Skip to content

isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Supplementary Exams 2016 Memo

MemorandumisiXhosa FALGrade 12201614 pages

Grade 12 isiXhosa FAL Paper 3 memorandum from the Supplementary Exams 2016, 14 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

Supplementary Exams 2016

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA 12 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL) IPHEPHA LESITHATHU (P3) FEBRUWARI/MATSHI 2016 IMEMORANDAM AMANQAKU: 100 Le memorandam inamaphepha ali-14. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 2 DBE/Februwari–Matshi 2016 NSC – Imemorandam ICANDELO A: ISINCOKO UMBUZO 1 Imiyalelo yokumakisha • Kweli candelo umviwa ukhetha isincoko sibe sinye. Xa ekhethe zazibini, makisha esokuqala. • QAPHELA: Umviwa angabhala naluphi udidi lwesincoko ngesihloko asikhethileyo. • Ubude besincoko bumele ukuba kwisithuba samagama ali-190 ukuya kuma-240. • Sebenzisa irubriki esisihlomelo A ukumakisha esi sincoko. 1.1 Isihloko: Izinto ezindonwabisayo. Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo. efanelekileyo: Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. Angabalula izinto ezimonwabisayo: Umzekelo – Ukufunda kwisikolo asithandayo/abazali bakhe abaxabisileyo nabamxabisileyo/ikhaya lakhe/ukunikwa ilungelo lokukwazi ukuzikhethela ezinye izinto/abahlobo bakhe avanayo nabo/ indlela enza nazithatha ngayo izinto/impumelelo anayo ebomini bakhe/ukubona ukuba ikamva lakhe liza kuqaqamba/ ukwamkelwa xa ethe waphazama aphinde abekwe endleleni. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka]. [50] 1.2 Isihloko: Imihla ayifani. Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo. efanelekileyo: Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. Imihla ayifani, ayifani njani?/iziganeko zemihla ngemihla/ iziganeko ezehlayo ezilungileyo/iziganeko ezehlayo ezingalunganga/abantu abachaphazelekayo kwezi ziganeko izinto ezehlayo imihla ngemihla/imfundiso efumanekayo kwiziganeko zemihla ngemihla/izilumkiso ozifumanayo uzisebenzise/amava onawo ngenxa yezehlo neziganeko zemihla ngemihla. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka]. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 3 DBE/Februwari–Matshi 2016 NSC – Imemorandam 1.3 Isihloko: Ubomi ngexesha leselula. Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo. efanelekileyo: Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. Landa ubomi bakudala ngexesha iselula yayingekho/yintoni le yayibenza bube lula, iyintoni le ibenza bube nzima ngexesha leselula/inkqubela yetheknoloji kwiiselula/ngena kanobom kubomi bangoku apho ngoku inguwashiywa nowashiywa kubantu abatsha ukuba umntu makabe neselula/zininzi izinto eziluncedo, ukhupha ufake imali ebhankini, unxibelelwano/ ubomi babulula kungekho kuqhathwana nokwenza izinto ezingakhiyo. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka]. [50] 1.4 Isihloko: Indlela abantu abasebenzisa ngayo amalungelo abo. Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo. efanelekileyo: Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. Umfundi ulindeleke ukuba asichazele ukuba yintoni na amalungelo/asilandise imbali yala malungelo/iindidi zamalungelo abantwana abanawo/indlela elungileyo ilungelo ngalinye alikhankanyileyo elisetyenziswa ngayo nendlela engalunganga ilungelo ngalinye alikhankanyileyo elisetyenziswa ngalo/izimvo zakhe ngala malungelo maninzi anikwa abantwana ingakumbi lawo alahlekisa abantwana/indlela abantu abawatolika ngayo amalungelo/ ilungelo noxanduva lwalo. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka]. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 4 DBE/Februwari–Matshi 2016 NSC – Imemorandam 1.5 Isihloko: Imvumi edumileyo. Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo. efanelekileyo: Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. Apha umfundi angasixelela ngemvumi ayaziyo edumileyo/izinto ezenzayo ezintle/udumo lwayo/umculo wayo/izinto ezimbi ezenzayo njengokusebenzisa iziyobisi/udumo lwale mvumi/indlela eziphethe ngayo/ubomi bayo ekuhlaleni/emsebenzini wayo/izinto ezithandayo/izinto engazifuniyo/indlela ehlelisene ngayo nabantu/indlela ethandwa ngayo ngabantu/ukuzimisela kwayo kwinto eyenzayo/uveza amaphupha akhe xa enokuba yimvumi edumileyo/usenokubiza negama laloo mvumi ingumzekelo kuye/ayithandayo/achaze udidi lomculo oluculwa yiloo mvumi anqwenela ukuba yiyo/iimpawu ezimtsalayo kuloo mvumi anqwenela ukuba yiyo/amazwi enkuthazo nanokwenza nabanye abafundi banqwenele ukuba babe ziimvumi ezidumileyo/izinto ongazenzela usapho, abahlali nelizwe lakho xa ungaphumelela ebomini. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka]. [50] 1.6 Isihloko: Umzali wam uyinto yonke kum. Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo. efanelekileyo: Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. Umfundi kuye ngoobani abantu abathatha njengabazali/ indlela aba bantu abathatha njengabazali bakhe babusindisa ngayo ubomi bakhe/izinto ezintle abamenzela zona nabaseza kumenzela zona ebomini/izinto neendawo abamkhusela kuzo/ iminqweno yakhe ngabazali bakhe. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka]. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 5 DBE/Februwari–Matshi 2016 NSC – Imemorandam 1.7 Isihloko: Khetha umfanekiso oMNYE kule ingezantsi ubhale isincoko. Nika isihloko isincoko sakho. 1.7.1 Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo. efanelekileyo: Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. Makabonise ulwazi ngesihloko asikhethileyo/indima edlalwa kukusetyenziswa kombane emakhaya nakwimizimveliso/ ukunqongophala kombane/ukucinywa kombane ngamaxesha athile ukongela ixesha elizayo/ukusebenzisa ezinye iindlela zokulayita njengekhandlela/ubuchule bokusebenzisa umbane/ izinto emazingenziwa ukulondoloza umbane/izinto emazenziwe ukuze sibe nombane maxa onke/iingozi zombane/amaxabiso aphakamileyo ombane/ukuthintela abantwana bangenzakaliswa ngumbane. [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka]. 1.7.2 Imo Intshayelelo, isiqu nesiphelo. efanelekileyo: Ulwimi Luhambelane nenjongo yokubhala, uhlobo lomhlathi okhethiweyo, isigama sihambelane nesihloko, isakhiwo sezivakalisi kunye nezixhobo zokunonga ezifanelekileyo. Umxholo Umviwa angasebenzisa nawuphi kule mixholo ilandelayo. Unyaka wama-2015 ngunyaka onjani/indima esiyihambileyo kulo nyaka/izinto esizifumeneyo/ukuphumelela kwemizamo neminqweno yam/ukuzaliseka kwamaphupha am/umvuzo emva kokuzimisela/ukutyeneneza kwendlela ukuya kunyaka ozayo/ezoqoqosho/ezemfundo/ezenkcubeko zihambe njani/ izinto ongaziphucula kulo nyaka ngenxa yeziphumo zika-2015 [Naziphi izimvo zomfundi ezisemxholweni ziya kwamkeleka]. [50] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 6 DBE/Februwari–Matshi 2016 NSC – Imemorandam IIMPAWU ZESINCOKO Isincoko esibalisayo sibhalwa kumntu wokuqala okanye owesithathu. • Makasebenzise ixesha eladlulayo/elidlulileyo aze athi ukuba unamandla alisebenzise nelimiyo. • Makabonise ulwazi ngesihloko asikhethileyo. • Abalinganiswa, isimo sentlalo izizathu zokuhla kwezehlo ukuya kwisiphelo mazibonakale. • Iziganeko zichazwa/zibaliswe ngokulandelelana kwazo okanye zicace ezingunobangela wezinye, kungenjalo xa enamandla angasebenzisa izixhobo ezifana nophuphelo okanye ukuqala ngesenzo esingekehli/sokugqibela. • Sisebenzisa amagama abonisa ixesha afana nooemva, phambi, ngeli xesha. • Sisebenzisa intetho yababini/ukuzithethela kwabalinganiswa kwiimeko ezithile. • Ulwimi olusetyenzisiweyo malube lolokudala ifuthe kofunda isincoko oluchukumisayo lungekrwada phofu. Isincoko esichazayo sinokubhalwa ngokwexesha elidlulileyo okanye elangoku. • Sichaza into/umntu/indawo/imeko njalo njalo. • Sisebenzisa amagama okudala umfanekiso. • Sisebenzisa izixhobo zokuchaza ezifana nezichazi, imifanekiso-ntelekelelo, izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana nezifanekisozwi kwakunye nezafobe zentetho. • Sisebenzisa imifanekiso ntelekelelo nezafobe. • Sivakalisa iimvakalelo zombhali. Isincoko esicamngcayo: • Siveza uvakalelo lombhali ngesigama esibonakalisa amava akhe. • Siveza uchukumiseko ngomba ekubhalwa ngawo. • Uvakalelo olungundoqo ludlala indima enkulu. • Ubukhulu becala esi sincoko siyachaza. (Sisebenzisa izixhobo zokuchaza ezifana nezichazi, imifanekiso-ntelekelelo, izihlomelo, neziphuhlisayo ezifana nezifanekisozwi kwakunye nezafobe zentetho). • Uvakalelo lombhali maluveze ukunyaniseka kunye nokubandakanyeka. Isincoko esixoxayo • Inkcazelo mayibe ngoluvo oluthile. • Umviwa uthatha icala ngomba othile. • Uthotho lweengxoxo – oludla ngokuba kwimo engengcaciso ngeengongoma ezithile. • Ukubethelela – isishwankathelo nokuphindelela kwinkcazelo engoluvo oluthile lokuvula. • Kwingxoxo yakhe unika ubungqina obuxhasayo obusenokuba ngamanani okanye ukucaphula kumava anawo ayinyani. • Usenokuxoxela okuthile echasa enika ubungqina obuxhasayo. • Isiphelo sisenokuba sisishwankathelo nengcebiso. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 7 DBE/Februwari–Matshi 2016 NSC – Imemorandam Isincoko esixoxela amacala omabini. • Umviwa uwaphatha omabini amacala engxoxo. • Uxoxela okuthile enika ubungqina obuxhasayo. • Unokulandela isakhiwo esithi umhlathi umela uluvo oluvumayo, kolandelayo, luchase, kungenjalo avume ekuqaleni komhlathi aze achase ekupheleni, kodwa makalunike olwakhe uluvo xa evala. • Unokuxoxela okuthile echasa/evuma nokunika ubungqina obuyinyani obuxhasayo. • Isiphelo – isishwankathelo nengcebiso. • Makabonise ulwazi ngesihloko nangomba axoxa ngawo. AMANQAKU ECANDELO A: 50 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 8 DBE/Februwari–Matshi 2016 NSC – Imemorandam ICANDELO B: UMHLATHI OMDE Imiyalelo yokumakisha • Kweli candelo umviwa ukhetha umhlathi ube mnye. Xa ekhethe yamibini, makisha owokuqala. • Ubude bomhlathi omde babube ngamagama angama-80 ukuya kwi-100. • Sebenzisa irubriki esisihlomelo B ukumakisha lo mhlathi. UMBUZO 2 2.1 ILETA ESESIKWENI Bhala ileta eya kuManejala ukhalazele imveliso oyithengileyo kwivenkile yakhe. • Iidilesi zimbini, eyokuqala yeyalo mntu ubhalayo inomhla. Eyesibini kulapho ubhalela khona, uqala ubhale iwonga/isikhundla seManejala. • Intshayelelo, isiqu nesiphelo mazahluke zicace. • Ithoni nerejista mazibonakalise intlonipho kwiManejala. • Isibuliso masihloniphe iManejala. • Isakhiwo somyalezo masibonakalise ukukhalazela imveliso ayithengileyo. • Umxholo mawube ngowokukhalazela imveliso ayithengileyo. • Kwisiphelo kubhalwa igama, ifani nesignitsha/intsayinogama. • Izingxi azisetyenziswa kwidilesi, isibuliso nesiphelo. [30] 2.2 IOBHITSHUWARI Bhala iobhitshuwari yomntu obenegalelo elikhulu ekuhlaleni. • Igama elipheleleyo lomntu oswelekileyo. • Umhla wokuzalwa, indawo azalelwe kuyo nabazali bakhe. • Ukukhula kwakhe, ukufunda nokusebenza. • Ukugula kwakhe. • Umhla wokusweleka. • Usapho alushiya ngasemva. • Amazwi amkhaphayo aquka neziduko. [30] 2.3 INGXELO ENGEKHO SESIKWENI Bhala ingxelo oza kuyinika abafundi emalunga nokuya kwenu kukhuphiswano lwemidlalo yeqonga. • Makanike isihloko esicacileyo nesitsala umdla kubaphulaphuli. • Makaqiniseke ukuba ingxelo inomhlathi wentshayelelo odlwengula umxhelo. • Kwisishwankathelo makanike iingongoma ezibalulekileyo ngoko kuthe kwenzeka. • Kwisiqu sengxelo makanabise into ebeyithethe kwintshayelelo. • Makanike zonke izinto ezenzekileyo nenkcazo okanye ingcaciso. • Kwisiphelo kufuneka ashwankathele isiganeko esehlileyo, aze agqibele ngokunika uluvo/iimbono zakhe. [30] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 9 DBE/Februwari–Matshi 2016 NSC – Imemorandam 2.4 INTETHO Bhala intetho malunga nokubaluleka kwemizuzu engama-67 katat'uMandela. • Makaqale intetho yakhe ngendlela etsala umdla. • Kwintshayelelo makabulise zonke iindidi zabaphulaphuli, unokubalandelelanisa ngezikhundla zabo. • Makakrobise ngokufutshane kwinto aza kuthetha ngayo. • Kwisiqu makangene emxholweni wentetho yakhe. • Makabagcine abaphulaphuli besemdleni wokumamela intetho yakhe. • Kwisiphelo makaqukumbele intetho yakhe, ashwankathele konke abekuthethile. [30] AMANQAKU ECANDELO B: 30 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 10 DBE/Februwari–Matshi 2016 NSC – Imemorandam ICANDELO C: UMHLATHI OMFUTSHANE Imiyalelo yokumakisha • Kweli candelo umviwa ukhetha umhlathi ube mnye. Xa ekhethe yamibini, makisha owokuqala. • Ubude bomhlathi omfutshane ngama-60 ukuya kuma-80 amagama. • Sebenzisa irubriki esisihlomelo C ukumakisha lo mhlathi. UMBUZO 3 3.1 IPOWUSTA Bhala ipowusta yeshishini lokuthengisa iindidi zeziselo. • Mayibe nedilesi yalo mntu uneshishini. • Yazisa ngale nto uza kuyithengisa. • Yiba nemifanekiso etsalayo enokwenza xa ixhonyiwe ipowusta yakho ibe nomtsalane. • Amaxesha oza kuvula ngawo. • Inombolo yemfonomfono onokufumaneka kuyo. • Isilogani. • Izinto ezitsalayo ezifana namaxesha ezaphulelo anokutsala abathengi. [20] 3.2 IPOSIKHADI Bhala iposikhadi eya kumtshana wakho malunga nohambo lwakho lwaseMelika. • Indawo abhala ekuyo nomhla wokubhala. • Idilesi yomntu obhalelwayo mayibe kwicala lasekunene. • Isibuliso esifanelekileyo. • Ulwimi olungekho sikweni lwamkelekile. • Umxholo ahlale kuwo. • Isiphelo esifanelekileyo. [20] 3.3 IMIYALELO Bhala umyalelo wokwenza iti. • Umyalelo mawucace gca, kusetyenziswe isiyaleli kakhulu. • Makubhalwe izithako eziza kusetyenziswa nemilinganiselo yazo. • Izixhobo eziza kusetyenziswa nazo mazidweliswe. • Makudweliswe imiyalelo yendlela yokwenza iti. • Ixesha eliza kuthathwa xa kusenziwa iti. • Inani labantu abaza kwenzelwa iti. [20] AMANQAKU ECANDELO C: 20 AMANQAKU EWONKE: 100 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 11 DBE/Februwari–Matshi 2016 NSC – Imemorandam QAPHELA: • Sebenzisa le rubriki rhoqo xa umakisha izincoko zephepha lesi-3, ICANDELO A. • Amanqaku ukusukela kweli-0 ukuya kwangama-50 ahlulahlulwe ngokwamanqanaba amahlanu aphambili. • Kwiikhrayitheriya yoMxholo, uLwimi neSimbo, inqanaba ngalinye kula mahlanu lahlulahlulwe lanomgangatho ongentla nongezantsi yanemimandla yamanqaku ahambelana nomgangatho ngamnye. • Ikhrayitheriya yeSakhiwo yona ayichaphazeleki ngumgangatho ongentla nongezantsi. ISIHLOMELO A: IRUBRIKI YOKUHLOLA IZINCOKO – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [50 AMANQAKU] Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye UMXHOLO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 NOCWANGCISO -Impendulo ebalaseleyo -Impendulo ixonxwe -Impendulo iyanelisa -Impendulo ingena -Impendulo ayikho enomtsalane, ngaphaya ngobugcisa obukhulu ngokupheleleyo iphuma emxholweni mxholweni konke konke (Impendulo Umgangatho ongentla kobekulindelekile -Izimvo zinxulumene -Izimvo ziyanamathelana akukho -Izimvo zibondene nezimvo) -Izimvo zihlakaniphile, nomxholo kwaye noko kwaye zingakuguqula lunamathelwano azingqalanga ntweni Ukubekelela izimvo zixhokonxa iingcinga kwaye zinika umdla, bukho ukucinga kofundayo kwizimvo -Azivakali izimvo kwaye ngenjongo zinemfezeko ubungqina bemfezeko -Iingcamango zibekelelwe -Izimvo azicacanga ziyaphindaphindwa/ yokucwangcisa -Isincoko sibekelelwe kwizimvo ngokunamatheleneyo kwaye ezinye zazo uthetha into enye Ukubonakalisa ngobuchule -Iingcamango kuquka intshayelelo, isiqu zezemboleko -Iingcamango zibekwe ukuyazi injongo, obungaqhelekanga kwaye zibekelelwe nesiphelo -Buncinci kakhulu xazalala abantu ekujoliswe intshayelelo, isiqu ngokwakhelanayo ubungqina bobekelelo azinalunxibelelwano kubo kunye kwakunye nesiphelo kuquka intshayelelo, nonamathelwano nemeko zibonakalisa isiqu nesiphelo lweengcamango unamathelwano 30 AMANQAKU olunemfezeko 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 -Impendulo encamisileyo -Impendulo ixonxwe -Impendulo iyanelisa -Impendulo iphumile -Impendulo itenxile Umgangatho ongezantsi kodwa akukho zimpawu ngobugcisa nangona kumana kubakho emxholweni ubukhulu malunga nomxholo zakubalasela kubhekele phi -Izimvo zisemxholweni ukungacaci kwiindawo becala -Izimvo zitenxile kwisincoko kwaye zinika umdla ezithile -Izimvo ziyaqhawu- zingcwecwela kude -Izimvo zivuthiwe -Sibekelelwe -Kukho ukunamathelana qhawuka ziyabhidisa nomxholo zixhokonxa iingcinga ngobuchule, kukho okubonakalayo kwizimvo -Buyanqaphazeka -Iingcamango -Iingcamango zibekelelwe ukunamathelana kwaye kuyanelisa ubungqina ziyingxubevange zandindaniswa ngobugcisa kweengcamango -Kukho ukubekelelwa bokubekeleleka engenamgqalisela kuquka intshayelelo, isiqu okuquka intshayelelo, kweengcamango kweengcamango kunye nesiphelo isiqu nesiphelo nonamathelwano nonamathelwano kwintshayelelo, isiqu nesiphelo Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo(FAL)/P3 Downloaded from hlayiso.com 12 DBE/Februwari–Matshi 2016 NSC IRUBRIKI YOKUHLOLA IZINCOKO – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [50 AMANQAKU] (isaqhubeka) Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye ULWIMI, ISIMBO 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 & NOKUHLELA -Ithoni, irejista, isimbo, isigama -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ulwimi aluvakali zifanelene ngokugqwesileyo isigama zifanelene kakhulu isimbo, isigama isigama -Ithoni, irejista, Ukuhambelana Umgangatho ongentla nenjongo, abantu ekujoliswe nenjongo, abantu ekujoliswe sifanelene nenjongo, azifanelananga ncam isimbo, isigama kwethoni, irejista, kubo kunye nemeko kubo kunye nemeko abantu ekujoliswe nenjongo, abantu asifanelananga isimbo, isigama -Ulwimi lusetyenziswe -Ulwimi luchaneke ngakumbi kubo kunye nemeko ekujoliswe kubo kunye kwaphela nenjongo, kunye nemeko ngokuzithemba, kwaye ithoni isetyenziswe -Ulwimi nemeko abantu ekujoliswe Ukhetho-magama luyathabathekisa ngokuchaneka kwisincoko olufanelekileyo -Ulwimi lusetyenziswa kubo kunye nemeko Ukusetyenziswa -Ithoni enomtsalane nezafobe siphela ludlulisa umyalezo ngendlela ebuthathaka -Ukunqongophala kolwimi nesigama zentetho eziphumeza injongo -Iziphene zokusetyenziswa -Ithoni ifanelekile -Ithoni nochongo kwesigama Iimpawu zobhalo, -Phantse kube akukho nasinye kolwimi nopelo -Izafobe zentetho magama kubaxekile izakhi isiphene solwakhiwo zivakalisi, zinqongophele zinonga umxholo azifanelekanga kangangokuba zezivakalisi, upelo nokusetyenziswa kolwimi -Sixonxwe ngobugcisa -Isigama ayinasihlahla into nopelo -Sixonxwe ngobugcisa obukhulu obukhulu sinqongophele ebhaliweyo 15 AMANQAKU 13 10 7 4 -Ulwimi luchanekile kanye -Ulwimi lunomtsalane kwaye -Kuyanelisa -Ukusetyenziswa nezafobe zisetyenziswe luyaziphumeza iinjongo ukusetyenziswa kolwimi kubonisa Umgangatho ngethoni ephumeza ukudlulisa zokubhala kolwimi kodwa ububhetyebhetye umyalezo -Ithoni ifanelekile kwaye asekho amakhwiniba -Izivakalisi -Phantse kube akukho nasinye iyaziphumeza iinjongo -Ithoni ifanelekile zinobuthathaka- ongezantsi isiphene solwakhiwo zivakalisi, zokubhala kodwa izafobe azitshintsha- upelo, nokusetyenziswa kolwimi -Zimbalwa iziphene zezakhi zentetho tshintshwa -Sixonxwe ngobugcisa obukhulu zezivakalisi kunye nopelo ezisetyenzisiweyo -Isigama -Sixonxwe ngobugcisa zinqongophele sinqongophele ngokubalaseleyo ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1 Isihloko sikhuliswe -Iinkcukacha ezinengqiqo -Iinkcukacha -Zikho iingcamango -Iingcamango Iimpawu zetekisi ngokuncamisayo zikhuliswe ngokwakhelanayo ezisemxholweni ezamkelekileyo ezifunekayo Ukukhula -Iinkcukacha zibalasele -Izimvo zinamathelene zikhulisiwe -Isakhiwo sezivakalisi zinqongophele kwemihlathi ngokungaqhelekanga -Izivakalisi, imihlathi -Izivakalisi, imihlathi nesemihlathi -Isakhiwo nokwakhiwa -Izivakalisi, imihlathi zakhiwe zitshintshatshintshwa zakhiwe kuhle sinamakhwiniba sezivakalisi kwezivakalisi zaqiqisiswa ngokugqwesileyo ngobuchule obuqiqisisiweyo -Isincoko sibunjwe -Isincoko sisenayo nesemihlathi ngengqiqo ingqiqo sigxoko-gxoko 5 AMANQAKU -Isincoko asinangqiqo UMMANDLA WAMANQAKU 43–50 33–40 23–30 13–20 0–10 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo(FAL)/P3 13 DBE/Februwari–Matshi 2016 NSC ISIHLOMELO B: IRUBRIKI YOKUHLOLA IMIHLATHI EMIDE– ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [30 AMANQAKU] Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye UMXHOLO, 15–18 11–14 8–10 5–7 0–4 UCWANGCISO -Impendulo igqwesile -Impendulo ibonakalisa -Impendulo iyanelisa -Impendulo ibonakalisa -Impendulo ibonakalisa NEFOMATHI idlule okuqhelekileyo ukuchaneka kanobom ibonakalisa ulwazi ulwazi olungephi ukunqongophala kolwazi -Izimvo ziqiqisisiwe ulwazi olunzulu lweempawu zolu didi lweempawu zolu didi lweempawu zolu didi Ukungqala kwaye zivuthiwe lweempawu zolu didi lwetekisi lwetekisi lwetekisi kwempendulo nezimvo -Luphangalele ulwazi lwetekisi -Izimvo ziyaphuma -Zimbalwa izimvo -Intsingiselo ilahleka Ukuqoqwa kwezimvo lweempawu zolu didi -Ingqalile ayiphumi emxholweni kwaye kukho ezisemxholweni kodwa rhoqo ide iphume ngenjongo lwetekisi nasemxholweni nokugqwidiza kuninzi ukuphuma ecaleni emxholweni yokucwangcisa -Umsebenzi ungqalile -Izimvo zixonxwe -Ukunamathelana -Kunqabile -Akukho Injongo yokubhala, abo uhleli emxholweni zadakancwa kumxholo nezimvo ukunamathelana ukunamathelana kujoliswe kubo, -Kukho ukunamathelana ngokunamatheleneyo kufanelekile komxholo nezimvo kumxholo nezimvo iimpawu/imigaqo kwizimvo nomxholo kumxholo nezimvo -Ezinye iinkcukacha -Zimbalwa iinkcukacha -Zimbalwa kakhulu yetekisi, kunye nemeko -Iingcamango -Iinkcukacha zixhasa zixhasa isihloko ezixhasa isihloko iinkcukacha ezixhasa zidakancwe ngobunono isihloko -Ifomathi ifanelekile -Imigaqo yefomathi isihloko 18 AMANQAKU zonke iinkcukacha -Ifomathi ifanelekile kodwa kusekho ephambili isetyenziswe -Imigaqo eyimfuneko zixhasa isihloko ineendawana ukungachaneki ngokungaqondi yobhalo lwale tekisi -Ifomathi ifanelekile ezingachanekanga -Kutyeshelwe izinto ityeshelwe kwaye ichanekile ezingephi ezininzi ULWIMI ISIMBO 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 SOKUBHALA -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, NOKUHLELA isigama zihambelana isigama sichaneke isigama sihambelana nesigama azingqamani nesigama azingqamani kakhulu nenjongo nabo kakhulu malunga nenjongo, abantu nenjongo kwakunye nenjongo, imeko Ithoni, irejista, isimbo, kujoliswe kubo kunye nenjongo, abantu ekujoliswe kubo nabantu ekujoliswe kubo kwakunye nabantu injongo/ifuthe, abo nemeko ekujoliswe kubo kunye kwakunye nemeko kunye nemeko ekujoliswe kubo kujoliswe kubo kunye -Izakhi zezivakalisi nemeko -Izakhi zezivakalisi -Izakhi zezivakalisi -Izele ziimpazamo nemeko zisetyenziswe -Izakhi zezivakalisi zibonakalisa iimposiso zineemposiso ezininzi ixazalala Ukusetyenziswa kolwimi ngokuchanekileyo zichanekile kwaye -Isigama siyanelisa eziphazamisa umyalezo -Isigama asifanelananga nemigaqo -Phantse kube akukho umyalezo wakheke -Iimpazamo zobhalo -Sinqongophele isigama nenjongo Uchongo magama nasinye isiphene kakuhle ezikhoyo aziyiphazamisi -Kukho amagingxi-gingxi -Intsingiselo ilahleke Iimpawu zokubhala -Isigama sichanekile intsingiselo nomyalezo kwintsingiselo kakhulu kunye nopelo -Ubukhulu becala akukho zimpazamo 12 AMANQAKU UMMANDLA 25–30 19–23 14–17 9–12 0–7 WAMANQAKU Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P3 14 DBE/Februwari–Matshi 2016 NSC – Imemorandam ISIHLOMELO C: IRUBRIKI YOKUHLOLA IMIHLATHI EMIFUTSHANE – ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO [20 AMANQAKU] Ikhrayitheriya Balaseleyo Enobuchule Phakathi Buthathaka Bubhetyebhetye UMXHOLO 10–12 8–9 6–7 4–5 0–3 UKUCWANGCISA -Impendulo igqwesile -Impendulo ibonakalisa -Impendulo iyanelisa - Impendulo ibonakalisa -Impendulo ibonakalisa NEFOMATHI ibonisa ukuqiqisiswa ukuchaneka kanobom ibonakalisa ulwazi ubunzima malunga ukunqongophala kolwazi kwezimvo ulwazi olunzulu lweempawu zolu didi nolwazi lweempawu zolu lweempawu zolu didi Impendulo nezimvo -Izimvo zihlakaniphile lweempawu zolu didi lwetekisi didi lwetekisi lwetekisi Ukubekelelwa kwezimvo kwaye zivuthiwe lwetekisi -Izimvo azisoloko -Zimbalwa izimvo -Intsingiselo ilahleka Iimpawu zetekisi/ -Luphangalele ulwazi -Ingqalile ayiphumi zisemxholweni kwaye ezisemxholweni kodwa rhoqo. umgaqo kunye nemeko lweempawu zolu didi nasemxholweni kukho nokugqwidiza kuninzi ukuphuma ecaleni -Intsingiselo iduka lwetekisi -Izimvo zixonxwe -Ukunamathelana -Kunqabile kwisakhiwo esixazalala 12 AMANQAKU -Umsebenzi ungqalile zadakancwa kumxholo nezimvo ukunamathelana -Akukho akukho kugqwidiza ngokunamatheleneyo kwenzeka komxholo nezimvo ukunamathelana -Kubonakala kumxholo nezimvo ngokufanelekileyo -Zimbalwa iinkcukacha kumxholo nezimvo ukunamathelana -Iinkcukacha zixhasa -Ezinye iinkcukacha ezixhasa isihloko -Zimbalwa kakhulu kwizimvo nomxholo isihloko zixhasa isihloko -Imigaqo yefomathi iinkcukacha ezixhasa -Iingcamango -Ifomathi ingqalile -Ifomathi ingqalile kodwa ephambili ityeshelwe isihloko zidakancwe ngobunono iindawana ezikhoyo zikho iindawana okanye isetyenziswe -Imigaqo eyimfuneko kwaye zonke ezingachanekanga ezingachanekanga ngokungaqondi yobhalo lwale tekisi iinkcukacha zixhasa aziyiphazamisi injongo ityeshelwe isihloko yokubhala -Ifomathi ifanelekile kwaye ichanekile ULWIMI, ISIMBO 7–8 5–6 4 3 0–2 NOKUHLELA -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, -Ithoni, irejista, isimbo, isigama zifanelene nesigama sifanelene isigama sifanelene nesigama azifanelananga nesigama Ithoni, irejista, isimbo, kakhulu nenjongo, abo kakhulu nenjongo, abantu nenjongo, abantu nenjongo, abantu azifanelananga nesigama singqamene kujoliswe kubo kunye ekujoliswe kubo kunye ekujoliswe kubo ekujoliswe kubo kunye nenjongo, imeko nenjongo kunye nemeko nemeko nemeko kwakunye nemeko nemeko kwakunye nabantu Ukusetyenziswa kolwimi -Izakhi zezivakalisi -Izakhi zezivakalisi -Izakhi zezivakalisi -Izakhi zezivakalisi ekujoliswe kubo nemigaqo zisetyenziswe zichanekile kwaye zibonakalisa iimposiso zineemposiso ezininzi -Izele ziimpazamo Ukhetho- magama ngokuchanekileyo umyalezo wakheke -Isigama siyanelisa eziphazamisa umyalezo ixazalala iyadida Iimpawu zokubhala -Phantse kube akukho kakuhle -Iimpazamo zobhalo -Sinqongophele isigama -Isigama asihambelani kunye nopelo nasinye isiphene -Isigama sichanekile ezikhoyo aziyiphazamisi -Kukho amagingxi-gingxi nenjongo -Ubukhulu becala azikho intsingiselo kwintsingiselo -Intsingiselo ilahlekile 8 AMANQAKU iimpazamo kakhulu UMMANDLA 17–20 13–15 10–11 7–8 0–5 WAMANQAKU Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha

Study this subject

More from Grade 12 isiXhosa FAL

View all