Skip to content

isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Mock 2025 Memo

MemorandumisiXhosa FALGrade 12202510 pages

Grade 12 isiXhosa FAL Paper 1 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2025, 10 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

Eastern Cape Mock Exam 2025

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA 12 SEPTEMBA 2025 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 ISIKHOKELO SOKUMAKISHA AMANQAKU: 80 Esi sikhokelo sokumakisa sinamaphepha ali-10.
2 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 (EC/SEPTEMBA 2025) ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA UMBUZO 1 Imigaqo yokuMakisha uvavanyo lokuqonda. 1. Ngenxa yokuba kugxininiswa kwingqiqo, upelo olungachanekanga neziphene zolwimi kwiimpendulo mazingohlwayelwa ngaphandle kokuba ezo ziphene zitshintsha intsingiselo/ingqiqo. (Kuseyimfuneko ukuba iziphene zibonakaliswe.) 2. Ukuba umviwa usebenzisa amagama athatyathwe kolunye ulwimi olungelulo olu luviwayo, musa ukuwananza loo magama, kwaye ukuba impendulo isavakala ilungile, musa ukunika isohlwayo. Kanti ke, ukuba igama elisuka kolunye ulwimi lisetyenzisiwe kwitekisi kwaye liyayincedisa impendulo, oku kuya kwamkeleka. 3. Ngokubhekiselele kwimibuzo emalunga nokuthatha icala uze uzixhase, akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu-EWE/HAYI noNDIYAVUMELANA/ ANDIVUMELANI. Isizathu/ukunika ubungqina/nokuxhasa zizo ezimele ukunikwa ingqwalasela. 4. Akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu: YINYANISO/BUBUXOKI, noYINYANISO/LULUVO. Ukunika isizathu/ukunika ubungqina/ukuxhasa kukona makuthathelwe ingqalelo. 5. Xa impendulo efunwayo iligama elinye, aze umviwa anike impendulo esisivakalisi esipheleleyo, oku makumakishwe njengokuchanekileyo kuphela xa igama elichanekileyo likrwelelwe umgca ngaphantsi/lingqanyanisiwe. 6. Ukuba kufunwa iimpendulo ezimbini ukuya kwisithathu/amanqaku amabini– amathathu, aze umviwa anike ezingaphaya kweziqingqiweyo kumyalelo, makisha kuphela isibini okanye isithathu sokuqala ngokuhambelana nombuzo. 7. Kwamkele ukwahluka kwendlela yokubeka impendulo okudalwa kukusetyenziswa kweelwimi zengingqi. 8. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2025) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 3 ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA UMBUZO 1 1.1 ISICATSHULWA A 1.1.1 Ngokudala imisebenzi. √ (1) 1.1.2 Yenza iimpahla zokunxiba √/ zokunxiba izihlangu √/ izikhafu √ / iijezi√ / imiqhaphu yokufulela izindlu √/ neengubo zokulala. √ [Nasiphi na ISIBINI kwezi] (2) 1.1.3 Uyibalule √ (1) 1.1.4 Kubasebenzi bale nkampani √ kuquka noGqr Mahlathi. √/ kuGqr Mahlathi √ nabasebenzi √. (2) 1.1.5 Sesokuba ixabiso loboya bayo liphantsi kakhulu. √ (1) 1.1.6 Kukususa indlala ingabikho ekhayeni √√/ kukupheliswa kwendlala ekhayeni. √√ (2) 1.1.7 Zidlulisa ulwazi √ kuba zinika iinkcukacha ngoGqr Mahalthi √/zinika ulwazi ngendawo azalelwe kuyo nokufunda kukaGqr. Mahlathi. √ (2) 1.1.8 Le nkampani sele iqashe abantu abangaphaya kwamashumi amabini, sisebenzisa uboya bamafama asakhulayo angaphaya kwamakhulu amathathu. √√ (2) 1.1.9 Ndiyaxhasa ukuchaneka kokubalulwa kokuqeshwa kwabaNtsundu kuba ukuqeshwa kwabo kubeneziphumo zengeniso engummangaliso, oko kubangwa kukuba basebenza ngemveliso yezinto abazithandayo nabakhulele kuzo. √√ (2) 1.1.10 Isakhono sokumamela √/ isakhono sokubhala √/ isakhono sokuhlela uboya √ [Nasiphi na ISIBINI kwezi] (2) 1.1.11 (a) Weliso/ √wokubona √ (b) Ukuzibophelela ngokusayina. √√ (3) 1.1.12 Yokubonelelwa/yokwenzelwa lula iimeko zengqesho/ yokuncedwa kwabasebenzi beIvili baqeshwa ngaphandle kweempepha. √√ (2) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
4 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 (EC/SEPTEMBA 2025) 1.1.13 Iphumelele kuba inika iinkcukacha ngale fama ekwabonisa uninzi lwabantu abaxhamle kuyo. √√/ Iphumelele kuba ithetha ngoGqr Mahlathi oliqobokazana eliphume izandla kwicandelo lobufama nokukhulisa uqoqosho lwamaphandle. √√ OKANYE Ayiphumelelanga kuba ingaluluvo lombhali olu bube ubungqina bungekho √√/ kusafuneka ndiyokuphanda ngolu lwazi luvezwa apha kule tekisi ngale fama yoboya. √√ [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2025) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 5 ISICATSHULWA B: OKUBONWAYO 1.2 ISICATSHULWA B: OKUBONWAYO 1.2.1 Iigusha √/ iinkomo √/ amathole √ iihagu. √ [Nasiphi na isiBINI kwezi] (2) 1.2.2 B/ √ dlelweni. √ / B ndlelweni. √ (1) 1.2.3 Yingcinga yokubaluleka kokufuya izilwanyana zasekhaya √/ yokukhathalelwa kwezilwanyana zasekhaya. √ (1) 1.2.4 Yokuveza ixabiso lokufuya. √√ [Nayiphi na impendulo echanekileyo iya kwamkeleka] (2) [6] AMANQAKU ECANDELO A: 30 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
6 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 (EC/SEPTEMBA 2025) ICANDELO B: ISISHWANKATHELO UMBUZO 2 Ukumakisha isishwankathelo: Isishwankathelo masimakishwe ngolu hlobo: Ulwabiwo-manqaku: • Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezi-7 (inqaku elinye ngengongoma nganye) • Amanqaku ama-3 olwimi • Amanqaku ewonke: ali-10 Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi engacaphulanga ngqo: • 1–3 iingongoma ezichanekileyo: Nika inqaku eli-1. • 4–5 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-2. • 6–7 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-3. Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi ecaphule ngqo. • 6–7 amanqaku acatshulwe ngqo: Makanganikwa NALINYE inqaku kwawolwimi. • 4–5 amanqaku acatshulwe ngqo: Makanikwe inqaku eli-1 • 2–3 amanqaku acatshulwe ngqo: Makanikwe amanqaku-2 Ubalo-magama: • Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise inani lamagama asetyenzisiweyo. • Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibhalanga inani lamagama asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe ngokungachanekanga. • Xa udlule kwinani eliqingqiweyo, funda ugqibezele isivakalisi eso inani lamagama eliqingqiweyo liphele kuso ungayihoyi intsalela yesishwankathelo sakhe. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2025) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 7 IINGONGOMA EZICATSHULWE NGQO IINGONGOMA EZISHWANKATHELWEYO 1. Qaphela iimpawu zobunzima bokufunda 1. Thathela ingqalelo izinto ngokukhawuleza, ezifana nobunzima ekufundeni, ezikwenza ungakwazi ekubhaleni, okanye kwizifundo zezibalo. Oku kuya ukufunda kukunceda ukuba ukwazi ukuchonga imingeni ngokukhawuleza. ojongene nayo utsho ubenesakhono sokoyisa ubunzima bokufunda ngokukhawuleza. 2. Zenzele izicwangciso zokufunda ezilungele 2. Wulungise kwangethuba amandla kunye nengqondo yakho. Ngolo hlobo umsebenzi uqaphelisise uza kuqinisekisa ukuba iindlela zakho zokufunda ukuhambelana kwawo zihambelana nesitayile sakho sokufunda. nendlela yakho yokufunda. 3. Yenza kwaye ugcine imisebenzi enobungqina 3. Sebenzisa iindlela obubonakalayo, nobumanyelwayo, ugcine nolwazi ngeendlela zokugcina oluchanekileyo. Oku kuyakwenza ukuba woyise ulwazi kokubhaliweyo ubunzima bokufunda ngokuxhomekeka kuphela. kwiinowuthsi. 4. Qaphela iindlela ezikhuthaza ukufunda okunzulu, 4. Okufuna ukufundwa ezifana nokuphindaphinda isifundo ukuzama nzulu, kufunde amatyeli ukukhumbula. Oku kuphindaphinda kulola imemori amaninzi kuza kubalula nezakhono zokusombulula iingxaki. ukukhumbula nokuza nezisombululo. 5. Hlala uzikhuthaza kuba izakhono zinokuphuculwa 5. Vuselela umdla ngomzamo kunye nokunyamezela. Nikeza ingxelo nokuzithemba ngokuthi ngomsebenzi ngamnye owenzileyo ubhiyozele uzincome qho impumelelo yakho. Oko kwakukhulisa umdla ngempumelelo yakho. nokuzithemba. 6. Khuthalela imisebenzi yeqela ekhuthaza inkxaso 6. Thatha inxaxheba nofundo ngokwabelana ukuphucula ukuqonda kumaqela okufunda, kunye nokugcina ulwazi. yindlela elula yokugcina okufundisiweyo. 7. Yiba sokolo ukho egumbini lokufundela 7. Yibakho qho eklasini ungaphoswa ngumxholo wesifundo kuba kuba wakuphoswa wakungabikho egumbini lokufundela uphoswa sisifundo nje esinye yinto eninzi uphele ungabaliselwa kakuhle ulahlekelwa kokuninzi. nangokungachanekanga. [60 amagama] QAPHELA: Izifinyezi okanye i-akronim mazingasetyenziswa kodwa ukuba zithe zavela kwisishwankathelo mazibalwe ngokwamagama azimeleyo. AMANQAKU ECANDELO B: 10 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
8 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 (EC/SEPTEMBA 2025) ICANDELO C: IZAKHI NEMIGAQO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI Ukumakisha iCandelo C 1. Upelo • Iimpendulo ezingongoma-nye/eziligama elinye mazimakishwe njengezichanekileyo nokuba upelo aluchanekanga, ngaphandle kokuba isiphene silahla intsingiselo efunwayo yegama. • Kwiimpendulo ezi zivakalisi ezipheleleyo, upelo olungachanekanga luya kohlwayelwa xa isiphene sikweso sakhi solwimi sivavanywayo. • Xa uvavanyo lujoliswe kwisifinyezi, impendulo iya kwamkeleka xa ifakwe iziphumlisi ngokuchanekileyo. 2. Izakhi zezivakalisi kufuneka zichaneke kwaye zisetyenziswe kwizivakalisi ezipheleleyo/njengoko umbuzo uyalela. 3. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo. UMBUZO 3 ISIBHENGEZO-NTENGISO 3.1 Ziggas. √ (1) 3.2 Ungaya eBeacon Bay E.L. √ ungabatsalela umnxeba ku-04370992357. √ ungaqhagamshelana nabo kule webhusayiti www.ziggas.com√ [Nasiphi na ISIBINI kwezi] (2) 3.3 B/ √ Uyithenga nayo/ √ B √. (1) 3.4 Hlawula i 50%, ufotelwe umcimbi wakho. √√ (2) 3.5 Kuyahambelana kuba ukubhabha/ukundiza/ukuhambela phezulu kweDrone kuqinisekisa iifoto ezicacileyo nokufota konke ngokukhawuleza √ Izinga eliphezulu lokufota √/ ziinkcutshe ekufoteni√. [Nasiphi na isiBINI kwezi] (2) 3.6 Kuyithengisa ngokuthimbayo kuba ulwimi oluyikhaphayo le ntengiso luveza ukufumaneka kwefoto ecacileyo kwamsinyane’. √√/ kuba ukundiza kwesixhobo sokufota kwenza ukuba sikuvelele konke okufotwayo kutsho kubenomsebenzi omhle. √√ OKANYE Akuyithengisi ngokuthimbayo kuba abukho ubungqina obuxhasa oku kuthethwa kwesi sibhengezo ntengiso. √√ [Nayiphi na impendulo echanekileyo iyakwamkeleka] (2) [10] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2025) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 9 UMBUZO 4 IKHATHUNI 4.1 Amanani asebhodini√/ 12345√ (1) 4.2 Tyhini! √ (1) 4.3 Amaqam entetho akhombe emilonyeni kwizithethi.√ (1) 4.4 (a) Uthetha notitshalakazi elele ngesisu √./ emkhomba ngomnwe √/ ebeke esinye isandla esidleleni √ (b) Mamel’apha ... √ (2) 4.5 C/ √ ukufanisa isikolo sasekhaya sikaLunga nezinye izikolo√/ C. √/ ukufanisa isikolo sasekhaya sikaLunga nezinye izikolo. √ (1) 4.6 ULunga mncinci kuba ngumfundi √ uLizy mdala/ mkhulu kuba ngutitshalakazi. √ (2) 4.7 Ndiyavumelana kuba isenokuba uthetha inyani ekwakhusela nesidima selungelo lakhe njengomfundi ofundela ekhayeni. √√ OKANYE Andivumelani kuba impendulo kaLunga bekufanele utitishalakazi uyifumene kumzali wakhe/ impendulo kaLunga ayibonakalisi mbeko akaphenduli le nto ithethwa ngutitshalakazi. √ √ (2) [10] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
10 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 (EC/SEPTEMBA 2025) UMBUZO 5 IPROZI 5.1 5.1.1 Kakuhle √ isiphawuli √ (2) 5.1.2 Sesokuba isibizo sandulelwa sisimelabizo sokwalatha. √√ (2) 5.1.3 ... bhetele. √ (1) 5.1.4 B √/ isalathandawo √/ B. √ (1) 5.1.5 Sukulishiya ungalihoyi√√ (2) 5.1.6 Sibonisa ukuba isenzo sisezakwenzeka √√/ ixesha elizayo. √ √ (2) 5.1.7 Umfundi uthe, isichazimagama sisixhobo ekufuneka e√naso kuba siyakum√nceda a√qonde iintsingiselo zamagama. [Nasiphi na isibini kwezi] (2) 5.1.8 Sisebenze njengesimaphambili √√/ ubonisa isinye. √√ (2) [14] 5.2 UMFANEKISO 5.2.1 Usapho √ lu √zimisele ukusebenzisana ngalo lonke ixesha. Ifemeli √ i √ zimisele ukusebenzisana ngalo lonke ixesha (2) 5.2.2 Abazali bafundisa abantwana ngokuba (ngoba)/ kuba bafuna indlu ecocekileyo. √ √ (2) 5.2.3 Ingqeqesho iqala ekhaya.√ Umntwana ululekwa afundiswe ekhayeni.√ (2) [6] AMANQAKU ECANDELO C: 40 AMANQAKU EWONKE: 80 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha

Study this subject

More from Grade 12 isiXhosa FAL

View all