Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL)
IPHEPHA LESITHATHU (P3)
FEBRUWARI/MATSHI 2018
IMEMORANDAM
AMANQAKU: 100
Le memorandam inamaphepha ali-13.
Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam Tyhila iphepha
You're offline
Skip to contentMemorandum 







View all



IsiXhosa FAL P3 Feb-March 2018 Memo_hlayiso.com_.pdf
Isixhosa Fal · Grade 12 · Supplementary Exams · 2018 · isixhosa. Memorandum, 13 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Isixhosa Fal
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isixhosa
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2018
- Exam period
- Supplementary Exams
- Paper
- 3
- Pages
- 13
- File size
- 382.2 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 13
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 2 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC – Imemorandam
ICANDELO A: ISINCOKO
UMBUZO 1
IMIYALELO YOKUMAKISHA
Kweli candelo umviwa ukhetha isincoko sibe sinye. Ukuba ukhethe zazibini, makisha
esokuqala.
QAPHELA: Umviwa angabhala naluphi udidi lwesincoko ngesihloko
asikhethileyo.
Ubude besincoko bumele ukuba kwisithuba samagama ali-190 ukuya
kuma-240.
Sebenzisa irubriki esisihlomelo A ukumakisha esi sincoko.
1.1 Isihloko: Ndalonwabela elo theko.
Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
efanelekileyo:
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.
Angathetha ngetheko elamonwabisayo/elomhlobo/elomzali/
elesizalwane/angabalula into okanye izinto ezamonwabisayo/
angaveza ukwahluka kwelo theko kwamanye ngokugqamisa
eyona nto yenza umahluko ukuze itheko elo libe lelona leza
nolonwabo.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka.] [50]
1.2 Isihloko: Inkcubeko.
Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
efanelekileyo:
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.
Ukubaluleka kwenkcubeko kwintlalo yoluntu/
ukungakhathalelwa kwenkcubeko/ukuphelelwa lixesha
kwenkcubeko/ukuvuselelwa kwenkcubeko/imbali yenkcubeko/
ifuthe lenkcubeko/iintlobo zeenkcubeko/iinkcubeko zeentlanga
ezahlukeneyo.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka.] [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 3 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC – Imemorandam
1.3 Isihloko: Ukubaluleka kosapho
Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
efanelekileyo:
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.
Ukwakhiwa komntu lusapho/ukuxhasana kosapho/igalelo
lelungu ngalinye kusapho/ukungabi nalo usapho.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka.] [50]
1.4 Isihloko: Ikamva lomntu ngamnye lisezandleni zakhe
Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
efanelekileyo:
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.
Ukusebenza nzima ukuze uphumelele/imfundo/ukuzikhuthaza/
ukukhetha abahlobo/ukukhetha indlela ekhulisayo
omawuhambe ngayo ebomini/ukujonga abantu abayimizekelo
ekhuthazayo ebomini bakho.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka.] [50]
1.5 Isihloko: Xa ndinokuba nguMphathiswa weSebe leZothutho
Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
efanelekileyo:
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.
Izinto anokuzenza xa enokuba nguMphathiswa weSebe
lezoThutho/ukuphucula unikezelo lweenkonzo ebantwini/
ukwakha ubudlelwane namanye amaSebe
asebuRhulumenteni/ukupapasha, ukufundisa uluntu
nokuqinisekisa ukhuseleko ezindleleni.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka.] [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 4 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC – Imemorandam
1.6 Isihloko: Le tekhnoloji!
Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
efanelekileyo:
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.
Ukukhuliswa kwezoqoqosho yitekhnoloji/ukucutheka
kwemisebenzi yabantu ngenxa yetekhnoloji/ukuphuculwa
kwemveliso ngetekhnoloji/ukuhanjiswa kwemveliso/ukuthenga
usebenzisa itekhnoloji/ukubhankisha imali/ukubhengeza
imveliso.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka.] [50]
1.7.1 Isihloko:
Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
efanelekileyo:
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.
Angathetha ngemitshato ephakathi kweentlanga ezahlukileyo/
ukubaluleka komtshato/ulonwabo oluza nomtshato/iingxaki
zomtshato/angabalisa nangomtshato awayeye kuwo.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka.] [50]
1.7.2 Isihloko:
Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo.
efanelekileyo:
Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi
okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo
sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo.
Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo.
Angabhala ngendalo/ngobuhlobo/ngeqhalo elithi intaka yakha
ngoboya benye/ngokuncedana/ukukhuselana/ukuthembana.
[Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka.] [50]
Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 5 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC – Imemorandam
IIMPAWU ZESINCOKO
Isincoko esibalisayo sibhalwa kumntu wokuqala okanye owesithathu.
Makasebenzise ixesha eladlulayo/elidlulileyo/elimiyo.
Makabonise ulwazi ngesihloko asikhethileyo.
Abalinganiswa, isimo sentlalo, izizathu zokuhla kwezehlo ukuya kwisiphelo,
mazibonakale.
Iziganeko zichazwe/zibaliswe ngokulandelelana kwazo okanye zicace
ezingunobangela wezinye, kungenjalo angasebenzisa izixhobo ezifana
nophuphelo okanye ukuqala ngesenzo esingekehli/sokugqibela.
Sisebenzisa amagama abonisa ixesha afana noo-emva, phambi, ngeli xesha.
Sisebenzisa intetho yababini/ukuzithethela kwabalinganiswa.
Ulwimi olusetyenzisiweyo malube lolokudala ifuthe noluchukumisayo kofunda
isincoko, lungekrwada phofu.
Isincoko esichazayo sinokubhalwa ngokwexesha elidlulileyo okanye elangoku.
Sichaza into/umntu/indawo/imeko, njalo njalo.
Sisebenzisa amagama okudala umfanekiso.
Sisebenzisa izixhobo zokuchaza ezifana nezichazi, imifanekiso-ntelekelelo,
izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana nezifanekisozwi kwakunye nezafobe zentetho.
Sisebenzisa imifanekiso-ntelekelelo nezafobe.
Sivakalisa iimvakalelo zombhali.
Isincoko esicamngcayo:
Siveza uvakalelo lombhali ngesigama esibonakalisa amava akhe.
Siveza uchukumiseko ngomba ekubhalwa ngawo.
Uvakalelo olungundoqo ludlala indima enkulu.
Ubukhulu becala esi sincoko siyachaza. (Sisebenzisa izixhobo zokuchaza
ezifana nezichazi, imifanekiso - ntelekelelo, izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana
nezifanekisozwi kwakunye nezafobe zentetho).
Uvakalelo lombhali maluveze ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka.
Isincoko esixoxela icala elinye:
Umviwa uthatha icala ngomba othile.
Uthotho lweengxoxo – oludla ngokuba kwimo engengcaciso ngeengongoma
ezithile.
Ukubethelela – isishwankathelo nokuphindelela kwinkcazelo engoluvo oluthile
lokuvula.
Kwingxoxo yakhe unika ubungqina obuxhasayo obusenokuba ngamanani
okanye ukucaphula kumava anawo ayinyani.
Usenokuxoxela okuthile echasa enika ubungqina obuxhasayo.
Isiphelo sisenokuba sisishwankathelo neengcebiso.
Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 6 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC – Imemorandam
Kwisincoko esixoxela amacala omabini inkcazelo engomba inokuba ngengxoxo
ephambili.
Umviwa uwaphatha omabini amacala engxoxo.
Uxoxela okuthile enika ubungqina obuxhasayo.
Unokulandela isakhiwo esithi umhlathi umela uluvo oluvumayo, kolandelayo,
luchase, kungenjalo avume ekuqaleni komhlathi aze achase ekupheleni, kodwa
makalunike olwakhe uluvo xa evala.
Unokuxoxela okuthile echasa/evuma nokunika ubungqina obuyinyani
obuxhasayo.
Isiphelo – isishwankathelo neengcebiso.
Makabonise ulwazi ngesihloko nangomba axoxa ngawo. [50]
AMANQAKU ECANDELO A: 50
Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 7 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC – Imemorandam
ICANDELO B: UMHLATHI OMDE
IMIYALELO YOKUMAKISHA
Kweli candelo umviwa ukhetha umhlathi ubemnye. Ukuba ukhethe yamibini,
makisha owokuqala.
Ubude bomhlathi omde mabube ngamagama angama-80 ukuya kwi-100 umxholo
kuphela.
Sebenzisa irubriki esisihlomelo B ukumakisha lo mhlathi.
UMBUZO 2
2.1 ILETA EYA KUMHLELI
Iidilesi zimbini eyomntu obhalayo neyombhalelwa.
Isibuliso masibe sesifanelekileyo, kulandele umcimbi weleta.
Intshayelelo, isiqu nesiphelo mazahluke zicace.
Ithoni nerejista mazibonakalise intlonipho.
Isakhiwo somyalezo masibonakalise ukuncoma.
Umxholo mawube ngowokuvakalisa ukwaneliseka ngephulo lolutsha
lokucoca ungcoliseko lwemilambo.
Kwisiphelo kubhalwa igama, ifani kusayinwe.
Izingxi azisetyenziswa kwidilesi, isibuliso nesiphelo. [30]
2.2 ISIVI NELETA EKHAPHAYO
Unika isishwankathelo ngobomi bakhe neziqinisekiso zemfundo.
Unika iinkcukacha ngaye buqu: Igama, umhla wokuzalwa, njalo njalo.
Amabanga aphunyelelweyo.
Amava anawo ngomsebenzi xa enawo.
Izinto anomdla kuzo.
Abantu abanokwenza ingxelo ngokuziphatha kwakhe.
Ileta ekhaphayo mayilandele ifomathi yeleta esesikweni.
Umxholo mawube ngowokucela umsebenzi. [30]
2.3 IRIVYU
Nika ezi nkcukacha; igama lencwadi, umbhali, isihloko sencwadi,
umpapashi, ixabiso layo.
Okwenzekileyo ncam makufihlwe ukutsala umdla wokuya kuyithenga
incwadi.
Makaqiniseke ukuba usivezile isimbo sombhali.
Makuvezwe indlela ababunjwe ngayo abalinganiswa, umoya, isimo
sentlalo esiphembelela ukuba izinto zenzeke.
Mawuvele umyalezo/imfundiso egqithiswa yincwadi leyo.
Umviwa makaxele ukuba uyinika amanqaku amangaphi incwadi. [30]
Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 8 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC – Imemorandam
2.4 INTETHO ESESIKWENI
Mayivulwe ngeempawu zocaphulo, ivalwe kwangazo.
Intshayelelo mayifaneleke; umzekelo, kubuliswe abantu abakhoyo
bakrotyiswe nasemxholweni.
Umxholo mawube malunga nokuthi ndlela-ntle kutitshala.
Ithoni, nerejista ilungele injongo nohlobo lwentetho.
Ulwimi malube nomtsalane ukuze ungapheli umdla wabaphulaphuleyo.
Makuqukunjelwe ngendlela efanelekileyo. [30]
AMANQAKU ECANDELO B: 30
Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 9 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC – Imemorandam
ICANDELO C: UMHLATHI OMFUTSHANE
IMIYALELO YOKUMAKISHA
Kweli candelo umviwa ukhetha umhlathi ubemnye, aze athi ukuba ukhethe
yamibini, makisha owokuqala.
Ubude bomhlathi omfutshane ngama-60 ukuya kuma-80 amagama.
Sebenzisa irubriki esisihlomelo C ukumakisha lo mhlathi.
UMBUZO 3
3.1 IPOWUSTA
Okubhaliweyo makucace kubonakaliswe ngeefonti ezahlukeneyo.
Qaphela ukuba ujolise koobani ngale powusta.
Makunike umdla okubhaliweyo.
Iinkcukacha mazivelelwe zonke; umcimbi wokwamkela iNtwasahlobo,
indawo, usuku, ixesha, kwanezinye iinkcukacha ezifana nemali
yokungena ukuba ikhona nesinxibo. [20]
3.2 IPOSIKHADI
Mayiyilwe kufuziselwe icwecwe ebhalwa kulo.
Indawo akuyo umbhali mayibhalwe kunye nomhla.
Idilesi yombhalelwa ibe ngasekunene .
Umxholo mawube ngowokuvuyisana nomakhulu ngokugqiba iminyaka
engama-60.
Ibhalwa ngolwimi olungekho sikweni.
Isiphelo esifanelekileyo negama lombhali. [20]
3.3 UMYALELO
Imiyalelo mayicace.
Kusetyenziswe isiyaleli- ubukhulu becala imo evumayo.
Ungayisebenzisa imo elandulayo kodwa hayi kakhulu.
Umxholo mawube ngamanqanaba amakalandelwe ngumntu xa ebhala i-
imeyile.
Umntu evela kuye/umntu eya kuye/isihloko/umxholo/uqhagamshelo/
isiphelo – igama, ifani, itayitile. [20]
AMANQAKU ECANDELO C: 20
AMANQAKU EWONKE: 100
Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 10 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC – Imemorandam
QAPHELA:
Sebenzisa le rubriki rhoqo xa umakisha izincoko zephepha lesi-3, ICANDELO A.
Amanqaku ukusukela kweli-0 ukuya kwangama-50 ahlulahlulwe ngokwamanqanaba amahlanu aphambili.
Kwiikhrayitheriya yoMxholo, uLwimi neSimbo, inqanaba ngalinye kula mahlanu lahlulahlulwe lanomgangatho ongentla nongezantsi
yanemimandla yamanqaku ahambelana nomgangatho ngamnye.
Ikhrayitheriya yeSakhiwo yona ayichaphazeleki ngumgangatho ongentla nongezantsi.
ISIHLOMELO A: IRUBRIKI YOKUHLOLA IZINCOKO – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [50 AMANQAKU]
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
UMXHOLO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
NOCWANGCISO -Impendulo ebalaseleyo -Impendulo ixonxwe -Impendulo iyanelisa -Impendulo ingena -Impendulo ayikho
enomtsalane, ngaphaya ngobugcisa obukhulu. ngokupheleleyo. iphuma emxholweni mxholweni konke konke.
Umgangatho ongentla
(Impendulo kobekulindelekile. -Izimvo zinxulumene -Izimvo ziyanamathelana akukho lunamathelwano -Izimvo zibondene
nezimvo) -Izimvo zihlakaniphile, nomxholo kwaye zinika noko kwaye zingakuguqula kwizimvo. azingqalanga ntweni.
Ukubekelela izimvo zixhokonxa iingcinga kwaye umdla, bukho ukucinga kofundayo. -Izimvo azicacanga -Azivakali izimvo kwaye
ngenjongo zinemfezeko. ubungqina bemfezeko -Iingcamango zibekelelwe kwaye ezinye zazo ziyaphindaphindwa/
yokucwangcisa. -Isincoko sibekelelwe kwizimvo. ngokunamatheleneyo zezemboleko. uthetha into enye.
Ukubonakalisa ngobuchule -Iingcamango kuquka intshayelelo, isiqu -Buncinci kakhulu -Iingcamango zibekwe
ukuyazi injongo, obungaqhelekanga kwaye zibekelelwe nesiphelo. ubungqina bobekelelo xazalala
abantu ekujoliswe intshayelelo, isiqu kwakunye ngokwakhelanayo nonamathelwano azinalunxibelelwano.
kubo kunye nemeko. nesiphelo zibonakalisa kuquka intshayelelo, lweengcamango.
unamathelwano isiqu nesiphelo.
30 AMANQAKU olunemfezeko.
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
-Impendulo encamisileyo -Impendulo ixonxwe -Impendulo iyanelisa -Impendulo iphumile -Impendulo itenxile
Umgangatho ongezantsi
kodwa akukho zimpawu ngobugcisa. nangona kumana kubakho emxholweni ubukhulu malunga nomxholo.
zakubalasela kubhekele phi -Izimvo zisemxholweni ukungacaci kwiindawo becala. -Izimvo zitenxile
kwisincoko. kwaye zinika umdla. ezithile. -Izimvo ziyaqhawu- zingcwecwela kude
-Izimvo zivuthiwe zixhokonxa -Sibekelelwe -Kukho ukunamathelana qhawuka ziyabhidisa. nomxholo.
iingcinga. ngobuchule, kukho okubonakalayo kwizimvo -Buyanqaphazeka -Iingcamango
-Iingcamango zibekelelwe ukunamathelana kwaye kuyanelisa. ubungqina ziyingxubevange
zandindaniswa ngobugcisa kweengcamango -Kukho ukubekelelwa bokubekeleleka engenamgqalisela.
kuquka intshayelelo, isiqu okuquka intshayelelo, kweengcamango kweengcamango
kunye nesiphelo. isiqu nesiphelo. nonamathelwano nonamathelwano.
kwintshayelelo, isiqu
nesiphelo.
Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3
Downloaded from hlayiso.com 11 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC – Imemorandam
IRUBRIKI YOKUHLOLA IZINCOKO – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [50 AMANQAKU] (isaqhubeka)
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
ULWIMI, ISIMBO 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
& NOKUHLELA -Ithoni, irejista, isimbo, isigama -Ithoni, irejista, isimbo, isigama -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ulwimi aluvakali.
Umgangatho ongentla
zifanelene ngokugqwesileyo zifanelene kakhulu nenjongo, isigama sifanelene isigama azifanelananga -Ithoni, irejista, isimbo,
Ukuhambelana nenjongo, abantu ekujoliswe kubo abantu ekujoliswe kubo kunye nenjongo, abantu ncam nenjongo, abantu isigama
kwethoni, irejista, kunye nemeko. nemeko. ekujoliswe kubo kunye ekujoliswe kubo kunye asifanelananga
isimbo, isigama -Ulwimi lusetyenziswe -Ulwimi luchaneke ngakumbi nemeko. nemeko. kwaphela nenjongo,
kunye nemeko ngokuzithemba, luyathabathekisa. kwaye ithoni isetyenziswe -Ulwimi -Ulwimi lusetyenziswa abantu ekujoliswe
Ukhetho-magama -Ithoni enomtsalane nezafobe ngokuchaneka kwisincoko olufanelekileyo ngendlela ebuthathaka. kubo kunye nemeko.
Ukusetyenziswa zentetho eziphumeza injongo. siphela. ludlulisa umyalezo. -Ithoni nochongo -Ukunqongophala
kolwimi nesigama -Phantse kube akukho nasinye -Iziphene zokusetyenziswa -Ithoni ifanelekile. magama kwesigama kubaxekile
Iimpawu zobhalo, isiphene solwakhiwo zivakalisi, kolwimi nopelo zinqongophele. -Izafobe zentetho azifanelekanga. kangangokuba
izakhi zezivakalisi, upelo nokusetyenziswa kolwimi. -Sixonxwe ngobugcisa zinonga umxholo. -Isigama ayinasihlahla into
nopelo -Sixonxwe ngobugcisa obukhulu. obukhulu. sinqongophele. ebhaliweyo.
13 10 7 4
15 AMANQAKU -Ulwimi luchanekile kanye -Ulwimi lunomtsalane kwaye -Kuyanelisa -Ukusetyenziswa
nezafobe zisetyenziswe ngethoni luyaziphumeza iinjongo ukusetyenziswa kolwimi kubonisa
Umgangatho ephumeza ukudlulisa umyalezo. zokubhala. kolwimi kodwa asekho ububhetyebhetye.
-Phantse kube akukho nasinye -Ithoni ifanelekile kwaye amakhwiniba. -Izivakalisi
isiphene solwakhiwo zivakalisi, iyaziphumeza iinjongo -Ithoni ifanelekile zinobuthathaka-
ongezantsi upelo, nokusetyenziswa kolwimi. zokubhala. kodwa izafobe azitshintsha-tshintshwa.
-Sixonxwe ngobugcisa obukhulu. -Zimbalwa iziphene zezakhi zentetho -Isigama sinqongophele
zezivakalisi kunye nopelo. ezisetyenzisiweyo ngokubalaseleyo.
-Sixonxwe ngobugcisa. zinqongophele.
ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1
Isihloko sikhuliswe -Iinkcukacha ezinengqiqo -Iinkcukacha -Zikho iingcamango -Iingcamango
Iimpawu zetekisi ngokuncamisayo. zikhuliswe ngokwakhelanayo. ezisemxholweni ezamkelekileyo. ezifunekayo
Ukukhula -Iinkcukacha zibalasele -Izimvo zinamathelene. zikhulisiwe. -Isakhiwo sezivakalisi zinqongophele.
kwemihlathi ngokungaqhelekanga. -Izivakalisi, imihlathi -Izivakalisi, imihlathi nesemihlathi -Isakhiwo sezivakalisi
nokwakhiwa -Izivakalisi, imihlathi zakhiwe zitshintshatshintshwa zakhiwe kuhle. sinamakhwiniba. nesemihlathi sigxoko-
kwezivakalisi zaqiqisiswa ngokugqwesileyo. ngobuchule obuqiqisisiweyo. -Isincoko sibunjwe -Isincoko sisenayo gxoko.
ngengqiqo. ingqiqo. -Isincoko asinangqiqo.
5 AMANQAKU
UMMANDLA
WAMANQAKU 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10
Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 12 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC – Imemorandam
ISIHLOMELO B: IRUBRIKI YOKUHLOLA IMIHLATHI EMIDE– ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [30 AMANQAKU]
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
UMXHOLO, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4
UCWANGCISO -Impendulo igqwesile -Impendulo ibonakalisa -Impendulo iyanelisa -Impendulo ibonakalisa -Impendulo ibonakalisa
NEFOMATHI idlule okuqhelekileyo. ukuchaneka kanobom ibonakalisa ulwazi ulwazi olungephi ukunqongophala kolwazi
-Izimvo ziqiqisisiwe ulwazi olunzulu lweempawu zolu didi lweempawu zolu didi lweempawu zolu didi
Ukungqala kwempendulo kwaye zivuthiwe. lweempawu zolu didi lwetekisi. lwetekisi. lwetekisi.
nezimvo. -Luphangalele ulwazi lwetekisi. -Izimvo ziyaphuma -Zimbalwa izimvo -Intsingiselo ilahleka
Ukuqoqwa kwezimvo lweempawu zolu didi -Ingqalile ayiphumi emxholweni kwaye kukho ezisemxholweni kodwa rhoqo ide iphume
ngenjongo lwetekisi. nasemxholweni. nokugqwidiza. kuninzi ukuphuma ecaleni. emxholweni.
yokucwangcisa. -Umsebenzi ungqalile -Izimvo zixonxwe -Ukunamathelana -Kunqabile -Akukho ukunamathelana
Injongo yokubhala, abo uhleli emxholweni. zadakancwa kumxholo nezimvo ukunamathelana komxholo kumxholo nezimvo.
kujoliswe kubo, -Kukho ukunamathelana ngokunamatheleneyo kufanelekile. nezimvo. -Zimbalwa kakhulu
iimpawu/imigaqo yetekisi, kwizimvo nomxholo. kumxholo nezimvo. -Ezinye iinkcukacha -Zimbalwa iinkcukacha iinkcukacha ezixhasa
kunye nemeko. -Iingcamango -Iinkcukacha zixhasa zixhasa isihloko. ezixhasa isihloko. isihloko.
zidakancwe ngobunono isihloko. -Ifomathi ifanelekile kodwa -Imigaqo yefomathi -Imigaqo eyimfuneko
18 AMANQAKU zonke iinkcukacha -Ifomathi ifanelekile kusekho ukungachaneki. ephambili isetyenziswe yobhalo lwale tekisi
zixhasa isihloko. ineendawana ngokungaqondi. ityeshelwe.
-Ifomathi ifanelekile ezingachanekanga -Kutyeshelwe izinto
kwaye ichanekile. ezingephi. ezininzi.
ULWIMI ISIMBO 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
SOKUBHALA -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo,
NOKUHLELA isigama zihambelana isigama sichaneke kakhulu isigama sihambelana nesigama azingqamani nesigama azingqamani
kakhulu nenjongo nabo malunga nenjongo, abantu nenjongo, abantu nenjongo kwakunye nenjongo, imeko
Ithoni, irejista, isimbo, kujoliswe kubo kunye ekujoliswe kubo kunye ekujoliswe kubo kwakunye nabantu ekujoliswe kubo kwakunye nabantu
injongo/ifuthe, abo nemeko. nemeko. nemeko. kunye nemeko. ekujoliswe kubo.
kujoliswe kubo kunye -Izakhi zezivakalisi -Izakhi zezivakalisi -Izakhi zezivakalisi -Izakhi zezivakalisi -Izele ziimpazamo
nemeko. zisetyenziswe zichanekile kwaye zibonakalisa iimposiso. zineemposiso ezininzi ixazalala.
Ukusetyenziswa kolwimi ngokuchanekileyo. umyalezo wakheke -Isigama siyanelisa. eziphazamisa umyalezo. -Isigama asifanelananga
nemigaqo. -Phantse kube akukho kakuhle. -Iimpazamo zobhalo -Sinqongophele isigama. nenjongo.
Uchongo magama nasinye isiphene. -Isigama sichanekile. ezikhoyo aziyiphazamisi -Kukho amagingxi-gingxi -Intsingiselo ilahleke
Iimpawu zokubhala kunye -Ubukhulu becala akukho intsingiselo nomyalezo. kwintsingiselo. kakhulu.
nopelo. zimpazamo.
12 AMANQAKU
UMMANDLA 25–30 19–23 14–17 9–12 0–7
WAMANQAKU
Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 13 DBE/Februwari–Matshi 2018
NSC – Imemorandam
ISIHLOMELO C: IRUBRIKI YOKUHLOLA IMIHLATHI EMIFUTSHANE – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [20 AMANQAKU]
Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye
UMXHOLO 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3
UKUCWANGCISA -Impendulo igqwesile -Impendulo ibonakalisa -Impendulo iyanelisa -Impendulo ibonakalisa -Impendulo ibonakalisa
NEFOMATHI ibonisa ukuqiqisiswa ukuchaneka kanobom ibonakalisa ulwazi ubunzima malunga nolwazi ukunqongophala kolwazi
kwezimvo. ulwazi olunzulu lweempawu zolu didi lweempawu zolu didi lweempawu zolu didi
Impendulo nezimvo -Izimvo zihlakaniphile lweempawu zolu didi lwetekisi. lwetekisi. lwetekisi.
Ukubekelelwa kwezimvo kwaye zivuthiwe. lwetekisi. -Izimvo azisoloko -Zimbalwa izimvo -Intsingiselo ilahleka
Iimpawu zetekisi/ umgaqo -Luphangalele ulwazi -Ingqalile ayiphumi zisemxholweni kwaye ezisemxholweni kodwa rhoqo kukho
kunye nemeko lweempawu zolu didi nasemxholweni. kukho nokugqwidiza. kuninzi ukuphuma ecaleni. Intsingiselo iduke
lwetekisi. -Izimvo zixonxwe -Ukunamathelana -Kunqabile kwisakhiwo esixazalala.
12 AMANQAKU -Umsebenzi ungqalile zadakancwa kumxholo nezimvo ukunamathelana komxholo -Akukho ukunamathelana
akukho kugqwidiza. ngokunamatheleneyo kwenzeka nezimvo. kumxholo nezimvo.
-Kubonakala kumxholo nezimvo. ngokufanelekileyo. -Zimbalwa iinkcukacha -Zimbalwa kakhulu
ukunamathelana -Iinkcukacha zixhasa -Ezinye iinkcukacha ezixhasa isihloko. iinkcukacha ezixhasa
kwizimvo nomxholo. isihloko. zixhasa isihloko. -Imigaqo yefomathi isihloko.
-Iingcamango -Ifomathi ingqalile -Ifomathi ingqalile kodwa ephambili ityeshelwe -Imigaqo eyimfuneko
zidakancwe ngobunono iindawana ezikhoyo zikho iindawana okanye isetyenziswe yobhalo lwale tekisi
kwaye zonke iinkcukacha ezingachanekanga ezingachanekanga. ngokungaqondi. ityeshelwe.
zixhasa isihloko. aziyiphazamisi injongo
-Ifomathi ifanelekile yokubhala.
kwaye ichanekile.
ULWIMI, ISIMBO 7–8 5–6 4 3 0–2
NOKUHLELA -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo,
isigama zifanelene nesigama sifanelene isigama sifanelene nesigama azifanelananga nesigama azifanelananga
Ithoni, irejista, isimbo, kakhulu nenjongo, abo kakhulu nenjongo, abantu nenjongo, abantu nenjongo, abantu nenjongo, imeko
nesigama singqamene kujoliswe kubo kunye ekujoliswe kubo kunye ekujoliswe kubo kwakunye ekujoliswe kubo kunye kwakunye nabantu
nenjongo kunye nemeko nemeko. nemeko. nemeko. nemeko. ekujoliswe kubo.
Ukusetyenziswa kolwimi -Izakhi zezivakalisi -Izakhi zezivakalisi -Izakhi zezivakalisi -Izakhi zezivakalisi -Izele ziimpazamo
nemigaqo zisetyenziswe zichanekile kwaye zibonakalisa iimposiso. zineemposiso ezininzi ixazalala iyadida.
Ukhetho- magama ngokuchanekileyo. umyalezo wakheke -Isigama siyanelisa. eziphazamisa umyalezo. -Isigama asihambelani
Iimpawu zokubhala kunye -Phantse kube akukho kakuhle. -Iimpazamo zobhalo -Sinqongophele isigama. nenjongo.
nopelo nasinye isiphene. -Isigama sichanekile. ezikhoyo aziyiphazamisi -Kukho amagingxi-gingxi -Intsingiselo ilahlekile
-Ubukhulu becala azikho intsingiselo. kwintsingiselo. kakhulu.
8 AMANQAKU iimpazamo.
UMMANDLA 17–20 13–15 10–11 7–8 0–5
WAMANQAKU
Akuvumelekanga ukufotokopa le memorandam
Recommended for this subject
Published documents with matching subject and grade metadata.

Memorandum
ISIXHOSA FAL P2 GR12 MEMO SEPT 2025_watermark.pdf

Memorandum
ISIXHOSA FAL P3 GR12 MEMO SEPT2025_watermark.pdf

Memorandum
IsiXhosa FAL P1 May-June 2025 MG.pdf
Memorandum
IsiXhosa FAL P3 May-June 2025 MG.pdf

Memorandum
XHOSA FAL P1 MEMO GR12 SEPT 2024.pdf
Memorandum
ISIXHOSA FAL P3 GR12 MEMO SEPT2024.pdf
Related documents
Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.

Memorandum
IsiXhosa FAL P1 Feb-March 2018 Memo_hlayiso.com_.pdf
Memorandum
IsiXhosa FAL P2 Feb-March 2018 Memo_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
IsiXhosa FAL P3 May-June 2018 Memo_hlayiso.com_.pdf
Memorandum
IsiXhosa FAL P3 Nov 2018 FINAL Memo_hlayiso.com_._hlayiso.com_.pdf

Memorandum
IsiXhosa FAL P3 Feb-March 2017 Memo_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
IsiXhosa FAL P3 Feb-March 2015 Memo_hlayiso.com_.pdf
More from Grade 12 Isixhosa Fal
Explore more published documents in this catalogue.

Question paper
XHOSA FAL P1 QP GR12 SEPT 2025_watermark.pdf

Question paper
XHOSA FAL P2 QP GR12 SEPT 2025_watermark.pdf
Question paper
IsiXhosa FAL P1 May-June 2025.pdf

Question paper
IsiXhosa FAL P3 May-June 2025.pdf

Question paper
XHOSA FAL P2 QP GR12 SEPT 2024_watermark.pdf
Question paper