Skip to content

isiXhosa FAL Grade 12 P2 NSC November Exams 2015 QP

Question paperisiXhosa FALGrade 12201522 pages

Grade 12 isiXhosa FAL Paper 2 question paper from the NSC November Exams 2015, 22 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC November Exams 2015

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com GRAAD 12 NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA 12 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL) IPHEPHA LESIBINI (P2) NOVEMBA 2015 AMANQAKU: 70 IXESHA: Iiyure 2 Olu viwo lunamaphepha angama-22. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 2 DBE/Novemba 2015 NSC IMIYALELO NENGCACISO 1. Funda le miyalelo ngenyameko phambi kokuba uqalise ukuphendula imibuzo. 2. MUSA ukuzama ukufunda lonke iphepha lemibuzo. Yiya kwiphepha lesiqulatho elilandelayo uze uphawule amanani emibuzo esetwe kwiincwadi ozifundileyo kulo nyaka. Emva koko, funda le mibuzo uze ukhethe leyo ufuna ukuyiphendula. 3. Eli phepha LINAMACANDELO amaNE: ICANDELO A: Inoveli (35) ICANDELO B: Idrama (35) ICANDELO C: Amabali amafutshane (35) ICANDELO D: Isihobe (35) 4. Phendula IMIBUZO EMIBINI iyonke: umbuzo NGAMNYE ukhethwa NAKUWAPHI amacandelo amaBINI. ICANDELO A: INOVELI Phendula umbuzo kwinoveli oyifundileyo. ICANDELO B: IDRAMA Phendula umbuzo kwidrama oyifundileyo. ICANDELO C: AMABALI AMAFUTSHANE Phendula imibuzo esetwe kumabali amafutshane OMABINI. ICANDELO D: IMIBONGO Phendula imibuzo esetwe kwimibongo YOMIBINI. 5. Sebenzisa itshekhlisti ukuzincedisa. 6. Landela imiyalelo esekuqaleni KWECANDELO NGALINYE ngononophelo. 7. Nombola iimpendulo zakho kanye ngokwendlela ekunonjolwe ngayo kwiphepha lemibuzo. 8. Qala icandelo NGALINYE kwiphepha ELITSHA. 9. Ingcebiso yokulawula ixesha: Sebenzisa imizuzu engama-60 kwicandelo ngalinye. 10. Bhala ngokucocekileyo nangokucacileyo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 3 DBE/Novemba 2015 NSC IPHEPHA LESIQULATHO Eli phepha liza kukunceda ukwazi ukukhetha imibuzo ofuna ukuyiphendula ngaphandle kokufunda lonke iphepha. ICANDELO A: INOVELI Phendula imibuzo ekwinoveli oyifundisiweyo. INANI LOMBUZO AMANQAKU IPHEPHA 1. Kusa Kusihlwa 35 5 2. Umqol' uphandle 35 8 ICANDELO B: IDRAMA Phendula imibuzo ekwidrama oyifundisiweyo. 3. Ndiyekeni 35 12 ICANDELO C: AMABALI AMAFUTSHANE Phendula YOMIBINI imibuzo esetwe kumabali amafutshane. 4.1 'Ndakuyicela ivuthiwe' 18 16 4.2 'Itutu laseTikitiki' 17 17 ICANDELO D: ISIHOBE Phendula YOMIBINI imibuzo esetwe kwimibongo. 5.1 'Amasele phezu kodonga' 18 19 5.2 'Bafana Bafana' 17 21 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 4 DBE/Novemba 2015 NSC ITSHEKHLISTI ICANDELO AMANANI INANI PHAWULA EMIBUZO LEMIBUZO EPHENDU LWAYO A: Inoveli 1–2 1 (Kusa Kusihlwa) (Umqol' uphandle) OKANYE B: Idrama 3 1 (Ndiyekeni) OKANYE C: Amabali amafutshane 4 1 ('Ndakuyicela ivuthiwe') ('Itutu laseTikitiki') OKANYE D: Isihobe 5 1 ('Amasele phezu kodonga') ('Umanyano') QAPHELA: Qinisekisa ukuba uphendule imibuzo kumaCandelo amaBINI kuphela. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 5 DBE/Novemba 2015 NSC ICANDELO A: INOVELI UMBUZO 1: KUSA KUSIHLWA – KS Bongela 1.1 Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo. ISICATSHULWA A Bezisithi iimoto ezi ukuhamba, zityibilike, zinge ziyadlisela nangaloo mitshobololo yemisila yothuli. Yiyo ke le nto le nqwelo iququzelayo. Kaloku umfana oyibhexeshayo uhletyelwe ngemeko yomguli lo. Isikhalo sale nqwelo senze unxunguphalo kubafundi, kuba baphume bee xhonxosholo phandle sekubuye nabomlilo. Abanye kubo bebezibambe ngeenkophe bexakiwe, bothukile, bexhalabile benxunguphele. OkaNtsibande yena akakhange ashukume, athethe, akhohlele kusini. Ebethe cwaka ezolile, kubonakala nje ukubetha kwentliziyo ukuba usekweli lenyama. Kule ndlwana ebelinde kuyo emva kokubonwa ngugqirha, kugatywe kugatyiwe koontanga bakaMpumelelo nabanye ababefuna ukumbona. Amakhwenkwe aneentambo awenzile lo msebenzi ngomonde ebacenga kwada kwafika esi siphekepheke senqwelo yezigulana yaseGcuwa. Uninzi lude lwafumana ithuba lokumbona xa akhweliswayo elelo tywantsi elingazazi nalapho likhoyo. Uthe ukuba agqitywe nje ukulayishwa, yancwina inqwelo, yatsho ngeso sikhalo sibi, yabashiya nothuli kunye naloo mbono wephanyazo ezintliziyweni zabo. Awu! yemka into kaNtsibande. Azi ukuba ezangomso ziya kufika nezithini na. Lilishwa, ngumhlola, libulawo kusini? Zishiyeke zibuza iingqondo zabaninzi. Nanko ebalekiselwa kuloo ndlwana yeX-Ray ukuba athiwe mfaxa mfaxa ngezo ntsimbi zayo. Thina bacholacholi salelwe ukuba singene, sibone into eyenziwayo. Nto ibonakeleyo nebalaseleyo kukuphithizela kwabongikazi nokugxashiza koogqirha, into ekrokrisayo nexela ukuba noko imeko yalo mfana ayiginyisi mathe. 1.1.1 Xela igama lesikolo ekwenzeka kuso ingozi ekubaliswa ngayo kwesi sicatshulwa. (1) 1.1.2 Chaza ngeengongoma eziMBINI indlela eyenzeka ngayo ingozi eyehlela uMpumelelo xa wayebaleka umlilo. (2) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 6 DBE/Novemba 2015 NSC 1.1.3 Tshatisa umlinganiswa okuKHOLAM B nentetho yakhe ekuKHOLAM A. KHOLAM A KHOLAM B (a) 'Ubona nje bathi le venkile yenu (i) Lungile idulu gqitha, kwaye ayibonani navenkile kule lokishi ngobudulu.' (ii) Mpumelelo (b) 'Lungile, wenziwa yintoni le nto (iii) Nozililo wasoloko undixokisa yonke le mihla?' (iv) Nomakhwezi (c) 'Mpumelelo namhlanje ndifuna ukwazisa ukuba impilo yam ayintle konke.' (3) 1.1.4 Khankanya amayelenqe abe MABINI awenzelwe uMpumelelo nguNozililo. (2) 1.1.5 Siganeko sini esenzekayo esibangela ukuba uMpumelelo abe phakuphaku xa ebona umlilo? (1) 1.1.6 Sikweliphi inqanaba lesakhiwo sebali esi siganeko sengozi kaMpumelelo? Xhasa impendulo yakho. (2) 1.1.7 Chaza impixano anayo uNomakhwezi ngelixa esiya eStanger. (2) 1.1.8 Luluphi uvakalelo oludalwa sisivakalisi esikrwelelwe umgca ngaphantsi? (1) 1.1.9 Khetha kwizibiyeli indima kanobalisa etyhilwa libinzana elibhalwe ngqindilili ngezantsi. (Umbalisi ungomnye wabalinganiswa/ umbalisi ungaphandle kwebali.) 'Thina bacholacholi salelwe ukuba singene, sibone into eyenziwayo.' (1) 1.1.10 Ngqina ukuba uMpumelelo ngumlinganiswa oyintloko kule noveli. (2) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 7 DBE/Novemba 2015 NSC 1.2 Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo. ISICATSHULWA B UMpumelelo ubanjwe ngabanye oogqirha bedibene noThembisa, yena ebhovuza efuna laa tsotsi. Ngeli xesha atyhuluba phakathi kwabantu ephuma engena ngumsindo, ikhona imbinana emlaleleyo ukuba aphume ize kumcima igama. Kodwa ngethamsanqa baye abalingane bakhe bambamba bamthoboza bemcela ukuba makazole, angaphumi. Lo mfana wenzakeleyo uye wabalekiswa esibhedlele ekwimeko embi. Athe amapolisa efika babe ootsotsi sebengasavakali ndawo. Athe akuncina ULizzie nanjengomntu oxhitshulweyo kuba esaziwa, wakhanyela kwaloo nto yokuba uyabazi aba tsotsi. Iindaba zokuhlatywa komntu emdanisweni ziye zaza kufika nakuNozililo obeseluvalelweni. Uye wachulumanca kuba wayecinga ukuba nguMpumelelo, kodwa kuthe kwakufika unyana wakhe wamxelela ukuba ngubani na lo uhlatyiweyo, wasitsho isikhalo kuba kufumaniseke ukuba ngumtshana wakhe owayekhulele kowabo waza kusebenza eThekwini. Amapolisa akakhange aphinde onwabe. Luye lwaqina uphando. Ngemini elandelayo, uThamsanqa udlene iindlebe nonyana wakhe mayela nemeko yalapha eThekwini kwisithuba samashishini akhe. Umchazele yonke into ebisenzeka ngeli xesha angekhoyo kude kuzokufika kwesi siganeko somdaniso. 'Nyana, lukho unyawo lwemfene kule nto. Ngahle liyelenqe eli, kwaye ndiyabazi nabantu balo. Sendibulela nje ukuba wena ngokwakho wenze isigqibo sokuya kusebenza eLusikisiki kuba icacile into yokuba la mayelenqe ebeza kude emke nobomi bakho. Mna akazi kundenza nto nyana; idolophu ndiyiqhelile.' 1.2.1 Yayingowantoni umbhiyozo ababekuwo ooMpumelelo? (1) 1.2.2 Siganeko sini esihlasimlisa umzimba esehla kulo mbhiyozo? (1) 1.2.3 Cacisa ukuba lithetha ntoni ibinzana elingezantsi. '… ikhona imbinana emlaleleyo ukuba aphume ize kumcima igama.' (2) 1.2.4 Khetha kwizibiyeli indima edlalwe ngumlinganiswa onguThembisa kubomi bukaMpumelelo. (Ngumchasi kaMpumelelo/Ngumxhasi kaMpumelelo/Ngumphixanisi kaMpumelelo.) (1) 1.2.5 Khetha ngezantsi umfanekiso ntelekelelo ozotywa libinzana '… atyhuluba phakathi kwabantu …' ngokwebali. A Womntu ohamba ngokushixiza. B Womntu ohamba ngokungxama. C Womntu ohamba ngondiliseko. D Womntu ohamba ngokucotha. (1) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 8 DBE/Novemba 2015 NSC 1.2.6 Umbhali umzobe njengomlinganiswa onjani uLizzie kwisivakalisi esikrwelelwe umgca ngaphantsi? Xhasa impendulo yakho. (2) 1.2.7 Chaza ngesivakalisi esiNYE isiganeko esikhokelele ekubeni uNozililo abe seluvalelweni. (2) 1.2.8 Uyidlale njani indima yobuzali kwimfundo kaThembisa utitshala uNgxowankulu? (2) 1.2.9 Bonisa ukuba sisigqebelo kwesenzo sokuchulumanca kukaNozililo akuva ngokuhlatywa komntu emdanisweni. (2) 1.2.10 Chaza intsingiselo yesaci esibhalwe ngqindilili kwisicatshulwa. (2) 1.2.11 Nika umxholo wale noveli. (2) [35] OKANYE UMBUZO 2: UMQOL'UPHANDLE – PM Ngani 2.1 Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo. ISICATSHULWA C Yayise ifudumele ngoku intokazi ngumsindo. Ithe khwitshi ukusuka phambi kwetyesi yempahla eyayimi phambi kwayo. Naako isenza izantya ukusinga ngasemnyango – mbakra ukuwuvala, iphuma njalo. Ukuba yayilibele makube yayibangelwa ngumsindo kodwa yaqhwayiza kwezo zitalato ithe wambu umnweba wokuvuka nje kuphela, phezu kwesaa sibheshwana sisesinqeni. Kambe ke yambonzeleka phambili ingayeki- ukuqoshela oku izithe nkintshi imilenzana ngaloo mnweba. Apho ifike yamisa khona kuphambi komnyango wegunjana lendlu, kweyona ngxingwa imnyama kweso sitalato. Ilungombe ngamandla ucango ukunkqonkqoza. Wakhala umntu engaphakathi, 'Ungubani?' 'Ndim, Sis'MamKhey – vula,' iphendule ngelo intokazi. 'Nguwe lowo Linda?' Kwangqinisisa umntu owayegoqozisa izinto ekucaca ukuba ziyazinyeliswa. Nemibuzo leyo yayiyeyokulibazisa nje. 'Ndim, Sis'MamKhey.' Uvulile uMaKheswa–eso sidudla sentokazi. Wavela selethwele uncumo lwakhe lwesiqhelo–uncumo lwabo bonke oonomashishini. Umfazi lo wayendwebile, njengazo zonke iishibhini. Amehlo ayesele elaqalaqaza, efuna ukuqonda ukuba akukho mntu uthe kanti uthe nca phandle ngasemnyango phambi kokuba alungenise undwendwe lwakhe. Akuba ezanelisile, uyalathise isihlalo le nzwakazi, eyinika esona simfumamfuma kuloo ndlu yakhe intle isimanga. Ubuzile uMaKheswa, izandla sezihlikihla oku komthetheleli wemarike xa efuna ukuthengisa idlavu lento engenamsebenzi ngexabiso eliphezulu: 'Ubusithini, sisi?' 'Anjani amaqula namhlanje? Ndifun'into, nokuba yi-50.' Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 9 DBE/Novemba 2015 NSC 2.1.1 Caphula kumhlathi wokuqala isivakalisi esiqulethe izenzo ezingqina ukuba ngenene uLinda wayenomsindo. (1) 2.1.2 Yintoni eyayimenza umsindo uLinda? (2) 2.1.3 Tshatisa umlinganiswa okuKHOLAM B nentetho yakhe ekuKHOLAM A. KHOLAM A KHOLAM B (a) 'Ndikhetha ukuba ityala lam (i) Nkosk Hobe kwinkundla ephakamileyo lihlalelwe yijaji nabancedisi (ii) Linda Monti bayo ababini.' (iii) Eddie (b) 'Arh maan Lulu, uLinda akayi eRio. Usisigulana apho (iv) Hlobo akhoyo.' (c) 'Ezi ke zizihlobo zikaEddie, ndiyaphinda nditsho.' (3) 2.1.4 Idala oluphi uvakalelo imiqondiso ekwibinzana elingezantsi? Xhasa impendulo yakho. '… kweyona ngxingwa imnyama kweso sitalato.' (2) 2.1.5 Lizoba mfanekiso ntelekelelo mni ibinzana, 'ithe khwitshi ...' ngokwesicatshulwa'? (2) 2.1.6 Khetha kwizibiyeli olona didi lozobo lwabalinganiswa oluvezwa sisivakalisi esibhalwe ngqindilili ngezantsi. (Uzobo mayana/Uzobo ngqo.) Xhasa impendulo yakho. 'Uvulile uMaKheswa–eso sidudla sentokazi.' (2) 2.1.7 Siwandise njani amathuba okuba ngumrhanelwa kukaLinda kwityala lokubulawa kukaEddie isiganeko sokuya kwakhe kwaMamKhey? (2) 2.1.8 Xela isafobe esikrwelelwe umgca ngaphantsi kwisicatshulwa. (1) 2.1.9 Cacisa indima edlawe ngumlinganiswa onguMaKheswa kule noveli. (2) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 10 DBE/Novemba 2015 NSC 2.2 Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo. ISICATSHULWA D Iincwadi zibuye zisithi ityala lifanele ijaji. Enziwe ke amalungiselelo okokuba lixoxwe kwalapho eMonti ngenyanga kaSeptemba xa ijaji leyo ikumjikelo wayo wonyaka. Yayingavumi ukuqheleka ebantwini into yokuba uLinda Monti ngokwenene ujongwe yintambo okanye ubomi bakhe entolongweni. Laye likhula ngokukhula inani labantu abavelana naye, bengqubeka bengqubekile egqwetheni ukuya kuqonda ukuba ingaba likho na ithemba lokusinda kwakhe. Igqwetha labaphendula ngelithi, 'Kaloku ityala xa selidluliselwe kwinkundla ephakamileyo, selifanele amakhwenkwe amakhulu, ezona ngcali zomthetho. Nam ke ndilinikezele kwigqwetha lejaji. Ithemba lokusinda kwakhe akukho mntu waziyo nokuba likho na. 'Yena uLinda uqinisekile ukuba umsulwa kwesi senzo. Angade abe uqinisekile, angade abe utsho enyanisile, endiyoyikiselayo yeyokuba akanamangqina akumhlangula, naye ngokwakhe engenabungqina banelisayo bakubonisa obo bumsulwa bakhe. 'Into engafane yenze ukuba inkundla imkhulule ngamathandabuzo. Akukho namnye kumangqina omtshutshisi okhe wathi, ndambona mna uLinda edubula. Akukho mntu uqinisekileyo ukuba yayinguLinda elaa nenekazi labonwa lilalele esingeni ngaseRio nangona isinxibo sasisesikaLinda, namavili emoto efana nalawo kaLinda. Kodwa ke amathandabuzo ngamathandabuzo; ndoba nawo mna loo mathandabuzo kanti omnye akanawo. Koxhomekeka kulowo ugwebayo. Yena umgwebi lowo angatsho alungelwe ukuthi nangona ekhona amathandabuzo alolu hlobo, bona bukhulu ubungqina obumenza akrokreleke uLinda ngenxa yokuphela kwemvisiswano phakathi kwakhe noEddie – loo mvisiswano iphela ngenxa kaLulama.' 2.2.1 Nika isiganeko esingunobangela wophando oluqhubeka kweli bali. (1) 2.2.2 Sigwebo sini awayejongwe siso uLinda ngokwesi sicatshulwa? (1) 2.2.3 Lizoba wuphi umfanekiso ntelekelelo kule ingezantsi ibinzana '… bengqubeka bengqubekile …'? A Wabantu ababesiya belandelelana. B Wabantu ababengxamile. C Wabantu ababeneenduma. D Wabantu ababemana ukuya bebuyelela. (1) 2.2.4 UThembisa ungumlinganiswa ozotywe njani kule noveli? (1) 2.2.5 Xela iziganeko zibe ziBINI ezibonisa ukuba uDuma wayemxhasile uLinda. (2) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 11 DBE/Novemba 2015 NSC 2.2.6 Sikweliphi inqanaba lesakhiwo sebali esi siganeko sokudluliselwa kwetyala likaLinda kwinkundla yejaji? Xhasa impendulo yakho. (2) 2.2.7 Yintoni eyabangela ukuba uLinda arhaneleke kweli tyala lokubulala uEddie? (1) 2.2.8 Kutheni kusisigqebelo ukubanjwa kukaLinda ngezityholo zokubulala uEddie? (1) 2.2.9 Bube luncedo njani ubungqina obufumaneke kuJoe Bumba kuphando malunga nokugwintwa kukaEddie? (2) 2.2.10 Yayibangelwa yintoni ingxabano yabaseki beMoonglow Night Club? (2) 2.2.11 Uyavumelana noKhumalo ukuba yayiphelile imvisiswano phakathi kukaEddie noLinda? Xhasa impendulo yakho. (2) 2.2.12 Nika umxholo wale noveli. (2) [35] AMANQAKU ECANDELO A: 35 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 12 DBE/Novemba 2015 NSC ICANDELO B: IDRAMA UMBUZO 3: NDIYEKENI – DM Jongilanga 3.1 Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo. ISICATSHULWA E (Sekulithuba uMawonga engaphangeli. Imoto yaphela, imali yasinya mpela. Sekuphangela umfazi, impilo ayinto umfo uxhaxha nokuba sekushushu. Simbona emzini wakhe eshushu kade.) MAWONGA: Kwekhu! Ndilambile. Sapha i ... i ... in ... THANDIWE: Mandikwenzele ntoni? MAWONGA: Inyama man (Esitsho lukhuni abuye athi rhuthu isizekevu sesimehlana alinde ngaso inyama) Iphi le nyama? THANDIWE: Ndisafudumeza ukutya. MAWONGA: Fudu-meza ntoni? sa-apha loo nyama. (Asule izinkcwe ezivuzayo ngomkhono webhatyi, ithi ngqu intloko phezu kwetafile. Khalakahla! Sawa, saphuka isibane esibetha ngempazamo ngokolula ingalo.) THANDIWE: O! Nkosi yam (Bahlahlamba abantwana), (kwalayitwa ikhandlela.) MAWONGA: Stop that noise. Thula. (Cwaka) THANDIWE: Undincede ungafombi abantwana bam. MAWONGA: O! Undenza i-inxila? (Uthe makaphakame, wee folokohlo neso situlo babaleka abantwana bema ngakunina.) MAWONGA: Ya! Iphi laa nyama (Ephakama) THANDIWE: Nantsi phezu kwetafile. MAWONGA: Yaa! that's nice (Atsho exhafuza, abuye athi) Ndithi, ndithi kanene bendisithini? Haha! Ha! Thandie girl, sapha ifive rand tu! Uyeva? THANDIWE: Imali andinayo, tu. MAWONGA: Ndiza kuhlawula ityala lam kwaNosisi. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 13 DBE/Novemba 2015 NSC NOSISI: (Gulukungqu kungena uNosisi engankqonkqozanga) Molweni. (Cwaka) NOSISI: Akunanto nokuba anivumanga, Mawonga, sapha (Esolula isandla) saph'imali yam. MAWONGA: Uze, u-ze ku- kundiphoxa endlwini yam? NOSISI: Ndiphoxwe nguwe kuqala, zisa imali yotywala bam. Andibeli wena ndibela uRhulumente. MAWONGA: Kulungile, ndiza kufika phaya endlwini. NOSISI: Uqhel'ukutsho. Andiphumi apha ingekho imali yam. 3.1.1 Iqhubeka phi le ncoko ikwisicatshulwa? (1) 3.1.2 Xela isizathu esabangela ukuba uMawonga awuyekiswe umsebenzi. (1) 3.1.3 Nika intsingiselo yebinzana elithi '… imali yasinya mpela'. (1) 3.1.4 Tshatisa umlinganiswa okuKHOLAM B nentetho yakhe ekuKHOLAM A. KHOLAM A KHOLAM B (a) 'Look Wonga boy, yiba (i) Mawonga yindoda …Take a sip.' (ii) Zanele (b) 'Sukundibuza intaphane yemibuzo, Thandie.' (iii) Ndila (c) 'Kunjani ngeti papa?' (iv) Funeka (3) 3.1.5 Sikweliphi inqanaba lesakhiwo sedrama esi sicatshulwa? Xhasa impendulo yakho. (2) 3.1.6 Lizoba mfanekiso ntelekelelo mni igama elibhalwe ngqindilili kwisicatshulwa? (2) 3.1.7 Iveza ntoni ngesimo somlinganiswa onguNosisi incoko ekrwelelwe umgca ngaphantsi? (2) 3.1.8 Yintoni umsebenzi wamagama abhalwe bukekela kwidrama? (1) 3.1.9 Kusityhilela ntoni ngesimo sentlalo ukuthethwa kwesiNgesi kule drama? (2) 3.1.10 Luluphi udidi lomdlalo olu? Xhasa impendulo yakho. (2) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 14 DBE/Novemba 2015 NSC 3.2 Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo. ISICATSHULWA F MADALA: Malungu ekomiti ivuliwe intlanganiso. Kambe ke umcimbi esingawo apha seniwazi, waziwa nini nangaphezu kwam. KuMvulo ophelileyo sabizelwa esikolweni ngabahloli, apho safika utitshala lo wethu mkhulu egula, eguliswa zezeli lizwe. Umcimbi lo ayisengowenu, ngokaRhulumente nabahloli. Ke … NKOSK ZINZO: Ke sibizelweni na xa kunjalo? MADALA: Ke, nibizelwe ukuba naziswe okokuba kukho into enje, nicebise ukuba ninakho. Ndimi (Ahlale) MAVUSO: Sihlalo, akusekho kuthundeza bhityo namhlanje. Lo mfana waziwa nanguthathatha ukuba ulala apho ahlwelwe khona echolwa nasezitalatweni. JEKWA: Namhlanje ninkqenkqeza phambili okweefolosi, Kubaswe phi, kubase bani? MADALA: Zinkosi yekani izagwelo, nangu umcimbi. Nikubonile ukutshila kwentambanane, nikubonile ukudubula kwenkanga, senibona ngoku ukutha kwayo. LAMLA: Siyaxakwa thina mayilo xa kunje. ZINZO: Sivile mhlalingaphambili, sisacinga indlela yokunqanda inkanga ingethi ide itshe pam. MAVUSO: Kanene inimba inamaqhinga? Nanitheni mhla ngoNdila senifuna-funa indledlana nje? Makahambe naye. JEKWA: Mna. Ndiphakamisa okokuba acetyiswe lo mfana okokuba arhoxe emsebenzini ngoku. LAMLA: Ndiyasekela, liyinyaniso elo. (Avumelane amalungu) MADALA: Ndihlala ndinixelela mihla le ukuba sikwixesha esingalaziyo, laziwa ngabaninilo kuphela. Ukugweba ngophondo mihla le akusisi ndawo, kungekho nonokugxeka omnye nomnye irhawu lidla umzi. Heke! Ngoku ke sisawugqibile lo. Nicinga ukuba singafaka bani kwesi sithuba. NKOSK ZINZO: Andiqondi ukuba singazikhathaza ngaloo nto okwakaloku nje. Leyo into inemini yayo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 15 DBE/Novemba 2015 NSC 3.2.1 Nika igama lomlinganiswa ekuxoxwa ngaye kule ntlanganiso. (1) 3.2.2 Uzotywe njengomlinganiswa onjani uMadala kule drama? Xhasa impendulo yakho. (2) 3.2.3 Sinika ntsingiselo ni isifaniso esibhalwe ngqindilili kwisicatshulwa ngokubhekiselele kumalungu ekomiti? (2) 3.2.4 Ngqina amazwi kaMadala athi, '… nikubonile ukudubula kwenkanga, senibona ngoku ukutha kwayo' ngokubhekiselele kuMawonga. (2) 3.2.5 Khetha olona didi lozobo lwabalinganiswa olusetyenziswe kwintetho kaMavuso kwimpendulo ezingezantsi. 'Lo mfana waziwa nanguthathatha ukuba ulala apho ahlwelwe khona luzobo …' A oluthe ngqo. B olucalanye. C olumayana. D olungqukuva. (1) 3.2.6 Sizotywe njani isimo sentlalo kule drama? (2) 3.2.7 Chaza intsingiselo yesaci esithi, '… akusekho kuthundeza bhityo …'. (2) 3.2.8 Loluphi udidi lwempixano oluveliswa kukuzibulala kukaMawonga? Xhasa impendulo yakho. (2) 3.2.9 UMawonga uzotywe wangumlinganiswa onjani kule drama? (2) 3.2.10 Mfundiso ni edluliswa ngumbhali ngalo mdlalo? (2) [35] AMANQAKU ECANDELO B: 35 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 16 DBE/Novemba 2015 NSC ICANDELO C: AMABALI AMAFUTSHANE UMBUZO 4: 'NDAKUYICELA IVUTHIWE' – LL Ngewu & EZ Guqa 4.1 Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo. 'NDAKUYICELA IVUTHIWE' – LL Ngewu ISICATSHULWA G Ukwenzeka kwale nto uQolwana ubonile ukuba makakhe aye kuyibikela amadoda amaNdlambe. Uyiphalazile intlungu yakhe, amadoda ephulaphule ngathi afuna ukuziva zonke iingcombolo zesi simanga. Ukhalele nemali zakhe azichithileyo efundisa umfazi, kanti uza kuphuma apho ebengamlindelanga khona. Amadoda aphose linye mabini, kubonakala ukuba ngamazwi ovelwano angenakubuyisa mfazi ohlise intlambo. Kubemnandi kuQolwana akuva ukuba ooyisekazi bayavelana naye kule ntlungu ingaka. Kwalile esajonge leyo, uMluleki wamhla entloko wenjenje, 'Uyabona mfo kaMchitheki, ndanditshilo, ndathi ndakuyicela ivuthiwe. Usiza nayo kuthi nje uyaqonda ukuba ivuthiwe. Into nje ke esingekayenzi singamaNdlambe kukuyicela. Lo umfazi usibalisela ngaye ngowakho, kwakutsho wena. Thina ke singamaNdlambe, sisalindile ukuba usibize, usazise ukuba ubone intombi endaweni ethile, yaye uyarhana ukuba inganguye umfazi wamaNdlambe. Ndambona engena laa notsibidyokhwe ukuba uyagqitha.' Uwashiyile uQolwana amadoda engathandabuzi ukuba amazwi kaMluleki ayinene. Umcimbi wokufuna omnye umfazi wona ubusesezinkwenkwezini kuye kuba esazi ukuba umfazi akalotyolwa ngeenkomo zomdongwe zona zibunjwayo. Ubethi xa ajonge iintsana ezintathu ashiywe nazo ngumfazi wakhe kube buhlungu xa zimana zibuza zisithi, 'Tata umama uye phi?' Ubengaxakwa ukuwuphendula lo mbuzo, kodwa bekuye kuthi bakubuza aba bantwana ukuba uza kubuya nini, inkal'ixinge etyeni. 4.1.1 Bathetha bephi aba bantu bakwisicatshulwa? (1) 4.1.2 Liphi ikhaya likaNozukile? (1) 4.1.3 Yintoni unobangela wempixano phakathi koQolwana namaNdlambe? (2) 4.1.4 Ngqina ubugqebelo kwigama lomlinganiswa onguNozukile. (1) 4.1.5 Kwakutheni ukuze uQolwana abize amaNdlambe? (2) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 17 DBE/Novemba 2015 NSC 4.1.6 Tshatisa umlinganiswa okuKHOLAM B nentetho yakhe ekuKHOLAM A. KHOLAM A KHOLAM B (a) '... Into enjengale asilosiko (i) Qolwana lalapha.' (ii) Mluleki (b) 'Hayi kaloku, umfazi ngowakho.' (iii) MaVumisa (c) 'Bantwana bam, hlalani apha (iv) Nokwanda ekhaya nonwabe.' (3) 4.1.7 Mfanekiso ntelekelelo mni ozotywa ligama elibhalwe ngqindilili kwisicatshulwa? (2) 4.1.8 Sikweliphi inqanaba lesakhiwo sebali esi siganeko sikaQolwana sokubikela amaNdlambe? Xhasa impendulo yakho. (2) 4.1.9 Chaza intsingiselo yesaci esifumaneka kwisivakalisi esinomgca ngaphantsi. (2) 4.1.10 Sinxulumana njani isihloko seli bali nomxholo walo? (2) 4.2 Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo. 'ITUTU LASETIKITIKI' – LL Ngewu ISICATSHULWA H UThobile unyana kaMdesalini ubonakale eselula kakhulu ukuba unengqondo yemveli. Ingcombolo zenkqubo yakhe kumabanga asezantsi azaziwa, kodwa ititshalakazi eyayimfundisa kwibanga lesibini nelesithathu ayimlibali umntwana owayenza le titshalakazi yakrokra ukuba ubizo lobutitshala babungalungiselelwanga yona. Into ecacileyo yona kukuba uThobile wayekrelekrele, engenangqondo nje kuphela, koko enabo nobuchopho. Obu bukrelekrele bakhe uThobile babumze entloko ngendlela nje engathandekiyo kwititshalakazi ejongene nezidodo zabantwana, ababenokuqhuba ngcono esikolweni xa benikwe umdongwe endaweni yephepha lokubhala. Mhlawumbi obu bukrelekrele babungebodwa kuba uThobile ube nesimbo sokuthatha into zabanye abantu ngendlela nje eyothusayo enokwenza omnye umntu amtyabeke ngobututu. Unyana kaMdesalini ubelihashe eliphalayo nelingakwaziyo ukunyamezela ititshalakazi ephindaphindana nento enye. Ititshalakazi yebanga lesibini ibivakala yonk'imihla ngemini yesikolo ikhwaza isithi, 'Class, I am going to the door! What am I doing class?' Bebehlokoma abantwana kungekho kungqinelana ukuba kwenzeka ntoni kanye. Uninzi lwabo belusitsho kamnandi luthi, 'I am gowin thu di dho.' Izinto ezifana nale uThobile ebengakwazi ukuzinyamezela. Bekuthi phambi kokuba singene isikolo, le nkewu ingenise isikolo sokudlala. Ibizenza zonke izimbo zetitshalakazi yebanga lesibini. Unkabi ubebaqeqesha aba bafundi bakhe bexeshana ukuba bangathi, 'going to the door' koko bathi, 'gowin thu di dho'. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 18 DBE/Novemba 2015 NSC 4.2.1 Wenza ntoni uMdesalini njengomzali akubona uThobile engekho seklasini? (1) 4.2.2 Uzotywa njengomlinganiswa onjani utitshalakazi ngokwesivakalisi esinomgca ngaphantsi? (2) 4.2.3 Khetha uphawu lwenoveli oluyahlula kwezinye iijenre kwezi zilandelayo. A Isitanza B Imiboniso C Imihlathi D Indima (1) 4.2.4 Sisibonisa ntoni isikweko esibhalwe ngezantsi ngesimo sikaThobile? '… ubelihashe eliphalayo …' (2) 4.2.5 Xela iindawo zibe MBINI eliqhubeka kuzo eli bali. (2) 4.2.6 Sinika ntsingiselo ni ngoThobile isafobe esibhalwe ngqindilili kwisivakalisi esingezantsi? 'Obu bukrelekrele bakhe uThobile babumze entloko ngendlela …' (2) 4.2.7 Loluphi udidi lozobo lwabalinganiswa olusetyenziswe kwisivakalisi esingezantsi? Xhasa impendulo yakho. 'Into ecacileyo yona kukuba uThobile wayekrelekrele.' (2) 4.2.8 Saba yintoni isisombululo sempixano phakathi kukaThobile nabahlali beelali ezimngqongileyo? (1) 4.2.9 Sinxulumana njani isihloko seli balana nomxholo? (2) 4.2.10 Ingaba limfanele igama awawongwa ngalo uThobile ekupheleni kwebali? Xhasa impendulo yakho. (2) [35] AMANQAKU ECANDELO C: 35 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 19 DBE/Novemba 2015 NSC ICANDELO D: ISIHOBE – VUKANI MADODA KUSILE Phendula imibuzwana YOMIBINI. UMBUZO 5 5.1 Funda lo mbongo ungezantsi uze wandule ukuphendula imibuzo elandelayo. Amasele phezu kodonga – MM Duka 1 Ewe, phezu kodonga lomlambo, 2 Bee dwadwalala abomlambo. 3 Uphume ngendlu umzi kaSele, 1 4 Kwenziwa njalo xa konakele, 5 Kuboniswane ngezidla usapho. 6 Ladum' ibandla kwahlokom' iindonga, 7 Kukhahlelw'inkonyana yohlanga, 8 Imbishimbishi enokukratsha, 2 9 Eyathetha ngeenyoka yampatsha, 10 Isith' iinyoka zibhejel' amasele. 11 Yahlala phantsi sele igwintsa, 12 Umqal' ohlaza umfimfithisa. 13 Zagilan' iinduna ngezifuba, 3 14 Zathuthuzela inkosi yathula. 15 Kwee nzwanga kungekho nosebezayo. 16 Vumbululu Xoxwazan' uNkonde, 17 Wathetha ephezu kwesikhondo: 18 'Asikagqibi minyakana simanyiwe. 19 Uyise kaYoli ugwintiwe. 20 Ngamatatasholo amadoda akwaSele.' 21 Avunuka amadoda aguguma. 22 Endumzela kwandila ugwaluma. 4 23 KwalamlaNdun' enkulu UNdubule: 24 'Madoda inyaniso iyahlaba. 25 Masifunzeni saphela kulo mhlaba.' 26 Vu phantsi iNduna kad' ibilinga. 27 Yancin' amehlo yang' iyacinga. 28 Kwee thu mrhutyululu werhamba, 29 Kwaqala mcebi-cebo ukusaba. 30 Yee zulumbele loo ndimbane. 5.1.1 Yayiyintoni injongo yendibano yamasele phezu kodonga ngokwalo mbongo? (1) 5.1.2 Khetha eyona ntsingiselo inikwa ngumqolo othi, 'Uphume ngendlu umzi kaSele,' kwezi zilandelayo. A Ukuphuma ngogonyamelo kwamasele. B Ukuphuma izithuba kwamasele. C Ukuphuma ngomsindo kwamasele. D Ukuphuma ngobuninzi kwamasele. (1) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 20 DBE/Novemba 2015 NSC 5.1.3 Xela uhlobo lophindaphindo olunomgca ngaphantsi ekupheleni kwemiqolo emibini yokuqala. (1) 5.1.4 Lithetha ntoni ibinzana, 'inkonyana yohlanga' kumqolo wesi-7? (1) 5.1.5 Uzoba umfanekiso ntelekelelo mni umqolo obhalwe ngqindilili? (2) 5.1.6 Tshatisa intsingiselo yesitanza ngasinye ekuKHOLAM B nesitanza esikuKHOLAM A. KHOLAM A KHOLAM B (a) Isitanza 1 (i) Amasele amkela inkonyana yohlanga ngobutshaba beenyoka. (b) Isitanza 2 (ii) Amasele ahlangana onke (c) Isitanza 3 ngenjongo yokuxoxa ngezekhaya. (iii) Indlela inkonyana yohlanga eyayinqanda ngayo ubutshaba bamasele kwiinyoka. (iv) Iinduna yahlala phantsi inomsindo yathuthuzelwa yathula. (3) 5.1.7 Lizoba mfanekiso ngqondweni wantoni ibinzana elikrwelelwe umgca ngaphantsi? (1) 5.1.8 Yiyiphi injongo yokusetyenziswa kophawu loshiyelelo lwesikhamiso kumqolo wama-26 nowama-27? (1) 5.1.9 Xela umsebenzi weempawu zocaphulo kwimiqolo ye-18 ukuya kowama-20. (1) 5.1.10 Sahluke njani isakhiwo sangaphandle sesitanza sesi-3 nesesi-4? (1) 5.1.11 (a) Chonga nasiphi isafobe esifumaneka kwimiqolo yama-23 ukuya kweyama-26. (b) Siluluphi udidi isafobe osichongileyo? (2) 5.1.12 Cacisa okuqulethwe kumqolo wama-29. (2) 5.1.13 Unjani umoya wembongi kulo mbongo? (1) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 21 DBE/Novemba 2015 NSC 5.2 Funda lo mbongo ungezantsi uze wandule ukuphendula imibuzo elandelayo. Bafana Bafana – S Xayimpi 1 Bafana bafana! 2 Bafana bafana! 3 Ndizani bafana bafana, ndizani! 4 Ndizani bafana bafana, ndizani! 5 Ngamayeyeye, yimincili! 1 6 Yintswahla-a-a-a! 7 Bawinil' abafana bafana, bawinile! 8 Bawinil' abafana bafana, bawinile! 9 Laduma bafana bafana, laduma! 10 Bafana bafana! 11 Bafana bafana! 12 Uyabulel'uMzantsi Afrika, 13 Ngezi nguqu nizenze kweli lizwe; 2 14 Uthi: Phambili makhwenkwe kaRholihlahla, phambili! 15 Phambili makhwenkwe kaRholihlahla, phambili! 16 Yiyo loo nto sisithi: ndizani bafana bafana, ndizani, 17 Ndizani Bafana Bafana, ndizani, 18 Niye phesheya kolwandle niy'okuphumelelela indebe yehlabathi. 19 Huntshu Bafana Bafana, huntshu! 3 20 Huntshu Bafana Bafana, huntshu! 21 Hee!! Hee!! Hee!! ......................................................... 31 Yagqum'ingonyama kaDoctor Khumalo, 32 Yagqum'ingonyama kaMark Fish, 33 Yagqum'ingonyama kaTshipa Masinga, 4 34 Yagqum'ingonyama kaMark Williams, 35 Ndee gram, nonke grum!! 36 Qongqololo! 5.2.1 Yintoni injongo yembongi ngalo mbongo? Xhasa impendulo yakho. (2) 5.2.2 Ibhekisa kubani imbongi kulo mbongo? (1) 5.2.3 Lusetyenziswe ngayiphi injongo uphindaphindo olukwimiqolo emibini yokuqala kwisitanza soku-1 nesesi-2? (2) 5.2.4 Uzoba mfanekiso ntelekelelo mni umqolo obhalwe ngqindilili kwisitanza sokuqala? (2) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 22 DBE/Novemba 2015 NSC 5.2.5 Ithetha ukuthini imbongi kumqolo wesi-9? (1) 5.2.6 Thelekisa isakhiwo sangaphandle somqolo wesi-3 nowesi-4. (1) 5.2.7 Ngumfanekiso ngqondweni wantoni otyhilwa libinzana, 'yagqum'ingonyama'? (1) 5.2.8 Xela okuqulethwe sisitanza sesi-3. (2) 5.2.9 Umqolo onomgca ngaphantsi kwisitanza sesi-3 ukutyhilela ntoni ngovakalelo lwembongi. (2) 5.2.10 Khetha isixhobo sohlalutyo esisetyenziselwe ukudala isingqisho esikumqolo wama-32 kwezi zikwizibiyeli. (Isikweko/Uphawu loshiyelelo-sikhamiso/Isiphumlisi) (1) 5.2.11 Caphula imiqolo emiBINI eneempawu zesibongo somthonyama kwisitanza sokugqibela. (2) [35] AMANQAKU ECANDELO D: 35 AMANQAKU EWONKE: 70 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha

Study this subject

More from Grade 12 isiXhosa FAL

View all