Skip to content

isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2022 Memo

MemorandumisiXhosa FALGrade 12202214 pages

Grade 12 isiXhosa FAL Paper 3 memorandum from the NSC November Exam 2022, 14 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Loading document…

Loading document…

NSC November Exam 2022

Document textSearch extracted text and jump to a page.
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA 12 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL) IPHEPHA LESITHATHU (P3) NOVEMBA 2022 ISIKHOKELO SOKUMAKISHA AMANQAKU: 100 Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-14. Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 2 DBE/Novemba 2022 NSC – Isikhokelo Sokumakisha ICANDELO A: ISINCOKO UMBUZO 1 Imiyalelo yokumakisha  Kweli candelo umviwa ukhetha isincoko sibe sinye. Xa ekhethe zazibini, makisha esokuqala.  QAPHELA: Umviwa angabhala naluphi udidi lwesincoko ngesihloko asikhethileyo.  Ubude besincoko bumele ukuba kwisithuba samagama ali-190 ukuya kuma-240.  Sebenzisa irubriki esisihlomelo A ukumakisha esi sincoko. 1.1 Isihloko: Ndafunda okuninzi kolo hambo Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo. efanelekileyo: Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambe- lana nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanele- kileyo. Umxholo Umviwa angabalisa/chaza/camngca ngomnye kule mixholo ilandelayo:  Uhambo olunye olwalusingise kwindawo ethile.  Ingaluhambo olunye oluthatha iintsuku.  Uhambo olwalunzima okanye olwalumnandi.  Izinto ezininzi awathi wazifumana kolo hambo nendlela ezimncede ngayo ebomini bakhe.  Anganika imfundiso neengcebiso ngohambo okanye ngezinto azibone kuhambo olo.  Angathetha ngohambo ngokwasemoyeni nangokwezenkolo. [Naziphi izimvo zomviwa ezisemxholweni ziya kwamkeleka.] [50] 1.2 Isihloko: Endikuthandayo ngendawo endihlala kuyo Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo. efanelekileyo: Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambe- lana nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanele- kileyo. Umxholo: Umviwa angabalisa/chaza/camngca ngomnye kule mixholo ilandelayo:  Anganika ulwazi oluyimvelaphi/nkcaza ngale ndawo ahlala kuyo.  Akuthandayo ngale ndawo nezizathu zoko.  Angazoba intlalo yale ndawo.  Angakhankanya angakwenza okuhle nendlela yokugcina le ndawo ithandeka.  Angathetha ngezinto azithandayo ngekhaya lakhe. [Naziphi izimvo zomviwa ezisemxholweni ziya kwamkeleka.] [50] Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 3 DBE/Novemba 2022 NSC – Isikhokelo Sokumakisha 1.3 Isihloko: Xa wonke umntu omtsha eMzantsi Afrika enokusebenza ... Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo. efanelekileyo: Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambe- lana nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanele- kileyo. Umxholo Umviwa angachaza/camngca/xoxela amacala amabini/xoxa ngomnye kule mixholo ilandelayo:  Angeza nolwazi ngemvelaphi malunga neemeko zokungasebenzi kwabantu abatsha.  Ukwehla kwezinga lobundlobongela njengesiphumo sokusebenza kwabantu abatsha.  Igalelo lokusebenza kwabantu abatsha kwezoqoqosho eMzantsi Afrika.  Utshintsho kwintlalo yasemakhaya ngenxa yengeniso edalwa kukuba besebenza abantu abatsha.  Intlalo ekhuselekileyo emakhaya nokusingqongileyo.  Ifuthe lengqesho yabantu abatsha kubantwana abasakhulayo.  Ukutshintsha kwesimo solutsha ngokwasengqondweni.  Ukukhula kwamathuba okufunda izakhono ezitsha. [Naziphi izimvo zomviwa ezisemxholweni ziya kwamkeleka.] [50] 1.4 Isihloko: Iilayibhrari ziseluncedo kule mihla Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo. efanelekileyo: Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambe- lana nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanele- kileyo. Umxholo: Umviwa angabalisa/chaza/camngca/xoxela amacala amabini/xoxa ngomnye kule mixholo ilandelayo:  Iilayibhrari gabalala neendidi zazo.  Okwenziwayo kwiilayibhrari ngokwahluka kwazo.  Ulwazi noncedo olufumaneka kwiindidi zeelayibhrari.  Ifuthe leelayibhrari eluntwini.  Anganika iingcebiso ngokunokwenziwa ukugcina iilayibhrari zikhuselekile [Naziphi izimvo zomviwa ezisemxholweni ziya kwamkeleka.] [50] Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 4 DBE/Novemba 2022 NSC – Isikhokelo Sokumakisha 1.5 Isihloko: Ukutya esikutyayo kukwayingozi ezimpilweni zethu Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo. efanelekileyo: Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambe- lana nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanele- kileyo. Umxholo: Umviwa angabalisa/chaza/camngca/xoxela amacala amabini/xoxa ngomnye kule mixholo ilandelayo:  Inkcaza ngokutya endalweni  Ukubaluleka kokutya eluntwini.  Iindidi zokutya nokufumaneka kuzo okuyimpilo  Iindidi zokutya ekukholelwa ukuba kuyingozi nezizathu zoko.  Izifo ezibangelwa luhlobo oluthile lokutya.  Iintlobo zokutya ezithintela izifo.  Anganika isilumkiso neengcebiso ngokutya. [Naziphi izimvo zomviwa ezisemxholweni ziya kwamkeleka.] [50] 1.6 Isihloko: Umviwa makanike isihloko sesincoko sakhe. Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo. efanelekileyo: Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambe- lana nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanele- kileyo. Umxholo: Umviwa angabalisa/chaza/camngca/xoxela amacala amabini/xoxa ngomnye kule mixholo ilandelayo.  Imvelaphi nenkcaza ngeflegi nekumeleyo  Imisebenzi nentsingiselo yeflegi ngokwasentlaweni.  Anganika ulwazi ngelizwe loMzantsi Afrika kwilizwekazi iAfrika.  Imo-ntlalo yaseMzantsi Afrika.  Anganika intsingiselo yemibala yeflegi.  Ubuthandazwe nokulindeleke kumntu olithandazwe.  Okuhle nokunomtsalane ngoMzantsi Afrika.  Iminqweno anayo ngelizwe lakhe uMzantsi Afrika. [Naziphi izimvo zomviwa ezisemxholweni ziya kwamkeleka.] [50] Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 5 DBE/Novemba 2022 NSC – Isikhokelo Sokumakisha 1.7 Isihloko: Umviwa makanike isihloko sesincoko sakhe. Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo. efanelekileyo: Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambe- lana nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanele- kileyo. Umxholo Umviwa angabalisa/chaza/camngca/xoxela amacala amabini/xoxa ngomnye kule mixholo ilandelayo:  Angathetha ngokubaluleka kwemidlalo gabalala.  Angakhankanya iindidi zemidlalo.  Angathetha ngohlobo lomdlalo omnye awuthandayo.  Ukubaluleka kwemidlalo empilweni yabantu.  Angachaphazela umanyano oluziswa yimidlalo. [Naziphi izimvo zomviwa ezisemxholweni ziya kwamkeleka.] [50] 1.8 Isihloko: Umviwa makanike isihloko sesincoko sakhe. Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo. efanelekileyo: Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi oluhambe- lana nesincoko esikhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanele- kileyo. Umxholo Umviwa angabalisa/chaza/camngca/xoxela amacala amabini/xoxa ngomnye kule mixholo ilandelayo:  Amanzi njengeyona nto iphilisayo.  Indima yamanzi endalweni.  Izityalo kwintlalo yethu.  Ukubaluleka kokulondoloza amanzi.  Angawutolika ngokwentsingiselo efihlakeleyo umfanekiso. [Naziphi izimvo zomviwa ezisemxholweni ziya kwamkeleka.] [50] Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 6 DBE/Novemba 2022 NSC – Isikhokelo Sokumakisha IIMPAWU ZESINCOKO Isincoko esibalisayo sibhalwa kumntu wokuqala okanye owesithathu.  Masisebenzise ixesha eladlulayo/elidlulileyo/elimiyo.  Masibonise ulwazi ngesihloko asikhethileyo.  Abalinganiswa, isimo sentlalo, izizathu zokuhla kwezehlo ukuya kwisiphelo, mazibonakale.  Iziganeko zichazwe/zibaliswe ngokulandelelana kwazo okanye zicace ezingunobangela wezinye, kungenjalo angasebenzisa izixhobo ezifana nophuphelo okanye ukuqala ngesenzo esingekehli/sokugqibela.  Sisebenzisa amagama abonisa ixesha afana noo-emva, phambi, ngeli xesha.  Sisebenzisa intetho yababini/ukuzithethela kwabalinganiswa.  Ulwimi olusetyenzisiweyo malube lolokudala ifuthe noluchukumisayo kofunda isincoko, lungekrwada phofu. Isincoko esichazayo sinokubhalwa ngokwexesha elidlulileyo okanye elangoku.  Sichaza into/umntu/indawo/imeko, njalo njalo.  Sisebenzisa amagama okudala umfanekiso.  Sisebenzisa izixhobo zokuchaza ezifana nezichazi, izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana nezifanekisozwi.  Sisebenzisa imifanekiso-ntelekelelo nezafobe zentetho.  Sivakalisa iimvakalelo zombhali. Isincoko esicamngcayo:  Siveza uvakalelo lombhali ngesigama esibonakalisa amava akhe.  Siveza uchukumiseko ngomba ekubhalwa ngawo.  Uvakalelo olungundoqo ludlala indima enkulu.  Ubukhulu becala esi sincoko siyacamngca. (Sisebenzisa izixhobo zokuchaza nokuzoba imeko ezifana nezichazi, imifanekiso-ntelekelelo, izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana nezifanekisozwi kwakunye nezafobe zentetho).  Uvakalelo lombhali maluveze ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka. Isincoko esixoxela icala elinye:  Umviwa uthatha icala ngomba othile.  Uthotho lweengxoxo-oludla ngokuba kwimo engengcaciso ngeengongoma ezithile.  Ukubethelela-isishwankathelo nokuphindelela kwinkcazelo engoluvo oluthile lokuvula.  Kwingxoxo yakhe unika ubungqina obuxhasayo obusenokuba ngamanani okanye ukucaphula kumava anawo ayinyani.  Usenokuxoxela okuthile echasa enika ubungqina obuxhasayo.  Isiphelo sisenokuba sisishwankathelo neengcebiso. Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 7 DBE/Novemba 2022 NSC – Isikhokelo Sokumakisha Kwisincoko esivelela amacala omabini  Inkcazelo inokuba ngengxoxo ephambili.  Umviwa uwaphatha omabini amacala engxoxo.  Uxoxela okuthile enika ubungqina obuxhasayo.  Unokulandela isakhiwo esithi umhlathi umela uluvo oluvumayo, kolandelayo, luchase, kungenjalo avume ekuqaleni komhlathi aze achase ekupheleni, kodwa makalunike olwakhe uluvo xa evala.  Unokuxoxela okuthile echasa/evuma enika ubungqina obuyinyani obuxhasayo.  Isiphelo – ingasisishwankathelo neengcebiso.  Makabonise ulwazi ngesihloko nangomba axoxa ngawo. AMANQAKU ECANDELO A: 50 Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 8 DBE/Novemba 2022 NSC – Isikhokelo Sokumakisha ICANDELO B: UMHLATHI OMDE Imiyalelo yokumakisha  Kweli candelo umviwa ukhetha umhlathi ube mnye. Ukuba ukhethe yamibini, makisha owokuqala.  Ubude bomhlathi omde mabube ngamagama angama-80 ukuya kwi-100 umxholo kuphela.  Sebenzisa irubriki esisihlomelo B ukumakisha lo mhlathi. UMBUZO 2 2.1 ILETA YOBUHLOBO  Idilesi inye yeyomntu obhala ileta.  Isibuliso – sesifanelekileyo, ileta iya kumama okanye utata.  Intshayelelo, isiqu nesiphelo mazahluke zicace.  Ithoni nerejista mazibonakalise ukuba ubhalela umzali wakhe.  Umxholo mawube malunga nokuthatha ikhefu lonyaka kwizifundo (Gap year) nezizathu zoko.  Kwisiphelo kubhalwa igama kuphela.  Izingxi azisetyenziswa kwidilesi, isibuliso nesiphelo. [30] 2.2 ILETA ESESIKWENI  Iidilesi zimbini eyomntu obhalayo nalowo ubhalelwayo.  Isibuliso – sesisesikweni. Umzekelo, Mhlekazi obekekileyo.  Umcimbi/umba – xa ubhalwe ngoonobumba abancinci ukrwelelwa umgca.  Ithoni nerejista mazibonakalise ukuba ubhala ileta esesikweni.  Umxholo mawube ngowokukhalazela ukungancedwa ngokufanelekileyo.  Makuvele iingxaki ahlangene nazo evenkileni.  Isiphelo seseleta esesikweni – igama nefani zibhalwe ngokupheleleyo.  Ulwimi malube lolusesikweni. [30] 2.3 INGXELO ENGEKHO SESIKWENI  Makuvele injongo yokubhalwa kwayo.  Imiba mayibhalwe ngokweengongoma.  Makanike iinkcukacha eziphambili ngephulo elilwela ukuhlonitshwa kweenkolo ezahlukileyo ezikolweni.  Ulwimi, ithoni kunye nerejista zezifanele ingxelo engekho sesikweni.  Kusetyenziswa ingxelo-ntetho.  Makuvele imiba ekuye kwanyathelwa kuyo, izindululo nesiphelo.  Izihlokwana zamkelekile.  Umbhali makasayine abhale nomhla ebhalwe ngayo ingxelo. [30] Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 9 DBE/Novemba 2022 NSC – Isikhokelo Sokumakisha 2.4 UDLIWANONDLEBE  Ingxoxo ibhalwa njengoko isenzeka.  Makuvele izalathisi zeqonga ukuxela indawo, abathathi nxaxheba kunye nexesha ekuqhutywa ngalo udliwanondlebe.  Kushiywa umgca phakathi kwezithethi.  Imibuzo mayicace ingqale kwaye ibuzelwe injongo ezisekelwe ekufezeni iinjongo zokuqhutywa kodliwanondlebe.  Umxholo mawube ngowotshintsho eza kuza nalo inkokeli.  Ophendulayo makanike iimpendulo ezingqale kokubuzwayo angawanqi.  Imibuzo mayibe yengathathi cala kwaye engacaluliyo nangaluphi uhlobo.  Imibuzo mayibe luhlobo lwemibuzo evulekileyo.  Impendulo mazibonise ulwazi oluphangaleleyo nolunzulu malunga nesihloko eso, kwaye zinike inkcaza nengcaciso kangangoko.  Akusetyenziswa zimpawu zocaphulo.  Bobabini obuzayo nophendulayo bavumelekile ukuthetha kumntu wokuqala. [30] AMANQAKU ECANDELO B: 30 Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 10 DBE/Novemba 2022 NSC – Isikhokelo Sokumakisha ICANDELO C: UMHLATHI OMFUTSHANE Imiyalelo yokumakisha  Kweli candelo umviwa ukhetha umhlathi ube mnye, aze athi ukuba ukhethe yamibini, umakishe owokuqala.  Ubude bomhlathi omfutshane ngama-60 ukuya kuma-80 amagama umxholo kuphela.  Sebenzisa irubriki esisihlomelo C ukumakisha lo mhlathi. UMBUZO 3 3.1 IKHADI LESIMEMO  Masiyilwe ngobuchule sibe nomtsalane.  Makunikwe ulwazi oluquphayo nolucacileyo.  Makuvele umhla nexesha.  Indawo mayivele - idilesi.  Isinxibo esilindelekileyo masixelwe.  Umhla wempendulo.  Makuvele iinkcukacha zomemayo, umzekelo indlela yokunxibelelana – imfonomfono, iselula, ifeksi okanye i-imeyile kunye nedilesi. [20] 3.2 UNGENISO KWIDAYARI  Ibhalwa kumntu wokuqala, kusetyenzizwa izakhi oo 'ndi'.  Mayibe lolweentsuku ezintlanu.  Umhla nexesha lokubhala libalulekile.  Umxholo mawube ngekhempu yokuqeqeshwa kweenkokeli nakufunde kuyo.  Akunyanzelekanga ukuba imihla ibeyelandelelanayo.  Imizwa neemvakalelo zinokuvakaliswa.  Umviwa uvumelekile ukuba asebenzise nolwimi olungekho sesikweni. [20] 3.3 IMIYALELO  Mayibe malunga nokongiwa kwamanzi lusapho.  Makuvele iindlela ezahlukileyo zokongiwa kwamanzi.  Imiyalelo mayicace gca, kusetyenziswe isiyaleli ubukhulu becala.  Kusetyenziswa imo evumayo ubukhulu becala. [20] AMANQAKU ECANDELO C: 20 AMANQAKU EWONKE: 100 Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 11 DBE/Novemba 2022 NSC – Isikhokelo Sokumakisha QAPHELA:  Sebenzisa le rubriki rhoqo xa umakisha izincoko zephepha lesi-3, ICANDELO A.  Amanqaku ukusukela kweli-0 ukuya kwangama-50 ahlulahlulwe ngokwamanqanaba amahlanu aphambili.  Kwiikhrayitheriya yoMxholo, uLwimi neSimbo, inqanaba ngalinye kula mahlanu lahlulahlulwe lanomgangatho ongentla nongezantsi yanemimandla yamanqaku ahambelana nomgangatho ngamnye.  Ikhrayitheriya yeSakhiwo yona ayichaphazeleki ngumgangatho ongentla nongezantsi. ISIHLOMELO A: IRUBRIKI YOKUHLOLA IZINCOKO – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [50 AMANQAKU] Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye UMXHOLO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 NOCWANGCISO -Impendulo ebalaseleyo -Impendulo ixonxwe -Impendulo iyanelisa -Impendulo ingena -Impendulo ayikho enomtsalane, ngaphaya ngobugcisa obukhulu ngokupheleleyo iphuma emxholweni mxholweni konke konke Umgangatho ongentla (Impendulo kobekulindelekile -Izimvo zinxulumene -Izimvo ziyanamathelana akukho -Izimvo zibondene nezimvo) -Izimvo zihlakaniphile, nomxholo kwaye noko kwaye zingakuguqula lunamathelwano azingqalanga ntweni Ukubekelela izimvo zixhokonxa iingcinga kwaye zinika umdla, bukho ukucinga kofundayo kwizimvo -Azivakali izimvo kwaye ngenjongo zinemfezeko ubungqina bemfezeko -Iingcamango zibekelelwe -Izimvo azicacanga ziyaphindaphindwa/ yokucwangcisa -Isincoko sibekelelwe kwizimvo ngokunamatheleneyo kwaye ezinye zazo uthetha into enye Ukubonakalisa ngobuchule -Iingcamango kuquka intshayelelo, isiqu zezemboleko -Iingcamango zibekwe ukuyazi injongo, obungaqhelekanga kwaye zibekelelwe nesiphelo -Buncinci kakhulu xazalala abantu ekujoliswe intshayelelo, isiqu ngokwakhelanayo ubungqina bobekelelo azinalunxibelelwano kubo kunye kwakunye nesiphelo kuquka intshayelelo, nonamathelwano nemeko zibonakalisa isiqu nesiphelo lweengcamango unamathelwano 30 AMANQAKU olunemfezeko 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 -Impendulo encamisileyo -Impendulo ixonxwe -Impendulo iyanelisa -Impendulo iphumile -Impendulo itenxile Umgangatho ongezantsi kodwa akukho zimpawu ngobugcisa nangona kumana kubakho emxholweni ubukhulu malunga nomxholo zakubalasela kubhekele phi -Izimvo zisemxholweni ukungacaci kwiindawo becala -Izimvo zitenxile kwisincoko kwaye zinika umdla ezithile -Izimvo ziyaqhawu- zingcwecwela kude -Izimvo zivuthiwe -Sibekelelwe -Kukho ukunamathelana qhawuka ziyabhidisa nomxholo zixhokonxa iingcinga ngobuchule, kukho okubonakalayo kwizimvo -Buyanqaphazeka -Iingcamango -Iingcamango zibekelelwe ukunamathelana kwaye kuyanelisa ubungqina ziyingxubevange zandindaniswa ngobugcisa kweengcamango -Kukho ukubekelelwa bokubekeleleka engenamgqalisela kuquka intshayelelo, isiqu okuquka intshayelelo, kweengcamango kweengcamango kunye nesiphelo isiqu nesiphelo nonamathelwano nonamathelwano kwintshayelelo, isiqu nesiphelo Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 12 DBE/Novemba 2022 NSC – Isikhokelo Sokumakisha IRUBRIKI YOKUHLOLA IZINCOKO – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [50 AMANQAKU] (isaqhubeka) Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye ULWIMI, ISIMBO 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 & NOKUHLELA -Ithoni, irejista, isimbo, isigama -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ulwimi aluvakali zifanelene ngokugqwesileyo isigama zifanelene kakhulu isimbo, isigama isigama -Ithoni, irejista, Umgangatho ongentla Ukuhambelana nenjongo, abantu ekujoliswe nenjongo, abantu ekujoliswe sifanelene nenjongo, azifanelananga ncam isimbo, isigama kwethoni, irejista, kubo kunye nemeko kubo kunye nemeko abantu ekujoliswe nenjongo, abantu asifanelananga isimbo, isigama -Ulwimi lusetyenziswe -Ulwimi luchaneke ngakumbi kubo kunye nemeko ekujoliswe kubo kunye kwaphela nenjongo, kunye nemeko ngokuzithemba, kwaye ithoni isetyenziswe -Ulwimi nemeko abantu ekujoliswe Ukhetho-magama luyathabathekisa ngokuchaneka kwisincoko olufanelekileyo -Ulwimi lusetyenziswa kubo kunye nemeko Ukusetyenziswa -Ithoni enomtsalane nezafobe siphela ludlulisa umyalezo ngendlela ebuthathaka -Ukunqongophala kolwimi nesigama zentetho eziphumeza injongo -Iziphene zokusetyenziswa -Ithoni ifanelekile -Ithoni nochongo kwesigama Iimpawu zobhalo, -Phantse kube akukho nasinye kolwimi nopelo -Izafobe zentetho magama kubaxekile izakhi isiphene solwakhiwo zivakalisi, zinqongophele zinonga umxholo azifanelekanga kangangokuba zezivakalisi, upelo nokusetyenziswa kolwimi -Sixonxwe ngobugcisa -Isigama ayinasihlahla into nopelo -Sixonxwe ngobugcisa obukhulu obukhulu sinqongophele ebhaliweyo 13 10 7 4 Umgangatho ongezantsi 15 AMANQAKU -Ulwimi luchanekile kanye -Ulwimi lunomtsalane kwaye -Kuyanelisa -Ukusetyenziswa nezafobe zisetyenziswe luyaziphumeza iinjongo ukusetyenziswa kolwimi kubonisa ngethoni ephumeza ukudlulisa zokubhala kolwimi kodwa ububhetyebhetye umyalezo -Ithoni ifanelekile kwaye asekho amakhwiniba -Izivakalisi -Phantse kube akukho nasinye iyaziphumeza iinjongo -Ithoni ifanelekile zinobuthathaka- isiphene solwakhiwo zivakalisi, zokubhala kodwa izafobe azitshintsha- upelo, nokusetyenziswa kolwimi -Zimbalwa iziphene zezakhi zentetho tshintshwa -Sixonxwe ngobugcisa obukhulu zezivakalisi kunye nopelo ezisetyenzisiweyo -Isigama -Sixonxwe ngobugcisa zinqongophele sinqongophele ngokubalaseleyo ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1 Isihloko sikhuliswe -Iinkcukacha ezinengqiqo -Iinkcukacha -Zikho iingcamango -Iingcamango Iimpawu zetekisi ngokuncamisayo zikhuliswe ngokwakhelanayo ezisemxholweni ezamkelekileyo ezifunekayo Ukukhula -Iinkcukacha zibalasele -Izimvo zinamathelene zikhulisiwe -Isakhiwo sezivakalisi zinqongophele kwemihlathi ngokungaqhelekanga -Izivakalisi, imihlathi -Izivakalisi, imihlathi nesemihlathi -Isakhiwo nokwakhiwa -Izivakalisi, imihlathi zakhiwe zitshintshatshintshwa zakhiwe kuhle sinamakhwiniba sezivakalisi kwezivakalisi zaqiqisiswa ngokugqwesileyo ngobuchule obuqiqisisiweyo -Isincoko sibunjwe -Isincoko sisenayo nesemihlathi ngengqiqo ingqiqo sigxoko-gxoko 5 AMANQAKU -Isincoko asinangqiqo UMMANDLA WAMANQAKU 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10 Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 13 DBE/Novemba 2022 NSC – Isikhokelo Sokumakisha ISIHLOMELO B: IRUBRIKI YOKUHLOLA IMIHLATHI EMIDE– ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [30 AMANQAKU] Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye UMXHOLO, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4 UCWANGCISO -Impendulo igqwesile -Impendulo ibonakalisa -Impendulo iyanelisa -Impendulo ibonakalisa -Impendulo ibonakalisa NEFOMATHI idlule okuqhelekileyo ukuchaneka kanobom ibonakalisa ulwazi ulwazi olungephi ukunqongophala kolwazi -Izimvo ziqiqisisiwe ulwazi olunzulu lweempawu zolu didi lweempawu zolu didi lweempawu zolu didi Ukungqala kwaye zivuthiwe lweempawu zolu didi lwetekisi lwetekisi lwetekisi kwempendulo nezimvo -Luphangalele ulwazi lwetekisi -Izimvo ziyaphuma -Zimbalwa izimvo -Intsingiselo ilahleka Ukuqoqwa kwezimvo lweempawu zolu didi -Ingqalile ayiphumi emxholweni kwaye kukho ezisemxholweni kodwa rhoqo ide iphume ngenjongo lwetekisi nasemxholweni nokugqwidiza kuninzi ukuphuma ecaleni emxholweni yokucwangcisa -Umsebenzi ungqalile -Izimvo zixonxwe -Ukunamathelana -Kunqabile -Akukho Injongo yokubhala, abo uhleli emxholweni zadakancwa kumxholo nezimvo ukunamathelana ukunamathelana kujoliswe kubo, -Kukho ukunamathelana ngokunamatheleneyo kufanelekile komxholo nezimvo kumxholo nezimvo iimpawu/imigaqo kwizimvo nomxholo kumxholo nezimvo -Ezinye iinkcukacha -Zimbalwa iinkcukacha -Zimbalwa kakhulu yetekisi, kunye nemeko -Iingcamango -Iinkcukacha zixhasa zixhasa isihloko ezixhasa isihloko iinkcukacha ezixhasa zidakancwe ngobunono isihloko -Ifomathi ifanelekile -Imigaqo yefomathi isihloko 18 AMANQAKU zonke iinkcukacha -Ifomathi ifanelekile kodwa kusekho ephambili isetyenziswe -Imigaqo eyimfuneko zixhasa isihloko ineendawana ukungachaneki ngokungaqondi yobhalo lwale tekisi -Ifomathi ifanelekile ezingachanekanga -Kutyeshelwe izinto ityeshelwe kwaye ichanekile ezingephi ezininzi ULWIMI ISIMBO 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 SOKUBHALA -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, NOKUHLELA isigama zihambelana isigama sichaneke isigama sihambelana nesigama azingqamani nesigama azingqamani kakhulu nenjongo nabo kakhulu malunga nenjongo, abantu ncam nenjongo kwakunye kwaphela nenjongo, Ithoni, irejista, isimbo, kujoliswe kubo kunye nenjongo, abantu ekujoliswe kubo nabantu ekujoliswe kubo imeko kwakunye injongo/ifuthe, abo nemeko ekujoliswe kubo kunye kwakunye nemeko kunye nemeko nabantu ekujoliswe kubo kujoliswe kubo kunye -Izakhi zezivakalisi nemeko -Izakhi zezivakalisi -Izakhi zezivakalisi -Izele ziimpazamo nemeko zisetyenziswe -Izakhi zezivakalisi zibonakalisa iimposiso zineemposiso ezininzi ixazalala Ukusetyenziswa kolwimi ngokuchanekileyo zichanekile kwaye -Isigama siyanelisa eziphazamisa umyalezo -Isigama asifanelananga nemigaqo -Phantse kube akukho umyalezo wakheke -Iimpazamo zobhalo -Sinqongophele isigama nenjongo Uchongo magama nasinye isiphene kakuhle ezikhoyo aziyiphazamisi -Kukho amagingxi-gingxi -Intsingiselo ilahleke Iimpawu zokubhala -Isigama sichanekile intsingiselo nomyalezo kwintsingiselo kakhulu kunye nopelo -Ubukhulu becala akukho zimpazamo 12 AMANQAKU UMMANDLA 25–30 19–23 14–17 9–12 0–7 WAMANQAKU Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 14 DBE/Novemba 2022 NSC – Isikhokelo Sokumakisha ISIHLOMELO C: IRUBRIKI YOKUHLOLA IMIHLATHI EMIFUTSHANE – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [20 AMANQAKU] Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye UMXHOLO 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 UKUCWANGCISA -Impendulo igqwesile -Impendulo ibonakalisa -Impendulo iyanelisa -Kubonakala ubunzima -Impendulo ibonakalisa NEFOMATHI ibonisa ukuqiqisiswa ukuchaneka kanobom ibonakalisa ulwazi malunga nolwazi ukunqongophala kolwazi kwezimvo ulwazi olunzulu lweempawu zolu didi lweempawu zolu didi lweempawu zolu didi Impendulo nezimvo -Izimvo zihlakaniphile lweempawu zolu didi lwetekisi lwetekisi lwetekisi Ukubekelelwa kwezimvo kwaye zivuthiwe lwetekisi -Izimvo azisoloko -Zimbalwa izimvo -Intsingiselo ilahleka Iimpawu zetekisi/ -Luphangalele ulwazi -Ingqalile ayiphumi zisemxholweni kwaye ezisemxholweni kodwa rhoqo. umgaqo kunye nemeko lweempawu zolu didi nasemxholweni kukho nokugqwidiza kuninzi ukuphuma ecaleni -Intsingiselo iduka lwetekisi -Izimvo zixonxwe -Ukunamathelana -Kunqabile kwisakhiwo esixazalala 12 AMANQAKU -Umsebenzi ungqalile zadakancwa kumxholo nezimvo ukunamathelana -Akukho akukho kugqwidiza ngokunamatheleneyo kwenzeka komxholo nezimvo ukunamathelana -Kubonakala kumxholo nezimvo ngokufanelekileyo -Zimbalwa iinkcukacha kumxholo nezimvo ukunamathelana -Iinkcukacha zixhasa -Ezinye iinkcukacha ezixhasa isihloko -Zimbalwa kakhulu kwizimvo nomxholo isihloko zixhasa isihloko -Imigaqo yefomathi iinkcukacha ezixhasa -Iingcamango -Ifomathi ingqalile -Ifomathi ingqalile kodwa ephambili ityeshelwe isihloko zidakancwe ngobunono iindawana ezikhoyo zikho iindawana okanye isetyenziswe -Imigaqo eyimfuneko kwaye zonke ezingachanekanga ezingachanekanga ngokungaqondi yobhalo lwale tekisi iinkcukacha zixhasa aziyiphazamisi injongo ityeshelwe isihloko yokubhala -Ifomathi ifanelekile kwaye ichanekile ULWIMI, ISIMBO 7–8 5–6 4 3 0–2 NOKUHLELA -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, isigama zifanelene nesigama sifanelene isigama sifanelene nesigama azifanelananga nesigama Ithoni, irejista, isimbo, kakhulu nenjongo, abo kakhulu nenjongo, abantu nenjongo, abantu ncam nenjongo, abantu azifanelananga nesigama singqamene kujoliswe kubo kunye ekujoliswe kubo kunye ekujoliswe kubo ekujoliswe kubo kunye kwaphela nenjongo, nenjongo kunye nemeko nemeko nemeko kwakunye nemeko nemeko imeko kwakunye Ukusetyenziswa kolwimi -Izakhi zezivakalisi -Izakhi zezivakalisi -Izakhi zezivakalisi -Izakhi zezivakalisi nabantu ekujoliswe kubo nemigaqo zisetyenziswe zichanekile kwaye zibonakalisa iimposiso zineemposiso ezininzi -Izele ziimpazamo Ukhetho- magama ngokuchanekileyo umyalezo wakheke -Isigama siyanelisa eziphazamisa umyalezo ixazalala iyadida Iimpawu zokubhala -Phantse kube akukho kakuhle -Iimpazamo zobhalo -Sinqongophele isigama -Isigama asihambelani kunye nopelo nasinye isiphene -Isigama sichanekile ezikhoyo aziyiphazamisi -Kukho amagingxi-gingxi nenjongo -Ubukhulu becala azikho intsingiselo kwintsingiselo -Intsingiselo ilahlekile 8 AMANQAKU iimpazamo kakhulu UMMANDLA 17–20 13–15 10–11 7–8 0–5 WAMANQAKU Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha

Study this subject

More from Grade 12 isiXhosa FAL

View all