NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL)
IPHEPHA LOKUQALA (P1)
NOVEMBA 2022
AMANQAKU: 80
IXESHA: Iiyure 2
Olu viwo lunamaphepha ali-13.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Skip to contentAll 2022 papers 





View all





isiXhosa FAL Grade 12 P1 NSC November 2022 Question Paper
Grade 12 isiXhosa FAL Paper 1 question paper from the NSC November Exam 2022, 13 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.
Isixhosa Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2022 · isixhosa. Question paper, 13 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isixhosa
- Document type
- Question paper
- Year
- 2022
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 13
- File size
- 375.4 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 13
This exam
NSC November Exam 2022
- Paper 1Question paper
- Paper 3Question paperMemo
Document textSearch extracted text and jump to a page.
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 2 DBE/Novemba 2022
NSC
IMIYALELO NENGCACISO
1. Eli phepha lemibuzo linamaCANDELO AMATHATHU angala:
ICANDELO A: Uvavanyo lokuqonda (30)
ICANDELO B: Ushwankathelo (10)
ICANDELO C: Izakhi nemigaqo yokusetyenziswa kolwimi (40)
2. Phendula YONKE imibuzo.
3. Qala ICANDELO NGALINYE kwiphepha ELITSHA.
4. Krwela umgca ekupheleni kweCANDELO NGALINYE.
5. Nombola iimpendulo zakho ngokuchanekileyo ngokwendlela yokunombola
esetyenzisiweyo kwiphepha lemibuzo.
6. Shiya umgca emva kwempendulo ngaNYE.
7. Qwalasela ngokukodwa upelo nolwakhiwo lwezivakalisi.
8. Iingcebiso malunga nolwabiwo lwexesha:
ICANDELO A: Imizuzu engama-50
ICANDELO B: Imizuzu engama-20
ICANDELO C: Imizuzu engama-50
9. Bhala ngokucocekileyo nangokucacileyo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 3 DBE/Novemba 2022
NSC
ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA
UMBUZO 1
1.1 Funda esi sicatshulwa singezantsi uze uphendule imibuzo elandelayo.
ISICATSHULWA A
IHLABATHI LIYAZUZA NGABANTU ABATSHA!
1 Phantse kuzo zonke izinto ezisijikelezileyo ebomini, nezikhoyo
empilweni yethu, esingakuqapheliyo ngaphaya kwazo kukuba kukho
ibali lomntu othe wazisungula okanye wazivelisa. Ukusungula
kunokuchazwa ngeendlela ngeendlela, kodwa ngalinye kukudala
okanye kukwenza into engazange ibekho ngaphambili ngokusebenzisa 5
ingqikelelo. Kufanelekile ke ngoko ukuba kubulelwe ubukhali
beengqondo zabantu xa kuthethwa ngokusungula. Kaloku xa
kunamhlanje sineemveliso ezibenza lula kakhulu ubomi bethu ngenxa
yezinto abathe bazenza abasunguli. Kwimizekelo yeemveliso ezithe
zasungulwa yingqondo yomntu kungakhankanywa ezi: iphepha, iplastiki, 10
ibhalbu yombane, ipeni, intsimbi, ifowuni kwanethivi. Ezi mveliso zizinto
esiphila nazo ebomini bethu bemihla ngemihla. Ngelinye ixesha side
sizithathe lula kanti ziyimisebenzi ebonisa ubuchule nobukrelekrele
bengqondo yomntu. Kunjalo nje, kukho ubungqina bokuba ngabantu
abatsha abathe basungula ezona zinto zize neenguqu ezinkulu ebomini. 15
Ngoko ke, xa kuthethwa ngosungulo akufuneki bulityalwe ubuchule
nobugcisa babantu abatsha.
2 UPhilo Farnsworth ungomnye wabantu abazibalulayo kusungulo
olwenziwe ngabantu abatsha. Wathi eneminyaka eli-14, wabonisa
ubukrelekrele nobugcisa ngokwenza ithivi. Loo msebenzi wakhe wathi 20
kanti ekugqibeleni uza kunkqenkqeza phambili kuko konke okuthe
kwasungulwa ngexesha lokuphila kwakhe. Wachitha ixesha elininzi
esenza idivayisi enokuvelisa imifanekiso, ekwanetyhubhu eyikhamera
enevidiyo. Nakuba nje ezale mihla iithivi sele ziphuculwe kakhulu,
sizasebenzisa obunye bobuxhakaxhaka awabenza kula thivi 25
wayisungulayo.
3 ULouis Braille naye ungomnye wabantu abatsha abangabasunguli
abaziwa ngobukrelekrele. Lo kaBraille, waziwa jikelele ngokwenza
inkqubo edumileyo yala maxesha yokufunda nokubhala yabantu
abangaboniyo. Oku kusukela ekubeni yena wafumana ingozi yemoto 30
eneminyaka emithathu, waphela engaboni. Ukusukela ngoko 'ihlabathi
lakhe' yaba lelezandi kuphela. Wafunda kwisikolo sabangaboniyo eParis
esasisebenzisa iincwadi ezinoonobumba abakroliweyo (carved).
Esi sixhobo samkhuthaza, ze wathi eneminyaka eli-15 wasungula
inkqubo esebenzisa iidothi eziphakamileyo endaweni yoonobumba. 35
Xa kunamhlanje ulwimi lwe-Braille lusetyenziswa njengolusemthethweni
kwinkqubo yobhalo yabantu abangaboniyo kwihlabathi lonke.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 4 DBE/Novemba 2022
NSC
4 Kananjalo, ilizwe lase-Italy, lilizwe elaziwa njengelona lingunozala
wezinto ezininzi ezisungulweyo kwimbali yoluntu jikelele. Nangoku
kulo kukho umfana oneminyaka engama-22, uAlberto Rizzoli odume 40
ngokuvelisa i-App yokunceda abantu abangaboniyo. Oku ekwenza
ngokuncediswa ngabahlobo bakhe, uMarita Cheng onama-26 eminyaka
kunye noSimon Adwardsson oneminyaka engama-27. Le-App yabo
inceda ukuba abantu abangaboniyo bakwazi ukufunda izinto
ezisegumbini ngokubesebenzisa ubuchule nobugcisa bale mihla. 45
Bebobathathu basungule i-software evumela ukuba ifowuni enekhamera
ithathe imifanekiso, ze emva kwemizuzu embalwa, ixele ekufotileyo.
5 Kwakhona, xa kuthethwa ngabantu abatsha abangamaqhawe ekudaleni
izinto ebezingekho ngaphambili, uMark Zuckerberg ungomnye wabo.
Wathi eneminyaka eli-19, ekunyaka wakhe wesibini eyunivesithi waseka 50
indlela entsha yokunxibelelana nabantu eyunivesithi nasekuhlaleni.
Ngoncedo lwabanye abafundi, wasungula iwebhusaythi ka-Facebook,
esebenzisa iifoto zabafundi. Kwangoko yatsala umdla omkhulu loo
nkqubo. Waphantsa wagxothwa eyunivesithi ngenxa yale projekhthi
kuba abasemagunyeni babecinga ukuba uyenza ngokuxhaphaza 55
izixhobo zeyunivesithi. Yayingekaqondwa ukuba le projekhthi iyimbono
enobukrelekrele eza nobutyebi. Iziphumo zolu sungulo kukuba
iwebhusayithi yakhe ibe yenye yezidumileyo neziphezulu ngonyaka
wama-2007. Ngowama-2010, u-FaceBook ubesele exabisa phakathi
kwama-25 ukuya kuma-40 eebhiliyoni eedola phantsi kwesandla 60
sikaMark.
6 Ngokwenene abantu abatsha badlale indima enkulu ekusunguleni izinto
ezibalulekileyo entlalweni. Oku kungqinwa nayimisebenzi yabantu
abafana noBlaise Pascal, owacaca ukuba ungumntwana onesiphiwo
ngokuthi eneminyaka eli-19 enze ikhaltyhuleytha yemekhenikhi 65
eyiPascaline. Oko kwanceda ngakumbi utata wakhe owayesebenza
ngezibalo emsebenzini wakhe. Loo khaltyhuleytha yayenziwe
ngebhokisi yeplanga kwaye isekho kwenye yeemyuziyam ezinkulu
zelizwe lakhe.
7 Ngubani ke ngoko ongenakuziqhwabela izandla iingqondo ezinzulu 70
kangaka ngokucinga, ezizalwa sisidalwa esingumntu? Ngenxa yazo,
namhlanje umhlaba wonke uyazuza ngezi zixhobo nemithombo
etyebileyo yeteknoloji. Iteknoloji yenza ukuba likhule ngakumbi ihlabathi
nobomi bubelula. Ngenene, ezandleni zabantu abatsha, ihlabathi
lisezandleni zeenkcuba-buchopho. 75
[Sithatyathwe ku-www.pirelli.com/globe, saze saguqulelwa, salungiselelwa uviwo]
Jonga kumhlathi 1
1.1.1 Nika into esingayiqapheliyo ekhoyo ngaphaya kwezinto
ezisijikelezileyo ebomini ngokwalo mhlathi. (1)
1.1.2 Kutheni kufanelekile ukuba kubulelwe ubukhali beengqondo
zabantu ngosungulo? (1)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 5 DBE/Novemba 2022
NSC
1.1.3 Nika ube MNYE umzekelo wemveliso esungulweyo
kwezikhankanyiweyo. (1)
1.1.4 Chonga amagama amaBINI alandelelanayo kwisivakalisi
esingezantsi athetha ukuba asizixabisi iimveliso ezikhoyo ebomini
bethu.
Ngelinye ixesha side sizithathe lula kanti ziyimisebenzi ebonisa
ubuchule … (1)
Jonga kumhlathi 2
1.1.5 Chaza ukuba lubaluleke ngantoni uyilo lukaPhilo Farnsworth
kwiithivi zale mihla. (2)
Jonga kumhlathi 3
1.1.6 Cacisa ukuba isivakalisi esingezantsi sigqithisa luphi ulwazi
ngoLouis Braille.
... 'ihlabathi lakhe' yaba lelezandi kuphela. (2)
1.1.7 Ngqina ukuba umsebenzi kaLouis Braille ube luncedo kwihlabathi
jikelele. (2)
Jonga kumhlathi 4
1.1.8 Isixelela ntoni ngelizwe lase-Italy inkcaza ebhalwe ngqindilili
kwisicatshulwa? (2)
1.1.9 Xela indlela ebenza lula ngayo ubomi babantu abangaboniyo i-App
eyayilwa nguAlberto nabahlobo bakhe. (2)
Jonga kumhlathi 5
1.1.10 Lizisa ntsingiselo ni igama, 'kwakhona' elibhalwe ngqindilili kwesi
sivakalisi singezantsi?
Kwakhona, xa kuthethwa ngabantu abatsha abangamaqhawe
ekudaleni izinto ebezingekho ngaphambili, uMark Zuckerberg
ungomnye wabo. (2)
1.1.11 Kwakutheni ukuze iyunivesithi ifune ukumgxotha uMark
Zuckerberg ngenxa yeprojekhthi yakhe? (2)
Jonga kumhlathi 6
1.1.12 Xela ukuba lalivela phi igama le khaltyhuleytha yemekhenikhi
eyiPascaline ekuthethwa ngayo kulo mhlathi. (1)
1.1.13 Xhasa imbono yokuba umsebenzi wosungulo kaPascal
usaxatyisiwe kwilizwe lakhe. (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 6 DBE/Novemba 2022
NSC
Jonga kumhlathi 7
1.1.14 Khetha impendulo echanekileyo kwezi zilandelayo. Inkcaza ethi,
'… iingqondo ezinzulu kangaka ngokucinga, ezizalwa sisidalwa
esingumntu …,' iqulethe ulwimi …
A olubaxayo.
B oludlelelelayo.
C oluqhathayo.
D oluchukumisayo. (1)
1.1.15 Uyavumelana noluvo lokuba ezandleni zabantu abatsha, ihlabathi
lisezandleni zeenkcuba-buchopho? Xhasa impendulo yakho. (2)
1.2 Funda lo mfanekiso ungezantsi uze uphendule imibuzo elandelayo.
ISICATSHULWA B: OKUBONWAYO
[Uthatyathwe kwi-www.icreativeminds.com]
1.2.1 Zifana ngantoni izinto ezithwelwe entloko ngabantwana abakulo
mfanekiso? (1)
1.2.2 Yintoni ebonisa ukuba bonke aba bantwana bayathetha? (1)
1.2.3 Ngqina ukuba lo mfanekiso ukhuthaza ukungacalulwa kwabantu
ngokwesini. (2)
1.2.4 Ucinga ukuba yintoni injongo yomfoti ngalo mfanekiso? (2)
AMANQAKU ECANDELO A: 30
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 7 DBE/Novemba 2022
NSC
ICANDELO B: USHWANKATHELO
UMBUZO 2
ISICATSHULWA C esingezantsi simalunga nezinto abantu abadala abanokuzifunda
ebantwaneni.
Funda ISICATSHULWA C esingezantsi uze ubhale iingongoma eziphambili unika
izinto abantu abadala abanokuzifunda ebantwaneni.
IMIYALELO
1. Bhala isishwankathelo sibe kwimo yeengongoma ungadluli kumagama
angama-60.
2. Nombola izivakalisi zakho ukusuka ku-1 ukuya ku-7.
3. Sebenzisa izivakalisi ezipheleleyo ukubhala iingongoma.
4. Sebenzisa AMAZWI AKHO kangangoko unako.
5. Bhala inani lamagama owasebenzisileyo kwizibiyeli ekupheleni
kwesishwankathelo.
ISICATSHULWA C
OKUNOKUFUNDWA NGABANTU ABADALA EBANTWANENI
Ngamanye amaxesha kuye kubonakale ngathi abantu abadala basakubawela
ukuphinda babe ngabantwana. Bafanele, bumnandi ubomi bobuntwana. Kanti ke,
nokuba badala kuninzi abanokukufunda ebantwaneni ukuze bahlale bonwabile.
Okunye koku:
Kukuthatha usuku ngalunye njengesiqalo esitsha, ngale ndlela benza ngayo
abantwana. Bona abazithathi iingxaki zolunye usuku bayokungena nazo
kolulandelayo. Usuku ngalunye kubo luba lutsha ngokupheleleyo.
Abantu abadala mabenze izinto zobugcisa ezibonwabisayo nezibalungeleyo.
Kukangaphi sibona abantwana bonwabele iiprojekhthi zabo ezinjengokuzoba, ukudlala
ngodongwe nesanti? Ngokuya bekhula abantu abadala bayayeka ukuzibona izinto
zobugcisa njengezonwabisayo ebomini.
Umntu makafane nabantwana ngokungabinaxhala lokuhlazeka okanye
lokungaphumeleli. Umzekelo, umntwana akuziva efuna ukudanisa okanye ukucula,
usuka enze njalo. Umntu ke ngoko makenze zonke izinto ezimenza eve kamnandi
entliziyweni ngokungenaxhala.
Abantwana banesakhono sokuhlala bebona okunokubahlekisa kwizinto zonke
ezibangqongileyo. Abantu abadala mabakufunde nabo ukuba bahlale behleka mihla
yonke. Yenye yezinto ezibalulekileyo leyo kubomi esibuphilayo. Kaloku, ukuhleka
yimpilo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 8 DBE/Novemba 2022
NSC
Umntu makaqale izinto ezintsha angazange wazenza ngaphambili, angapheleli
kwazaziyo. Abantwana aboyiki ukuqala izinto ezintsha ezinjengomdlalo omtsha,
ukuziphosa emanzini okokuqala nokudlala ukutshibilika kwiindawo ezihlayo.
Oko kuyawuphakamisa umoya wabo.
Buxabise ubuhlobo bakho nabanye abantu kwaye ubukhulise ngokufumana nabanye
abahlobo abatsha. Abantwana bayakonwabela ukudlala nabahlobo ze bakonwabela
ngakumbi ukufumana abatsha. Ngokweyabo ingqondo, ubuninzi babahlobo kuzisa
ulonwabo.
Kubalulekile ukuba umntu abe liqhawe ebomini bakhe angazoyikiseli, njengoko
besenza abantwana. Abantu abadala bayakuthanda ukoyika ukuqhayisa, de
bangazincomi nangemisebenzi yabo emihle. Abantwana, kumabali abawabalisayo
basoloko beziveza bengamaqhawe.
Kukhulu okunokufundwa ngabantu abadala kubantwana, batsho babonwabele ubomi.
[Sithatyathwe kwi-www.teachings form young/couching.com yaza yaguqulelwa, yalungiselelwa uviwo]
AMANQAKU ECANDELO B: 10
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 9 DBE/Novemba 2022
NSC
ICANDELO C: IZAKHI NEMIGAQO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI
UMBUZO 3: ISIBHENGEZO-NTENGISO
Funda esi sibhengezo-ntengiso uze uphendule imibuzo elandelayo.
ISICATSHULWA D
[Sithatyathwe pinterest.com saza sahlelwa, salungiselelwa uviwo]
3.1 Xela ukuba kutheni kusetyenziswe ifonti enkulu kwinani u-48 kwesi
sibhengezo. (2)
3.2 Khankanya into enconywa ngayo le mveliso kule ntengiso. (1)
3.3 Khetha impendulo echanekileyo kwezi zilandelayo. Inkcaza ethi, 'okungena
nzulu' ekwesi sibhengezo-ntengiso iqulethe ulwimi …
A olucengayo.
B olubaxayo.
C oludlelelelayo.
D oluchukumisayo. (1)
3.4 Xela isizathu sokusetyenziswa kwalo mfanekiso ukwesi sibhengezo. (2)
3.5 Nika ngeengongoma eziMBINI ulwazi angaluxelelwanga umthengi ngale
mveliso. (2)
3.6 Ingaba esi sibhengezo-ntengiso siluncedo kumthengisi nakumthengi? Xhasa
impendulo yakho. (2)
[10]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 10 DBE/Novemba 2022
NSC
UMBUZO 4: IKHATHUNI
Funda le khathuni uze uphendule imibuzo elandelayo.
ISICATSHULWA E
ISAKHELO 1 ISAKHELO 2 ISAKHELO 3
Yhu! Ubuye Kulaa garaji isezantsi Le hempe ndiyithenge
phi? eneseyili yeempahla. ngama-R50 kuphela.
Tim
Ivy
Hehake! kukulibala Khawukhangele, ihempe
Yiyo kanye. Kaloku
kwabafazi? yam ibuyele kum,
ndayithengisa nge-R100
Wawungenahempe inje na ndanama-R50 ngaphezulu.
kule ingakuthi igaraji.
kakade?
ISAKHELO 4 ISAKHELO 5 ISAKHELO 6
[Uthatyathwe ku-www.africartoons.com waza walungiselelwa uviwo]
4.1 Chonga igama elisisikhuzo kwisakhelo soku-1. (1)
4.2 Yintoni esixelela ukuba uTim ebengaziwa ukuba uphi? (1)
4.3 Xela isizathu sokuba intetho kaTim ibekwe yodwa kwisakhelo sesi-2. (1)
4.4 Kutheni uTim esebenzise igama, 'kuphela' kwimpendulo yakhe ekwisakhelo
sesi-3? (2)
4.5 Khetha impendulo echanekileyo kwezi zilandelayo. Intetho kaIvy ethi,
'… kukulibala kwabafazi?' ekwisakhelo sesi-4 iqulethe ulwimi …
A oluqweqwedisayo.
B oluqukayo.
C oluqhathayo.
D olubaxayo. (1)
4.6 Isixelela ntoni ngoTim impendulo yakhe ethi, 'Yiyo kanye', ekwisakhelo
sesi-5? (2)
4.7 Ingaba uIvy ubonakala esixhasa isenzo sikaTim sokuthenga le hempe?
Xhasa impendulo yakho. (2)
[10]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 11 DBE/Novemba 2022
NSC
UMBUZO 5: IPROZI
5.1 Funda esi sicatshulwa uze uphendule imibuzo ebuzwe kuso.
ISICATSHULWA F
UMDLALI WODUMO UDEON HOTTO UKWANGUMFUYI
Lo mdlali webhola ekhatywayo uxelele iKick-off ukuba uneenkomo, iibhokhwe,
iigusha nezinye iindidi zemfuyo kwifama yakhe eSwakopmund. 'Ndikwanazo
neenkomo zodidi ezinjengeeJezi, ezimalunga namashumi amahlanu anesine.
Okwangoku andishishini ngazo kodwa ndizenzela nje ukutya. Ndinamalungu
osapho ajonga ifama yam xa ndilapha eMzantsi Afrika,' uthethe watsho 5
uHotto.
Ngaphandle kokudlalela elinye lamaqela amakhulu eMzantsi Afrika, uHotto
usaphila ubomi obulula. Uqhuba imoto engasebenzisi mali ininzi yonke imihla
xa esiya kuqeqesho. Umhlobo wakhe osenyongweni wongeze ngelithi, uDeon
ngomnye wabadlali abaqeqeshekileyo kwiLigi kwaye uzikhathalele kakhulu. 10
Uthi uphila ubomi obuqhelekileyo.
[Sithatyathwe kwi-So'lezwe, 24 EyoMdumba–2 EyoKwindla 2022, iphepha lesi-4 saza
sahlelwa, salungiselelwa uviwo]
5.1.1 Xela ukuba kutheni singenaceba isibizo esikrwelelwe umgca
ngaphantsi kwesi sivakalisi singezantsi.
Lo mdlali unguDeon uxelele iKick-off … (1)
5.1.2 Yenze msebenzi mni ikoma kwesi sivakalisi silandelayo?
Uxelele iKick-off ukuba uneenkomo, iibhokhwe, iigusha nezinye
iindidi zemfuyo kwifama yakhe. (1)
5.1.3 Chonga igama elenze umsebenzi wokudibanisa izivakalisi ezibini
kwesi sivakalisi silandelayo.
Ndinamalungu osapho ajonge ifama yam xa ndilapha eMzantsi
Afrika. (1)
5.1.4 Khetha impendulo echanekileyo kwezi zilandelayo. Intsingiselo
eziswa ligama elibhalwe ngqindilili kwisicatshulwa, 'okwangoku'
yeyokuba isenzo …
A sigqityiwe.
B sesagqitywa.
C sagqitywa.
D singatshintsha. (1)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 12 DBE/Novemba 2022
NSC
5.1.5 Faka isimelabiso soqobo endaweni yesibizo esibhalwe ngqindilili
kwisivakalisi esingezantsi.
Andishishini ngazo kodwa ndizenzela nje ukutya. (1)
5.1.6 Khetha igama elichazayo kwesi sivakalisi singezantsi.
UHotto usaphila ubomi obulula. (1)
5.1.7 Xela ukuba uludidi luni lwesivumelanisi u-'ndi' kwesi sivakalisi
silandelayo.
'… xa ndilapha eMzantsi Afrika,' uthethe watsho uHotto. (1)
5.1.8 Sisetyenziselwe ukubonisa ntoni isakhi u-sa esibhalwe ngqindilili
kwesi sivakalisi singezantsi?
'… uHotto usaphila ubomi obulula.' (2)
5.1.9 Lungisa isenzi esikwizibiyeli kwisivakalisi esilandelayo ukuze sinike
intsingiselo echanekileyo.
UHotto (udlala) amaqela amakhulu. (2)
5.1.10 Fakela esinye isimaphambili endaweni yesikrwelelwe umgca
ngaphantsi kwigama: Umhlobo, ze usisebenzise kwisivakalisi.
Cwangcisa impendulo yakho ngolu hlobo:
(a) Isibizo (1)
(b) Isivakalisi (1)
5.1.11 Xela ukuba sibhekisa kubani isakhi esibhalwe ngqindilili
kwisivakalisi esingezantsi.
UHotto ungomnye wabadlali abaqeqeshekileyo kwaye
uzikhathalele. (1)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 13 DBE/Novemba 2022
NSC
5.2 Funda lo mfanekiso uze uphendule imibuzo elandelayo.
ISICATSHULWA G: UMFANEKISO
[Uthatyathwe ku-www.iol.com waze walungiselelwa uviwo]
5.2.1 Bhala esi sivakalisi singezantsi sibe kwixesha eladlulayo.
Akukho zimbophelelo kwilizwe lolwazi. (2)
5.2.2 Guqula isenzi esikrwelelwe umgca ngaphantsi kwesi sivakalisi
silandelayo sibe kwimo ende.
Itsheyini limbophe ezandleni. (2)
5.2.3 Lungisa igama elikrwelelwe umgca ngaphantsi kwesi sivakalisi
silandelayo.
Umntu makangabophelelwa kulwazi. (2)
[20]
AMANQAKU ECANDELO C: 40
AMANQAKU EWONKE: 80
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2022 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 NSC November 2023 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 NSC November 2020 Question Paper

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2022 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2022 Memo

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2022 Question Paper
More from Grade 12 isiXhosa FAL

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 Eastern Cape Mock 2025 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2025 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Mock 2024 Memo

Memorandum