Downloaded from hlayiso.com
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IBANGA 12
ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL)
IPHEPHA LOKUQALA (P1)
NOVEMBA 2015
IMEMORANDAM
AMANQAKU: 80
Le memorandam inamaphepha asi-8.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Skip to contentAll 2015 papers 





View all





isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC November Exams 2015 Memo
Grade 12 isiXhosa FAL Paper 1 memorandum from the NSC November Exams 2015, 8 pages. Read online or download the free PDF.
Isixhosa Fal · Grade 12 · NSC November Exams · 2015 · isixhosa. Memorandum, 8 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiXhosa FAL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isixhosa
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2015
- Exam period
- NSC November Exams
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 8
- File size
- 296.0 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 8
This exam
NSC November Exams 2015
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1.1Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)24 marks
- Question 1.2Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)6 marks
- Question 3Ukufunda nokubukela / Reading and Viewing (non-literary)10 marks
- Question 4Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions10 marks
- Question 5.1Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions14 marks
- Question 5.2Izakhiwo nemigaqo yolwimi / Language Structures and Conventions26 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 2 DBE/Novemba 2015
NSC
ICANDELO A: UVAVANYO LOKUQONDA
UMBUZO 1
Ukumakisha uvavanyo lokuqonda
1. Ngenxa yokuba kugxininiswa kwingqiqo, upelo olungachanekanga neziphene
zolwimi kwiimpendulo mazingohlwaywa ngaphandle kokuba ezo ziphene
zitshintsha intsingiselo/ingqiqo. (Kuseyimfuneko ukuba iziphene zibonakaliswe.)
2. Ukuba umviwa usebenzisa amagama athatyathwe kolunye ulwimi olungelulo olu
luviwayo, musa ukuwananza loo magama, kwaye ukuba impendulo isavakala
ilungile, sukunika sohlwayo. Ukanti ke, ukuba igama elisuka kolunye ulwimi
lisetyenzisiwe kwitekisi kwaye liyayincedisa impendulo, oku kuyakwamkeleka.
3. Ngokubhekiselele kwimibuzo emalunga nokuthatha icala uze uzixhase, akukho
manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu-EWE/HAYI, noNDIYAVUMELANA/
ANDIVUMELANI. Isizathu/Ukunika ubungqina/nokuxhasa zizo ezimele ukunikwa
ingqwalasela.
4. Akukho manqaku anikwayo kwiimpendulo ezingu-YINYANISO/BUBUXOKI,
noYINYANI/LULUVO. Ukunika isizathu/ukunika ubungqina/ukuxhasa kukona
makuthathelwe ingqalelo.
5. Xa impendulo efunwayo iligama elinye, aze umviwa anike impendulo esisivakalisi
esipheleleyo, oku makumakishwe nje ngokuchanekileyo kuphela xa igama
elichanekileyo likrwelelwe umgca ngaphantsi/ligqanyisiwe.
6. Ukuba kufunwa iimpendulo ezimbini/ezintathu iingongoma ezimbini-kwezintathu,
aze umviwa anike ezingaphaya kweziqingqiweyo kumyalelo, makisha kuphela
isibini okanye isithathu sokuqala ngokuhambelana nombuzo.
7. Kwamkele ukwahluka kwendlela yokubeka impendulo okudalwa kukusetyenziswa
kweelwimi zengingqi.
8. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela
ZOMBINI, unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/OKANYE
impendulo ebhalwe ngokupheleleyo.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 3 DBE/Novemba 2015
NSC
1.1 1.1.1 'Ukuxhaphaka kwala magama kubonakalisa ingcinga
ephangaleleyo nenkolo yokokuba le nto ingumonde yenye
yeziphiwo zendalo ezixabisekileyo esazinikwa nguMdali.' √√ (2)
1.1.2 Inzondelelo anayo imsa empumelelweni. √√/Inzondelelo izisa
umvuzo oncumisayo ekugqibeleni. √√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka] (2)
1.1.3 Siphuhlisa imeko exhomekeke kwenye.√√ (2)
1.1.4 IKumkani yagqwashumla yakhalala.√√ (2)
1.1.5 Usana lutsawula ngesikhalo.√√ (2)
1.1.6 B Ukuphuma kweenyembezi kancinci zimana zinqamka √/B√/
Ukuphuma kweenyembezi kancinci zimana zinqamka. √ (1)
1.1.7 '... sijonge imveku esancancayo ...' √√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka] (2)
1.1.8 Ndiza kuhlamba iimpahla zam elixa iimpahla zisela amanzi. √√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka] (2)
1.1.9 Bebevuka basenge.√/Bebekhaphela iimpahla.√/
Bebesiya ediphini.√
[Nayiphi enye kwezi] (1)
1.1. 10 Luluvo kuba akukho bungqina buphathekayo ngobunyani boku
koko umbhali uvakalisa uluvo lwakhe.√√ (2)
1.1.11 Ngabantu abadala. √ (1)
1.1.12 'Amadoda anomonde egazini wowabona ngempumelelo
kumashishini nasemisebenzini.'√√ (2)
1.1.13 Kunyanyezelwa iinzingo nezilingo zamashishini.√/Kuqokelelwa
imali.√
[Nayiphi kwezi] (1)
1.1.14 Zizidubedube.√/Ziimfazwe.√/Ukunyembana. √
[Nasiphi isibini kwezi] (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 4 DBE/Novemba 2015
NSC
1.2 ISICATSHULWA B
1.2.1 YiNtshona-Koloni√ kulandele iMpuma-Koloni.√ (2)
1.2.2 YiMpuma-Koloni. √ (1)
1.2.3 Liphondo loMntlakoloni. √√ (2)
1.2.4 EMpumakoloni iiteksi zisetyenziswa kakhulu ngama-82.8 eepesenti
ngaphezulu kunaseNtshonakoloni engama–50,7 eepesenti. √ (1)
AMANQAKU ECANDELO A: 30
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 5 DBE/Novemba 2015
NSC
ICANDELO B: USHWANKATHELO
UMBUZO 2
Ukumakisha ushwankathelo
Ushwankathelo malumakishwe ngolu hlobo:
• Ulwabiwo-manqaku
o Amanqaku asi-7 ngeengongoma ezisi-7. (Inqaku elinye ngengongoma
nganye).
o Amanqaku ama-3 olwimi.
o Amanqaku ewonke: 10
• Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi engacaphulanga ngqo.
o 1–3 iingongoma ezichanekileyo: Nika inqaku eli-1.
o 4–5 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-2.
o 6–7 iingongoma ezichanekileyo: Nika amanqaku ama-3.
• Ulwabiwo lwamanqaku olwimi xa umfundi esebenzise amazwi akhe naxa
ecaphule ngqo.
o 6-7 iingongoma ezicatshulwe ngqo: Makanganikwa NALINYE inqaku
kwawolwimi.
o 1-5 iingongoma ezicatshulwe ngqo: Makanikwe inqaku lolwimi LIBE
LINYE.
• Ubalo-magama:
o Abakorekishi kulindeleke ukuba baliqinisekise ukuba alidlulanga kuma-70
inani lamagama asetyenzisiweyo.
o Musa ukuthabatha amanqaku ukuba umlingwa akalibonakalisanga inani
o lamagama asetyenzisiweyo okanye ukuba inani lamagama libonakaliswe
ngokungachanekanga.
o Ukuba udlule kwinani eliqingqiweyo, funda ugqibezele isivakalisi eso
inani lamagama eliqingqiweyo liphela kuso ungayihoyi intsalela
yesishwankathelo sakhe.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 6 DBE/Novemba 2015
NSC
IINGONGOMA EZICATSHULWE NGQO USHWANKATHELO
1. Iititshala zithathe njengabahlobo bakho, kuba 1. Iititshala ngabahlobo
zifuna uqhube kakuhle kwizifundo zakho azifuni ziyafikeleleka nangona
koyikwa. Ewe ke bangakho abohlukileyo kodwa zingafani.
isininzi sezaseYunivesithi ziyafikeleleka kwaye
ziyazamkela izimvo ezahlukeneyo. Umthetho othi,
'kweli gumbi lokufundela kulawula mna',
uyaphelelwa xa ugqiba ibanga le-12.
2. Sukuba neentloni, lucele uncedo xa ulufuna. Bakho 2. Cela uncedo kubacebisi
abacebisi onokuthetha nabo malunga nezifundo bakho ungabi neentloni.
omawuzithathe bekho nabo banokucebisa
ngeengxaki onazo ebomini.
3. Lungisa izinto zakho ngendlela ukuze ubomi bakho 3. Lungisa izinto zokwenza
bubelula. Khangela ukuba kufundwa eziphi ubomi bakho bube lula
izifundo, nini, phi rhoqo xa uvuka, kuba ungalibala ezifana nokwazi amaxesha
uphoswe sisifundo. Zahlule iincwadi zakho ezifundo kwangethuba.
ngemibala ngokwesifundo ngasinye, ezokufunda,
iifayile, nezokubhalela.
4. Sebenzani niliqela. Abanye abantu bayakuthanda 4. Kungakunceda ukufunda
ukuzifundela bebodwa kanti, abanye basebenza neqela kwizifundo ezinzima
kakuhle kwiqela apho kulula ukufumana kodwa ningabi ngaphezu
iingcamango zabahlobo. Iqela malibe namalungu kwesihlanu.
amahlanu, ukuze wonke ubani afumane ithuba
lokuveza iimbono zakhe. Ubuncinci beqela
bunyanzelisa wonke ubani athathe inxaxheba.
5. Yenza isicwangciso samaxesha okufunda xa 5. Isicwangciso samaxesha
kusondele iimviwo. Bala iiyure esizidingayo isifundo singakunceda ukuze izifundo
ngasinye ukuze uzabele amaxesha zakho zifumane amaxesha
ngokulinganayo. Kukwabalulekile ukuzabela ixesha alingeneyo.
lokuziphumza nokuba lusuku olunye.
6. Musa ukuwuthatha lula umsebenzi wesikolo kuba 6. Umsebenzi wesikolo mninzi
nguwona unzima ngaphezu kweemviwo kwaye ngaphezu kweemviwo
kufuneka uwugqibe ngexesha elibekiweyo. usenokufuna ukwenza
Awunakuwufunda kubusuku obuphambi kwemini uphando.
ofuneka ngayo! Usenokuthi kanti ufuna ukuba
wenze uphando, oluquka udliwano-ndlebe nomntu
othile.
7. Zonwabise, wenze into oyithandayo. Unganethuba 7. Yiba nosuku olunye
lokufunda uzazi wenze nezinto ezintsha. Yakha lokonwaba wenze into
nobuhlobo nabantu ongenakufane uthethe nabo. oyithandayo ukuze uzifumane
Iyunivesithi iyakunceda ekuqondeni wahlule ixesha ukuba ungubani.
lokonwaba, elokufunda, elomsebenzi wesikolo,
nelokuphumla kanti nelokuxakeka. Xa wonwabile
uqhuba kakuhle.
Inani lamagama [207] [70 amagama]
QAPHELA: Izifinyezi okanye ii-akhronim mazingasetyenziswa kodwa ukuba zithe
zavela kushwankathelo mazibalwe ngokwamagama eziwameleyo.
AMANQAKU ECANDELO B: 10
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 7 DBE/Novemba 2015
NSC
ICANDELO C: IZAKHI NEMIGAQO YOKUSETYENZISWA KOLWIMI
Ukumakisha iCandelo C
1. Upelo
• Iimpendulo ezingoogama-nye/eziligama elinye mazimakishwe
njengezichanekileyo nokuba upelo aluchanekanga, ngaphandle kokuba
isiphene silahla intsingiselo efunwayo yegama.
• Kwiimpendulo ezizizivakalisi ezipheleleyo, upelo olungachanekanga luya
kohlwaywa xa isiphene sikweso sakhi solwimi sivavanywayo.
• Xa uvavanyo lujoliswe kwisifinyezo, impendulo iya kwamkeleka xa ifakwe
iimpawu zobhalo ngokuchanekileyo.
2. Izakhi zezivakalisi kufuneka zichaneke kwaye zisetyenziswe kwizivakalisi
ezipheleleyo/njengoko umbuzo uyalela.
3. Ngokubhekiselele kwimibuzo ekhethisa impendulo echanekileyo, yamkela
ZOMBINI unobumba ohambelana nempendulo echanekileyo KUNYE/OKANYE
impendulo ebhalwe ngokupheleleyo njengechanekileyo.
UMBUZO 3
3.1 Ziqinisekisiwe ngokuthamba, zikwazezexabiso.√ (1)
3.2 Koomama.√ Kuba sithi senzela bona lula√ (2)
3.3 Kukuchukumisa iintliziyo zabathengi ekujoliswe kubo. √√ (2)
3.4 Amakhwenkwe ma-3√,amantombazana ema-2.√ (2)
3.5 B√/B ingcinga ebethelelekileyo ngokwesini√/ingcinga ebethelelekileyo
ngokwesini.√ (1)
3.6 Ackermans√/Jet√/Edgars√/Game√/Pep. √
[Naziphi ezimbini kwezi] (2)
[10]
UMBUZO 4
4.1 Krismesi √/Shoti √/Majita. √
[Nayiphi kwezi.] (1)
4.2 C√/C Yokumngqinela uShoti√/Yokumngqinela uShoti.√ (1)
4.3 Luvakalelo lokonwaba.√√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.] (2)
4.4 Zibonisa ukuba le nto ayithethayo inenye intsingiselo.√√ (2)
4.5 Kungokuba isibizo silandela emva kwesimelabizo soqobo sokugxininisa.√√ (2)
4.6 NguThemba √ Siwela.√ (2)
[10]
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P1 8 DBE/Novemba 2015
NSC
UMBUZO 5
5.1 5.1.1 Kambe le nto ubuxoki iziindidi ezininzi. √ (1)
5.1.2 Okungafunekiyo.√ (1)
5.1.3 (a) bakwaMtyholi, -isalatha-ndawo√/isihlomelo sendawo√
(b) uMtyholi – isibizo.√ (2)
5.1.4 Aba bantu bayavana bathetha ulwimi lwesiXhosa bobabini√/Ulwimi
lwesihlangu sam luyaphuma xa ndinxibe isihlangu√/Uzilume ulwimi
kabuhlungu xa ebesitya inyama.√
[Nasiphi isibini esichanekileyo] (2)
5.1.5 Akanjalo ke umntu onolwimi√/Akakho njalo ke umntu onolwimi.√ (1)
5.1.6 Kungokuba silandela isimelabizo sokukhomba√/sokwalatha. √ (1)
5.1.7 Aba bantu√ balolu hlobo kuthiwa ngabaxabanisi. √ (2)
5.1.8 Umanyano. √ Umanyano luyasakha isizwe√√
[Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka] (3)
5.1.9 Rhu.√ (1)
5.2 5.2.1 ... ubethela ...√ (1)
5.2.2 A√/A Inkwenkwe ibetha amagubu√/Inkwenkwe ibetha amagubu.√ (1)
5.2.3 'Daniel, betha amagubu', watsho umhlobo wakhe.√√/ 'Daniel betha
amagubu', watsho umhlobo wakhe. √√ (2)
5.2.4 Isenzi Ixesha lesenzi
... yawudlala ... √ Ixesha eladlulayo. √ (2)
[20]
AMANQAKU ECANDELO C: 40
AMANQAKU EWONKE: 80
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 Supplementary Exams 2015 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC November Exams 2018 Memo

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC November Exams 2016 Memo

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 NSC November Exams 2015 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Supplementary Exams 2015 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 NSC November Exams 2021 QP
More from Grade 12 isiXhosa FAL

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2025 QP

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Question Paper

Question paper
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Question Paper

Memorandum
isiXhosa FAL Grade 12 Paper 3 Eastern Cape Mock 2024 Memo

Question paper