Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATION
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL)
IPHEPHA LESITHATHU (P3)
2015
IMEMORANDAM
AMANQAKU: 100
Le memorandam inamaphepha ali-13.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Skip to contentAll 2015 papers 





View all





isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC November Exams 2015 Memo
Grade 12 isiXhosa FAL Paper 3 memorandum from the NSC November Exams 2015, 13 pages. Read online or download the free PDF.
Isixhosa Fal · Grade 12 · NSC November Exams · 2015 · isixhosa. Memorandum, 13 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isixhosa
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2015
- Exam period
- NSC November Exams
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 13
- File size
- 326.7 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 13
This exam
NSC November Exams 2015
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.2Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.3Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.4Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.5Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
- Question 1.6Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting50 marks
Show all 14 questions
- Question 1.7Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting150 marks
- Question 2.1Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting30 marks
- Question 2.2Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)30 marks
- Question 2.3Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting30 marks
- Question 2.4Ukuphulaphula nokuthetha / Listening and Speaking30 marks
- Question 3.1Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting20 marks
- Question 3.2Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting20 marks
- Question 3.3Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting20 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 2 DBE/2015
SCE – Imemorandam
ICANDELO A: ISINCOKO
IMIYALELO YOKUMAKISHA
Kweli candelo umviwa ukhetha isincoko sibe sinye. Ukuba ukhethe zazibini, makisha
esokuqala.
QAPHELA: Umviwa angabhala naluphi udidi lwesincoko ngesihloko asikhethileyo.
Ubude besincoko bumele ukuba kwisithuba samagama ali-190 ukuya kuma–240.
Sebenzisa irubriki esisihlomelo A ukumakisha esi sincoko.
1.1 Isihloko: Ulutsha
Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
efanelekileyo:
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.
Ngoobani aba balulutsha/zinto zini abazenzayo/abazithandayo/
abangazithandiyo/ukukhula/abahlobo/ukuzimisela kwinto
abayenzayo/imfundo/ezemidlalo/ezoqoqosho/izimilo
zabantwana/imikhwa/iindlela ezilungileyo nezingalunganga
nemiceli mngeni abahlangabezana nayo.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka]. [50]
1.2 Isihloko: Impumelelo sisitshixo sobomi.
Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
efanelekileyo:
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.
Yintoni impumelelo/izinto ezivala nezidodobalisa impumelelo
ebantwini/izinto ekufuneka uzenzile ukuze uphumelele/
amanqanaba empumelelo.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka]. [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 3 DBE/2015
SCE – Imemorandam
1.3 Isihloko: Utat' uMandela usisinyanya esizweni siphela.
Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
efanelekileyo:
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.
Ngubani lo uthetha ngaye/iimpawu anazo/ubuyena,
ukubaluleka kwakhe, ekuhlaleni, esizweni nakwihlabathi
ngokubanzi/indlela asebenze ngayo/ukuzibandakanya
kwakhe kwizinto ezahlukeneyo ezifana nokukhathalela
abantu/indlela athetha ngayo nabantu/ukuthanda
abantwana/ukungazicingeli yena/ubungqina bokuba
sisinyanya esiphilayo/izinto ezithiywe ngaye
nezisisikhumbuzo.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka]. [50]
1.4 Isihloko: Abantu abadala mabangabaphileli abantwana.
Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
efanelekileyo:
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.
Indima yabantu abadala ebantwaneni babo/izinto ezenziwa
okanye ezithethwa ngabantu abadala ezibonakalisa ukuba
baphilela abantwana babo/izinto okanye iindlela zokucebisa
abantwana/iziphumo zabazali abaphilela abantwana babo.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka]. [50]
1.5 Isihloko: Ekunyamezeleni kukho umvuzo.
Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
efanelekileyo:
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.
Kukuthini ukunyamezela/iimpawu zomntu onyamezelayo/izinto
ezinyanyezelwayo eziza nomvuzo/umvuzo
owufumanayo emva kokunyamezela.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka]. [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 4 DBE/2015
SCE – Imemorandam
1.6 Isihloko: Iinjongo zam zeminyaka elishumi ezayo.
Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
efanelekileyo:
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.
Ukucinga nzulu uthembe ukuba uza kuba yiloo nto emva
kweminyaka elishumi/ukucwangcisa ukuze iingcinga zifezeke/
ukufunda/ukubeka imali/ukudibana nabantu abakwizikhundla
eziphezulu/ukutshintsha isimilo, indlela yokwenza izinto,
ukucwangcisa ixesha nemali/ukuhamba nokuguquguquka
kwamaxesha.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka]. [50]
1.7.1 Isihloko:
Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
efanelekileyo:
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.
Makabonise ulwazi ngesihloko asikhethileyo.
Abantwana baseklasini bafunda ngezelizwe/bajonga iindawo
abafunda ngazo baxoxa bejonge iindawo/izinto ezifumaneka
kwezoo ndawo/uqoqosho lweendawo/amakhondo/ushishino/
izimbiwa/oorhulumente/isimo sezulu/iintloko dolophu.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka]. [50]
1.7.2 Isihloko:
Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
efanelekileyo:
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.
Ukubaluleka kwemali kwiinkalo ezahlukeneyo zobomi/ubomi
obumnandi nobunempumelelo obuziswa yimali/izinto ezenziwa
ngabantu kuba befuna imali.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka]. [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 5 DBE/2015
SCE – Imemorandam
IIMPAWU ZESINCOKO
Isincoko esibalisayo sibhalwa kumntu wokuqala okanye owesithathu.
• Makasebenzise ixesha eladlulayo/elidlulileyo aze athi ukuba unamandla
alisebenzise nelimiyo.
• Makabonise ulwazi ngesihloko asikhethileyo.
• Abalinganiswa, isimo sentlalo izizathu zokuhla kwezehlo ukuya kwisiphelo
mazibonakale.
• Iziganeko zichazwa/zibaliswe ngokulandelelana kwazo okanye zicace
ezingunobangela wezinye, kungenjalo xa enamandla angasebenzisa izixhobo
ezifana nophuphelo okanye ukuqala ngesenzo esingekehli/sokugqibela.
• Sisebenzisa amagama abonisa ixesha afana noo-emva, phambi, ngeli xesha.
• Sisebenzisa intetho yababini/ukuzithethela kwabalinganiswa.
• Ulwimi olusetyenzisiweyo malube lolokudala ifuthe kofunda isincoko
oluchukumisayo lungekrwada phofu.
Isincoko esichazayo sinokubhalwa ngokwexesha elidlulileyo okanye elangoku.
• Sichaza into/umntu/indawo/imeko njalo njalo.
• Sisebenzisa amagama okudala umfanekiso.
• Sisebenzisa izixhobo zokuchaza ezifana nezichazi, imifanekiso-ntelekelelo,
izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana nezifanekisozwi kwakunye nezafobe zentetho.
• Sisebenzisa imifanekiso ntekelelo nezafobe.
• Sivakalisa iimvakalelo zombhali.
Isincoko esicamngcayo:
• Siveza uvakalelo lombhali ngesigama esibonakalisa amava akhe.
• Siveza uchukumiseko ngomba ekubhalwa ngawo.
• Uvakalelo olungundoqo ludlala indima enkulu.
• Ubukhulu becala esi sincoko siyachaza. (sisebenzisa izixhobo zokuchaza ezifana
nezichazi, imifanekiso-ntelekelelo, izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana
nezifanekisozwi kwakunye nezafobe zentetho).
• Uvakalelo lombhali maluveze ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka.
Kwisincoko esixoxela icala elinye inkcazelo engomba inokuba ngengxoxo ephambili.
• Umviwa uthatha icala ngomba othile.
• Uthotho lweengxoxo – oludla ngokuba kwimo engengcaciso ngeengongoma
ezithile.
• Ukubethelela – isishwankathelo nokuphindelela kwinkcazelo engoluvo oluthile
lokuvula.
• Kwingxoxo yakhe unika ubungqina obuxhasayo obusenokuba ngamanani
okanye ukucaphula kumava anawo ayinyani.
• Usenokuxoxela okuthile echasa enika ubungqina obuxhasayo.
• Isiphelo sisenokuba sisishwankathelo nengcebiso.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 6 DBE/2015
SCE – Imemorandam
Kwisincoko esixoxela amacala omabini inkcazelo engomba inokuba ngengxoxo
ephambili.
• Umviwa uwaphatha omabini amacala engxoxo.
• Uxoxela okuthile enika ubungqina obuxhasayo.
• Unokulandela isakhiwo esithi umhlathi umela uluvo oluvumayo, kolandelayo,
luchase, kungenjalo avume ekuqaleni komhlathi aze achase ekupheleni, kodwa
makalunike olwakhe uluvo xa evala.
• Unokuxoxela okuthile echasa/evuma nokunika ubungqina obuyinyani
obuxhasayo.
• Isiphelo – isishwankathelo nengcebiso.
• Makabonise ulwazi ngesihloko nangomba axoxa ngawo. [50]
AMANQAKU ECANDELO A: 50
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 7 DBE/2015
SCE – Imemorandam
ICANDELO B: UMHLATHI OMIDE
IMIYALELO YOKUMAKISHA
• Kweli candelo umviwa ukhetha umhlathi ube mnye. Ukuba ukhethe yamibini,
makisha owokuqala.
• Ubude bomhlathi omde babube ngamagama angama-80 ukuya kwi-100.
• Sebenzisa irubriki esisihlomelo B ukumakisha lo mhlathi.
UMBUZO 2
2.1 ILETA YOBUHLOBO
• Idilesi inye, yeyalo mntu ubhalayo inomhla.
• Isibuliso masidize ubuhlobo bombhali nombhalelwa.
• Intshayelelo, isiqu nesiphelo mazahluke zicace.
• Ithoni nerejista mazibonakalise ubuhlobo.
• Isakhiwo somyalezo masibonakalise ukubalisa ngomtshato.
• Umxholo mawube ngezinto ebezisenzeka usebenzisa izichazi ukutolika
ubunjani baloo nto.
• Kwisiphelo kubhalwa igama kuphela okanye lo ndlela babizana ngayo
abahlobo abo, ifani ayibhalwa.
• Izingxi azisetyenziswa kwidilesi, isibuliso nesiphelo. [30]
2.2 IOBHITSHUWARI
• Igama elipheleleyo lomntu oswelekileyo.
• Umhla wokuzalwa, indawo azalelwe kuyo nabazali bakhe.
• Ukukhula kwakhe, ukufunda nokusebenza.
• Ukugula kwakhe.
• Umhla wokusweleka.
• Usapho alushiya ngasemva.
• Amazwi amkhaphayo aquka neziduko. [30]
2.3 INGXELO ESESIKWENI
• Bhala isihlokwana esitsala umdla wabaphulaphuli nesibenza
balangazelele ukuphulaphula.
• Qinisekisa ukuba ingxelo inentshayelelo edlwengula umxhelo.
• Ngentshayelelo unika iingongoma ezibalulekileyo.
• Nabisa into ethethwe kwintshayelelo kwisiqu sengxelo.
• Nika zonke izinto ezenzekileyo nengcaciso.
• Isiphelo masishwankathele isiganeko esehlileyo.
• Nika uluvo lwakho.
• Makashwankathele ngokucacileyo engayigqwethi into eyinyaniso. [30]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 8 DBE/2015
SCE – Imemorandam
2.4 INGXOXO YABABINI
• Inkcazelo engomba wengxoxo ephambili.
• Intshayelelo, ebonisa indawo nenjongo yengxoxo.
• Izithethi mazinikwe amagama.
• Irejista oyisebenzisayo yeyobuhlobo.
• Mabaxoxiswe ngendlela ebonisa umdla macala.
• Ingxoxo mayikhule iimpendulo zingabi ngoo ‘ewe noohayi' kuphela.
• Ukuxoxela okuthile unika ubungqina obuxhasayo.
• Ukuxoxela okuthile uchasa unika ubungqina obuxhasayo.
• Isiphelo – isishwankathelo nengcebiso. [30]
AMANQAKU ECANDELO B: 30
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 9 DBE/2015
SCE – Imemorandam
ICANDELO C: UMHLATHI OMFUTSHANE
IMIYALELO YOKUMAKISHA
• Kweli candelo umviwa ukhetha umhlathi ube mnye, aze athi ukuba ukhethe
yamibini, makisha owokuqala.
• Ubude bomhlathi omfutshane ngama-60 ukuya kuma-80 amagama.
• Sebenzisa irubriki esisihlomelo C ukumakisha lo mhlathi.
UMBUZO 3
3.1 ISIBHENGEZO- NTENGISO
• Masitsale silukuhle abathengi.
• Sinokuba zimo ezahlukeneyo.
• Makusetyenziswe izilogani neelogo.
• Masitsale iliso singalibaleki engqondweni.
• Makusetyenziswe izafobe nezigaba zentetho ukudala ifuthe nokwenza
ulwimi luhlale lukhumbuleka. [20]
3.2 UNGENISO LWEDAYARI
• Mayibhalwe ngefomathi ekhethekileyo yedayari okanye yejenali.
• Iintsuku, umhla mazibonakale.
• Kusetyenziswe ixesha aladlulayo.
• Ibhalwa ngokungekho sikweni.
• Umbhali uyazibhalela.
• Umxholo ahlale kuwo. [20]
3.3 IMIYALELO
• Umyalelo mawucace gca, kusetyenziswe isiyaleli kakhulu.
• Izinto emabazenze abafundi ukuze babe baziphethe kakuhle.
• Umntu ekubhaliswa kuye nendawo afumaneka kuyo mazixelwe.
• Izinto ezilindelekileyo ezinokwenziwa ngumntu mazicaciswe. [20]
AMANQAKU ECANDELO C: 20
AMANQAKU EWONKE: 100
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 10 DBE/2015
SCE – Imemorandam
QAPHELA:
• Sebenzisa le rubriki rhoqo xa umakisha izincoko (Zephepha lesi-3, ICANDELO A).
• Amanqaku ukusukela kweli-0 ukuya kwangama-50 ahlulahlulwe ngokwamanqanaba amahlanu aphambili.
• Kwiikhrayitheriya yoMxholo, ULwimi NeSimbo, inqanaba ngalinye kula mahlanu lahlulahlulwe lanomgangatho ongentla nongezantsi
yanemimandla yamanqaku ahambelana nomgangatho ngamnye.
• Ikhrayitheriya yeSakhiwo yona ayichaphazeleki ngumgangatho ongentla nongezantsi.
ISIHLOMELO A: IRUBRIKI YOKUHLOLA IZINCOKO – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [50 AMANQAKU]
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
UMXHOLO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
NOCWANGCISO -Impendulo ebalaseleyo -Impendulo ixonxwe -Impendulo iyanelisa -Impendulo ingena -Impendulo ayikho
enomtsalane, ngaphaya ngobugcisa obukhulu ngokupheleleyo iphuma emxholweni mxholweni konke konke
(Impendulo
Umgangatho ongentla
kobekulindelekile -Izimvo zinxulumene -Izimvo ziyanamathelana akukho -Izimvo zibondene
nezimvo) -Izimvo zihlakaniphile, nomxholo kwaye noko kwaye zingakuguqula lunamathelwano azigqalanga ntweni
Ukubekelela izimvo zixhokonxa iingcinga kwaye zinika umdla, bukho ukucinga kofundayo kwizimvo -Azivakali izimvo kwaye
ngenjongo zinemfezeko ubungqina bemfezeko -Iingcamango zibekelelwe -Izimvo azicacanga ziyaphindaphindwa/
yokucwangcisa -Isincoko sibekelelwe kwizimvo ngokunamatheleneyo kwaye ezinye zazo uthetha into enye
Ukubonakalisa ngobuchule -Iingcamango kuquka intshayelelo, isiqu zezemboleko -Iingcamango zibekwe
ukuyazi injongo, obungaqhelekanga kwaye zibekelelwe nesiphelo -Buncinci kakhulu xazalala
abantu ekujoliswe intshayelelo, isiqu ngokwakhelanayo ubungqina bobekelelo azinalunxibelelwano
kubo kunye kwakunye nesiphelo kuquka intshayelelo, nonamathelwano
nemeko zibonakalisa isiqu nesiphelo lweengcamango
unamathelwano
30 AMANQAKU olunemfezeko
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
-Impendulo encamisileyo -Impendulo ixonxwe -Impendulo iyanelisa -Impendulo iphumile -Impendulo itenxile
Umgangatho ongezantsi
kodwa akukho zimpawu ngobugcisa nangona kumana kubakho emxholweni ubukhulu malunga nomxholo
zakubalasela kubhekele phi -Izimvo zisemxholweni ukungacaci kwiindawo becala -Izimvo zitenxile
kwisincoko kwaye zinika umdla ezithile -Izimvo ziyaqhawu- zingcwecwela kude
-Izimvo zivuthiwe -Sibekelelwe -Kukho ukunamathelana qhawuka ziyabhidisa nomxholo
zixhokonxa iingcinga ngobuchule, kukho okubonakalayo kwizimvo -Buyanqaphazeka -Iingcamango
-Iingcamango zibekelelwe ukunamathelana kwaye kuyanelisa ubungqina ziyingxubevange
zandindaniswa ngobugcisa kweengcamango -Kukho ukubekelelwa bokubekeleleka engenamgqalisela
kuquka intshayelelo, isiqu okuquka intshayelelo, kweengcamango kweengcamango
kunye nesiphelo isiqu nesiphelo nonamathelwano nonamathelwano
kwintshayelelo, isiqu
nesiphelo
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 11 DBE/2015
SCE – Imemorandam
IRUBRIKI YOKUHLOLA IZINCOKO – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [50 AMANQAKU] (continued)
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
ULWIMI, ISIMBO 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
& NOKUHLELA -Ithoni, irejista, isimbo, isigama -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ulwimi aluvakali
zifanelene ngokugqwesileyo isigama zifanelene kakhulu isimbo, isigama isigama -Ithoni, irejista,
Umgangatho ongentla
Ukuhambelana nenjongo, abantu ekujoliswe nenjongo, abantu ekujoliswe sifanelene nenjongo, azifanelananga ncam isimbo, isigama
kwethoni, irejista, kubo kunye nemeko kubo kunye nemeko abantu ekujoliswe nenjongo, abantu asifanelananga
isimbo, isigama -Ulwimi lusetyenziswe -Ulwimi luchaneke ngakumbi kubo kunye nemeko ekujoliswe kubo kunye kwaphela nenjongo,
kunye nemeko ngokuzithemba, kwaye ithoni isetyenziswe -Ulwimi nemeko abantu ekujoliswe
Ukhetho-magama luyathabathekisa ngokuchaneka kwisincoko olufanelekileyo -Ulwimi lusetyenziswa kubo kunye nemeko
Ukusetyenziswa -Ithoni enomtsalane nezafobe siphela ludlulisa umyalezo ngendlela ebuthathaka -Ukunqongophala
kolwimi nesigama zentetho eziphumeza injongo -Iziphene zokusetyenziswa -Ithoni ifanelekile -Ithoni nochongo kwesigama
Iimpawu zobhalo, -Phantse kube akukho nasinye kolwimi nopelo -Izafobe zentetho magama kubaxekile
izakhi isiphene solwakhiwo zivakalisi, zinqongophele zinonga umxholo azifanelekanga kangangokuba
zezivakalisi, upelo nokusetyenziswa kolwimi -Sixonxwe ngobugcisa -Isigama ayinasihlahla into
nopelo -Sixonxwe ngobugcisa obukhulu obukhulu sinqongophele ebhaliweyo
13 10 7 4
Umgangatho ongezantsi
15 AMANQAKU -Ulwimi luchanekile kanye -Ulwimi lunomtsalane kwaye -Kuyanelisa -Ukusetyenziswa
nezafobe zisetyenziswe luyaziphumeza iinjongo ukusetyenziswa kolwimi kubonisa
ngethoni ephumeza ukudlulisa zokubhala kolwimi kodwa ububhetyebhetye
umyalezo -Ithoni ifanelekile kwaye asekho amakhwiniba -Izivakalisi
-Phantse kube akukho nasinye iyaziphumeza iinjongo -Ithoni ifanelekile zinobuthathaka-
isiphene solwakhiwo zivakalisi, zokubhala kodwa izafobe azitshintsha-
upelo, nokusetyenziswa kolwimi -Zimbalwa iziphene zezakhi zentetho tshintshwa
-Sixonxwe ngobugcisa obukhulu zezivakalisi kunye nopelo ezisetyenzisiweyo -Isigama
-Sixonxwe ngobugcisa zinqongophele sinqongophele
ngokubalaseleyo
ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1
Isihloko sikhuliswe -Iinkcukacha ezinengqiqo -Iinkcukacha -Zikho iingcamango -Iingcamango
Iimpawu zetekisi ngokuncamisayo zikhuliswe ngokwakhelanayo ezisemxholweni ezamkelekileyo ezifunekayo
Ukukhula -Iinkcukacha zibalasele -Izimvo zinamathelene zikhulisiwe -Isakhiwo sezivakalisi zinqongophele
kwemihlathi ngokungaqhelekanga -Izivakalisi, imihlathi -Izivakalisi, imihlathi nesemihlathi -Isakhiwo
nokwakhiwa -Izivakalisi, imihlathi zakhiwe zitshintshatshintshwa zakhiwe kuhle sinamakhwiniba sezivakalisi
kwezivakalisi zaqiqisiswa ngokugqwesileyo ngobuchule obuqiqisisiweyo -Isincoko sibunjwe -Isincoko sisenayo nesemihlathi
ngengqiqo ingqiqo sigxoko-gxoko
5 AMANQAKU -Isincoko
asinangqiqo
UMMANDLA
WAMANQAKU 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 12 DBE/2015
SCE – Imemorandam
ISIHLOMELO B: IRUBRIKI YOKUHLOLA IMIHLATHI EMIDE– ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [30 AMANQAKU]
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
UMXHOLO , 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4
UCWANGCISO -Impendulo igqwesile -Impendulo ibonakalisa -Impendulo iyanelisa -Impendulo ibonakalisa -Impendulo ibonakalisa
NEFOMATHI idlule okuqhelekileyo ukuchaneka kanobom ibonakalisa ulwazi ulwazi olungephi ukunqongophala kolwazi
-Izimvo ziqiqisisiwe ulwazi olunzulu lweempawu zolu didi lweempawu zolu didi lweempawu zolu didi
Ukungqala kwaye zivuthiwe lweempawu zolu didi lwetekisi lwetekisi lwetekisi
kwempendulo nezimvo -Luphangalele ulwazi lwetekisi -Izimvo ziyaphuma -Zimbalwa izimvo -Intsingiselo ilahleka
Ukuqoqwa kwezimvo lweempawu zolu didi -Ingqalile ayiphumi emxholweni kwaye kukho ezisemxholweni kodwa rhoqo ide iphume
ngenjongo lwetekisi nasemxholweni nokugqwidiza kuninzi ukuphuma ecaleni emxholweni
yokucwangcisa -Umsebenzi ungqalile -Izimvo zixonxwe -Ukunamathelana -Kunqabile -Akukho
Injongo yokubhala, abo uhleli emxholweni zadakancwa kumxholo nezimvo ukunamathelana ukunamathelana
kujoliswe kubo, -Kukho ukunamathelana ngokunamatheleneyo kufanelekile komxholo nezimvo kumxholo nezimvo
iimpawu/imigaqo kwizimvo nomxholo kumxholo nezimvo -Ezinye iinkcukacha -Zimbalwa iinkcukacha -Zimbalwa kakhulu
yetekisi, kunye nemeko -Iingcamango -Iinkcukacha zixhasa zixhasa isihloko ezixhasa isihloko iinkcukacha ezixhasa
zidakancwe ngobunono isihloko -Ifomathi ifanelekile -Imigaqo yefomathi isihloko
18 AMANQAKU zonke iinkcukacha -Ifomathi ifanelekile kodwa kusekho ephambili isetyenziswe -Imigaqo eyimfuneko
zixhasa isihloko ineendawana ukungachaneki ngokungaqondi yobhalo lwale tekisi
-Ifomathi ifanelekile ezingachanekanga -Kutyeshelwe izinto ityeshelwe
kwaye ichanekile ezingephi ezininzi
ULWIMI ISIMBO 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
SOKUBHALA -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo,
NOKUHLELA isigama zihambelana isigama sichaneke isigama sihambelana nesigama azingqamani nesigama azingqamani
kakhulu nenjongo nabo kakhulu malunga nenjongo, abantu nenjongo kwakunye nenjongo, imeko
Ithoni, irejista, isimbo, kujoliswe kubo kunye nenjongo, abantu ekujoliswe kubo nabantu ekujoliswe kubo kwakunye nabantu
injongo/ifuthe, abo nemeko ekujoliswe kubo kunye kwakunye nemeko kunye nemeko ekujoliswe kubo
kujoliswe kubo kunye -Izakhi zezivakalisi nemeko -Izakhi zezivakalisi -Izakhi zezivakalisi -Izele ziimpazamo
nemeko zisetyenziswe -Izakhi zezivakalisi zibonakalisa iimposiso zineemposiso ezininzi ixazalala
Ukusetyenziswa kolwimi ngokuchanekileyo zichanekile kwaye -Isigama siyanelisa eziphazamisa umyalezo -Isigama asifanelananga
nemigaqo -Phantse kube akukho umyalezo wakheke -Iimpazamo zobhalo -Sinqongophele isigama nenjongo
Uchongo magama nasinye isiphene kakuhle ezikhoyo aziyiphazamisi -Kukho amagingxi-gingxi -Intsingiselo ilahleke
Iimpawu zokubhala -Isigama sichanekile intsingiselo nomyalezo kwintsingiselo kakhulu
kunye nopelo -Ubukhulu becala akukho
zimpazamo
12 AMANQAKU
UMMANDLA 25–30 19–23 14–17 9–12 0–7
WAMANQAKU
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 13 DBE/2015
SCE – Imemorandam
ISIHLOMELO C: IRUBRIKI YOKUHLOLA IMIHLATHI EMIFUTSHANE – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [20 AMANQAKU]
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
UMXHOLO 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
UKUCWANGCISA -Impendulo igqwesile -Impendulo ibonakalisa -Impendulo iyanelisa -Kubonakala ubunzima -Impendulo ibonakalisa
NEFOMATHI ibonisa ukuqiqisiswa ukuchaneka kanobom ibonakalisa ulwazi malunga nolwazi ukunqongophala kolwazi
kwezimvo ulwazi olunzulu lweempawu zolu didi lweempawu zolu didi lweempawu zolu didi
Impendulo nezimvo -Izimvo zihlakaniphile lweempawu zolu didi lwetekisi lwetekisi lwetekisi
Ukubekelelwa kwezimvo kwaye zivuthiwe lwetekisi -Izimvo azisoloko -Zimbalwa izimvo -Intsingiselo ilahleka
Iimpawu zetekisi/ -Luphangalele ulwazi -Ingqalile ayiphumi zisemxholweni kwaye ezisemxholweni kodwa rhoqo kukho
umgaqo kunye nemeko lweempawu zolu didi nasemxholweni kukho nokugqwidiza kuninzi ukuphuma ecaleni Intsingiselo iduke
lwetekisi -Izimvo zixonxwe -Ukunamathelana -Kunqabile kwisakhiwo esixazalala
12 AMANQAKU -Umsebenzi ungqalile zadakancwa kumxholo nezimvo ukunamathelana -Akukho
akukho kugqwidiza ngokunamatheleneyo kwenzeka komxholo nezimvo ukunamathelana
-Kubonakala kumxholo nezimvo ngokufanelekileyo -Zimbalwa iinkcukacha kumxholo nezimvo
ukunamathelana -Iinkcukacha zixhasa -Ezinye iinkcukacha ezixhasa isihloko -Zimbalwa kakhulu
kwizimvo nomxholo isihloko zixhasa isihloko -Imigaqo yefomathi iinkcukacha ezixhasa
-Iingcamango -Ifomathi ingqalile -Ifomathi ingqalile kodwa ephambili ityeshelwe isihloko
zidakancwe ngobunono iindawana ezikhoyo zikho iindawana okanye isetyenziswe -Imigaqo eyimfuneko
kwaye zonke ezingachanekanga ezingachanekanga ngokungaqondi yobhalo lwale tekisi
iinkcukacha zixhasa aziyiphazamisi injongo ityeshelwe
isihloko yokubhala
-Ifomathi ifanelekile
kwaye ichanekile
ULWIMI, ISIMBO 7–8 5–6 4 3 0–2
NOKUHLELA -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo,
isigama zifanelene nesigama sifanelene isigama sifanelene nesigama azifanelananga nesigama
Ithoni, irejista, isimbo, kakhulu nenjongo, abo kakhulu nenjongo, abantu nenjongo, abantu nenjongo, abantu azifanelananga
nesigama singqamene kujoliswe kubo kunye ekujoliswe kubo kunye ekujoliswe kubo ekujoliswe kubo kunye nenjongo, imeko
nenjongo kunye nemeko nemeko nemeko kwakunye nemeko nemeko kwakunye nabantu
Ukusetyenziswa kolwimi -Izakhi zezivakalisi -Izakhi zezivakalisi -Izakhi zezivakalisi -Izakhi zezivakalisi ekujoliswe kubo
nemigaqo zisetyenziswe zichanekile kwaye zibonakalisa iimposiso zineemposiso ezininzi -Izele ziimpazamo
Ukhetho- magama ngokuchanekileyo umyalezo wakheke -Isigama siyanelisa eziphazamisa umyalezo ixazalala iyadida
Iimpawu zokubhala -Phantse kube akukho kakuhle -Iimpazamo zobhalo -Sinqongophele isigama -Isigama asihambelani
kunye nopelo nasinye isiphene -Isigama sichanekile ezikhoyo aziyiphazamisi -Kukho amagingxi-gingxi nenjongo
-Ubukhulu becala azikho intsingiselo kwintsingiselo -Intsingiselo ilahlekile
8 AMANQAKU iimpazamo kakhulu
UMMANDLA 17–20 13–15 10–11 7–8 0–5
WAMANQAKU
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Supplementary Exams 2015 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC November Exams 2018 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC November Exams 2016 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC November Exams 2014 Memo

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 NSC November Exams 2015 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P3 NSC November Exams 2018 QP
More from Grade 12 isiXhosa FAL

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2024 Memo

Question paper