Skip to content

isiXhosa FAL Grade 12 P2 NSC November Exams 2016 QP

Question paperisiXhosa FALGrade 12201621 pages

Grade 12 isiXhosa FAL Paper 2 question paper from the NSC November Exams 2016, 21 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC November Exams 2016

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE IBANGA 12 ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL) IPHEPHA LESIBINI (P2) NOVEMBA 2016 AMANQAKU: 70 IXESHA: Iiyure 2 Olu viwo lunamaphepha angama-21. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 2 DBE/Novemba 2016 NSC IMIYALELO NENGCACISO 1. Funda le miyalelo ngenyameko phambi kokuba uqalise ukuphendula imibuzo. 2. MUSA ukuzama ukufunda lonke iphepha lemibuzo. Yiya kwiphepha lesiqulatho elilandelayo uze uphawule amanani emibuzo esetwe kwiincwadi ozifundileyo kulo nyaka. Emva koko, funda le mibuzo uze ukhethe leyo ufuna ukuyiphendula. 3. Eli phepha LINAMACANDELO amaNE: ICANDELO A: Inoveli (35) ICANDELO B: Idrama (35) ICANDELO C: Amabali amafutshane (35) ICANDELO D: Isihobe (35) 4. Phendula IMIBUZO EMIBINI iyonke: umbuzo NGAMNYE ukhethwa NAKUWAPHI amacandelo amaBINI. ICANDELO A: INOVELI Phendula umbuzo kwinoveli oyifundileyo. ICANDELO B: IDRAMA Phendula umbuzo kwidrama oyifundileyo. ICANDELO C: AMABALI AMAFUTSHANE Phendula imibuzo esetwe kumabali amafutshane OMABINI. ICANDELO D: IMIBONGO Phendula imibuzo esetwe kwimibongo YOMIBINI. 5. Sebenzisa itshekhlisti ukuzincedisa. 6. Landela imiyalelo esekuqaleni KWECANDELO NGALINYE ngononophelo. 7. Nombola iimpendulo zakho kanye ngokwendlela ekunonjolwe ngayo kwiphepha lemibuzo. 8. Qala icandelo NGALINYE kwiphepha ELITSHA. 9. Ingcebiso yokulawula ixesha: Sebenzisa imizuzu engama-60 KWICANDELO NGALINYE. 10. Bhala ngokucocekileyo nangokucacileyo. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 3 DBE/Novemba 2016 NSC IPHEPHA LESIQULATHO Eli phepha liza kunceda abafundi bakwazi ukukhetha imibuzo abafuna ukuyiphendula ngaphandle kokufunda lonke iphepha. ICANDELO A: INOVELI Phendula imibuzo ekwinoveli oyifundisiweyo. INANI LOMBUZO AMANQAKU IPHEPHA 1. Kusa Kusihlwa 35 5 2. Umqol' uphandle 35 8 ICANDELO B: IDRAMA Phendula imibuzo ekwidrama oyifundisiweyo. 3. Ndiyekeni 35 11 ICANDELO C: AMABALI AMAFUTSHANE Phendula YOMIBINI imibuzo esetwe kumabali amafutshane. 4.1 'Umntu akalahlwa' 17 15 4.2 'Ngumntu onjani lo?' 18 16 ICANDELO D: ISIHOBE Phendula YOMIBINI imibuzo esetwe kwimibongo. 5.1 'Intyatyambo' 17 18 5.2 'Umanyano' 18 20 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 4 DBE/Novemba 2016 NSC ITSHEKHLISTI INANI LEMIBUZO AMANANI PHAWULA ICANDELO EPHENDU EMIBUZO (√) LWAYO A: Inoveli 1–2 1 (Kusa Kusihlwa) (Umqol' uphandle) OKANYE B: Idrama 3 1 (Ndiyekeni) OKANYE C: Amabali amafutshane 4 1 ('Ngumntu onjani lo?') ('Umntu akalahlwa') OKANYE D: Isihobe 5 1 ('Umanyano') ('Intyatyambo') QAPHELA: Qinisekisa ukuba uphendule imibuzo kumaCandelo amaBINI kuphela. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 5 DBE/Novemba 2016 NSC ICANDELO A: INOVELI UMBUZO 1: KUSA KUSIHLWA – KS Bongela 1.1 Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo. ISICATSHULWA A Uyise kaMpumelelo yena ebesebhetele kwezi ntsuku kangangokuba ebecinga ukuphindela emsebenzini ngoMvulo. Naye uqabuke sekubethe isiqingatha emva kwentsimbi yesibhozo, yamkhathaza le nto kuba ebethanda ukuvukela evenkileni yakhe xa eziva engcono. Namhlanje ubebanjezelwe ngamaphupha athe akuwazikisa akawathanda. Akakhange 5 azikhathaze ngokuwaxelela inkosikazi yakhe. Uphuphe ngathi uvuswa kukukhala kwesikhova athe akukroba wafika sihleli ngcu phezu kwale ndlu yabo. Uthe akusigxotha, sasuka sandanda apha enkundleni sagqibela ngokuthi ngcu phezu kwemoto yakhe. Uthe akusileqa apha sabuya saya kungena evenkileni. Uphume nesikhuni somlilo 10 wasigibisela ngaso yasuka yantumekeka ngumlilo yonke ivenkile. Khangela ke ukuziphosa kuyo ezama ukusindisa impahla encediswa ngabantu. Ithe yakungena inkosikazi suka lwavaleka nocango olu lukhulu batshixeleka ngaphakathi. Batsha. Uthe etoshatosha ezama ukuvula suka waphaphama kanti sekusile kwaye kusemini. Eli phupha ulixelele uYolisa. NoThamsanqa 15 ufike wamxelela ukufika kwakhe ukusuka emzini wakhe. Umntu ongakhange axelelwe yimazi le kuba kaloku ibisesisifu. Le ngxabano yabo yeveki ephelileyo yavakala ebantwini ngokubanzi kuba kaloku umphembi wayo wakha wazihambahambisa ukuza kuva ukuba izele nkomo ni na. Uthe akuhletyelwa yitshomikazi le, wayisasaza ngakumbi 20 elokishini. 1.1.1 Wayesenza msebenzi mni uLungile? (1) 1.1.2 Yintoni eyayibangela le ngxabano kaLungile noNomakhwezi? (2) 1.1.3 Xela ingxaki awafika uLungile ikho evenkileni ngexesha awayebuya esibhedlele. (1) 1.1.4 Khetha impendulo echanekileyo ibe nye kwezi zingezantsi. Injongo yokusetyenziswa kweli phupha likaLungile lokutshela evenkileni kule noveli: A Kukubonisa umfundi isiganeko esingazukwehla ebalini. B Kukukrobisa umfundi kwisiganeko esiza kwehla ebalini. C Kukubonisa umfundi ukungalungi kwamaphupha ebalini. D Kukukrobisa umfundi kwiingxaki zamaphupha ebalini. (1) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 6 DBE/Novemba 2016 NSC 1.1.5 Nika umfanekiso-ngqondweni ozotywa ligama elibhalwe ngqindilili, uze uxele ukuba uqaqambisa ntoni. (2) 1.1.6 Chaza intsingiselo yegama 'ibisesisifu' kwisicatshulwa. (1) 1.1.7 Khankanya imiba ibe MIBINI awathetha ngayo uLungile kumyolelo wakhe. (2) 1.1.8 Xela igama lalo mphembi kuthethwa ngaye kwisicatshulwa. (1) 1.1.9 Cacisa ukuba isivakalisi esingezantsi simtyhila njengomlinganiswa onjani lo mphembi kuthethwa ngaye. Uthe akuhletyelwa yitshomikazi le, wayisasaza ngakumbi elokishini. (1) 1.1.10 Tshatisa inqanaba lesakhiwo sebali ELIKUKHOLAM B nesiganeko ESIKUKHOLAM A. KHOLAM A KHOLAM B (a) Ukubhubha kukaNozililo A Inqanaba lengabula- noMakhwetshu. zigcawu. (b) Ukuthenga kukaLungile B Inqanaba lokuyondelelana ivenkile kaMosia. kwebali. C Inqanaba lokusonjululwa kwezinto. (2 x 1) (2) 1.1.11 Nika indima edlalwa nguYolisa kule noveli, ze uxhase impendulo yakho. (2) 1.1.12 Xela isiganeko esibonisa ukuba wakha wasengxakini uMpumelelo eBlythswood. (2) KUNYE 1.2 Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo. ISICATSHULWA B Obukeleyo akazange awuhlanganise umlomo kukubona izifundiswa zikhunge owazo. Kwakumbejembeje zizinxibo zeembasa ezinomsila kwangathi kumhla kwathweswa izidanga eYunivesithi. Wayekho noGqirha Sanqela. Zenziwa iintetho ngoogqirha abaziwayo bencoma betyibela umsebenzi owenziwe nguMpumelelo. 5 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 7 DBE/Novemba 2016 NSC 'Xa ndibona lo mbono uphambi kwam, ndiziva ndingenakho ukungathi namhlanje isizwe esiNtsundu sifikelele kwinqanaba eliphezulu ebomini baso, inqanaba lokunonophela abantwana baso ngokubafundisa. Le nto iyimfundo ayinalishwa naphi na. Yenza ukuba abantu bazane, bathandane, babukane. Kumnandi kanye xa ndibona nale nginginya yabantwana 10 besikolo abeze apha, kuba ezingqondweni zabo namhlanje kuzobeka umfanekiso wento abahlala bethetha ngayo ootitshala babo ndawonye nabazali. Baza kumka besazi ukuba ekunyamezeleni kukho umvuzo.' 'Nali elakho, mfo kaNtsibande, kaMehlwenkomo, thole lasemaJwarheni iqashiso likuwe namhlanje. Ubize abantu wathi mabeze ekhaya apha baze 15 kuvuyisana nawe kuba ugqibile ukufunda, baze kukunika amathamsanqa nakweli xhobongwana leshishini owalishiyelwa nguyihlo. Aba bantu abezanga kuba bebizwe nguwe. Bebengenakuza kuba abakwazi ngesizathu sokuba ungumntwana, imveku ezalwa izolo oku engazi nto ngobomi. Beze kuba besazi uyihlo uLungile. Nawe ke hlala ekhondweni 20 likayihlo ubakhonze, ubathande ubabuke. Indlela yokubakhonza kukuhlala enyanisweni nasekuthandazeni. Ndisatshaya.' Olu dlwabevu lwentetho belusenziwa ngugqirha owaziwayo eThekwini, uGqirha Masibane. 1.2.1 Xela ukuba litheko lantoni eli liqhubeka kwisicatshulwa. (1) 1.2.2 Yintoni enxulumanisa uGqirha Sanqela noMpumelelo? (1) 1.2.3 Xela udidi lwesafobe olukwisivakalisi esikrwelelwe umgca ngaphantsi. (1) 1.2.4 Chaza isimo sentlalo ngokwexesha esityhilwa sisivakalisi esibhalwe ngqindilili. (2) 1.2.5 Ngqina ukuba uGobidolo ungumlinganiswa ongqukuva. (2) 1.2.6 Xela iyelenqe elenziwe nguNozililo ngale mini yeli theko ze uchaze nesiphumo salo. (2) 1.2.7 Khetha impendulo echanekileyo kwizibiyeli ze uxhase impendulo yakho. Udidi elulo le noveli (Yinoveli eyithrila/Yinoveli engemiba yentlalo/ Yinoveli yophando). (2) 1.2.8 Nika umxholwana ovezwa kwesi sicatshulwa. (2) 1.2.9 Chaza ukuba isenzo sokutshiswa kukaNozililo sasibangelwa yimpindezelo. (2) 1.2.10 Nika imfundiso yale noveli. (2) [35] Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 8 DBE/Novemba 2016 NSC UMBUZO 2: UMQOL'UPHANDLE – PM Ngani 2.1 Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo. ISICATSHULWA C 'NguLinda Monti ke lo ndiza kuniyalela ukuba nimfuduse ngobunono obukhulu kweli zulwana lakhe lasemhlabeni, nimthathe nimse kwiminquba yetolongo apho aya kuhlala eselugcinweni olungqingqwa, de kufike umhla aya kujongana nesityholo esimfaneleyo emva kophando endisalwenzayo.' Akubangakho uphenduleyo. UHlobo uvule ucango lwegumbi awayekulo 5 uLinda, wayalatha ngomnwe lo nzwakazi. Yayisathe tywaa phezu kwalaa mandlalo wayo, entla. Asuke ajongana amadoda ngumothuko, kucaca ukuba ebomini akazanga awufumane umyalelo wokubamba enje ngaleyo inzwakazi. Ibe nguHlobo othe gqada: 'Ndiv'intwembi, nkosazana, impangelo iyandi- 10 nyanzela ukuba ndingabi nalusini ngemihla enje ngale. Uyazi nawe, impangelo yimpangelo. Sowunceda ngokuphakama, unxibe ngendlela eyothi ingqinelane neemeko owofikela kuzo emva kwemiqobo yeentsimbi – ejele ke ngoko. Uyazazi izinto obuhleli uzenza kweli phakade. Umele ngoko ukuba ubusoloko uyilindele le mini, usazi ukuba ngenye imini woze 15 ulindwendwele eli khaya lezihange. Ndiyathemba ukuba njengencutshe kwezehombo, kulaa tyesi yakho yempahla akho amadlavana afudumeleyo abekelwe lo mhla usidenge.' 'Mfo! Bendingakwazi ukuba ukrwada kangaka!!' Uwakhonkothile uLinda loo mazwi, exhuma ukuphakama emandlalweni wakhe. 20 2.1.1 Xela ukuba ngoobani aba bantu uHlobo abayalela ukuba bafuduse uLinda. (1) 2.1.2 Chaza ukuba kutheni uHlobo eyalela ukuba uLinda afuduswe. (2) 2.1.3 Xela isiganeko esilandela oku kuqhubeka kwesi isicatshulwa. (2) 2.1.4 Nika umfanekiso- ngqondweni ozotywa ligama elibhalwe ngqindilili kwisicatshulwa. (1) 2.1.5 Tshatisa inqanaba lesakhiwo sebali ELIKUKHOLAM B nesiganeko ESIKUKHOLAM A. KHOLAM A KHOLAM B (a) Ukutyelela kukaHlobo A Inqanaba lovuthondaba. eMoonglow. B Inqanaba lokuyondelelana Ukufunyanwa kwetape kwebali. (b) recorder nguHlobo. C Inqanaba lesiphelo. (2 x 1) (2) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 9 DBE/Novemba 2016 NSC 2.1.6 Xela isafobe esikwisivakalisi esikrwelelwe umgca ngaphantsi. (1) 2.1.7 Khetha impendulo echanekileyo kwizibiyeli ze uxhase impendulo yakho. Udidi lomlinganiswa alulo uThembisa Ntlokonkulu kule noveli (Ngumchasi/Ngumlinganiswa oyintloko/Ngunxantathu). (2) 2.1.8 Chaza ukuba ibinzana elingezantsi lityhila ntsingiselo ni ngoLinda Monti. ... njengencutshe kwezehombo. (2) 2.1.9 Khetha impendulo echanekileyo kwizibiyeli ze uxhase impendulo yakho. Udidi elulo le noveli (Yinoveli eyithrila/Yinoveli engemiba yentlalo/ Yinoveli yophando). (2) 2.1.10 Ngqina ukuchaneka kokuvalelwa kukaLinda kwikhaya 'lezihange'. (2) KUNYE 2.2 Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo. ISICATSHULWA D 'Niyawaxokisana, bantu belokishi; akukho tyala lakha lamiswa seyifikile neJaji.' Abanye: 'Kaloku iJaji ayizele tyala likaLinda kuphela.' Abanye: 'Kuthiwa likhulu, madoda: iJaji igqibe ekubeni libe lelokugqibela kumatyala abelinde umjikelo wayo.' 5 Ngokwenene ke kwakunjalo. Isicelo sokuba libe lelokugqibela senziwa nguMtshutshisi kuba esithi: 'Kukho ubungqina obuthile ekusafuneka ndibu- cweye namangqina.' Lalanele ke ithuba loko kucweya kuba kwamanye amatyala kwakuthe- lekelelwa ukuba ijaji yothatha isithuba seeveki ezintathu. 10 Ubunyaniso bento yokuba limisiwe ityala baqala ukungqinwa ngababeze kuphulaphula, ngokungamboni nangetshengele oyena mntu wayenya- nzelekile ukuba abekho-uHlobo. Bengazinje, loo Hlobo wayeyeyona ndoda ichwayitileyo kwelo Monti ngaloo mini, ezonwabele eofisini yakhe. Kaloku ngezolo wayede wayifumana into ebekade eyizungula-itape recorder; 15 eyifumene isadlala. Yinto awayeyive kuloo tape recorder eyayimonwabisile. Awayeyivile wayeyazi yedwa, engafuni kuyiphalaza nasemapoliseni, nakwigqwetha lommangalelwa. Inye awasuka wayicela yeyokuba makumiswe ityala. Wonke ke umntu wayejonge kuye ngomdla. NoLizzie, unobhalana wakhe owayeqhele ukutyhilelwa iimfihlo, wafa namthanyana 20 kwezaloo mini iindaba. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 10 DBE/Novemba 2016 NSC Athi amapolisa ukuze aqonde ukuba ikho ayimithiyo uHlobo, eva isicelo sakhe sokuba imoto yakhe mayifakelwe unomathotholo wokusasaza ngomoya, esithi ufuna abenakho ukuthetha nomzi wamapolisa nangaliphi na ixesha, nakweyiphi na indawo. 25 2.2.1 Xela indawo abakuyo aba balinganiswa bathetha kwesi sicatshulwa. (1) 2.2.2 Nika isizathu sokuba uHlobo abe yeyona ndoda ichwayitileyo. (2) 2.2.3 Chaza ukuba simtyhila njengomlinganiswa onjani uHlobo isivakalisi esibhalwe ngqindilili. (2) 2.2.4 Chaza isimo sentlalo ngokwexesha esityhilwa sisivakalisi esingezantsi. '... imoto yakhe mayifakelwe unomathotholo wokusasaza ngomoya ...' (2) 2.2.5 Khetha impendulo echanekileyo ibe nye kwezi zingezantsi. Injongo yokuba umbhali alufihle ulwazi olufumaneke kwitape recorder ekuqaleni kwebali kukudala imo ... A yempixano kumfundi wale noveli. B yonxunguphalo kumfundi wale noveli. C yokonwaba kumfundi wale noveli. D yosizi kumfundi wale noveli. (1) 2.2.6 Chaza ukuba uThembisa Ntlokonkulu ulusebenzise njani ulwazi analo ngeenkcukacha zikamakazi kaEddie. (2) 2.2.7 Nika intsingiselo eziswa libinzana elingezantsi. '... wafa namthanyana' (2) 2.2.8 Xela ukuba nguwuphi umxholwana ovezwa kwesi sicatshulwa. (2) 2.2.9 Chaza indima edlalwa nguLizzie kule noveli ze uxhase impendulo yakho. (2) 2.2.10 Sinika mfundiso ni ngabahlobo isenzo sokubulawa kukaEddie ngamalungu aseMoonglow? (2) [35] AMANQAKU ECANDELO A: 35 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 11 DBE/Novemba 2016 NSC ICANDELO B: IDRAMA UMBUZO 3: NDIYEKENI – DM Jongilanga 3.1 Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo. ISICATSHULWA E (Kusuku olulandelayo ngorhatya, kungena uNdila endlwini kaFuneka Matiwane kwa-N. U. 3. Ufike uFuneka eyedwa lingekho iqabane lakhe uZanele Nxusani.) NDILA: Funie girl! (Ebulisa) FUNEKA: Hallow Dicksie. Uyazi ukuba kule mihla usuke wanqaba 5 wachasela okwethamsanqa. Inene ndibe uphindele esuthwini. NDILA: Kanene ufane uthethe wena. Uyandihleka kuba ndiphelelwe emsebenzini? Ngenye imini uya kuze uqonde ukuba ubomi ngumxube wezothuso namayeyeye. FUNEKA: Hayi wethu, musa ukulixhoma epalini iswili lakho. Asinto esiya 10 kulala sitye yona leyo. Into elungileyo kukufuna umqolomba ungene kuwo ngexesha lezothuso uphume ngethuba leziqabu. NDILA: Kungenzeka ukuba ndize kungena komnye. FUNEKA: Ulumke hlez' uthi kanti lo sowubhudl' umoya. NDILA: Noko andicingi ukuba ndingashiywa nanguwe enyanyeni. 15 Uncedo lufumaneka kwabasemzini kunabasekhaya. FUNEKA: Ukuba ufuna imali utsho ebhatyini mtshana. NDILA: Kuwe imali yinto yonke and like all gold diggers, you will fold up your tent and desert a gold mine that has given you comfort and position when its yield ceases to be of commercial value. 20 FUNEKA: Hayi wethu ndiyaqhula. NDILA: Uyaqal'ukuthetha. Uyayazi into yokuba ndiphelelwe emsebenzini kwaye ndicinga ukuba uyazazi nezizathu. FUNEKA: Lilonke? 3.1.1 Xela iinkcukacha zibe MBINI ezifumaneka kwizalathisi zeqonga kwesi sicatshulwa. (2) 3.1.2 Nika isizathu sokuba uNdila andwendwele uFuneka. (2) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 12 DBE/Novemba 2016 NSC 3.1.3 Xela isiganeko esilandela le ngxoxo ikwisicatshulwa nesiphumo saso. (2) 3.1.4 Ngubani igama lenkosikazi kaNdila? (1) 3.1.5 Xela isafobe esikula mazwi alandelayo. '... usuke wanqaba wachasela okwethamsanqa.' (1) 3.1.6 Mfanekiso-ngqondweni mni ozotywa libinzana elibhalwe ngqindilili kwintetho kaFuneka? (1) 3.1.7 Tshatisa inqanaba lesakhiwo sebali ELIKUKHOLAM B nesiganeko ESIKUKHOLAM A. KHOLAM A KHOLAM B (a) Ukugwetywa kukaNdila, A Inqanaba lokuyondelelana uFuneka noZanele. kwebali. (b) Ukurhoxa kukaLoni B Inqabana lengabula- emsebenzini. zigcawu. C Inqanaba lesiphelo. (2 x 1) (2) 3.1.8 Wakhalela ntoni uLoni xa wayegxothwa nguZanele noFuneka? (2) 3.1.9 Nika umxholwana ovezwa kwesi sicatshulwa. (2) 3.1.10 Xela ukuba luluphi uhlobo lwedrama olu, ze uxhase impendulo yakho. (2) 3.1.11 Nika into ibe NYE engalunganga kwindlela aziphethe ngayo uMadala kulo mdlalo. (1) KUNYE 3.2 Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo. ISICATSHULWA F (Sibona uMaziko isandla sikaMawonga Loni singena emzini kaMadala usihlalo wekomiti yesikolo.) MAZIKO: Kamnandi. MADALA: Heke titshala. Seluzithabathela isitulo eso, akukho bantwana apha. Isaphila inkosi yakho? 5 MAZIKO: Iyaphila ingaphili noko. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 13 DBE/Novemba 2016 NSC MADALA: Uthini na mfo kaMaziko? MAZIKO: Ndikuxelela inyaniso. Akusekho mntu tu. Ndilapha nje yiloo nto kanye. MADALA: Eyiphi mfo wam? 10 MAZIKO: Awu! Wenzani kaloku bawo? Ndathi ndisandlala umcimbi wathanda ukundinquphela? MADALA: Hayi mfo wam andinqupheli, ndingagabangxi, intokunayo ngekuba ndithi zalela elubala. MAZIKO: Sekumasuku bawo ndihambela lo mcimbi kweli khaya. 15 MADALA: Owuphi kanene? Makhe sikhumbuzane kuba zininzi, zaye azilali mbethe. MAZIKO: Kudala bawo ndikuxelela ngoLoni ochitha isikolo. Phofu nditsho kuba inguwe. Lo mfo wayeka ukusebenza, yonke into isemagxeni kum. Ndingxamele ukusinda-sindana kungoku nje. 20 MADALA: Ke lilonke uthi mandithini? MAZIKO: Mboneleni icebo uLoni. Andinakwenza umdovu womsebenzi ndingamkeli ngawo. MADALA: Ucebisa ukuba senze ntoni ke wena titshala? MAZIKO: Awu! Uya kuthini kaloku bawo ukuzenza ibhenqa ulizingela. 25 Ndize kukuvusa njengelungu lekomiti, nalungu lekomiti usihlalo. MADALA: Kaloku titshala kufuneka xa undulula umcimbi uqiniseke ngawo. Andimntu uthanda ukubamba intulo ngomsila. MAZIKO: Uthetha ukuba animboni ukuba uLoni utshila ngesidanga sikaNdila? Iziphumo zizibi nje le minyaka mithathu, nithi 30 zibangwa yintoni? 3.2.1 Xela injongo kaMaziko yokundwendwela kwaMadala. (2) 3.2.2 Chaza ukuba atyhila simo sini ngoLoni amazwi kaMaziko athi, 'Akusekho mntu tu'. (2) 3.2.3 Nika igama lale nkosi kuthethwa ngayo. (1) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 14 DBE/Novemba 2016 NSC 3.2.4 Khetha impendulo echanekileyo kwezi zingezantsi. Injongo kaMaziko yokuzixakekisa ngoLoni: A Kukumenza umhlobo. B Kukudala iyelenqe. C Kukudala intsebenziswano. D Kukuxabisa umsebenzi. (1) 3.2.5 Chaza isimo sentlalo ngokwexesha esityhilwa sisivakalisi esikrwelelwe umgca ngaphantsi. (1) 3.2.6 Nika intsingiselo eziswa yintetho kaMadala ethi, 'zalela elubala'. (2) 3.2.7 Ngqina ukufaneleka kokugwetywa kukaFuneka. (2) 3.2.8 Khetha impendulo echanekileyo kwizibiyeli ze uxhase impendulo yakho. Udidi lomlinganiswa alulo uJerry kule noveli (Ngumchasi/ Nguvalithuba/Ngunxantathu). (2) 3.2.9 Chaza esi sidanga sikaNdila atshila ngaso uLoni ngokukaMaziko. (1) 3.2.10 Xela isizathu sokuba uMaziko athethe la mazwi abhalwe ngqindilili kwisicatshulwa. (1) 3.2.11 Ucinga ukuba yintoni injongo yombhali ngalo mdlalo? (2) AMANQAKU ECANDELO B: 35 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 15 DBE/Novemba 2016 NSC ICANDELO C: AMABALI AMAFUTSHANE UMBUZO 4: NDAKUYICELA IVUTHIWE– LL Ngewu no Z Siguqa 4.1 Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo. ISICATSHULWA G UMNTU AKALAHLWA UNobesuthu noNomtha babonile ukuba mabangachithi xesha babe bephendulana noyise, kuba ilizwi lakhe belingawi phantsi, yaye babeyazi ukuba nonina obezama ukubathethelela angaphuma yena kuqala kuloo mzi. Baphindele kwigumbi labo lokulala baqokelela kwanto yabo, bayithatha loo mithwalo ibingenakuthwalwa kuba kaloku bebesebethwele imilomo. 5 Baphumile ngobo busuku balinikela umva ikhaya bengazi ukuba baza kulalisa phi. Bagqibe kwelokuba baye eTsilithwa kwayisekazi uTyhobeka. Bafike eTsilithwa ezinzulwini zobusuku bengagodoli beqhaqhazela. Babenga-qhaqhazeliswa yingqele yobusika kuphela, koko naluloyiko lwale nto ibehleleyo. Ekufikeni kwabo kwaTyhobeka basothule isikhalo, balila 10 begixa ngokungathi babhungisene. Ngubani ke phofu owaziyo ukuba babenga-bhungisananga? Esi sikhalo sikhawuleze sakhatshwa yinja ebingazanga izibalule ngokukhonkotha, kodwa namhlanje yenze umkhulungwane. Nakuba uTyhobeka ebekhanyisile nje ngofinyafuthi, isibane esibalule-kileyo 15 kubantu baseTsilithwa, uye waqhwitha wakha umkhanyo efuna ukuqinisekisa ukuba ngoobani kanye aba. Uncine amehlo okomntu ofa lungcume, koko amehlo anorhatyazo endod'enkulu, akamncedanga ukubaqonda abo bantu. Koko kunkolonkoloza uncedwe nguMthwakazi, umfazi wakhe, othe, 'Yise kaMandla ngabantwana bakaMaMthi aba'. 'Tyhini 20 madoda! Umfo wethu utshabile? Yinto yanini leyo?' 'Utata akatshabanga bawokazi. Silapha nje usigxothile', uphendule uNomtha. 'Unigxothe ebusuku apha? Unigxothele ntoni kodwa uMathidala?' 4.1.1 Xela ilali eliqhubeka kuyo eli bali. (1) 4.1.2 Chaza ukuba simtyhila njengomlinganiswa onjani uMathidala isivakalisi esinomgca ngaphantsi. (2) 4.1.3 Chaza umahluko kwisohlwayo sokukhulelwa esafunyanwa nguNobesuthu noNomtha kunye nesikaThandile. (2) 4.1.4 Chaza imo ababekuyo uNobesuthu noNomtha ngobusuku abafika ngabo kwaTyhobeka. (1) 4.1.5 Chaza isimo sentlalo saseTsilithwa. (2) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 16 DBE/Novemba 2016 NSC 4.1.6 Tshatisa inqanaba lesakhiwo sebali ELIKUKHOLAM B nesiganeko ESIKUKHOLAM A. KHOLAM A KHOLAM B (a) Ukuya kukaTyhobeka A Inqanaba lengabula-zigcawu. kwaMathidala. B Inqanaba lokusonjululwa (b) Ukumitha kukaNomtha kwezinto. noNobesuthu. C Inqanaba lokuyondelelana kwebali. (2 x 1) (2) 4.1.7 Chaza indima edlalwe ngumlinganiswa onguTyhobela kweli bali. (2) 4.1.8 Chaza ukuba singqamana njani isenzo sikaMathidala sokugxotha iintombi zakhe nesihloko sebali. (2) 4.1.9 Xela umfanekiso-ngqondweni otyhilwa libinzana elibhalwe ngqindilili ngezantsi. '... basothule isikhalo balila begixa ...' (1) 4.1.10 Nika umxholo weli bali. (2) 4.1.11 Xela udidi lwempixano olubonakala kwintlalo kaMathidala neentombi zakhe. (1) 4.2 Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo. ISICATSHULWA H NGUMNTU ONJANI LO? Kuphakame ufafa lomfana weza ngqo kumfundisi, wafika wamnika iphetshana. Ulijonge nje kancinci umfundisi eli phetshana, kwabonakala ngohlobo alityhilizele phaya ngalo ukuba kumcimbi wokufunda umfundisi lo akazingci nganto. Umile lo mfana ejonge ntsho kumfundisi, ngokungathi ulindele impendulo yencwadi ebemgqithisele yona. Ude umfundisi 5 wasebezela lo mfana wathi kuye, 'Siza kuqala ngomthandazo. Kodwa lo mntu ndize kumngcwaba ngumntu onjani?' Umfana akawuphendulanga lo mbuzo kamfundisi, koko uye wajonga kude. Umfundisi uyalele ukuba kuculwe iculo elithi: 'Yesu Langa lomphefumlo.' Umthanjiswa uyenzele lula le rhamente kuba kumqolo ngamnye ubethi 10 ngqe ngaphambili awufunde okwesitshingitshane umqolo. Nakuba umfundisi ebenzele lula abantu kubekho madoda athile axhathise kuhlobo lokucula ngoohawu hawu abaninzi. Ukhe wawuphosa umfundisi omnye umqolo ecatshukiswe yinto angabanga nako ukuyinyamezela. Ukhombe eny' indoda wakhwaza wathi, 'Thul'isankwane eso akukho sembholorhweni 15 apha!' Babekho abakhe bangena ngengoma kumcimbi wesankwane koko banqandwa kukugigitheka kwentsini, kubonakala ukuba kuyahlekwa nokuba kufiwe. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 17 DBE/Novemba 2016 NSC Emva kweli culo umfundisi wenze umthandazo wentloko apho avakele ngokubetha kolwimi ukuba le yenye yezinto ayiqeqeshelweyo kwisikolo 20 sobufundisi ukuba wayefikelele phofu kuso. Emva komthandazo umaneli uhlabele umthandazo weNkosi. 4.2.1 Xela isiganeko esiqhubeka kwesi sicatshulwa. (1) 4.2.2 Nika isizathu sokuba ufafa lomfana lume lujonge ngqo kumfundisi. (2) 4.2.3 Xela udidi lwesafobe esibhalwe ngqindilili. (1) 4.2.4 Babebangaphi abantwana bakaManduleli? (1) 4.2.5 Chaza okutyhilwa kukuphinda-phindwa kombuzo othi, 'Ngumntu onjani lo?' kweli bali. (2) 4.2.6 Yintoni eyabulala uManduleli? (1) 4.2.7 Xela isizathu sokuba uManduleli angangcwatywa ngosuku olwalumiselwe ukuba angcwatywe ngalo. (2) 4.2.8 Khetha impendulo echanekileyo kwezi zingezantsi. Injongo yombhali yokuwuchaza njengo 'hawu hawu' umculo wamadoda ... A Kukukhumbuza abantu ngendlela izinja ezikhonkotha ngayo. B Kukubonisa ukuba amadoda ayecula kamnandi. C Kukukhuthaza indlela awayecula ngayo amadoda. D Kukuphoxisa ngendlela awayecula ngayo amadoda. (1) 4.2.9 Cacisa okutyhilwa yile ntetho ingezantsi ngoManduleli. '... ubeyindoda phakathi kwamadoda kuba nje enxiba ibhulukhwe.' (2) 4.2.10 Ingaba ifanelekile indlela amadoda awayeziphethe ngayo kumngcwabo kaManduleli? Xhasa impendulo yakho. (2) 4.2.11 Nika imfundiso yeli bali. (2) AMANQAKU ECANDELO C: 35 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 18 DBE/Novemba 2016 NSC ICANDELO D: ISIHOBE Phendula imibuzwana YOMIBINI. UMBUZO 5: VUKANI MADODA KUSILE – A Stemela-Umhleli 5.1 Funda lo mbongo ungezantsi uze uphendule imibuzo elandelayo. INTYATYAMBO – M Mbutuma 1 Ewe, ntyatyambo, kha usibonise, 2 Ewe kaloku, kha usixelele: 3 Elona xesha lokuba ume, 4 Ililiphi n' elona ziko lakho, 5 Aph'umnt' angakha khona, 6 Uphin' owona mthombo wakho, 7 Aph' umnt' angazikholisa khona, 8 Aph'angahlal' azikhelele, 9 Aph' angazidid' akruquke. 10 Baxolil' abahamb' emimangweni, 11 Kub' ubaph' ukuyol' emathafeni, 12 Babukel' ubuhle nehombo yakho. 13 Ubaxolisil' abazingeli bakho, 14 Balibala bebuk' ubuhle bakho. 15 Uzidlamkisil' iinyamakazi, 16 Ziphaphile zinokuqavakazi, 17 Zidl' obakh' ubuncuthu, 18 Zikunye neentaka zezulu, 19 Zidl' incind' emyoli kakhulu. 20 Ziindid' ezininz' iintyatyambo. 21 Ulinganiswa nomXesibe nabaMbo. 22 Kant' umthinjan' ukwenz' ihombo, 23 Ukwenz' uvunywe lilizwe 24 Ngomsebenzi wakho wobuzwe. 25 Waa, ntyatyambo, uvunyiwe, 26 Ngenene ngevumb' uthandiwe, 27 Kanti ngobuhl' uvunyiwe. 28 Ngomfaneleko wesamele. 29 Ndikubona futh' emifuleni 30 Aph' uhlal' emafuku-fukwini. 31 Ngokungath' usekuwahombiseni 32 Loo manz' anzongo-nzongo ezizibeni. 33 Phezu kwamachib' uyakhonya 34 Ujikwa-jikwa kuhle yimimoya, 35 Ningqungqe kuhle nivum' ingoma, 36 Adungek' amanzi sel' eman'encoma, 37 Induluk' imisinga al' amanxwema. Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 19 DBE/Novemba 2016 NSC 38 Zon' izitiya sel' izezakho 39 Kub' uman' ufunyanw' apho. 40 Zon' iibhekile namagogogo 41 Neembodlelana zikubeka kuzo, 42 Zide zikufak' ezindlwini. 43 Ubune kukuhlal' endlwini 44 Buphel' ubuhle kuni 45 Kuwe imvuthuluka kwakuni 46 Nilahlwe ubuhle bungasekho kuni. 5.1.1 Nika izinto zibe MBINI imbongi enqwenela ukuzazi ngentyatyambo kwisitanza sokuqala. (2) 5.1.2 Xela udidi lwesafobe esisetyenziswe kumqolo woku-1 nowesi-2. (1) 5.1.3 Tshatisa uhlobo lophinda-phindo lwezandi OLUKUKHOLAM B nemiqolo olubonakala kuyo EKUKHOLAM A. KHOLAM A KHOLAM B (a) Umqolo woku-1 nowesi-2. A Imvano-siphelo. (b) Umqolo we-10 nowe-11. B Imvano-siqalo. C Imfano-zandi. (2 x 1) (2) 5.1.4 Nika umongo wesitanza sesibini. (2) 5.1.5 Chaza injongo yokusetyenziswa kwesikhuzo u-'waa' kumqolo wamashumi amabini anesihlanu. (2) 5.1.6 Khetha umqolo ozoba umfanekiso-ngqondweni weempumlo kwisitanza sesithathu. (1) 5.1.7 Tolika okuthethwa ngumqolo wama-22. (1) 5.1.8 Xela indawo efumaneka kuyo intyatyambo kumqolo wama-29. (1) 5.1.9 Lizoba umfanekiso-ntelekelelo mni igama, 'Ujikwa-jikwa' elikumqolo wama-34? (1) 5.1.10 Chonga umqolo onika uluvo lokuba intyatyambo izithimbile izitiya. (1) 5.1.11 Nika umyalezo ogqithiswa yimbongi kwimiqolo 43–46. (2) 5.1.12 Xela injongo yokusetyenziswa kophawu loshiyelelo lwesikhamiso kulo mbongo. (1) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 20 DBE/Novemba 2016 NSC 5.2 Funda lo mbongo ungezantsi uze wandule ukuphendula imibuzo elandelayo. UMANYANO – ZS Qangule 1 Ubuhlobo babo yindima yobobo, 2 Ubuhle babo ngamagqabi ehlobo. 3 Zimvo zabo bubunzulu bolwandle, 4 Qilimba lwazo ntsimbi yesinyithi. 5 Izivondoviya zemihla zenza ingxolo, 6 Zigxutsha kutsho kube bubutyobo. 7 Bona basala beme njengezikhondo, 8 Kaloku ezantsi iingcambu zibambene. 9 Zavela ziphefumlelana ngamoya mnye, 10 Kuba zingqubeka matyeni manye. 11 Ningalibali zintshula mbewini inye, 12 Kwasekuqaleni zihamba ndlela inye, 13 Bathi igazi liyajiya kunamanzi, 14 Kanti iingcambu ziyakufunxa okumanzi 5.2.1 Chaza isakhiwo sangaphandle salo mbongo. (2) 5.2.2 Nika umfanekiso-ngqondweni otyhilwa kumqolo woku-1 nowesi-2, ze uxele ukuba uqaqambisa ntoni ngomanyano. (2) 5.2.3 Chaza ukuba yintoni izivondoviya. (1) 5.2.4 Khetha impendulo echanekileyo kwezi zilandelayo. Iingcambu ekuthethwa ngazo kumqolo wesi-8 zingumqondiso ... A wesityalo. B womanyano. C wokungazalani. D wobubi. (1) 5.2.5 Kunika ntsingiselo ni ukuphinda-phindwa kuka '-nye' kwioktheyivu yalo mbongo? (2) 5.2.6 Xela ukuba igama elinomgca ngaphantsi kumqolo we-10 libhekisa entwenini ngokubhekiselele kumxholo walo mbongo. (2) 5.2.7 Nika injongo yokusetyenziswa kwamagama alinganayo kumqolo ngamnye. (2) 5.2.8 Siqaqambisa ntoni isenzi u 'zibambene' ngokwalo mbongo? (1) 5.2.9 Chaza ukuba unxulumana njani umqolo we-13 nomxholo wombongo. (2) Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha Tyhila iphepha
Downloaded from hlayiso.com IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2 21 DBE/Novemba 2016 NSC 5.2.10 Ludidi luni lombongo olu? (1) 5.2.11 Ucinga ukuba yintoni injongo yembongi ngalo mbongo? (2) AMANQAKU ECANDELO D: 35 AMANQAKU EWONKE: 70 Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha

Study this subject

More from Grade 12 isiXhosa FAL

View all