MT Nov 2019 (Fitting Machining) Memo Afr_hlayiso.com_.pdf

Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR SERTIFIKAAT NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 MEGANIESE TEGNOLOGIE: PASWERK EN MASJINERING NOVEMBER 2019 NASIENRIGLYNE PUNTE: 200 Hierdie nasienriglyne bestaan uit 20 bladsye. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 2 DBE/November 2019 NSS – Nasienriglyne VRAAG 1: MEERVOUDIGE KEUSEVRAE (Generies) 1.1 B (1) 1.2 C (1) 1.3 A (1) 1.4 C (1) 1.5 A (1) 1.6 C (1) [6] VRAAG 2: VEILIGHEID (Generies) 2.1 Masjien veiligheidsreël:  Weet hoe om die masjien af te skakel/noodstop.   Dra persoonlike beskermings toerusting (PPE).   Weet hoe om die masjien te gebruik.   Maak seker al die skerms is in plek.   Geen gereedskap wat op die masjien rond lê nie.   Werkstuk moet deeglik vas wees.   Gaan die toestand van die masjien na.   Volg vervaardiger se voorskrifte voor 'n masjien gebruik word.   Operateur moet magtiging hê om op 'n masjien te werk.   Maak seker die masjien is nie uitgesluit nie.   Maak seker die masjienopset is korrek en veilig.   Maak seker die masjienarea is skoon en veilig.  (Enige 1 x 1) (1) 2.2 Staanboor veiligheidsmaatreël:  Om beserings te voorkom.   Om akkuraatheid te verbeter.   Om te voorkom dat die werkstuk in die rondte draai of beweeg.   Voorkom dat die boorpunt breek.  (Enige 1 x 1) (1) 2.3 Hidrouliese pers veiligheidsmaatreël:  Maak seker die pers is in 'n goeie werkende toestand.  Neem kennis van die voorafbepaalde maksimum druk van die hidrouliese pers.   Maak seker die area om die pers is skoon en vry van olie, ghries en water.   Maak seker die platform is stewig en haaks met die silinder.   Maak seker dat die gepaste setmate en voorgeskrewe toerusting beskikbaar is.  Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 3 DBE/November 2019 NSS – Nasienriglyne  Gaan hidouliese pype na vir lekasies en krake.   Gaan die ondersteuningspenne na dat dit nie uitgeslyt is en deeglik in plek is.   Gaan vloeistofvlakke na.   Drukkrag moet teen 90° met die voorwerp toegepas word.   Gaan kabel en katrolle op platvorm na indien toegerus.   Dra persoonlike beskermings toerusting (PPE).   Drukmeter moet nagegaan en gekalibreer word.   Maak seker al die skerms is in plek.  (Enige 2 x 1) (2) 2.4 Redes vir die dra van chirurgiese handskoene:  Voorkom HIV/VIGS of enige bloed verwante infeksie oordrag.   Voorkom besmetting van die oop wonde.  (2) 2.5 Veilige hantering van draagbare elektriese toerusting:  Maak seker die elektriese bedrading en -prop is in 'n goeie toestand.   Maak seker alle veiligheidskerms is in plek.   Maak seker die toebehore (boorpunte, lemme ens.) is op die korrekte wyse gemonteer.   Moenie die masjien/toerusting forseer nie.   Gebruik volgens die vervaardiger se instruksies.   Voorkom kontak met water.   Keep the flexible cable away from heat, oil, sharp edges and moving parts.   Maak seker dat die kabels nie knoop nie.   Voorkom dat die masjien val.   Gaan die toestand van die toerusting na.  (Enige 2 x 1) (2) 2.6 Verantwoordelikheid van werkgewer:  Voorsien en onderhou werkstelsels, werksomgewing, toerusting en gereedskap in 'n veilige toestand.   Elimineer of verminder enige gevare of potensiële gevare.   Produseer, hanteer, stoor en vervoer goedere veilig.   Verseker dat elke werkende persoon aan die vereistes van hierdie Beroepveiligheidswet ('OHS)' voldoen.   Stel maatreëls in plek in belang van gesondheid en veiligheid, indien nodig.   Stel 'n persoon aan wat opgelei is en wie die outoriteit het om te verseker dat die werknemer voorkomende maatreëls nakom.   Lig werknemer in oor gevare vir sy gesondheid en veiligheid rakende enige plig of werksituasie.   Voorsien noodhulptoerusting.  (Enige 1 x 1) (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 4 DBE/November 2019 NSS – Nasienriglyne 2.7 Verantwoordelikheid van werknemer:  Gee aandag aan hul eie asook ander persone se gesondheid en veiligheid.   Werk saam met die werkgewer ten opsigte van die Beroepveiligheidswet ('OHS').   Kom die wetlike opdrag aan hulle gegee na.   Rapporteer enige situasie wat onveilig of ongesond is.   Rapporteer alle insidente en ongelukke.   Moenie met enige veiligheidstoerusting inmeng of soortgelyke toerusting misbruik nie.   Kom alle veiligheidsreëls na.  (Enige 1 x 1) (1) [10] VRAAG 3: MATERIAAL (Generies) 3.1 Vyltoets:  Gebruik die regte  vyltegnieke.   Vyl op die punt of kante  van die materiaal.  Deur kryt  op die vyloppervlak  te plaas. (Enige 1 x 2) (2) 3.2 Doel vir hittebehandeling van staal: Hittebehandeling van staal word gedoen om die eienskappe/ korrelstruktuur  van staal te verander.  (2) 3.3 Redes vir tempering van verharde staal:  Om die brosheid  wat deur die verhardings proses veroorsaak is te verminder.   Omspanning  wat gedurende die verhardings proses veroorsaak is te verminder.   Om die die taaiheid  van die staal te verhoog.   Om aan die verharde werkstuk 'n fyner  korrelstruktuur  te gee. (Enige 2 x 2) (4) 3.4 Hitte behandelings proses op staal: 3.4.1 Uitgloeiing:  Die staal word tot die voorgeskrewe temperatuur verhit.   Die staal word vir die verlangde tyd teen hierdie temperatuur gehou.   Die staal word dan baie stadig afgekoel om maksimum sagtheid te verseker.  (3) 3.4.2 Verharding:  Die staal word tot effens bo die hoër kritieke temperatuur verhit. (AC3)   Die staal word vir die verlangde tyd teen hierdie temperatuur gehou.   Die staal word dan vinnig afgekoel deur in afkoel medium te blus.  (3) [14] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 5 DBE/November 2019 NSS – Nasienriglyne VRAAG 4: MEERVOUDIGE KEUSEVRAE (Spesifiek) 4.1 A (1) 4.2 D (1) 4.3 B/A  (1) 4.4 A (1) 4.5 B/A  (1) 4.6 B (1) 4.7 B (1) 4.8 A (1) 4.9 C (1) 4.10 B (1) 4.11 D (1) 4.12 B (1) 4.13 A (1) 4.14 B (1) [14] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 6 DBE/November 2019 NSS – Nasienriglyne VRAAG 5: TERMINOLOGIE (Draaibank en Freesmasjien) (Spesifiek) 5.1 Tapsdraaiwerk: 5.1.1 Klein diameter: A 4° C B 300 θ AB Tan   2 300 AB  Tan 4  300  20,98 mm   d  D  2AB    200  220,98   158,04 mm OF θ D-d Tan   2 2L 200  d tan4   2300 tan4  600  200  d  d  200  tan4  600  d  158,04 mm  OF d  D  2AB   200  2300  tan4   158,04 mm  (5) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 7 DBE/November 2019 NSS – Nasienriglyne 5.1.2 Oorstelling van die loskop: Oorstelling : 20,98 mm oor 300 mm Dus " X" mm oor 400 mm 300" X"  20,98  400  20,98  400  " X"  300 " X"  27,97mm  OF LD - d Oorstelling   2l 400200  158,04   2300  27,97 mm  (3) 5.2 Parallelle spy: 5.2.1 Wydte: D Wydte  4 42   4  10,5 mm  (2) 5.2.2 Dikte: D Dikte  6 42   6  7 mm  (2) 5.3 Voordele van klimfreeswerk:  'n Beter afwerking word verkry   Wrywing word verminder  Hoë-spoed snitte is moontlik   Gladde snitte deur dun pype en buise   Koelmiddel word na die tande, waar dit vereis word, gevoer   Neig om die werkstuk op die masjientafel vas te druk daarom kan dieper snitte gemaak word.   Minder vibrasie.  (Enige 2 x 1) (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 8 DBE/November 2019 NSS – Nasienriglyne 5.4 Koppelfreeswerk: 2 x  vir tekening Freessnyers 2 x  vir enige 2 benoem Draspil Werkstuk (4) [18] VRAAG 6: TERMINOLOGIE (Indeksering) (Spesifiek) 6.1 Reguittandrat-terminologie: 6.1.1 Module: SSD Module T 126   42 3  (2) 6.1.2 Werkdiepte: WD  2  m   23  6 mm  (2) 6.1.3 Snydiepte: Snydiepte  2,157  m  2,25  m  2,157  3  of  2,25  3   6,47 mm   6,75 mm  (2) 6.2 Hoek-indeksering: n 34 Indeksering    9 9 7 6 3   9 6 42 3  54 3 volle draaie en 42 gate op die 54-gatsirkel.  (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 9 DBE/November 2019 NSS – Nasienriglyne 6.3 Indeksering: 6.3.1 Differensiale indeksering: 40 Indeksering  N 40   nie moontlik 121 40 Gekose indelings  A 40   120 1 8    3 8 8   24  Geen volle draaie, 8 gate op die 24-gatsirkel.  OF Geen volle draaie, 10 gate op die 30-gatsirkel.  OF Geen volle draaie, 13 gate op die 39-gatsirkel.  OF Geen volle draaie, 14 gate op die 42-gatsirkel.  OF Geen volle draaie, 17 gate op die 51-gatsirkel.  OF Geen volle draaie, 18 gate op die 54-gatsirkel.  OF Geen volle draaie, 19 gate op die 57-gatsirkel.  OF Geen volle draaie, 22 gate op die 66-gatsirkel.  (5) 6.3.2 Wisselratte: Dr A  N 40   Gd A 1 120  121 40    120 1 - 1 40    120 1 - 40  120 - 1 24    3 24 Dr 24   Gd 72  (5) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 10 DBE/November 2019 NSS – Nasienriglyne 6.4 Bereken afstand Z tussen rollers: y r z 25 40° x 150 z  150  2x  2y  r  25 Tan 40   x 25 x  Tan40  29,79 mm  25 d r 2 10   OF 40° 2 X  5 mm r y Tan20   y 20° 5 y r Tan20  13,74 mm  z  150  2x  2y  r    150  229,79  213,74  5    150  59,58  37,48  172,1 mm  (8) [28] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 11 DBE/November 2019 NSS – Nasienriglyne VRAAG 7: GEREEDSKAP EN TOERUSTING (Spesifiek) 7.1 Brinell-toetser: LAS STAALBAL  WERKSTUK INDUIKING  Rockwell-hardheidtoetser: LAS DIAMANTKEËL WERKSTUK INDUIKING   (4) 7.2 Trektoets:  Treksterkte   Elastisiteit   Rekbaarheid   Plastisiteit  (Enige 2 x 1) (2) 7.3 Diepte-mikrometer: 50,00  16,00  0,00  0,33  66,33 mm  (5) 7.4 Skroefdraad  mikrometer  (2) [13] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 12 DBE/November 2019 NSS – Nasienriglyne VRAAG 8: KRAGTE (Spesifiek) 8.1 Ewewigskrag: 20 N 20cos60° 80cos30° 80 N 20sin60° 80sin30° 60° 30° 30 N 60sin60° 60° 60 N 60cos60°  HK  30  80cos30  20cos60  60cos60      30  69,28  10  30  59,28 N   VK  20sin60  80sin30  60sin60     17,32  40  51,96  5,36 N  OF HK Grootte VK Grootte 30 30  20sin60° 17,32  80cos30° 69,28  80sin30° 40  -20cos60° -10  -60sin60° -51,96  -60cos60° -30  TOTAAL 59,28 N TOTAAL 5,36 N  E2  HK 2  VK 2 HC E  59,282  5,362  Ɵ VC E  59,52 N  E VK Tanθ  HK 5,36   59,28 θ  5,17  E = 59,52 N teen 5,17° (Suid van Wes) of E = 59,52 N teen 84,83° (Wes van Suid) of  E = 59,52 N teen 264,83° (14) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 13 DBE/November 2019 NSS – Nasienriglyne 8.2 Momente:  600 N 440 N 350 N 0,8 m 1,4 m 1m 1,2 m 4,4 m A B Verspreide belasting:  100 N/m  4,4 m  440 N  Bereken A: Momente om B:  ROM  ΣLOM A  4,4   350  1,2   440  2,2   600  3,6   4,4A 3548   4,4 4,4 A  806,36 N  Bereken B: Momente om A.  LHM  ΣRHM B  4,4   600  0,8   440  2,2   350  3,2   4,4B 2568   4,4 4,4 B  583,64 N  (8) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 14 DBE/November 2019 NSS – Nasienriglyne 8.3 Spanning-vormverandering: 8.3.1 Drukspanning  (1) 8.3.2 Spanning: A  π D2  d2  4   π 0,04 2  0,0252   4 A  0,77  10 3 m2  F σ A 600  0,77  10 3  σ  779220,78 Pa of  0,78  10 6 Pa of   0,78 MPa (4) 8.3.3 Verandering in lengte: σ E ε σ ε  E 0,78  106   90  109 ε  8,66  10-6  Δl ε ol Δl  ε  ol    8,67  106  100    0,87  10-3 mm (6)  [33] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 15 DBE/November 2019 NSS – Nasienriglyne VRAAG 9: INSTANDHOUDING (Spesifiek) 9.1 Tipes instandhouding:  Voorkomend   Voorspellend   Betroubaarheid gesentreerd  (3) 9.2 Wanfunksionering van bandaandrywing:  Smering tussen band en katrol veroorsaak bandglip.   Katrolle nie behoorlik vas aan asse nie.   Gebrekkige katrolbelyning.   Oorlading van die stelsel.   Verkeerde bandspanning.   Geslete bande.   Foutiewe/beskadigde spankatrol.   Gebrek aan instandhouding.  (Enige 2 x 1) (2) 9.3 Vervang 'nketting op 'nkettingaandrywing stelsel:  Verlig die spanning in die ketting en verwyder van die kettingkatrolle.   Gaan die toestand en die belyning van die kettingkatrolle na.   Pas die nuwe spesifieke ketting en smeer.   Pas genoegsame spanning op die ketting toe.   Toets vir behoorlike werking.  (5) 9.4 Slytasie op 'nrataandrywing stelsel:  Gaan olievlakke na en vul indien nodig.   Verseker dat ratte deeglik op die aste geheg is.   Maak filters skoon en vervang indien nodig.   Rapporteer oormatige geraas, slytasie, vibrasie en oorverhitting vir gespesialiseerde aandag.  (Enige 2 x 1) (2) 9.5 Materiaal: 9.5.1 Nylon:  Buste   Ratte   Katrolle   Vislyn   Klere   Seile   Toue   Sporttoerusting   Poeierbedekking  (Enige 1 x 1) (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 16 DBE/November 2019 NSS – Nasienriglyne 9.5.2 Glasvesel:  Gebruik in bote   Voertuigbakke   Deursigtige dakplate   Petroltenks   Swembaddens   Meubels   Vrugte- en slaaibakke   Ornamente   Visvangstokke   Sporttoerusting  (Enige 1 x 1) (1) 9.6 Termoplastiese- of Termoverharde samestellings: 9.6.1 Teflon: Termoplasties  (1) 9.6.2 Bakeliet: Termoverharde  (1) 9.7 Wrywings-koëffisiënt:  Kontakdruk   Oppervlak grofheid   Temperature   Glysnelheid   Tipe (hoeveelheid) smering   Tipe materiaal  (Enige 2 x 1) (2) [18] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 17 DBE/November 2019 NSS – Nasienriglyne VRAAG 10: HEGTINGSMETODES (Spesifiek) 10.1 Skroefdraad-diameters:  A B C A = Steekdiameter/Effektiewe diameter  B = Worteldiameter  C = Kruindiameter/Buite-diameter/Nominale diameter/Volle diameter/Basiese diameter  (4) 10.2 Styging van 'n skroefdraad: Die styging is die afstand  wat 'n skroefdraad aksiaal  in een volle omwenteling  sal beweeg. (3) 10.3 Vierkantige skroefdraad: 10.3.1 Skroefdraadstyging: Styging  steek  aantal beginpunte  43   12 mm  (2) 10.3.2 Gemiddelde omtrek:  P Gemiddelde omtrek  π BD     2  4   π 68    2  207,35 mm  (3) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 18 DBE/November 2019 NSS – Nasienriglyne 10.3.3 Helikshoek: styging Helikshoek tanθ  gemiddeldeomtrek 12   207,35 θ  3,31  (2) 10.3.4 Ingryphoek/Voorsnyhoek: Ingryphoek  90  helikshoek  vryloophoek   90  3,31  3   83,69  (2) 10.3.5 Sleephoek/Nasnyhoek: Sleephoek  90  helikshoek  vryloophoek   90  3,31  3   90,31  (2) [18] VRAAG 11: STELSELS EN BEHEER (Aandrywing stelsels) (Spesifiek) 11.1 Voordele van 'n rataandrywing:  Kompakte samestelling   Meer drywing kan oorgedra word/Sterker   Geen glip kom voornie   Minder instandhouding  (Enige 2 x 1) (2) 11.2 Hidroulika: 11.2.1 Vloeistofdruk: 2 πDB AB  4 π0,2  2   4  31,42  10 3 m2  FB P AB 15  103    31,42  10 3  477,40  103 Pa  477,40 kPa  (5) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 19 DBE/November 2019 NSS – Nasienriglyne 11.2.2 Afstand 'X': 2 πDA AA  4 π0,075 2   4  4,42  10 3 m2  VB  VA A B  LB  A A  L A  A A  LA  LB  AB  4,42  10  0,12 3  31,42  10 3  16,88  10 3 m  16,88 mm  (6) 11.3 Voordele van pneumatika:  Saamgeperste lug is maklik en goedkoop om te genereer.   Lekkasies is nie morsig nie – geen olie storting nie.   Positiewe en negatiewe druk kan gegenereer word.   Meer kompak.   Maklik onderhoubaar weens minder bewegende onderdele.  (Enige 2 x 1) (2) 11.4 Bandaandrywing stelsel: 11.4.1 Gedrewe Katrol Dryfkatrol Ø 350 mm  Ø 250 mm  24 r/sek T2 T1 (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Meganiese Tegnologie: Paswerk en Masjinering 20 DBE/November 2019 NSS – Nasienriglyne 11.4.2 Bandspoed: v  πDn   π  0,25  24  v  18,85 m.s1 OF 18,85 m/s  (3) 11.4.3 Drywing oorgedra: P  T1  T2 v  P  T1  T2 πDn   300 - 12018,85   300 - 120π  0,25  24   180  18,85   180  18,85   3393 Watt  3393 Watt  3,39 kW  OF  3,39 kW  (4) 11.5 Rataandrywing stelsel: Aantal tande op rat C: NA TB  TD   ND TA  TC TB  TD  ND  NA  TA  TC 80  60  120   30  40  480 r/min  OR NC  TC  ND  TD NA  TA  NB  TB ND  TD NB  TB NC   NA   TC TA 120  60 180  80   40 30  180 r/min   480 r/min  (4) [28] TOTAAL: 200 Kopiereg voorbehou