Skip to content

isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Memo

MemorandumisiXhosa FALGrade 1220259 pages

Grade 12 isiXhosa FAL Paper 1 memorandum from the NSC June Exam 2025, 9 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC June Exam 2025

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/ NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL) IPHEPHA LOKUQALA (P1) CANZIBE/SILIMELA 2025 ISIKHOKELO SOKUMAKISHA AMANQAKU: 80 Esi sikhokelo sokumakisha sinamaphepha ali-9. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 2 DBE/Canzibe/Silimela 2025 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA UMBUZO 1 Ukumakisha uvavanyo lokuqonda 1. Ngenxa yokuba kugxininiswa kwingqiqo, upelo olungachanekanga neziphene zolwimi kwiimpendulo mazingohlwaywa ngaphandle kokuba ezo ziphene zitshintsha intsingiselo/ingqiqo. (Kuseyimfuneko ukuba iziphene zibonakaliswe.) 2. Ukuba umviwa usebenzisa amagama athatyathwe kolunye ulwimi olungelulo olu luviwayo, musa ukuwananza loo magama, kwaye ukuba impendulo isavakala ilungile, sukunika sohlwayo. Ukanti ke, ukuba igama elisuka kolunye ulwimi lisetyenzisiwe kwitekisi kwaye liyayincedisa impendulo, oku kuyakwamkeleka. 3. Ngokubhekiselele kwimibuzo emalunga nokuthatha icala uze uzixhase, akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu-EWE/HAYI, noNDIYAVUMELANA/ANDIVUMELANI. Isizathu/Ukunika ubungqina/ nokuxhasa zizo ezimele ukunikwa ingqwalasela. 4. Akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu-YINYANISO/BUBUXOKI, noYINYANI/LULUVO. Ukunika isizathu/ukunika ubungqina/ukuxhasa kukona makuthathelwe ingqalelo. 5. Xa impendulo efunwayo iligama elinye, aze umviwa anike impendulo esisivakalisi esipheleleyo, oku makumakishwe njengokuchanekileyo kuphela xa igama elichanekileyo likrwelelwe umgca ngaphantsi/ligqanyisiwe. 6. Xa kufunwa iimpendulo ezimbini/ezintathu/iingongoma ezimbini kwezintathu, aze umviwa anike ezingaphaya kweziqingqiweyo kumyalelo, makisha kuphela isibini okanye isithathu sokuqala ngokuhambelana nombuzo. 7. Kwamkele ukwahluka kwendlela yokubeka impendulo okudalwa kukusetyenziswa kweelwimi zengingqi. 8. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/ OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 3 DBE/Canzibe/Silimela 2025 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha 1.1 ISICATSHULWA A 1.1.1 Kukutshintsha kweemo zemozulu.√ (1) 1.1.2 Zizinambuzane.√ Zizityalo.√ Zizilwanyana.√ [Nasiphi isibini kwezi.] (2) 1.1.3 Sisizathu sokutshintsha kwemo yemo yemozulu√/lifuthe lokutshintsha kwemo yemozulu.√ (1) 1.1.4 ... ukuguquka√/ukujikajika.√ (1) 1.1.5 Kukucutheka kwenwebu yesibhakabhaka.√ Kukubakho kwamanzi amaninzi emhlabeni.√ (2) 1.1.6 '... ekungekho sandla samntu kuzo.'√√ (2) 1.1.7 B√/B√ isizathu√/isizathu.√ (1) 1.1.8 Sithetha ukuba ayihlali isenzeka into yokuba abantu bahlalisane kakuhle nezilwanyana√√/ukuba kuyinto engenzeki ngalo lonke ixesha ukuba abantu bahlalisane kakuhle nezilwanyana.√√ (2) 1.1.9 ... liya ...√ (1) 1.1.10 Sibhekisa kwigama 'izisombululo'.√ (1) 1.1.11 Lisetyenziselwe ukugxininisa ukuba singabantu sinoxanduva esinalo lokunciphisa igalelo elibi kwiimo zemozulu √√/ukuhlaba ikhwelo lokuba singabantu sithi amabanciphise igalelo elibi kwiimo zemozulu.√√ (2) 1.1.12 Kukusinda komhlaba.√ Kukusinda kwekamva labantu jikelele.√ (2) 1.1.13 Yinyani kuba nathi umhlaba sawushiyelwa sisizukulwana esingaphambili ukuze siwusebenzisele ukuziphilisa, kwaye nathi siza kubhubha siwushiye kwisizukulwana esilandelayo.√√ (2) Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 4 DBE/Canzibe/Silimela 2025 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha 1.1.14 Kubalulekile kuba njengoko kutshiwo kwitekisi ukuba kukuphazamisana kwabantu nendalo okubangela ukuba indalo itshabalale nto leyo enokungenzeki xa beyilondoloza indalo√√/ kuba lungcoliseko lomoya olwenziwa ngabantu olunyusa umthamo wolwandle ngokunobungozi√√/kubalulekile kuba ngokwetekisi sivezelwa izinto ezenziwa ngabantu ezichaphazela ukutshintsha kweemo zemozulu nendalo, ezinjengokutshiswa kwamadlelo, ukugawulwa kwamahlathi; ukubulawa nokutshatyalaliswa kwezityalo, izinambuzane nezinye iintaka, nto ezo ezinokungenzeki xa abantu beyikhusela indalo.√√ [Nayiphi impendulo echanekileyo ngokomxholo wetekisi iya kwamkeleka.] (2) 1.1.15 Isihloko setekisi sithi, 'oonobangela nefuthe lokutshintsha kweemo zemozulu', ube nomxholo wetekisi ungokutshintsha kweemo zemozulu nefuthe loko endalweni√√/lube nolwazi olufumaneka kwitekisi luquka oonobangela bokutshabalala kwendalo ngenxa yeengxaki eziziziphumo zokutshintsha kwemo yemozulu.√√ [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2) 1.2 ISICATSHULWA B 1.2.1 Kukho inkunkuma eziintlobo ezahlukileyo edada emanzini elwandle/emlanjeni√√/kwisigodo somthi esisemanzini kukho ibhegi yephepha ephuma izinto ezimdaka ezidada emanzini.√√ (2) 1.2.2 Kukuqinisekisa ukuba inkunkuma ilahlwa kwiindawo ezifanelekileyo ukuze ingathi saa idale ungcoliseko lwamanzi.√√ (2) 1.2.3 Ngowokuba abantu mabathintele ungcoliseko lwendalo ngokulahla inkunkuma kwiindawo ezifanelekileyo√√/ngowokuba abantu mabayeke ukulahla inkunkuma kwiindawo ezingafanelekanga kuba babangela ungcoliseko lwendalo.√√ (2) AMANQAKU ECANDELO A: 30 Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 5 DBE/Canzibe/Silimela 2025 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha ICANDELO B: USHWANKATHELO UMBUZO 2 Ukumakisha ushwankathelo Ukumakisha isishwankathelo kusekwe ekugqaleni iingongoma ezingundoqo. Ushwankathelo malumakishwe ngolu hlobo: • Ulwabiwo-manqaku o Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezisi-7. (Inqaku elinye ngengongoma nganye). o Amanqaku ama-3 olwimi. o Amanqaku ewonke: 10 • Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi engacaphulanga ngqo. o 1–3 iingongoma ezichanekileyo: Nika inqaku eli-1. o 4–5 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-2. o 6–7 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-3. • Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi ecaphule ngqo. o 6–7 iingongoma ezicatshulwe ngqo: Makanganikwa NALINYE inqaku kwawolwimi. o 4–5 iingongoma ezicatshulwe ngqo: Makanikwe inqaku lolwimi LIBE LINYE. o 2–3 iingongoma ezicatshulwe ngqo: Makanikwe amanqaku olwimi ABE MABINI. QAPHELA • Ubalo-magama: o Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise ukuba alidlulanga kuma-60 inani lamagama asetyenzisiweyo. o Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibonakalisanga inani lamagama asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe ngokungachanekanga. o Ukuba udlule kwinani eliqingqiweyo, funda ugqibezele isivakalisi eso inani lamagama eliqingqiweyo liphela kuso ungayihoyi intsalela yesishwankathelo sakhe. Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 6 DBE/Canzibe/Silimela 2025 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha IINGONGOMA EZICATSHULWE IINGONGOMA NGQO EZISHWANKATHELWEYO 1. 'Cutha uhambo ngemoto ngokuthi 1. Kunciphise ukuhamba ngemoto uthenge kwiivenkile ezingekho ngokuthenga kwiivenkile ezikufutshane. kude kwindawo ohlala kuyo.' 2. 'Hamba nabantu abaya kwindawo 2. Khwela kwimoto enye nabantu abaya oya kuyo nisebenzise imoto kwindawo oya kuyo. enye.' 3. 'Sebenzisa isola kuba ingumbane 3. Sebenzisa isola kuba iphehlwa owenziwa ngamandla avela ngamandla endalo. kwindalo.' 4. 'Sebenzisa izixhobo zombane 4. Sebenzisa izixhobo zombane ezisebenzisa amandla asezantsi eziwusebenzisa kancinci. ombane.' 5. 'Musa ukusoloko uqhumisa 5. Sukusoloko uqhumisa ngokutshisa ngokutshisa izinto inkunkuma. eziyinkunkuma.' 6. 'Qinisekisa ucoceko lomoya 6. Lima imithi nemithana eluhlaza ngokulima imithi kunye ukuqinisekisa ukusulungeka komoya. nemithana eluhlaza.' 7. 'Ngalo lonke ixesha fundisa 7. Mawusoloko ufundisa abantu ngeendlela abantu ngeendlela zokucutha zokunciphisa ungcoliseko lomoya. ungcoliseko lomoya.' [58 amagama ] [ 43 amagama ] QAPHELA: Izifinyezi okanye ii-akhronim mazingasetyenziswa kodwa ukuba zithe zavela kushwankathelo mazibalwe ngokwamagama eziwameleyo. AMANQAKU ECANDELO B: 10 Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 7 DBE/Canzibe/Silimela 2025 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha ICANDELO C: IZAKHI NEMIGAQO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI Ukumakisha ICANDELO C 1. Upelo • Iimpendulo ezingoogama-nye/eziligama elinye mazimakishwe njengezichanekileyo nokuba upelo aluchanekanga, ngaphandle kokuba isiphene silahla intsingiselo efunwayo yegama. • Kwiimpendulo ezizizivakalisi ezipheleleyo, upelo olungachanekanga luya kohlwayelwa xa isiphene sikweso sakhi solwimi sivavanywayo. • Xa uvavanyo lujoliswe kwisifinyezo, impendulo iya kwamkeleka xa ifakwe iimpawu zobhalo ngokuchanekileyo. 2. Izakhi zezivakalisi kufuneka zichaneke kwaye zisetyenziswe kwizivakalisi ezipheleleyo/njengoko umbuzo uyalela. 3. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela ZOMBINI unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/ OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo njengechanekileyo. UMBUZO 3 3.1 Entsha.√ (1) 3.2 Kubantu abafuna ukususa amabala obumdaka atsheleyo kwimpahla yabo√/ kubantu abafuna ukususa intsila kwimpahla yabo.√ (1) 3.3 Kukucoca imithwalo yevasi engama-30.√ Kukucoca ukungcola empahleni.√ Kukususa intsila empahleni.√ [Nayiphi kwezi.] (1) 3.4 Yeyokuqinisekisa umthengi ukuba le mveliso iyawasusa amabala nakwimpahla ekhanyayo√√/kukubonisa ukuba le mveliso isetyenziswa kwimpahla emhlophe kuphela√√/ kukubonisa amandla ale sepha ekususeni amabala amdaka.√√ (2) 3.5 B√/B okucoceka nzima√/okucoceka nzima.√ (1) 3.6 Sesokungalazi ixabiso efumaneka ngalo kuba alixelwanga.√ Sesokungaxelwa kwendawo efumaneka kuyo.√ (2) 3.7 Lisisiqinisekiso sokuba iyasebenza kuba kwaukuba umthengi alibhale eli nani lingama-99% kubonakalisa ukuba uqinisekile ukuba le mveliso iyasebenza√√/ iipesenti ezingama-99 ekhulwini linani eliphezulu kakhulu nelisisiqinisekiso sokuba le mveliso iyasebenza.√√ OKANYE Alisosiqinisekiso sokuba iyasebenza, kuba kwaukuba kubekwe ama-99 eepesenti, loo nto bonakalisa phandle ukuba kukho ukusilela kumandla ayo√√/umthengi akanakuqinisekiswa lulwazi aluxelelwa ngumthengisi ngokusebenza kwayo le mveliso, ubungqina bokusebenza kwayo uya kububona xa athe wayisebenzisa√√/kuba kwaukuba umthengisi angathi likhulu leepesenti loo nto ibonakalisa phandle ukuba akaqinisekanga ngamandla ayo.√√ [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2) [10] Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 8 DBE/Canzibe/Silimela 2025 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha UMBUZO 4 4.1 wanelisekile.√ (1) 4.2 Kukusetyenziswa kwamachaphaza amathathu alandelelanayo kwintetho yakhe√/kukusetyenziswa kwe-elipsisi.√ (1) 4.3 Yiselfowuni√/yithabhlethi√/ayi-phedi.√ (1) 4.4 B√/B kuyamdika ukungayifumani iwayifayi√/kuyamdika ukungayifumani iwayifayi.√ (1) 4.5 Kunjalo, kuba uTommy wonwabele umoya omtsha, kanti bona abalinganiswa abakwisakhelo sesi-2 bakhathazwa kukungabikho kwewayifayi okanye kwesignali.√√ (2) 4.6 Sife fi! √√/kuphelile ngathi!!!√√ (2) 4.7 Yeyokuba abantu abafani ngoko ke bayahluka nangokwezinto abazibona zixabisekile√√/yeyokuba abantu bayahluka ngokwezinto ezibanelisayo√√/ asingabo bonke abantu abonwabela unxibelwano nendalo√√/yeyokuba itekhonoloji yenze ukuba singabi naxesha lokonwabela indalo.√√ [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2) [10] Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 9 DBE/Canzibe/Silimela 2025 SC/NSC – Isikhokelo Sokumakisha UMBUZO 5 5.1 5.1.1 Sisiphawuli.√ (1) 5.1.2 impilo.√ (1) 5.1.3 Sisetyenziswe sandulela isibizo esiyintloko√√/sisetyenziswe phambi kwesibizo esiyintloko.√√ (2) 5.1.4 Intloko yesikolo sam ibuyele emsebenzini emva kokuthatha ikhefu.√√ Intloko kaloliwe ihlala umqhubi kaloliwe kuphela.√√ Intloko yesivakalisi ikholisa ukulandelwa sisenzi.√√ [Nasiphi isivakalisi esisemxholweni siya kwamkeleka.] (2) 5.1.5 Iinzululwazi.√ (1) 5.1.6 Sisakhi sokuzenza.√ (1) 5.1.7 Liyintloko yesivakalisi.√√ (2) 5.1.8 Abantu bahlaselwa sisifo somhlaza.√√ (2) 5.1.9 Izifo zihlasela amajoni akhusela umzimba.√ (1) 5.1.10 angaphila.√ (1) 5.2 5.2.1 Indalo iyatshabalala kuba ibulawa lungcoliseko.√√ (2) 5.2.2 Abakhuseli bendalo bathe√ ziyafa iintlanzi lungcoliseko lwamanzi.√ (2) 5.2.3 Iphepha liyalwenza ungcoliseko lwamanzi.√√ (2) [20] AMANQAKU ECANDELO C: 40 AMANQAKU EWONKE: 80 Akuvumelekanga ukufotokopa esi sikhokelo sokumakisha

Study this subject

More from Grade 12 isiXhosa FAL

View all