Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL)
IPHEPHA LESITHATHU (P3)
FEBRUWARI/MATSHI 2015
IMEMORANDAM
AMANQAKU: 100
Le memorandam inamaphepha ali-13.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Skip to contentAll 2015 papers 





View all





isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Supplementary Exams 2015 Memo
Grade 12 isiXhosa FAL Paper 3 memorandum from the Supplementary Exams 2015, 13 pages. Read online or download the free PDF.
Isixhosa Fal · Grade 12 · Supplementary Exams · 2015 · isixhosa. Memorandum, 13 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isixhosa
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2015
- Exam period
- Supplementary Exams
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 13
- File size
- 255.6 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 13
This exam
Supplementary Exams 2015
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukuphulaphula nokuthetha / Listening and Speaking50 marks
- Question 1.2Ukuphulaphula nokuthetha / Listening and Speaking50 marks
- Question 1.3Ukuphulaphula nokuthetha / Listening and Speaking50 marks
- Question 1.4Ukuphulaphula nokuthetha / Listening and Speaking50 marks
- Question 1.5Ukuphulaphula nokuthetha / Listening and Speaking50 marks
- Question 1.6Ukuphulaphula nokuthetha / Listening and Speaking50 marks
Show all 14 questions
- Question 1.7Ukuphulaphula nokuthetha / Listening and Speaking100 marks
- Question 2.1Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting30 marks
- Question 2.2Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting30 marks
- Question 2.3Ukuphulaphula nokuthetha / Listening and Speaking30 marks
- Question 2.4Ukuphulaphula nokuthetha / Listening and Speaking30 marks
- Question 3.1Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting20 marks
- Question 3.2Ukubhala nokwethula / Writing and Presenting20 marks
- Question 3.3Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)20 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 2 DBE/Februwari–Matshi 2015
NSC – Imemorandam
ICANDELO A: ISINCOKO
UMBUZO 1
IMIYALELO YOKUMAKISHA
• Kweli candelo umviwa ukhetha isincoko sibe sinye. Ukuba ukhethe zazibini,
makisha esokuqala.
• QAPHELA: Umviwa angabhala naluphi udidi lwesincoko ngesihloko asikhethileyo.
• Ubude besincoko bumele ukuba kwisithuba samagama ali:190–240.
• Sebenzisa irubriki esisihlomelo A ukumakisha esi sincoko.
1.1 Isihloko: Iilwimi zoMzantsi Afrika.
Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
efanelekileyo:
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Ukuba Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.
semxholweni
Ubuninzi beelwimi ezivunyiweyo eMzantsi Afrika
Uncedo lokuzazi iilwimi/iindlela ukufana kwazo okwenza ngayo
ingxaki kunxibelelwano/Uncedo lolwimi ekukhuliseni uqoqosho
kweli.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka]. [50]
1.2 Isihloko: Xa simanyene singenza umahluko elizweni lethu.
Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
efanelekileyo:
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Ukuba Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.
semxholweni
Ukwamkelana kweentlanga ezahlukeneyo/Uxolo nothando/
Unyamezelwano/Ubuntu/Ukunikana ithuba lesibini/Umonde
nenzondelelo/Ukusebenzisa ngokufanelekileyo amalungelo/
Uveza uvakalelo lwakhe.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka]. [50]
1.3 Isihloko: Ubuhle bendalo.
Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
efanelekileyo:
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Ukuba Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.
semxholweni
Izinto ezilinyiweyo/imithi/iintyatyambo/izidalwa ezinjengabantu,
izilwanyana, izinambuzane/iilwandle.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka]. [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 3 DBE/Februwari–Matshi 2015
NSC – Imemorandam
1.4 Isihloko: Amaxesha onyaka.
Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
efanelekileyo
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo,
isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye
nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Ukuba Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.
semxholweni
Amagama amaxesha onyaka/izinto eziqhubekayo kwixesha
ngalinye lonyaka: ehlotyeni - ukulima, imozulu, iiholide,
imicimbi,/eKwindla kutyiwa izilimo/yipasika/ebusika – imozulu,
izidlo, ubumnyama, ukuhlala endlwini, ulwaluko nokuvuna,
iiholide/entwasahlobo – kutshintsha imozulu/imithi
neentyatyambo ziyadubula/izilwanyana nezinambuzane
ziyaxhaphaka, ingca iluhlaza, imfuyo iyatyeba, iigusha
ziyachetywa, kuyageleshwa/kuzala imfuyo, iiholide.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka]. [50]
1.5 Isihloko: Mhla ndafumana ilungelo lokuvota.
Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
efanelekileyo:
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Ukuba Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.
semxholweni
Indlela endaziva ngayo/kwakunini/kwenzeka ntoni/zinto zini
ezazifuneka/uvakalelo lwakhe.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka]. [50]
1.6 Isihloko: Kufundwa ngamava.
Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
efanelekileyo:
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Ukuba Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.
semxholweni
Izinto umntu agaxeleke kuzo ebomini ezimenza alumke/
Ukukholelwa okanye ukungakholelwa ngokuva/Ukukholelwa
okanye ukungakholelwa kumava.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka]. [50]
1.7.1 Isihloko: Jonga lo mfanekiso uze ubhale isincoko. Nika isihloko isincoko
sakho.
Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
efanelekileyo:
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 4 DBE/Februwari–Matshi 2015
NSC – Imemorandam
Ukuba Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.
semxholweni
Izinto ezenziwayo phambi kokuba abantu ababini batshate/
Isiko lomtshato/Isinxibo sakwaNtu neenjongo zaso/Izidlo/
Amacala omabini elakulomyeni nelakulomtshakazi/Ukulunga
nokungalungi kwelobola/Ukuthiya igama umakoti.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka]. [50]
1.7.2 Isihloko: Jonga lo mfanekiso uze ubhale isincoko. Nika isihloko isincoko
sakho.
Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
efanelekileyo:
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Ukuba Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.
semxholweni
Umsasazi amthandayo kwijelo losasazo/Inkqubo ayithandayo/
Izizathu ezibangela ukuba ayithande inkqubo leyo kungenjalo
amthande umsasazi lowo/acamngce ngekhondo
lokusasaza/ukulunga nokungalungi kwekhondo
lokusasaza/inkululeko yemidiya/iingxaki zabasebenzi
abakwimidiya/bangakhalazela neengxaki abazifumanayo
oonondaba malunga nokukhetha amabakusasaze/ubunzima
bokufunda ngezokusasaza.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka]. [50]
IIMPAWU ZESINCOKO
Ukuba isincoko sesibalisayo sibhalwa kumntu wokuqala okanye owesithathu.
• Makasebenzise ixesha eladlulayo/elidlulileyo aze athi ukuba unamandla
alisebenzise nelimiyo.
• Makabonise ulwazi ngesihloko asikhethileyo.
• Abalinganiswa, isimo sentlalo izizathu zokuhla kwezehlo ukuya kwisiphelo
mazibonakale.
• Iziganeko zichazwa/zibaliswe ngokulandelelana kwazo okanye zicace
ezingunobangela wezinye, kungenjalo xa enamandla angasebenzisa izixhobo
ezifana nophuphelo okanye ukuqala ngesenzo esingekehli/sokugqibela.
• Sisebenzisa amagama abonisa ixesha afana nooemva, phambi, ngeli xesha.
• Sisebenzisa intetho yababini/ukuzithethela kwabalinganiswa.
• Ulwimi olusetyenzisiweyo malube lolokudala ifuthe kofunda isincoko
oluchukumisayo lungekrwada phofu.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 5 DBE/Februwari–Matshi 2015
NSC – Imemorandam
Ukuba isincoko sesichazayo sinokubhalwa ngokwexesha elidlulileyo okanye elangoku.
• Sichaza into/umntu/indawo/imeko njalo njalo.
• Sisebenzisa amagama okudala umfanekiso.
• Sisebenzisa izixhobo zokuchaza ezifana nezichazi, imifanekiso-ntelekelelo
izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana nezifanekisozwi kwakunye nezafobe zentetho.
• Sisebenzisa imifanekiso ntelekelelo nezafobe.
• Sivakalisa iimvakalelo zombhali.
Ukuba isincoko siyacamngca:
• Siveza uvakalelo lombhali ngesigama esibonakalisa amava akhe.
• Siveza uchukumiseko ngomba ekubhalwa ngawo.
• Uvakalelo olungundoqo ludlala indima enkulu.
• Ubukhulu becala esi sincoko siyachaza. (sisebenzisa izixhobo zokuchaza ezifana
nezichazi, imifanekiso-ntelekelelo, izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana
nezifanekisozwi kwakunye nezafobe zentetho.
• Uvakalelo lombhali maluveze ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka.
Ukuba isincoko sesixoxayo inkcazelo mayibe ngoluvo oluthile.
• Umviwa uthatha icala ngomba othile.
• Uthotho lweengxoxo – oludla ngokuba kwimo engengcaciso ngeengongoma
ezithile.
• Ukubethelela – isishwankathelo nokuphindelela kwinkcazelo engoluvo oluthile
lokuvula.
• Kwingxoxo yakhe unika ubungqina obuxhasayo obusenokuba ngamanani okanye
ukucaphula kumava anawo ayinyani.
• Usenokuxoxela okuthile echasa enika ubungqina obuxhasayo.
• Isiphelo sisenokuba sisishwankathelo neengcebiso.
Ukuba isincoko sesixoxela amacala omabini inkcazelo engomba inokuba ngengxoxo
ephambili.
• Umviwa uwaphatha omabini amacala engxoxo.
• Uxoxela okuthile enika ubungqina obuxhasayo.
• Unokulandela isakhiwo esithi umhlathi umela uluvo oluvumayo, kolandelayo,
luchase, kungenjalo avume ekuqaleni komhlathi aze achase ekupheleni, kodwa
makalunike olwakhe uluvo xa evala.
• Unokuxoxela okuthile echasa/evuma nokunika ubungqina obuyinyani obuxhasayo.
• Isiphelo – isishwankathelo neengcebiso.
• Makabonise ulwazi ngesihloko nangomba axoxa ngawo.
AMANQAKU ECANDELO A: 50
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 6 DBE/Februwari–Matshi 2015
NSC – Imemorandam
ICANDELO B: IMIHLATHI EMIDE
UMBUZO 2
IMIYALELO YOKUMAKISHA
• Umfundi ukhetha umhlathi ube mnye kuphela. Ukuba umfundi ukhethe imihlathi
emibini, makisha owokuqala.
• Ubude bomhlathi omde: 80–100 amagama.
• Sebenzisa irubriki esisihlomelo B ukumakisha lo mhlathi.
2.1 ILETA YOBUHLOBO
Bhala ileta eya kwisizalwane osithembileyo ukhalazele ukungathenjwa
kwakho ngabazali bakho.
• Idilesi yakhe, nesibuliso.
• Intshayelelo, isiqu nesiphelo mazahluke zicace.
• Ithoni nerejista mazibonakalise intlonipho kumntu omdala.
• Umxholo mawube ngowokukhalazela ukungathenjwa kwakhe ngabazali
bakhe.
• Kwisiphelo makabhale igama lombhali.
• Izingxi azisetyenziswa kwidilesi, isibuliso nesiphelo. [30]
2,.2 I-OBHITSHUWARI
Bhala iobhitshwari yeqhawe lasekuhlaleni ocelwe likhaya lalo ukuba uyenze.
• Igama elipheleleyo lomntu oswelekileyo.
• Umhla wokuzalwa, indawo azalelwe kuyo nabazali bakhe.
• Ukukhula kwakhe, ukufunda nokusebenza.
• Izinto aqaqambe ngazo wade waliqhawe.
• Ukugula kwakhe.
• Umhla wokusweleka.
• Usapho alushiya ngasemva.
• Amazwi amkhaphayo aquka neziduko. [30]
2.3 INGXELO
Bhala ingxelo ngako konke obekusenzeka kumnyhadala womculo
weekwayara apho iphume phambili ikwayara yenu yolutsha.
• Imiba mayibhalwe ngokweengongoma.
• Kusetyenziswe ingxelo-ntetho.
• Izinto azifumeneyo, izindululo nesiphelo.
• Izihlokwana zamkelekile.
• Umbhali makasayine abhale nomhla ebhalwe ngayo. [30]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 7 DBE/Februwari–Matshi 2015
NSC – Imemorandam
2.4 UDLIWANONDLEBE
Bhala udliwanondlebe oluphakathi komfundi nomdlali weqonga malunga nale
khariye.
• Makabe nentshayelelo ebonisa indawo nenjongo yengxoxo.
• Makanike izithethi amagama.
• Umbuzi makamazi lo ubuzwayo amazise kwintshayelelo yakhe.
• Makadale umoya okhululekileyo nowokuthembana ukuze umbuzwa azive
ekhululekile.
• Makahlele imibuzo yakhe aqale ngemibuzo ephangaleleyo aye esiya
kuleyo ingqalileyo.
• Makasebenzise ulwimi oluhloniphekileyo, olucingelayo nolukwaziyo
ukuzisa ingqondo kule nto ithethwayo.
• Makaziphonononge iimpendulo.
• Makangantyuntyi nanjengoko ixesha liqingqiwe.
• Makathathe amanqaku ashwankathele iimpendulo neenkcukacha
ezibalulekileyo.
• Makavale ngokubulela umbuzwa. [30]
AMANQAKU ECANDELO B: 30
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 8 DBE/Februwari–Matshi 2015
NSC – Imemorandam
ICANDELO C: UMHLATHI OMFUTSHANE
IMIYALELO YOKUMAKISHA
• Umfundi ukhetha umhlathi ube mnye kuphela. Ukuba umfundi ukhethe imihlathi
emibini, makisha owokuqala.
• Ubude bomhlathi omfutshane ngama- 60–80 amagama.
• Sebenzisa irubriki esisihlomelo C ukumakisha lo mhlathi.
3.1 IFLAYA
Umzali wakho uza kuvula ishishini lokuthengisa iziselo. Bhala iflaya
yokwazisa eli shishini.
• Isihloko okanye islogani okanye ilogo etsala umdla.
• Anike inkcaza emfutshane ngemveliso leyo.
• Adwelise amaqithiqithi ahamba nale mveliso.
• Ingcombolo zoqhagamshelwano mazibekho.
• Ulwimi olutsalayo malusetyenziswe. [20]
3.2 UNGENISO KWIDAYARI
Bhala ungeniso kwidayari yakho yeentsuku ezintlanu zokuqala zeholide
kaDisemba oza kuyichitha kweyona ndawo uyithandayo eMzantsi Afrika.
• Ibhalwa kwincwadi ekhethekileyo (ifomathi yedayari).
• Umhla, usuku nexesha.
• Sebenzisa ixesha eladlulayo.
• Ibhalwa ngokungekho sesikweni.
• Umbhali ubonisa amava akhe. [20]
3.3 Bhala izalathiso zokwalathisa umntu osuka kwisikhululo seenqwelomoya
iPhaphos ofuna ukuya kwiKHOMPLEKSI iPHILIPOS.
Umviwa angachankcatha kwezi ngongoma:
• Uza kuphuma uhambe ngendlela/ngomgaqo oya ngasekhohlo.
• Hamba ngqo ude udibane nesekile.
• Esekileni jika ngasekhohlo wehle ngqo ngalo mgaqo.
• Uza kudibana neerobhothi ziwele ungajiki.
• Ekhohlo uza kudlula imoli eyiSuper Home Centre, hamba kancinci ube
sele ufika kwisekile yesibini.
• Hamba ngqo ungajiki kwisekile leyo.
• Ekunene uza kudlula indawo yabakhenkethi iKato Pafos Port.
• Qhubeleka uhambe ngqo udlule amangcwaba eenkosi angasekunene
kwakho.
• Hamba ngqo ungajiki, ude ufike kwisekile yesithathu, jika uye
ngasekunene.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 9 DBE/Februwari–Matshi 2015
NSC – Imemorandam
• Uza kuhamba nje kancinci udibane neerobhothi uwele ungajiki.
• Ekhohlo uza kudlula isakhiwo secawe.
• Kwakhona uza kufika kwezinye iirobhothi, ziwele uqhubeke uhambe ngqo.
• Ekhohlo uza kudlula iPentaras Restyuranti.
• Hamba kancinci uze ujike ngendlela etshona ekhohlo uhambe umgama
ongangeemitha ezingama-250, ube sele ufika kwikhompleksi iPhilipos
ngasekhohlo.
• Makasebenzise ulwimi oluchanekileyo nezihlanganisi ezifanelekileyo.
[Naziphi ezichanekileyo ziyakwamkeleka.]
[20]
AMANQAKU ECANDELO C: 20
AMANQAKU EWONKE: 100
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 10 DBE/Februwari–Matshi 2015
NSC – Imemorandam
QAPHELA:
• Sebenzisa le rubriki rhoqo xa umakisha izincoko (Zephepha lesi-3, ICANDELO A).
• Amanqaku ukusukela kweli-0 ukuya kwangama-50 ahlulahlulwe ngokwamanqanaba amahlanu aphambili.
• Kwiikhrayitheriya yoMxholo, ULwimi NeSimbo, inqanaba ngalinye kula mahlanu lahlulahlulwe lanomgangatho ongentla nongezantsi
yanemimandla yamanqaku ahambelana nomgangatho ngamnye.
• Ikhrayitheriya yeSakhiwo yona ayichaphazeleki ngumgangatho ongentla nongezantsi.
ISIHLOMELO A: IRUBRIKI YOKUHLOLA IZINCOKO – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [50 AMANQAKU]
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
UMXHOLO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
NOCWANGCISO -Impendulo ebalaseleyo -Impendulo ixonxwe -Impendulo iyanelisa -Impendulo ingena -Impendulo ayikho
enomtsalane,ngaphaya ngobugcisa obukhulu ngokupheleleyo iphuma emxholweni mxholweni konke konke
Umgangatho ongentla
(Impendulo kobekulindelekile -Izimvo zinxulumene -Izimvo ziyanamathelana akukho -Izimvo zibondene
nezimvo) -Izimvo zihlakaniphile, nomxholo kwaye noko kwaye zingakuguqula lunamathelwano azigqalanga ntweni
Ukubekelela izimvo zixhokonxa iingcinga kwaye zinika umdla,bukho ukucinga kofundayo kwizimvo -Azivakali izimvo kwaye
ngenjongo zinemfezeko ubungqina bemfezeko -Iingcamango zibekelelwe -Izimvo azicacanga ziyaphindaphindwa/
yokucwangcisa -Isincoko sibekelelwe kwizimvo ngokunamatheleneyo kwaye ezinye zazo uthetha into enye
Ukubonakalisa ngobuchule -Iingcamango kuquka intshayelelo, isiqu zezemboleko -Iingcamango zibekwe
ukuyazi injongo, obungaqhelekanga kwaye zibekelelwe nesiphelo -Buncinci kakhulu xazalala
abantu ekujoliswe intshayelelo, isiqu ngokwakhelanayo ubungqina bobekelelo azinalunxibelelwano
kubo kunye kwakunye nesiphelo kuquka intshayelelo, nonamathelwano
nemeko zibonakalisa isiqu nesiphelo lweengcamango
unamathelwano
30 AMANQAKU olunemfezeko
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
-Impendulo encamisileyo -Impendulo ixonxwe -Impendulo iyanelisa -Impendulo iphumile -Impendulo itenxile
Umgangatho ongezantsi
kodwa akukho zimpawu ngobugcisa nangona kumana kubakho emxholweni ubukhulu malunga nomxholo
zakubalasela kubhekele phi -Izimvo zisemxholweni ukungacaci kwiindawo becala -Izimvo zitenxile
kwisincoko kwaye zinika umdla ezithile -Izimvo ziyaqhawu- zingcwecwela kude
-Izimvo zivuthiwe -Sibekelelwe -Kukho ukunamathelana qhawuka ziyabhidisa nomxholo
zixhokonxa iingcinga ngobuchule, kukho okubonakalayo kwizimvo -Buyanqaphazeka -Iingcamango
-Iingcamango zibekelelwe ukunamathelana kwaye kuyanelisa ubungqina ziyingxubevange
zandindaniswa ngobugcisa kweengcamango -Kukho ukubekelelwa bokubekeleleka engenamgqalisela
kuquka intshayelelo, isiqu okuquka intshayelelo, kweengcamango kweengcamango
kunye nesiphelo isiqu nesiphelo nonamathelwano nonamathelwano
kwintshayelelo, isiqu
nesiphelo
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 11 DBE/Februwari–Matshi 2015
NSC – Imemorandam
IRUBRIKI YOKUHLOLA IZINCOKO – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [50 AMANQAKU] (continued)
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
ULWIMI, ISIMBO 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
& NOKUHLELA -Ithoni, irejista, isimbo, isigama -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ulwimi aluvakali
zifanelene ngokugqwesileyo isigama zifanelene kakhulu isimbo, isigama isigama -Ithoni, irejista,
Umgangatho ongentla
Ukuhambelana nenjongo,abantu ekujoliswe nenjongo, abantu ekujoliswe sifanelene nenjongo, azifanelananga ncam isimbo, isigama
kwethoni, irejista, kubo kunye nemeko kubo kunye nemeko abantu ekujoliswe nenjongo, abantu asifanelananga
isimbo, isigama -Ulwimi lusetyenziswe -Ulwimi luchaneke ngakumbi kubo kunye nemeko ekujoliswe kubo kunye kwaphela nenjongo,
kunye nemeko ngokuzithemba, kwaye ithoni isetyenziswe -Ulwimi nemeko abantu ekujoliswe
Ukhetho-magama luyathabathekisa ngokuchaneka kwisincoko olufanelekileyo -Ulwimi lusetyenziswa kubo kunye nemeko
Ukusetyenziswa -Ithoni enomtsalane nezafobe siphela ludlulisa umyalezo ngendlela ebuthathaka -Ukunqongophala
kolwimi nesigama zentetho eziphumeza injongo -Iziphene zokusetyenziswa -Ithoni ifanelekile -Ithoni nochongo kwesigama
Iimpawu zobhalo, -Phantse kube akukho nasinye kolwimi nopelo -Izafobe zentetho magama kubaxekile
izakhi isiphene solwakhiwo zinqongophele zinonga umxholo azifanelekanga kangangokuba
zezivakalisi, zivakalisi,upelo -Sixonxwe ngobugcisa -Isigama ayinasihlahla into
nopelo nokusetyenziswa kolwimi obukhulu sinqongophele ebhaliweyo
-Sixonxwe ngobugcisa obukhulu
15 AMANQAKU 13 10 7 4
-Ulwimi luchanekile kanye -Ulwimi lunomtsalane kwaye -Kuyanelisa -Ukusetyenziswa
nezafobe zisetyenziswe luyaziphumeza iinjongo ukusetyenziswa kolwimi kubonisa
Umgangatho
ngethoni ephumeza ukudlulisa zokubhala kolwimi kodwa ububhetyebhetye
umyalezo -Ithoni ifanelekile kwaye asekho amakhwiniba -Izivakalisi
-Phantse kube akukho nasinye iyaziphumeza iinjongo -Ithoni ifanelekile zinobuthathaka-
ongezantsi
isiphene solwakhiwo zokubhala kodwa izafobe azitshintsha-
zivakalisi,upelo, -Zimbalwa iziphene zezakhi zentetho tshintshwa
nokusetyenziswa kolwimi zezivakalisi kunye nopelo ezisetyenzisiweyo -Isigama
-Sixonxwe ngobugcisa obukhulu -Sixonxwe ngobugcisa zinqongophele sinqongophele
ngokubalaseleyo
ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1
Isihloko sikhuliswe -Iinkcukacha ezinengqiqo -Iinkcukacha -Zikho iingcamango -Iingcamango
Iimpawu zetekisi ngokuncamisayo zikhuliswe ngokwakhelanayo ezisemxholweni ezamkelekileyo ezifunekayo
Ukukhula -Iinkcukacha zibalasele -Izimvo zinamathelene zikhulisiwe -Isakhiwo sezivakalisi zinqongophele
kwemihlathi ngokungaqhelekanga -Izivakalisi,imihlathi -Izivakalisi, imihlathi nesemihlathi -Isakhiwo
nokwakhiwa -Izivakalisi, imihlathi zakhiwe zitshintshatshintshwa zakhiwe kuhle sinamakhwiniba sezivakalisi
kwezivakalisi zaqiqisiswa ngokugqwesileyo ngobuchule obuqiqisisiweyo -Isincoko sibunjwe -Isincoko sisenayo nesemihlathi
ngengqiqo ingqiqo sigxoko-gxoko
5 AMANQAKU -Isincoko
asinangqiqo
UMMANDLA
WAMANQAKU 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 12 DBE/Februwari–Matshi 2015
NSC – Imemorandam
ISIHLOMELO B: IRUBRIKI YOKUHLOLA IMIHLATHI EMIDE– ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [30 AMANQAKU]
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
UMXHOLO , 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4
UCWANGCISO -Impendulo igqwesile -Impendulo ibonakalisa -Impendulo iyanelisa -Impendulo ibonakalisa -Impendulo ibonakalisa
NEFOMATHI idlule okuqhelekileyo ukuchaneka kanobom ibonakalisa ulwazi ulwazi olungephi ukunqongophala kolwazi
-Izimvo ziqiqisisiwe ulwazi olunzulu lweempawu zolu didi lweempawu zolu didi lweempawu zolu didi
Ukungqala kwaye zivuthiwe lweempawu zolu didi lwetekisi lwetekisi lwetekisi
kwempendulo nezimvo -Luphangalele ulwazi lwetekisi -Izimvo ziyaphuma -Zimbalwa izimvo -Intsingiselo ilahleka
Ukuqoqwa kwezimvo lweempawu zolu didi -Ingqalile ayiphumi emxholweni kwaye kukho ezisemxholweni kodwa rhoqo ide iphume
ngenjongo lwetekisi nasemxholweni nokugqwidiza kuninzi ukuphuma ecaleni emxholweni
yokucwangcisa -Umsebenzi ungqalile -Izimvo zixonxwe -Ukunamathelana -Kunqabile -Akukho
Injongo yokubhala, abo uhleli emxholweni zadakancwa kumxholo nezimvo ukunamathelana ukunamathelana
kujoliswe kubo, -Kukho ukunamathelana ngokunamatheleneyo kufanelekile komxholo nezimvo kumxholo nezimvo
iimpawu/imigaqo kwizimvo nomxholo kumxholo nezimvo -Ezinye iinkcukacha -Zimbalwa iinkcukacha -Zimbalwa kakhulu
yetekisi, kunye nemeko -Iingcamango -Iinkcukacha zixhasa zixhasa isihloko ezixhasa isihloko iinkcukacha ezixhasa
zidakancwe ngobunono isihloko -Ifomathi ifanelekile -Imigaqo yefomathi isihloko
18 AMANQAKU zonke iinkcukacha -Ifomathi ifanelekile kodwa kusekho ephambili isetyenziswe -Imigaqo eyimfuneko
zixhasa isihloko ineendawana ukungachaneki ngokungaqondi yobhalo lwale tekisi
-Ifomathi ifanelekile ezingachanekanga -Kutyeshelwe izinto ityeshelwe
kwaye ichanekile ezingephi ezininzi
ULWIMI ISIMBO 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
SOKUBHALA -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo,
NOKUHLELA isigama zihambelana isigama sichaneke isigama sihambelana nesigama azingqamani nesigama azingqamani
kakhulu nenjongo nabo kakhulu malunga nenjongo, abantu nenjongo kwakunye nenjongo,imeko
Ithoni, irejista, isimbo, kujoliswe kubo kunye nenjongo, abantu ekujoliswe kubo nabantu ekujoliswe kubo kwakunye nabantu
injongo/ifuthe, abo nemeko ekujoliswe kubo kunye kwakunye nemeko kunye nemeko ekujoliswe kubo
kujoliswe kubo kunye -Izakhi zezivakalisi nemeko -Izakhi zezivakalisi -Izakhi zezivakalisi -Izele ziimpazamo
nemeko zisetyenziswe -Izakhi zezivakalisi zibonakalisa iimposiso zineemposiso ezininzi ixazalala
Ukusetyenziswa kolwimi ngokuchanekileyo zichanekile kwaye -Isigama siyanelisa eziphazamisa umyalezo -Isigama asifanelananga
nemigaqo -Phantse kube akukho umyalezo wakheke -Iimpazamo zobhalo -Sinqongophele isigama nenjongo
Uchongo magama nasinye isiphene kakuhle ezikhoyo aziyiphazamisi -Kukho amagingxi-gingxi -Intsingiselo ilahleke
Iimpawu zokubhala -Isigama sichanekile intsingiselo nomyalezo kwintsingiselo kakhulu
kunye nopelo -Ubukhulu becala akukho
zimpazamo
12 AMANQAKU
UMMANDLA 25–30 19–23 14–17 9–12 0–7
WAMANQAKU
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 13 DBE/Februwari–Matshi 2015
NSC – Imemorandam
ISIHLOMELO C: IRUBRIKI YOKUHLOLA IMIHLATHI EMIFUTSHANE – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [20 AMANQAKU]
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
UMXHOLO 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
UKUCWANGCISA -Impendulo igqwesile -Impendulo ibonakalisa -Impendulo iyanelisa -Kubonakala ubunzima -Impendulo ibonakalisa
NEFOMATHI ibonisa ukuqiqisiswa ukuchaneka kanobom ibonakalisa ulwazi malunga nolwazi ukunqongophala kolwazi
kwezimvo ulwazi olunzulu lweempawu zolu didi lweempawu zolu didi lweempawu zolu didi
Impendulo nezimvo -Izimvo zihlakaniphile lweempawu zolu didi lwetekisi lwetekisi lwetekisi
Ukubekelelwa kwezimvo kwaye zivuthiwe lwetekisi -Izimvo azisoloko -Zimbalwa izimvo -Intsingiselo ilahleka
Iimpawu zetekisi/ -Luphangalele ulwazi -Ingqalile ayiphumi zisemxholweni kwaye ezisemxholweni kodwa rhoqo kukho
umgaqo kunye nemeko lweempawu zolu didi nasemxholweni kukho nokugqwidiza kuninzi ukuphuma ecaleni Intsingiselo iduke
lwetekisi -Izimvo zixonxwe -Ukunamathelana -Kunqabile kwisakhiwo esixazalala
12 AMANQAKU -Umsebenzi ungqalile zadakancwa kumxholo nezimvo ukunamathelana -Akukho
akukho kugqwidiza ngokunamatheleneyo kwenzeka komxholo nezimvo ukunamathelana
-Kubonakala kumxholo nezimvo ngokufanelekileyo -Zimbalwa iinkcukacha kumxholo nezimvo
ukunamathelana -Iinkcukacha zixhasa -Ezinye iinkcukacha ezixhasa isihloko -Zimbalwa kakhulu
kwizimvo nomxholo isihloko zixhasa isihloko -Imigaqo yefomathi iinkcukacha ezixhasa
-Iingcamango -Ifomathi ingqalile -Ifomathi ingqalile kodwa ephambili ityeshelwe isihloko
zidakancwe ngobunono iindawana ezikhoyo zikho iindawana okanye isetyenziswe -Imigaqo eyimfuneko
kwaye zonke ezingachanekanga ezingachanekanga ngokungaqondi yobhalo lwale tekisi
iinkcukacha zixhasa aziyiphazamisi injongo ityeshelwe
isihloko yokubhala
-Ifomathi ifanelekile
kwaye ichanekile
ULWIMI, ISIMBO 7–8 5–6 4 3 0–2
NOKUHLELA -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo,
isigama zifanelene nesigama sifanelene isigama sifanelene nesigama azifanelananga nesigama
Ithoni, irejista, isimbo, kakhulu nenjongo, abo kakhulu nenjongo, abantu nenjongo, abantu nenjongo, abantu azifanelananga
nesigama singqamene kujoliswe kubo kunye ekujoliswe kubo kunye ekujoliswe kubo ekujoliswe kubo kunye nenjongo,imeko
nenjongo kunye nemeko nemeko nemeko kwakunye nemeko nemeko kwakunye nabantu
Ukusetyenziswa kolwimi -Izakhi zezivakalisi -Izakhi zezivakalisi -Izakhi zezivakalisi -Izakhi zezivakalisi ekujoliswe kubo
nemigaqo zisetyenziswe zichanekile kwaye zibonakalisa iimposiso zineemposiso ezininzi -Izele ziimpazamo
Ukhetho- magama ngokuchanekileyo umyalezo wakheke -Isigama siyanelisa eziphazamisa umyalezo ixazalala iyadida
Iimpawu zokubhala -Phantse kube akukho kakuhle -Iimpazamo zobhalo -Sinqongophele isigama -Isigama asihambelani
kunye nopelo nasinye isiphene -Isigama sichanekile ezikhoyo aziyiphazamisi -Kukho amagingxi-gingxi nenjongo
-Ubukhulu becala azikho intsingiselo kwintsingiselo -Intsingiselo ilahlekile
8 AMANQAKU iimpazamo kakhulu
UMMANDLA 17–20 13–15 10–11 7–8 0–5
WAMANQAKU
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 Supplementary Exams 2015 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Supplementary Exams 2018 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Supplementary Exams 2017 Memo

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Supplementary Exams 2015 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P3 Supplementary Exams 2016 QP

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 Supplementary Exams 2018 Memo
More from Grade 12 isiXhosa FAL

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2024 Memo

Question paper