosa FAL

View all