NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
SEPTEMBA 2025
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1
ISIKHOKELO SOKUMAKISHA
AMANQAKU: 80
Esi sikhokelo sokumakisa sinamaphepha ali-10.
Skip to contentAll 2025 papers 





View all





isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Mock 2025 Memo
Grade 12 isiXhosa FAL Paper 1 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2025, 10 pages. Read online or download the free PDF.
Isixhosa Fal · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2025. Memorandum, 10 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa FAL
- Grade
- Grade 12
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2025
- Exam period
- Eastern Cape Mock Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 10
- File size
- 606.4 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 10
This exam
Eastern Cape Mock Exam 2025
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)24 marks
- Question 1.2Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)6 marks
- Question 3Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)10 marks
- Question 4Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions11 marks
- Question 5.1Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions14 marks
- Question 5.2Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions10 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
2 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 (EC/SEPTEMBA 2025)
ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA
UMBUZO 1
Imigaqo yokuMakisha uvavanyo lokuqonda.
1. Ngenxa yokuba kugxininiswa kwingqiqo, upelo olungachanekanga neziphene
zolwimi kwiimpendulo mazingohlwayelwa ngaphandle kokuba ezo ziphene
zitshintsha intsingiselo/ingqiqo. (Kuseyimfuneko ukuba iziphene zibonakaliswe.)
2. Ukuba umviwa usebenzisa amagama athatyathwe kolunye ulwimi olungelulo olu
luviwayo, musa ukuwananza loo magama, kwaye ukuba impendulo isavakala
ilungile, musa ukunika isohlwayo. Kanti ke, ukuba igama elisuka kolunye ulwimi
lisetyenzisiwe kwitekisi kwaye liyayincedisa impendulo, oku kuya kwamkeleka.
3. Ngokubhekiselele kwimibuzo emalunga nokuthatha icala uze uzixhase, akukho
manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu-EWE/HAYI noNDIYAVUMELANA/
ANDIVUMELANI. Isizathu/ukunika ubungqina/nokuxhasa zizo ezimele ukunikwa
ingqwalasela.
4. Akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu: YINYANISO/BUBUXOKI,
noYINYANISO/LULUVO. Ukunika isizathu/ukunika ubungqina/ukuxhasa kukona
makuthathelwe ingqalelo.
5. Xa impendulo efunwayo iligama elinye, aze umviwa anike impendulo esisivakalisi
esipheleleyo, oku makumakishwe njengokuchanekileyo kuphela xa igama
elichanekileyo likrwelelwe umgca ngaphantsi/lingqanyanisiwe.
6. Ukuba kufunwa iimpendulo ezimbini ukuya kwisithathu/amanqaku amabini–
amathathu, aze umviwa anike ezingaphaya kweziqingqiweyo kumyalelo, makisha
kuphela isibini okanye isithathu sokuqala ngokuhambelana nombuzo.
7. Kwamkele ukwahluka kwendlela yokubeka impendulo okudalwa kukusetyenziswa
kweelwimi zengingqi.
8. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela
ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/OKANYE
impendulo ebhalwe ngokupheleleyo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2025) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 3
ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA
UMBUZO 1
1.1 ISICATSHULWA A
1.1.1 Ngokudala imisebenzi. √ (1)
1.1.2 Yenza iimpahla zokunxiba √/ zokunxiba izihlangu √/ izikhafu √ / iijezi√
/ imiqhaphu yokufulela izindlu √/ neengubo zokulala. √
[Nasiphi na ISIBINI kwezi] (2)
1.1.3 Uyibalule √ (1)
1.1.4 Kubasebenzi bale nkampani √ kuquka noGqr Mahlathi. √/ kuGqr
Mahlathi √ nabasebenzi √. (2)
1.1.5 Sesokuba ixabiso loboya bayo liphantsi kakhulu. √ (1)
1.1.6 Kukususa indlala ingabikho ekhayeni √√/ kukupheliswa kwendlala
ekhayeni. √√ (2)
1.1.7 Zidlulisa ulwazi √ kuba zinika iinkcukacha ngoGqr Mahalthi √/zinika
ulwazi ngendawo azalelwe kuyo nokufunda kukaGqr. Mahlathi. √ (2)
1.1.8 Le nkampani sele iqashe abantu abangaphaya kwamashumi amabini,
sisebenzisa uboya bamafama asakhulayo angaphaya kwamakhulu
amathathu. √√ (2)
1.1.9 Ndiyaxhasa ukuchaneka kokubalulwa kokuqeshwa kwabaNtsundu
kuba ukuqeshwa kwabo kubeneziphumo zengeniso engummangaliso,
oko kubangwa kukuba basebenza ngemveliso yezinto abazithandayo
nabakhulele kuzo. √√ (2)
1.1.10 Isakhono sokumamela √/ isakhono sokubhala √/ isakhono sokuhlela
uboya √
[Nasiphi na ISIBINI kwezi] (2)
1.1.11 (a) Weliso/ √wokubona √
(b) Ukuzibophelela ngokusayina. √√ (3)
1.1.12 Yokubonelelwa/yokwenzelwa lula iimeko zengqesho/ yokuncedwa
kwabasebenzi beIvili baqeshwa ngaphandle kweempepha. √√ (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
4 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 (EC/SEPTEMBA 2025)
1.1.13 Iphumelele kuba inika iinkcukacha ngale fama ekwabonisa uninzi
lwabantu abaxhamle kuyo. √√/ Iphumelele kuba ithetha ngoGqr
Mahlathi oliqobokazana eliphume izandla kwicandelo lobufama
nokukhulisa uqoqosho lwamaphandle. √√
OKANYE
Ayiphumelelanga kuba ingaluluvo lombhali olu bube ubungqina
bungekho √√/ kusafuneka ndiyokuphanda ngolu lwazi luvezwa apha
kule tekisi ngale fama yoboya. √√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2025) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 5
ISICATSHULWA B: OKUBONWAYO
1.2 ISICATSHULWA B: OKUBONWAYO
1.2.1 Iigusha √/ iinkomo √/ amathole √ iihagu. √
[Nasiphi na isiBINI kwezi] (2)
1.2.2 B/ √ dlelweni. √ / B ndlelweni. √ (1)
1.2.3 Yingcinga yokubaluleka kokufuya izilwanyana zasekhaya √/
yokukhathalelwa kwezilwanyana zasekhaya. √ (1)
1.2.4 Yokuveza ixabiso lokufuya. √√
[Nayiphi na impendulo echanekileyo iya kwamkeleka] (2)
[6]
AMANQAKU ECANDELO A: 30
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
6 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 (EC/SEPTEMBA 2025)
ICANDELO B: ISISHWANKATHELO
UMBUZO 2
Ukumakisha isishwankathelo:
Isishwankathelo masimakishwe ngolu hlobo:
Ulwabiwo-manqaku:
• Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezi-7 (inqaku elinye ngengongoma nganye)
• Amanqaku ama-3 olwimi
• Amanqaku ewonke: ali-10
Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi engacaphulanga ngqo:
• 1–3 iingongoma ezichanekileyo: Nika inqaku eli-1.
• 4–5 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-2.
• 6–7 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-3.
Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi ecaphule ngqo.
• 6–7 amanqaku acatshulwe ngqo: Makanganikwa NALINYE inqaku kwawolwimi.
• 4–5 amanqaku acatshulwe ngqo: Makanikwe inqaku eli-1
• 2–3 amanqaku acatshulwe ngqo: Makanikwe amanqaku-2
Ubalo-magama:
• Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise inani lamagama asetyenzisiweyo.
• Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibhalanga inani lamagama
asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe
ngokungachanekanga.
• Xa udlule kwinani eliqingqiweyo, funda ugqibezele isivakalisi eso inani lamagama
eliqingqiweyo liphele kuso ungayihoyi intsalela yesishwankathelo sakhe.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2025) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 7
IINGONGOMA EZICATSHULWE NGQO IINGONGOMA
EZISHWANKATHELWEYO
1. Qaphela iimpawu zobunzima bokufunda 1. Thathela ingqalelo izinto
ngokukhawuleza, ezifana nobunzima ekufundeni, ezikwenza ungakwazi
ekubhaleni, okanye kwizifundo zezibalo. Oku kuya ukufunda
kukunceda ukuba ukwazi ukuchonga imingeni ngokukhawuleza.
ojongene nayo utsho ubenesakhono sokoyisa
ubunzima bokufunda ngokukhawuleza.
2. Zenzele izicwangciso zokufunda ezilungele 2. Wulungise kwangethuba
amandla kunye nengqondo yakho. Ngolo hlobo umsebenzi uqaphelisise
uza kuqinisekisa ukuba iindlela zakho zokufunda ukuhambelana kwawo
zihambelana nesitayile sakho sokufunda. nendlela yakho
yokufunda.
3. Yenza kwaye ugcine imisebenzi enobungqina 3. Sebenzisa iindlela
obubonakalayo, nobumanyelwayo, ugcine nolwazi ngeendlela zokugcina
oluchanekileyo. Oku kuyakwenza ukuba woyise ulwazi kokubhaliweyo
ubunzima bokufunda ngokuxhomekeka
kuphela.
kwiinowuthsi.
4. Qaphela iindlela ezikhuthaza ukufunda okunzulu, 4. Okufuna ukufundwa
ezifana nokuphindaphinda isifundo ukuzama nzulu, kufunde amatyeli
ukukhumbula. Oku kuphindaphinda kulola imemori amaninzi kuza kubalula
nezakhono zokusombulula iingxaki. ukukhumbula nokuza
nezisombululo.
5. Hlala uzikhuthaza kuba izakhono zinokuphuculwa 5. Vuselela umdla
ngomzamo kunye nokunyamezela. Nikeza ingxelo nokuzithemba ngokuthi
ngomsebenzi ngamnye owenzileyo ubhiyozele uzincome qho
impumelelo yakho. Oko kwakukhulisa umdla
ngempumelelo yakho.
nokuzithemba.
6. Khuthalela imisebenzi yeqela ekhuthaza inkxaso 6. Thatha inxaxheba
nofundo ngokwabelana ukuphucula ukuqonda kumaqela okufunda,
kunye nokugcina ulwazi. yindlela elula yokugcina
okufundisiweyo.
7. Yiba sokolo ukho egumbini lokufundela 7. Yibakho qho eklasini
ungaphoswa ngumxholo wesifundo kuba kuba wakuphoswa
wakungabikho egumbini lokufundela uphoswa sisifundo nje esinye
yinto eninzi uphele ungabaliselwa kakuhle
ulahlekelwa kokuninzi.
nangokungachanekanga.
[60 amagama]
QAPHELA: Izifinyezi okanye i-akronim mazingasetyenziswa kodwa ukuba zithe
zavela kwisishwankathelo mazibalwe ngokwamagama azimeleyo.
AMANQAKU ECANDELO B: 10
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
8 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 (EC/SEPTEMBA 2025)
ICANDELO C: IZAKHI NEMIGAQO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI
Ukumakisha iCandelo C
1. Upelo
• Iimpendulo ezingongoma-nye/eziligama elinye mazimakishwe
njengezichanekileyo nokuba upelo aluchanekanga, ngaphandle kokuba
isiphene silahla intsingiselo efunwayo yegama.
• Kwiimpendulo ezi zivakalisi ezipheleleyo, upelo olungachanekanga luya
kohlwayelwa xa isiphene sikweso sakhi solwimi sivavanywayo.
• Xa uvavanyo lujoliswe kwisifinyezi, impendulo iya kwamkeleka xa ifakwe
iziphumlisi ngokuchanekileyo.
2. Izakhi zezivakalisi kufuneka zichaneke kwaye zisetyenziswe kwizivakalisi
ezipheleleyo/njengoko umbuzo uyalela.
3. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela
ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo
KUNYE/OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo.
UMBUZO 3
ISIBHENGEZO-NTENGISO
3.1 Ziggas. √ (1)
3.2 Ungaya eBeacon Bay E.L. √ ungabatsalela umnxeba ku-04370992357. √
ungaqhagamshelana nabo kule webhusayiti www.ziggas.com√
[Nasiphi na ISIBINI kwezi] (2)
3.3 B/ √ Uyithenga nayo/ √ B √. (1)
3.4 Hlawula i 50%, ufotelwe umcimbi wakho. √√ (2)
3.5 Kuyahambelana kuba ukubhabha/ukundiza/ukuhambela phezulu kweDrone
kuqinisekisa iifoto ezicacileyo nokufota konke ngokukhawuleza √ Izinga
eliphezulu lokufota √/ ziinkcutshe ekufoteni√.
[Nasiphi na isiBINI kwezi] (2)
3.6 Kuyithengisa ngokuthimbayo kuba ulwimi oluyikhaphayo le ntengiso luveza
ukufumaneka kwefoto ecacileyo kwamsinyane’. √√/ kuba ukundiza kwesixhobo
sokufota kwenza ukuba sikuvelele konke okufotwayo kutsho kubenomsebenzi
omhle. √√
OKANYE
Akuyithengisi ngokuthimbayo kuba abukho ubungqina obuxhasa oku
kuthethwa kwesi sibhengezo ntengiso. √√
[Nayiphi na impendulo echanekileyo iyakwamkeleka] (2)
[10]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
(EC/SEPTEMBA 2025) ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 9
UMBUZO 4
IKHATHUNI
4.1 Amanani asebhodini√/ 12345√ (1)
4.2 Tyhini! √ (1)
4.3 Amaqam entetho akhombe emilonyeni kwizithethi.√ (1)
4.4 (a) Uthetha notitshalakazi elele ngesisu √./ emkhomba ngomnwe √/ ebeke
esinye isandla esidleleni √
(b) Mamel’apha ... √ (2)
4.5 C/ √ ukufanisa isikolo sasekhaya sikaLunga nezinye izikolo√/ C. √/
ukufanisa isikolo sasekhaya sikaLunga nezinye izikolo. √ (1)
4.6 ULunga mncinci kuba ngumfundi √ uLizy mdala/ mkhulu kuba
ngutitshalakazi. √ (2)
4.7 Ndiyavumelana kuba isenokuba uthetha inyani ekwakhusela nesidima
selungelo lakhe njengomfundi ofundela ekhayeni. √√
OKANYE
Andivumelani kuba impendulo kaLunga bekufanele utitishalakazi
uyifumene kumzali wakhe/ impendulo kaLunga ayibonakalisi mbeko
akaphenduli le nto ithethwa ngutitshalakazi. √ √ (2)
[10]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
10 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO P1 (EC/SEPTEMBA 2025)
UMBUZO 5
IPROZI
5.1 5.1.1 Kakuhle √ isiphawuli √ (2)
5.1.2 Sesokuba isibizo sandulelwa sisimelabizo sokwalatha. √√ (2)
5.1.3 ... bhetele. √ (1)
5.1.4 B √/ isalathandawo √/ B. √ (1)
5.1.5 Sukulishiya ungalihoyi√√ (2)
5.1.6 Sibonisa ukuba isenzo sisezakwenzeka √√/ ixesha elizayo. √ √ (2)
5.1.7 Umfundi uthe, isichazimagama sisixhobo ekufuneka e√naso kuba
siyakum√nceda a√qonde iintsingiselo zamagama.
[Nasiphi na isibini kwezi] (2)
5.1.8 Sisebenze njengesimaphambili √√/ ubonisa isinye. √√ (2)
[14]
5.2 UMFANEKISO
5.2.1 Usapho √ lu √zimisele ukusebenzisana ngalo lonke ixesha.
Ifemeli √ i √ zimisele ukusebenzisana ngalo lonke ixesha (2)
5.2.2 Abazali bafundisa abantwana ngokuba (ngoba)/ kuba bafuna indlu
ecocekileyo. √ √ (2)
5.2.3 Ingqeqesho iqala ekhaya.√
Umntwana ululekwa afundiswe ekhayeni.√ (2)
[6]
AMANQAKU ECANDELO C: 40
AMANQAKU EWONKE: 80
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2025 QP

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Mock 2018 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Mock 2015 Memo

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2024 QP
More from Grade 12 isiXhosa FAL

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2024 Memo

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2024 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P3 Eastern Cape Mock 2024 QP

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 November 2024 NSC Memo

Question paper