Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL)
IPHEPHA LOKUQALA (P1)
FEBRUWARI/MATSHI 2015
IMEMORANDAM
AMANQAKU: 80
Le memorandam inamaphepha asi-9.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Skip to contentAll 2015 papers 





View all





isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 Supplementary Exams 2015 Memo
Grade 12 isiXhosa FAL Paper 1 memorandum from the Supplementary Exams 2015, 9 pages. Read online or download the free PDF.
Isixhosa Fal · Grade 12 · Supplementary Exams · 2015 · isixhosa. Memorandum, 9 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isixhosa
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2015
- Exam period
- Supplementary Exams
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 9
- File size
- 230.1 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 9
This exam
Supplementary Exams 2015
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)24 marks
- Question 1.2Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)6 marks
- Question 3Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)10 marks
- Question 4Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions10 marks
- Question 5.1Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions13 marks
- Question 5.2Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions6 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 2 DBE/Februwari–Matshi 2015
NSC – Imemorandam
ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA
UMBUZO 1
UKUMAKISHA UVAVANYO LOKUQONDA
1. Ngenxa yokuba kugxininiswa kwingqiqo, upelo olungachanekanga neziphene
zolwimi kwiimpendulo mazingohlwaywa ngaphandle kokuba ezo ziphene
zitshintsha intsingiselo/ingqiqo. (Kuseyimfuneko ukuba iziphene
zibonakaliswe.)
2. Ukuba umviwa usebenzisa amagama athatyathwe kolunye ulwimi olungelulo
olu luviwayo, musa ukuwananza loo magama, kwaye ukuba impendulo
isavakala ilungile, sukunika sohlwayo. Ukanti ke, ukuba igama elisuka
kolunye ulwimi lisetyenzisiwe kwitekisi kwaye liyayincedisa impendulo, oku
kuyakwamkeleka.
3. Ngokubhekiselele kwimibuzo emalunga nokuthatha icala uze uzixhase,
akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu-EWE/HAYI,
noNDIYAVUMELANA/ANDIVUMELANI. Isizathu/Ukunika ubungqina/
nokuxhasa zizo ezimele ukunikwa ingqwalasela.
4. Akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu-YINYANISO/BUBUXOKI,
noYINYANI/LULUVO. Ukunika isizathu/Ukunika ubungqina/Ukuxhasa kukona
makuthathelwe ingqalelo.
5. Xa impendulo efunwayo iligama elinye, aze umviwa anike impendulo esi-
sivakalisi esipheleleyo, oku makumakishwe nje ngokuchanekileyo kuphela xa
igama elichanekileyo likrwelelwe umgca ngaphantsi/ligqanyisiwe.
6. Ukuba kufunwa iimpendulo ezimbini/ezintathu iingongoma ezimbini-
kwezintathu, aze umviwa anike ezingaphaya kweziqingqiweyo kumyalelo,
makisha kuphela isibini okanye isithathu sokuqala ngokuhambelana
nombuzo.
7. Kwamkele ukwahluka kwendlela yokubeka impendulo okudalwa
kukusetyenziswa kweelwimi zengingqi.
8 Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela
ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/
OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 3 DBE/Februwari–Matshi 2015
NSC – Imemorandam
ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA
UMBUZO 1
1.1 1.1.1 Ukuvala ukuze into ingakwazi ukwenzeka√/ukuthintela√/
ukunqanda.√ (1)
1.1.2 Kuwucacisa kakuhle umyalezo wokuba xa usenza into yisebenze
ulindele iziphumo.√ (1)
1.1.3 Ukwenza izinto ngendlela eyiyo√/ukuzama√/ukuzondelela kwinto
oyenzayo√/ukungancami√/ukungatyhafi.√
[Nayiphi kwezi zingentla.] (1)
1.1.4 Ukungancami kuko okwenza umahluko phakathi kokoyisakala
nokuphumelela.√ (1)
1.1.5 Ungandinceda ngokuba ndazi ukuba xa ndifuna iziphumo ezihle
azifumaneki lula ziyasetyenzelwa.√√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2)
1.1.6 Abantu baneenjongo ezahlukileyo ebomini kunganzima ke
ukuzikopa√/kungakudodobalisa ukulinganisa okwenziwa ngomnye
umntu√/usenokungazazi iinkcukacha ezaneleyo zobomi babanye
abantu ngaphandle kwezobakho ubomi√.
[Naziphi ezibini kwezi zingentla] (2)
1.1.7 B/Kukutsalela emva√/B√/Kukutsalela emva.√ (1)
1.1.8 Ukungatyhafi kwinto oyifunayo nokuba uzibona ungaqhubeli
phambili√/Ukukhuthala ngokuphindwe kalishumi√/Ukuba nomonde
kwaye uzingise xa izinto zingakuhambeli kakuhle.√ (3)
1.1.9 Kukuba bayoyiswa kukulugcina udlamko lwabo ixesha elide,
banikezele.√ (1)
1.1.10 (a) Isaci.√ (1)
(b) Ukuhamba kade kwezinto.√ (1)
1.1.11 Kukukholelwa kubuvuvu bokuba ixesha lokuphumelela sele
likushiyile.√ (1)
1.1.12 Kukudlala ngexesha√/ukungalisebenzisi ngendlela eyiyo ixesha. √ (1)
1.1.13 Ngamazwi athi, 'Nkqu noThixo angakunceda!'√√ (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 4 DBE/Februwari–Matshi 2015
NSC – Imemorandam
1.1.14 ... amaxesha amahle namabi afika ngexesha elinye. √ (1)
1.1.15 Kukunceda ngokuba kukunika amandla okulinga√√/kukuphungula
ukoyika nokutyhafa√√/kukwenza uzithembe √√ (2)
1.1.16 Ewe, iyandikhuthaza ukuba ndingadinwa, ndingatyhafi
ndizondelele kwinto endiyenzayo kuba umzingisi akanashwa.√√
OKANYE
Hayi, imizekelo ayisebenzisileyo ayihambelani nobomi bam√√/
kudala yathethwa le nto ayitshintshi nto. √√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2)
1.2 OKUBONWAYO
1.2.1 NgoSeptemba 2012.√ (1)
1.2.2 Owokuba abamkelekanga kwiqela leBafana Bafana. (1)
1.2.3 Inkangeleko yobuso bakhe √ kunye nekhadi aliphetheyo eliqhele
ukusetyenziselwa ukunika isohlwayo.√ (2)
1.2.4 NguTeko Modise√ noAndile Jali.√ (2)
[30]
AMANQAKU ECANDELO A: 30
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 5 DBE/Februwari–Matshi 2015
NSC – Imemorandam
ICANDELO B: USHWANKATHELO
UMBUZO 2
UKUMAKISHA USHWANKATHELO
Ushwankathelo malumakishwe ngolu hlobo:
• Ulwabiwo-manqaku
o Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezisi-7. (Inqaku elinye ngengongoma
nganye).
o Amanqaku ama-3 olwimi.
o Amanqaku ewonke: 10
• Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi engacaphulanga ngqo.
o 1–3 iingongoma ezichanekileyo: Nika inqaku eli-1.
o 4–5 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-2.
o 6–7 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-3.
• Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi ecaphule ngqo.
o 6-7 iingongoma ezicatshulwe ngqo: Makanganikwa NALINYE inqaku
kwawolwimi.
o 1–5 iingongoma ezicatshulwe ngqo: Makanikwe inqaku lolwimi LIBE LINYE.
• Ubalo-magama:
o Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise inani lamagama
asetyenzisiweyo.
o Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibonakalisanga inani
lamagama asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe
ngokungachanekanga.
o Ukuba udlule kwinani eliqingqiweyo, funda ugqibezele isivakalisi eso inani
lamagama eliqingqiweyo liphela kuso ungayihoyi intsalela yesishwankathelo
sakhe.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 6 DBE/Februwari–Matshi 2015
NSC – Imemorandam
Iingongoma ezicatshulwe njengoko zinjalo. Iingongoma ezinokubhalwa
ngumfundi.
1. 'Kufuneka ungothuki. Qhuba kancinci 1. Thob’umoya nesantya udanyazise
ungedluli kwisantya esingama-40 iihazadi.
eekhilomitha ngeyure, ulayite iihazadi.'
2. 'Khupha ingalo yokunene ngefesitile 2. Wakhwebe ukuba akulandele.
uwakhombise ngayo ukuba
mawakulandele, kwenze oko
ukuphindaphinda.'.
3. 'Ngqala kwisikhululo samapolisa esikufuphi 3. Yiya kwisikhululo samapolisa kuba
nawe.' kungayingozi ukugoduka.
4. 'Fowunela ku-10111 uxele ukuba kukho 4. Tsalela u-10111 umnxeba uxele
imoto ekulandelayo.' isikrokro sakho nenombolo yemoto
ekulandelayo.
5. '... kwisikhululo samapolisa khalisa ixilongo 5. Kwisikhululo samapolisa, khalisa
(hutari) kakhulu kude kuphume ipolisa eliza ixilongo ulinde ipolisa.
kukunceda.'
6. 'Hlala ngaphakathi emotweni ungayicimi 6. Hlala emotweni iduma.
injini.'
7. 'Xa uye waya egaraji misa ungqamane 7. Misa egaraji ungqamane
neekhamera.' nekhamera.
8. 'Zigade ungenzi zenzo zobundlobongela, 8. Ungaliphikisi ngobukrwada ipolisa
njengokuphikisana nepolisa elo.' koko cacisa ingxaki yakho.
(63) (43)
QAPHELA: Izifinyezi okanye ii-akhronim mazingasetyenziswa kodwa ukuba zithe
zavela kushwankathelo mazibalwe ngokwamagama eziwameleyo.
AMANQAKU ECANDELO B: 10
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 7 DBE/Februwari–Matshi 2015
NSC – Imemorandam
ICANDELO C: IZAKHI NEMIGAQO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI
UKUMAKISHA ICANDELO C
1. Upelo
• Iimpendulo ezingoogama-nye/eziligama elinye mazimakishwe
njengezichanekileyo nokuba upelo aluchanekanga, ngaphandle kokuba
isiphene silahla intsingiselo efunwayo yegama.
• Kwiimpendulo ezizizivakalisi ezipheleleyo, upelo olungachanekanga luya
kohlwaywa xa isiphene sikweso sakhi solwimi sivavanywayo.
• Xa uvavanyo lujoliswe kwisifinyezo, impendulo iya kwamkeleka xa ifakwe
iimpawu zobhalo ngokuchanekileyo
2. Izakhi zezivakalisi kufuneka zichaneke kwaye zisetyenziswe kwizivakalisi
ezipheleleyo/njengoko umbuzo uyalela.
3. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela
ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/
OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo njengechanekileyo.
UMBUZO 3
3.1 Ukutya okuvuthiweyo.√ (1)
3.2 Abantu abonqena ukupheka okanye abangenaxesha lokupheka√/abantu
abayisebenzisa ngobunono imali.√ (1)
3.3 Indawo omele ukuba kuyo!√ (1)
3.4 Ujija ingqondo zabathengi.√ (1)
3.5 Eyokuba umthengi acinge ukuba kukuphela kwepleyiti efikelelekayo
le√√/umthengi angajikelezi athenge le ipleyiti.√√ (2)
3.6 Ukuze abathengi bakwazi ukuya apho ikhoyo irestyu, bakwazi nokufumana
iinkcukacha abazifunayo ngomnxeba.√ (1)
3.7 A Oluqhathayo√/Oluqhathayo√/A√ (1)
3.8 Ewe, kuba kulumkisa abantu ngezinto ezifana nokutyeba kakhulu nezifo
ezenziwa zindlela zokutya ezingalunganga. √√
OKANYE
Hayi, kuba oko kuza kunqanda abantu bangayi kutya abaneengxaki
zeswekile baphathwe yiswekile kuba belambile√√/iza kwenza abantu
(2)
bangakuthengi ukutya libhange ishishini lakhe. √√
[10]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 8 DBE/Februwari–Matshi 2015
NSC – Imemorandam
UMBUZO 4
4.1 Mem! √ (1)
4.2 Siyanqanda njengala mazwi.√√ (2)
4.3 Ukuhamba nje akufanelanga kubhatalelwa mali√√/akuvisiswananga ngale
mali ibhatalwayo phambi kokuba ibizwe.√√ (2)
4.4 Owu! Ishumi leerandi!√ Lelantoni?√ (2)
4.5 A/kukuhlekisa ngentlalo phakathi koMem noMary√/A√/Kukuhlekisa ngentlalo
phakathi koMem noMary.√ (1)
4.6 Ucinga ukuba ininzi le mali ifunwa nguMary √/Ucinga ukuba akamelanga
kubhatala mali.√ (1)
4.7 Hlawula.√ (1)
[10]
UMBUZO 5
5.1 5.1.1 Liyayalela√/Sisenzi esiyalelayo√/Sisenzi.√ (1)
5.1.2 Ukutyana√, sibonisa isinciphiso√/ubuncinci bento.√ (2)
5.1.3 Dayethi√ – kwisiNgesi√ (2)
5.1.4 Isigulo sibangelwa kukutya ukutya okungalunganga.√ (1)
5.1.5 ... mzimba ...√ (1)
5.1.6 Thabatha inxaxheba kwezemidlalo kuba oko kunegalelo elikhulu
ekuphumleni.√ (1)
5.1.7 Nditya iziqhamo ezinjengee-orenji ebusika ukuze ndingaguli.√
Iziqhamo zokuzimisela kwinto oyenzayo yimpumelelo yakho.√ (2)
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]
5.1.8 Ukutya kakhulu akutyebisi.√ (1)
5.1.9 Uyabhitya√/Uyanqina.√ (1)
5.1.10 (a) Isimnini.√ (1)
(b) Isimelabizo soqobo sokugxininisa.√ (1)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 9 DBE/Februwari–Matshi 2015
NSC – Imemorandam
5.2.1 Nceda ngokutya. √ (1)
5.2.2 Ndizokondla unyana wam!√ andinamsebenzi√ (2)
5.2.3 Inkwenkwe yacela amalizo esitalatweni√/Inkwenkwe yawacela
amalizo esitalatweni. √ (1)
5.2.4 Igqibe indlela yonke.√ Ubaxo/Ugqithiso/Ubabazo.√ (2)
[20]
AMANQAKU ECANDELO C: 40
AMANQAKU EWONKE: 80
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Supplementary Exams 2015 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 Supplementary Exams 2018 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 Supplementary Exams 2016 Memo

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Supplementary Exams 2018 QP

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Supplementary Exams 2018 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Supplementary Exams 2017 Memo
More from Grade 12 isiXhosa FAL

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2024 Memo

Question paper