Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL)
IPHEPHA LOKUQALA (P1)
FEBRUWARI/MATSHI 2016
IMEMORANDAM
AMANQAKU: 80
Le memorandam inamaphepha asi-8.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
You're offline
Skip to contentMemorandum 









View all



IsiXhosa FAL P1 Feb-March 2016 Memo_hlayiso.com_.pdf
Isixhosa Fal · Grade 12 · Supplementary Exams · 2016 · isixhosa. Memorandum, 8 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Isixhosa Fal
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isixhosa
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2016
- Exam period
- Supplementary Exams
- Paper
- 1
- Pages
- 8
- File size
- 317.2 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 8
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 2 DBE/Februwari–Matshi 2016
NSC – Imemorandam
ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA
UMBUZO 1
Ukumakisha uvavanyo lokuqonda
1. Ngenxa yokuba kugxininiswa kwingqiqo, upelo olungachanekanga neziphene
zolwimi kwiimpendulo mazingohlwaywa ngaphandle kokuba ezo ziphene
zitshintsha intsingiselo/ingqiqo. (Kuseyimfuneko ukuba iziphene
zibonakaliswe.)
2. Ukuba umviwa usebenzisa amagama athatyathwe kolunye ulwimi olungelulo
olu luviwayo, musa ukuwananza loo magama, kwaye ukuba impendulo
isavakala ilungile, sukunika sohlwayo. Ukanti ke, ukuba igama elisuka
kolunye ulwimi lisetyenzisiwe kwitekisi kwaye liyayincedisa impendulo, oku
kuyakwamkeleka.
3. Ngokubhekiselele kwimibuzo emalunga nokuthatha icala uze uzixhase,
akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu-EWE/HAYI,
noNDIYAVUMELANA/ANDIVUMELANI. Isizathu/Ukunika ubungqina/
nokuxhasa zizo ezimele ukunikwa ingqwalasela.
4. Akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu-YINYANISO/BUBUXOKI,
noYINYANI/LULUVO. Ukunika isizathu/Ukunika ubungqina/Ukuxhasa kukona
makuthathelwe ingqalelo.
5. Xa impendulo efunwayo iligama elinye, aze umviwa anike impendulo
esi-sivakalisi esipheleleyo, oku makumakishwe nje ngokuchanekileyo
kuphela xa igama elichanekileyo likrwelelwe umgca ngaphantsi/ligqanyisiwe.
6. Xa kufunwa iimpendulo ezimbini/ezintathu iingongoma ezimbini-kwezintathu,
aze umviwa anike ezingaphaya kweziqingqiweyo kumyalelo, makisha
kuphela isibini okanye isithathu sokuqala ngokuhambelana nombuzo.
7. Kwamkele ukwahluka kwendlela yokubeka impendulo okudalwa
kukusetyenziswa kweelwimi zengingqi.
8. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela
ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/
OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 3 DBE/Februwari–Matshi 2016
NSC – Imemorandam
1.1 ISICATSHULWA A
1.1.1 Intlakanipho.√ (1)
1.1.2 Ukuxengaxenga kwesimilo kukuba siya sisonakala isimilo.√ (1)
1.1.3 D√/D Kukudlala nokuqhula√/Kukudlala nokuqhula.√ (1)
1.1.4 Wayefuna indlela yokuphuma kweso sikolo wayecinga ukuba
singumdlalo.√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (1)
1.1.5 Lunyanisile, kuba kuthiwa luthwele iziqhamo ezihle, kwaye luzele
abefundisi, iititshala, iitoliki, ababhali, oogqirha namagqwetha. √√/
kuba kuthiwa abalunyamezelayo uswazi abayi kudaniswa,
banomvuzo ongathethekiyo. √√ (2)
1.1.6 Abalunyamezelayo banomvuzo ongathethekiyo√/abayi kudaniswa√
kanti abaluchasileyo banesiphelo esikukuzisola√/basebenza
nzima. √ (2)
1.1.7 Efuthekile. √ (1)
1.1.8 Thatha le mali uyise kuMaMfene√/Uyise kuMaMfene imali
ayinikiweyo. √
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (1)
1.1.9 Inkqayi ingena ngeentlontlo.√ (1)
1.1.10 Wayebeka izizathu ezithi kuyana√/kuyabanda√/akaphilanga.√
[Nasiphi isibini kwezi.] (2)
1.1.11 Ityhefu.√ (1)
1.1.12 Wayesiya engozini engaboni ukuba yingozi√√/Wayesiya engxakini
engaqondi ukuba yingxaki.√√ (2)
1.1.13 ... 'kanye xa ayinkwenkwe eqala ukuthi rhwe ngodevu, ...' √ (1)
1.1.14 (a) B√/UDingezweni.√
(b) C√/UMaMfene.√ (2)
1.1.15 Yabangelwa kukuba ale uNyubatyha ukuba uYese noSelina
bayokufunda eMvethoba.√√ (2)
1.1.16 NguMaMfene√/Nomalanga.√ (1)
1.1.17 Akuzange kube ntsuku zatywala ebuyile kwamkhulela kwamosela
ukufa.√√ (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 4 DBE/Februwari–Matshi 2016
NSC – Imemorandam
1.2 ISICATSHULWA B
1.2.1 Uyalila√/uphuma iinyembezi√/uthwele izandla entloko √
[Nasiphi isibini kwezi.] (2)
1.2.2 Uhleli esitulweni√/usika amaphepha ezisulu.√ (2)
1.2.3 Umama akakuhoyanga ukukhala kwalo mntwana kuba uxakekile
unqunqa amaphepha√√/wonwabile akanaxesha lalo mntwana
ulilayo.√√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2)
AMANQAKU ECANDELO A: 30
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 5 DBE/Februwari–Matshi 2016
NSC – Imemorandam
ICANDELO B: USHWANKATHELO
UMBUZO 2
Ukumakisha ushwankathelo
Ushwankathelo malumakishwe ngolu hlobo:
• Ulwabiwo-manqaku
o Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezisi-7. (Inqaku elinye ngengongoma
nganye).
o Amanqaku ama-3 olwimi.
o Amanqaku ewonke: 10
• Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi engacaphulanga ngqo.
o 1–3 iingongoma ezichanekileyo: Nika inqaku eli-1.
o 4–5 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-2.
o 6–7 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-3.
• Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi ecaphule ngqo.
o 6–7 iingongoma ezicatshulwe ngqo: Makanganikwa NALINYE inqaku
kwawolwimi.
o 1–5 iingongoma ezicatshulwe ngqo: Makanikwe inqaku lolwimi LIBE LINYE.
QAPHELA
• Ubalo-magama:
o Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise ukuba alidlulanga kuma-70
inani lamagama asetyenzisiweyo.
o Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibonakalisanga inani
lamagama asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe
ngokungachanekanga.
o Ukuba udlule kwinani eliqingqiweyo, funda ugqibezele isivakalisi eso inani
lamagama eliqingqiweyo liphela kuso ungayihoyi intsalela yesishwankathelo
sakhe.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 6 DBE/Februwari–Matshi 2016
NSC – Imemorandam
IINGONGOMA EKUCATSHULWE KUZO USHWANKATHELO
1. 'Bakho abathi bazi yonke into eyenziwa apho 1. Bakhona abacinga bazi
bangazange babeke nemicondo yabo khona. zonke izinto kwiindawo
Wumbi womva esazi konke okwenziwa ecaweni zonke bengazange baye
okanye zonke iindlela ngeendlela zalapho kuzo.
enkonzweni, kodwa akazange aye apho okanye
engazange akholelwe nakulo Sombawo
ubhedeshwayo.'
2. 'Bakho abacinga ukuba bazi imizi yabantu ade 3. Bambi abazi impilo
wumbi azi nendlela le kuphilwa ngayo, maxa nentlalo yemizi
wambi azi yonke into ephathelele kweso sibini abangayihlaliyo.
sitshatileyo nentsapho yaso, noxa engazange
abe ngowenani nje apho.'
4. 'Bakho abazi ngamasiko athile bengazange noxa 4. Abanye bazenza abazi
bengazange bawenza bade bacinge ukuba ngamasiko bade
bayazi, noxa bengazi. Ingxaki omnye umve bawagxeke nangona
elihlasela isiko lomnye, ebonisa ukulicekisa ooyise bebewenzile.
nokunyanyeka kwalo, kodwa uyise wayelenzelwe
kuqala.'
5. 'Bakho abazi ngeentsana zabantu ade wumbi 5. Bambi bazi kakhulu
ange ungene ngaphakathi kwingqiqo yomnye, ngabanye abantu bade
wagqobhozela wayibona ubume bayo, ambone bazi neengcinga zabo.
nobuthathaka balowo, ade abone nokuba
akasoze abe nto ebomini bakhe, noxa
angakhange athathe nxaxheba nje ekudalweni
kwakhe.'
6. 'Bakho ke nabo bathi bafundile abanakuxelelwa 6. Kukho abaziqhayisa
nto bani, batsho bezigasa ngemfundo abanayo ngemfundo abanayo zibe
bengaqondi phofu ukuba abazi. Kuye kuthi izimbo zabo zibonisa
ngomhla osisidenge bakhwankqiswe abantu ukungafundi.
zizinto ezenziwa sisifundiswa eso kuba kaloku
besizibizele ngokwaso ukupopolwa onke
amanyathelo aso.'
7. 'Ungabona nabantwana bebaleka isikolo, 7. Bakho abantwana
benyanzelwa ngemfundo ngetshova ngabazali ababaleka isikolo benikwa
neetitshala, bekhetha ukubhaca bashiye imfundo ngenkani
amakhaya abo, kodwa bakufika ezweni abafuni ngabazali neetitshala,
kubonwa njengezinto ezingazi nto.' bancame namakhaya abo
bekufuna ukubonwa
ngathi bayazi.
8. 'Abanye bade bathenge izatifikethi, bambi Abanye bazama
bakhethe ukuziba ze bazifote koomashini 8. izatifikethi ngondlela-
zikhuphe imifanekiso yazo, le bathi bacime mnyama beziqhatha.
amagama abaniniyo kuyo, ze babhale awabo.'
[220 amagama] [70 amagama]
QAPHELA: Izifinyezi okanye ii-akhronim mazingasetyenziswa kodwa ukuba zithe
zavela kushwankathelo mazibalwe ngokwamagama eziwameleyo.
AMANQAKU ECANDELO B: 10
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 7 DBE/Februwari–Matshi 2016
NSC – Imemorandam
ICANDELO C: IZAKHI NEMIGAQO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI
Ukumakisha iCandelo C
1. Upelo
• Iimpendulo ezingoogama-nye/eziligama elinye mazimakishwe
njengezichanekileyo nokuba upelo aluchanekanga, ngaphandle kokuba
isiphene silahla intsingiselo efunwayo yegama.
• Kwiimpendulo ezizizivakalisi ezipheleleyo, upelo olungachanekanga luya
kohlwaywa xa isiphene sikweso sakhi solwimi sivavanywayo.
• Xa uvavanyo lujoliswe kwisifinyezo, impendulo iya kwamkeleka xa ifakwe
iimpawu zobhalo ngokuchanekileyo.
2. Izakhi zezivakalisi kufuneka zichaneke kwaye zisetyenziswe kwizivakalisi
ezipheleleyo/njengoko umbuzo uyalela.
3. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela
ZOMBINI unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/
OKANYE impendulo ebhalwe ngokupheleleyo njengechanekileyo.
UMBUZO 3
3.1 Isepha iDove.√ (1)
3.2 B√/B Kukuqhatha abathengi√/Kukuqhatha abathengi.√ (1)
3.3 Molo Dove, salani maqhakuva!!!√ (1)
3.4 Ithambisa ulusu ngoku ahlambayo√/Ikhucula amaqhakuva aphele nya!√ (2)
3.5 Kulandelelaniswe imibuzo√√/kwelekwe imibuzo, ngenjongo yokukhumbuza
abantu ngeengxaki zabo batsho bazibone bebandakanyeka.√√ (2)
3.6 Sibonisa ukuba isenzo esenziwayo siyenzisisiswa√ (1)
3.7 Kukutsala umdla wabathengi. √√ (2)
[10]
UMBUZO 4
4.1 NguThemba Siwela. √ (1)
4.2 Unyaka omtsha.√ (1)
4.3 Ukubonisa ukuba into le kuthethwa ngayo iyothusa okanye iyamangalisa. √ (1)
4.4 C√/C wothukile√/wothukile.√ (1)
4.5 Inkangeleko yobuso bukaChiskop iveza uvakalelo lomsindo omkhulu.√√ (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 8 DBE/Februwari–Matshi 2016
NSC – Imemorandam
4.6 Akulunganga kuba usebenzisa ulwimi oludlelelelayo ngokweziphene
zomzimba.√√ (2)
4.7 Uthe, 'Wena uza kubuyela emyezweni wezilwanyana.' √√ (2)
[10]
UMBUZO 5
5.1 5.1.1 kwelo zwe.√ yaseDonderkop√ (2)
5.1.2 Sikwixesha eladlulayo.√ (1)
5.1.3 Sisetyenziswe njengesifanekisozwi esilandela uthi.√√ (2)
5.1.4 Sisihlomelo sobunjani.√ (1)
5.1.5 Uthe akutshayisa ipali esasuka ngemoto woyika√√/Uthe
akutshayisa wonke umntu icuba lakhe laphela. √√ (2)
5.1.6 Eziofisini, √ kwisiNgesi.√ (2)
5.1.7 Ngethamsanqa.√ (1)
5.1.8 Umfo kaMhlambeli wayesebenza nzima emgodini kuba
wayengafundanga.√ (1)
5.1.9 Wayenqwenela ukuba ngomnye wabo koko akazang' angene
kumnyango wesikolo. √ (1)
5.1.10 Siyinjongosenzi. √ (1)
5.2 5.2.1 Utata – iceba.√
uthambisa – isivumelanisi sentloko.√
umntwana – isisekelo.√ (3)
5.2.2 A√/A Umntwana utya ubhontsi√/Umntwana utya ubhontsi. √ (1)
5.2.3 ngokukhawuleza √/kwangoko.√ (1)
5.2.4 Imiphunga. √ (1)
[20]
AMANQAKU ECANDELO C: 40
AMANQAKU EWONKE: 80
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha
Recommended for this subject
Published documents with matching subject and grade metadata.

Memorandum
ISIXHOSA FAL P2 GR12 MEMO SEPT 2025_watermark.pdf

Memorandum
ISIXHOSA FAL P3 GR12 MEMO SEPT2025_watermark.pdf

Memorandum
IsiXhosa FAL P1 May-June 2025 MG.pdf
Memorandum
IsiXhosa FAL P3 May-June 2025 MG.pdf

Memorandum
XHOSA FAL P1 MEMO GR12 SEPT 2024.pdf
Memorandum
ISIXHOSA FAL P3 GR12 MEMO SEPT2024.pdf
Related documents
Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.

Memorandum
IsiXhosa FAL P2 Feb-March 2016 Memo_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
IsiXhosa FAL P1 Nov 2016 Memo_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
IsiXhosa FAL P1 Feb-March 2018 Memo_hlayiso.com_.pdf

Memorandum
IsiXhosa FAL P1 Feb-March 2015 Memo_hlayiso.com_.pdf

Question paper
IsiXhosa FAL P2 Feb-March 2016_hlayiso.com_.pdf

Question paper
IsiXhosa FAL P3 Feb-March 2016_hlayiso.com_.pdf
More from Grade 12 Isixhosa Fal
Explore more published documents in this catalogue.

Question paper
XHOSA FAL P1 QP GR12 SEPT 2025_watermark.pdf

Question paper
XHOSA FAL P2 QP GR12 SEPT 2025_watermark.pdf
Question paper
IsiXhosa FAL P1 May-June 2025.pdf

Question paper
IsiXhosa FAL P3 May-June 2025.pdf

Question paper
XHOSA FAL P2 QP GR12 SEPT 2024_watermark.pdf
Question paper