Skip to content

isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Mock 2024 Memo

MemorandumisiXhosa FALGrade 12202410 pages

Grade 12 isiXhosa FAL Paper 1 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2024, 10 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

Eastern Cape Mock Exam 2024

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA 12 SEPTEMBA 2024 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL) IPHEPHA LOKUQALA (P1) ISIKHOKELO SOKUMAKISHA AMANQAKU: 80 Esi sikhokelo sokumakisa sinamaphepha ali-10. Hosted by www.ecexams.co.za.
2 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 (EC/SEPTEMBA 2024) ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA UMBUZO 1 Imigaqo yokuMakisha uvavanyo lokuqonda. 1. Ngenxa yokuba kugxininiswa kwingqiqo, upelo olungachanekanga neziphene zolwimi kwiimpendulo mazingohlwayelwa ngaphandle kokuba ezo ziphene zitshintsha intsingiselo/ingqiqo. (Kuseyimfuneko ukuba iziphene zibonakaliswe.) 2. Ukuba umviwa usebenzisa amagama athatyathwe kolunye ulwimi olungelulo olu luviwayo, musa ukuwananza loo magama, kwaye ukuba impendulo isavakala ilungile, musa ukunika isohlwayo. Kanti ke, ukuba igama elisuka kolunye ulwimi lisetyenzisiwe kwitekisi kwaye liyayincedisa impendulo, oku kuya kwamkeleka. 3. Ngokubhekiselele kwimibuzo emalunga nokuthatha icala uze uzixhase, akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu-EWE/HAYI noNDIYAVUMELANA/ANDIVUMELANI. Isizathu/ukunika ubungqina/nokuxhasa zizo ezimele ukunikwa ingqwalasela. 4. Akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu: YINYANISO/BUBUXOKI, noYINYANISO / LULUVO. Ukunika isizathu/ukunika ubungqina/ukuxhasa kukona makuthathelwe ingqalelo. 5. Xa impendulo efunwayo iligama elinye, aze umviwa anike impendulo esi sivakalisi esipheleleyo, oku makumakishwe njengokuchanekileyo kuphela xa igama elichanekileyo likrwelelwe umgca ngaphantsi/lingqanyaniswe. 6. Ukuba kufunwa iimpendulo ezimbini ukuya kwisithathu/amanqaku amabini – amathathu, aze umviwa anike ezingaphaya kweziqingqiweyo kumyalelo, makisha kuphela isibini okanye isithathu sokuqala ngokuhambelana nombuzo. 7. Kwamkele ukwahluka kwendlela yokubeka impendulo okudalwa kukusetyenziswa kweelwimi zengingqi. 8. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE / OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha Hosted by www.ecexams.co.za.
(EC/SEPTEMBA 2024) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 3 ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA UMBUZO 1 1.1 ISICATSHULWA A 1.1.1 NguDaniswa. √ (1) 1.1.2 ... esasikwidolophu yaseMonti. √ (1) 1.1.3 Sesokulandela umgaqo wengqesho kuba wayeza kufinca amashumi amathandathu eminyaka ephangela √√/ sesokulandela imigaqo yengqesho yakwarhulumente. √√ (2) 1.1.4 B/ √ubukhomokazi √/B/ Ubukhomokazi √. (1) 1.1.5 Yimalini aza kuyifumana √/ingena nini √/ ingena kweyiphi ibhanki √ / zithini izicwangciso zakhe. √ [Naziphi ezimbini kwezi.] (2) 1.1.6 Akangommi weli lizwe √/ ungowelinye ilizwe √/ ungumphambukeli kweli lizwe. √ [Nayiphi na kwezi.] (1) 1.1.7 Umhlalaphantsi ligama elisetyenziswa xa ubani efikelela kwinqanaba lokuyeka ukuphangela, nesi sicatshulwa sithetha ngetitshalakazi eyayifikelela kwiminyaka engamashumi amathandathu yokuyeka ukuphangela. √√ (2) 1.1.8 Wayezidla kakhulu kuba wayenconywa. √ [Nayiphi impendulo echanekileyo iyakwamkeleka.] (1) 1.1.9 Ndiyangqina kuba kulo mhlathi sichazelwa ukuba wayekhe wayeka ukuthandana ngenxa yokudinwa kukuphoxwa ngamadoda √√ / Kwakukumzuzu engathandani ngenxa yokudinwa kukuphoxwa ngamadoda.√√ (2) 1.1.10 Amakhandlela avuthayo neentyantyambo ezibomvu √/ ivumba elinuka kamnandi lokutya √/ ukufunqulwa kukaDaniswa ngulo mfana eze. √ [Nayiphi na kwezi.] (1) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha Hosted by www.ecexams.co.za.
4 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 (EC/SEPTEMBA 2024) 1.1.11 Iyamxhasa kuba uyamlumkisa ngelithi angaziboni esisisulu salo mfana ude athi makazibuze umbuzo wokuba ziphi iintanga zalo mfana. √√ OKANYE Iyamchasa kuba endaweni yokumenza acacelwe uDaniswa yimpazamo ayenzileyo usuke amenyelise/amphoxe ngobuxhegwazana bakhe. √√ [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2) 1.1.12 ... akaphozisanga maseko. √ (1) 1.1.13 Wazula naye akafumaneka tu endlwini yakhe. √ (1) 1.1.14 Wabona sekufika abakwantsasana/ abomthetho bagubhulula indlu. √√ [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2) 1.1.15 Masizifundise ukwahlula phakathi komoya wothando kumoya wemali/wesono.√√ [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2) 1.1.16 Kukulumkisa abantu basetyhini abaza kuthatha/ nabasele bewuthathile umhlalaphantsi bangatyelwa iimali zabo beqhathwa ngothando./ Kukulumkisa abantu basetyhini abaza kuthatha nabasele bewuthathile umhlalaphantsi bangamfanyekiswa ngothando. √√ [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2) [24] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha Hosted by www.ecexams.co.za.
(EC/SEPTEMBA 2024) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 5 ISICATSHULWA B: OKUBONWAYO 1.2 ISICATSHULWA B: OKUBONWAYO 1.2.1 Umntwana ufaka/ugcina/wonga imali kwipiggybank/etotini √√/ umntwana ufaka imali kwibhokisi yokugcina imali √√ / ufaka imali kwikheshbhoks. √√ (2) 1.2.2 Ityhila ukumilisela ingqondo kule nto ayenzayo.√√/ uyenza ngokuyithanda kuba uncumile √√/ uza kuthanda izifundo zezoshishino/zekhomesi/zeAkhawuntingi/ zemali √√/ uza kulandela ikhondo lezoqoqosho √√/ uza kuba ngusomashishini. √√ [Nayiphi impendulo echanekileyo iyakwamkeleka.] (2) 1.2.3 Wenzele ukukhuthaza nabani ocinga ngokonga imali ukuba akunyanzelekanga ubemdala ukuze ube nemali eninzi/ √√ukhuthaza abantwana ukuba uyakwazi ukonga imali uthathela kule uyinikwayo incinci/√√ kukhuthazwe abantwana beselula ukuba bonge imali. √√ [Nayiphi impendulo echanekileyo iyakwamkeleka.] (2) [6] AMANQAKU ECANDELO A: 30 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha Hosted by www.ecexams.co.za.
6 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 (EC/SEPTEMBA 2024) ICANDELO B: ISISHWANKATHELO UMBUZO 2 Ukumakisha isishwankathelo: Isishwankathelo masimakishwe ngolu hlobo: Ulwabiwo-manqaku: • Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezi-7 (inqaku elinye ngengongoma nganye) • Amanqaku ama-3 olwimi • Amanqaku ewonke ali-10 Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi engacaphulanga ngqo: • 1–3 iingongoma ezichanekileyo: Nika inqaku eli-1. • 4–5 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-2. • 6–7 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-3. Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi ecaphule ngqo. • 6–7 amanqaku acatshulwe ngqo: Makanganikwa NALINYE inqaku kwawolwimi. • 1–5 amanqaku acatshulwe ngqo: Makanikwe inqaku lolwimi LIBE LINYE. Ubalo-magama: • Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise inani lamagama asetyenzisiweyo. • Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibhalanga inani lamagama asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe ngokungachanekanga. • Xa udlule kwinani eliqingqiweyo, funda ugqibezele isivakalisi eso inani lamagama eliqingqiweyo liphele kuso ungayihoyi intsalela yesishwankathelo sakhe. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha Hosted by www.ecexams.co.za.
(EC/SEPTEMBA 2024) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 7 Iingongoma ezicatshulwe njengoko zinjalo. Iingongoma ezinokubhalwa ngumfundi. 1 Thenga izinto ezisetyenzisiweyo kuba leyo 1 Zithengele izinto yindlela entle yokonga imali njengomfundi, ezisetyenzisiweyo ukuze ulondoloze imali kakuhle. 2 Yeka ukuthenga ukutya okuvuthiweyo 2 Sukuthenga ukutya ezivenkileni kuyabiza kakhulu ziphekele. okuvuthiweyo kuba kuduru zenzele. 3 Ziphephe iindibano zabahlobo ngakumbi 3 Sukuya kwimihlangano ngeempelaveki kulapho kusetyenzisawa khona yabahlobo imali kungacingangwa. ngempelaveki kuba kuchithwa imali. 4 Zama ukungawasebenzisi amakhadi okuthenga 4 Sukuthenga ngetyala (credit cards) akufaka ematyaleni ngamakhadi wamatyala amakhulu ungaqondanga. ebhanki aya kukuthi ntyu ematyaleni. 5 Khangela ukuzonwabisa simahla njengoko 5 Zonwabise kwiindawo iintlobo ezininzi zokonwaba zixhaphakile zamahala zifumaneka zifumaneka kuso nasiphi na isixeko. lula kuzo zonke izixeko. 6 Qasha okanye uthenge iincwadi zokufunda 6 Renta okanye uthenge esele zisetyenzisiwe kunokuba uthenge iincwadi esele ezintsha kraca. zisetyenzisiwe 7 Xa uthenga bonisa ikhadi lakho lokuba 7 Veza ikhadi lesikolo xa ungumfundi okanye uxwebhu lwesazisi ngelixa uthenga ukuze ufumane uthenga ukuze ufumane isaphulelo sepesenti isaphulelo. encinci 8 Ndwendwela ithala leencwadi okanye 8 Yiya koovimba iwebhusayithi yeyunivesithi yakho ujonge beyunivesithi ujonge amaphepha eemviwo ezidlulileyo kunokuya amaphepha eemviwo kufota ngemali. ezigqithileyo. 9 Ndwendwela amaziko ezempilo akufutshane 9 Yiya eklinikhi ufune nawe uze xa kuyimfuneko uthenge amayeza amayeza afikelelekayo afikelelekayo Generic meds zidla ngokungabizi kuba awabizi kakhulu kunezo zaziwa kakhulu. 10 Endaweni yokuthenga rhoqo impahla yiya xa 10 Thenga iimpahla xa kukho isaphulelo okanye xa amaxabiso amaxabiso efikeleleka. ethotyiwe, oko kwakwenza wonge kakhulu imali. (165 Amagama) (69 Amagama) QAPHELA: Izifinyezi okanye i-akronim mazingasetyenziswa kodwa ukuba zithe zavela kwisishwankathelo mazibalwe ngokwamagama azimeleyo. AMANQAKU ECANDELO B: 10 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha Hosted by www.ecexams.co.za.
8 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 (EC/SEPTEMBA 2024) ICANDELO C: IZAKHI NEMIGAQO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI Ukumakisha iCANDELO C 1. Upelo • Iimpendulo ezingongoma-nye/eziligama elinye mazimakishwe njengezichanekileyo nokuba upelo aluchanekanga, ngaphandle kokuba isiphene silahla intsingiselo efunwayo yegama. • Kwiimpendulo ezizivakalisi ezipheleleyo, upelo olungachanekanga luya kohlwayelwa xa isiphene sikweso sakhi solwimi sivavanywayo. • Xa uvavanyo lujoliswe kwisifinyezi, impendulo iya kwamkeleka xa ifakwe iziphumlisi ngokuchanekileyo. 2. Izakhi zezivakalisi kufuneka zichaneke kwaye zisetyenziswe kwizivakalisi ezipheleleyo/njengoko umbuzo uyalela. 3. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo. UMBUZO 3 ISIBHENGEZO-NTENGISO 3.1 YeyakwaWoolworthsfood √ / Woolworths. √ (1) 3.2 Wakuyithenga ufumana ipakethi ibenye yeepeanuts simahla/mahala. √ / ifumaneka ngexabiso eliphantsi. √ (1) 3.3 Kubazali √ (1) 3.4 Lichaza ukuba le mveliso iyafika ayindalanda mayiqwalaselwe. √√ (2) 3.5 Lizisa ulwazi lokuba igqibelele ayifakelwanga ezinye izithako. √√ (2) 3.6 ... yiyani. √ (1) 3.7 Ndiyangqina ukuba uphumelele kuba ubathembisa ngokufumana ipakethi enye yeepeanuts mahala/simahla, ibe ithandwa inzuzo yamahala ngabathengi. √√ OKANYE Ndiyachasa akaphumelelanga kuba ayingabo bonke abathengi abazithandayo iipeanuts, bangangayithengi le mveliso √√/ Esi sivakalisi senzelwe nje ukutsala umdla wabathengi kungenzeka ixabiso lazo selifakiwe kweliya lepeanut butter. √√ [Nayiphi na impendulo echanekileyo iyakwamkeleka.] (2) [10] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha Hosted by www.ecexams.co.za.
(EC/SEPTEMBA 2024) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 9 UMBUZO 4 IKHATHUNI 4.1 Ngumntwana nomama wakhe. √ (1) 4.2 Akamjonganga umntu omdala othetha naye √ / ujonge kude √/ uvale umlomo ubeke izandla esinqeni. √ (1) 4.3 Yokuba umama kaNancy uyakhathala, usixabisile isikolo kwaye ukwangumxhasi emntwaneni wakhe. √√ (2) 4.4 Titshala. √ (2) 4.5 C√/ wesikolo √/ C-wesikolo. √ (1) 4.6 Akamlindi agqibe utitshala ukuthetha√ / uthetha esathetha. √ (1) 4.7 Kunento ekuyichazayo kubonisa ukuhlonipha iziko lemfundo nokuba ungumzali ozixabisileyo. √√ OKANYE Akunanto kuyichazayo kuba akukho migaqo emisiweyo malunga nokunxiba xa usiya esikolweni ungumzali. √√ [Nayiphi na impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2) [10] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha Hosted by www.ecexams.co.za.
10 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 (EC/SEPTEMBA 2024) UMBUZO 5 IPROZI 5.1 5.1.1 Sisibizo, √ sisenzi. √ (2) 5.1.2 Abanye abafundi bazazi besebancinane ukuba√ bafuna ukuya phi. (1) 5.1.3 ... wonke. √ Isimelabizo soquko. √ (2) 5.1.4 Abafundi. √ (1) 5.1.5 ... ze emva √ konyaka batshintshe. (1) 5.1.6 Isikolo yindawo yokuqeqeshela ukufumana imfundo. √ (1) 5.1.7 A – (iii) √/ isizathu √ /A-isizathu. √ B – (i) √ /Isiphumo √/ B-isiphumo √ (2) 5.1.8 Uza kuyibhatalela njani imfundo yakho mfundi. √√ [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2) 5.1.9 ... ndlela√ Emva kwesigxininisi. √ (2) 5.2 UMFANEKISO 5.2.1 Abafundi bafundisana kakuhle. √√/ Bayafundisana kakuhle aba bafundi. (2) 5.2.2 Ikamva lakhiwa ngokufunda mfundi. √√/ Ikamva mfundi lakhiwa ngokufunda. √√ (2) 5.2.3 Bajonge iphetshana abafundi. √√ (2) [20] AMANQAKU ECANDELO C: 40 AMANQAKU EWONKE: 80 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha Hosted by www.ecexams.co.za.

Study this subject

More from Grade 12 isiXhosa FAL

View all