Economics Grade 12 P1 North West Mock 2019 QP (Afr)

Downloaded from hlayiso.com NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 EKONOMIE V1 SEPTEMBER 2019 PUNTE: 150 TYD: 2 uur Hierdie vraestel bestaan uit 12 bladsye Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ekonomie/V1 2 NW/September 2019 NSS INSTRUKSIES EN INLIGTING 1. Beantwoord VIER vrae soos volg in die ANTWOORDEBOEK: · AFDELING A: VERPLIGTEND · AFDELING B: Beantwoord TWEE van die drie vrae. · AFDELING C: Beantwoord EEN van die twee vrae. 2. Beantwoord slegs die vereiste getal vrae. Addisionele antwoorde sal NIE nagesien word NIE. 3. Nommer die antwoorde korrek volgens die nommeringstelsel wat in hierdie vraestel gebruik is. 4. Skryf die vraagnommer bo-aan elke antwoord neer. 5. Lees die vrae aandagtig deur. 6. Begin ELKE vraag op ‘n NUWE bladsy. 7. Laat 2–3 reëls tussen onderafdelings van vrae oop. 8. Beantwoord die vrae in volsinne en maak seker dat die formaat, inhoud en konteks van jou antwoorde aan die kognitiewe vereistes van die vrae voldoen. 9. Gebruik slegs blou of swart ink. 10. Jy mag ʼn nie-programmeerbare sakrekenaar gebruik. 11. Skryf netjies en leesbaar. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ekonomie/V1 3 NW/September 2019 NSS AFDELING A (VERPLIGTEND) VRAAG 1 30 PUNTE – 20 MINUTE 1.1 Verskeie opsies word as moontlike antwoorde vir die volgende vrae voorsien. Kies die korrekte antwoord en skryf slegs die letter (A–D) langs die vraagnommer (1.1.1–1.1.8) in die ANTWOOREDBOEK neer, bv.1.1.9 D. 1.1.1 Die buitelandse sektor is deel van ‘n … ekonomie. A informele B gemengde C geslote D oop 1.1.2 Die siklus wat tussen 7 en 11 jaar aanhou en veroorsaak word deur veranderings in netto beleggings deur die regering en besighede, word ‘n … -siklus genoem. A Kondratieff B Kitchin C Jugler D Kuznet 1.1.3 Die finansiële jaar van die staat strek van ... A 1 Maart tot 28 Februarie. B 1 April tot 31 Maart. C 1 November tot 31 Oktober. D 30 Julie tot 1 Junie. 1.1.4 ‘n Sistematiese rekord van alle transaksies tussen een land en ander lande gedurende ‘n spesifieke periode. A betalingsbalans. B ruilvoet. C lopende rekening. D buitelandse valutamark. 1.1.5 Wanneer ‘n land of lande ‘n bepaalde ander land ‘n boete oplê… A Embargo B Sanksie C Disinvestering D Beskerming Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ekonomie/V1 4 NW/September 2019 NSS 1.1.6 Ontwikkelingstrategieë soos infrastruktuur en vaardigheidsontwikkeling, is bevorder deur die ... A Heropbou- en Ontwikkelingsprogram. B Groei, Indiensneming en Herverdeling van inkomste. C Versnelde en Gedeelde Groei Inisiatief vir Suid-Afrika. D grondherverdeling. 1.1.7 ‘n Sosiale aanwyser wat met gesondheid geassosieer word, is … A die persentasie inskrywing in sekondêre skole. B wanvoeding. C beskikbaarheid van elektrisiteit. D kindermortaliteit. 1.1.8 ‘n Aansporing om beleggings in vaardigheidsontwikkeling aan te moedig, is … A Vaardigheidsontwikkelingsprogram. B Korridors. C Geïntegreerde Strategiese Projekte. D SOOO,s Tegnologieprogram. (8 x 2) (16) 1.2 Kies 'n beskrywing uit KOLOM B om by 'n item in KOLOM A te pas. Skryf slegs die letter (A–I) langs die vraagnommer (1.2.1–1.2.8) in die ANTWOORDEBOEK. KOLOM A KOLOM B 1.2.1 Kapitaalmark A geneigdheid van amptenare om reëls en regulasies sonder oordeel te volg. 1.2.2 Reële syfers B sal nie van rigting verander tot nadat die 1.2.3 Sloerende sakesiklus van rigting verander nie. aanwysers C word toegelaat om binne sekere perke op 1.2.4 Burokrasie markkragte te reageer. 1.2.5 Beheerde D vir die verhandeling van produksiefaktore. wisselkoerse E die nasionale produk teen konstante pryse. 1.2.6 Monetêre beleid F ‘n internasionale instelling wat ekonomiese 1.2.7 Wêreldbank herstel en ontwikkeling aanmoedig. 1.2.8 Produksieprysindeks G waar langtermynfondse deur verbruikers en ondernemings gespaar en geleen word. H word deur die SARB gedryf om stabiele pryse na te streef. I word gebruik om die pryse van insette te bepaal. ( 8 x 1) (8) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ekonomie/V1 5 NW/September 2019 NSS 1.3 Gee een term vir elk van die volgende omskrywings. Skryf slegs die term langs die vraagnommer (1.3.1–1.3.6) in die ANTWOORDEBOEK. Afkortings, akronieme of voorbeelde sal nie aanvaar word nie. 1.3.1 Die vloei van goedere en dienste tussen die deelnemers in die ekonomiese kringloop. 1.3.2 Opeenvolgende periodes van groei en afname in ekonomiese aktiwiteite. 1.3.3 Opheffing van onnodige wetlike beperkinge. 1.3.4 Die koop en verkoop van goedere of dienste oor landsgrense. 1.3.5 Die onttrekking van kapitale beleggings uit ‘n onderneming of ‘n land. 1.3.6 Die geskatte aantal jare wat ‘n pasgebore baba behoort te leef. (6 x 1) (6) TOTAAL AFDELING A: 30 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ekonomie/V1 6 NW/September 2019 NSS AFDELING B Beantwoord enige TWEE van die drie vrae uit hierdie afdeling in jou ANTWOORDEBOEK. VRAAG 2 MAKRO-EKONOMIE 40 PUNTE – 30 MINUTE 2.1 Beantwoord die volgende vrae: 2.1.1 Noem TWEE inspuitings in die ekonomiese kringloop. (2 x 1) (2) 2.1.2 Waarom moet klimaatstoestande by internasionale handel in aggeneem word? (1 x 2) (2) 2.2 Bestudeer die uittreksel en beantwoord die vrae wat volg. SUID-AFRIKA IN ‘N TEGNIESE RESESSIE Suid-Afrika is apmtelik in ‘n tegniese resessie. Die land se reële bruto binnelandse produk het in die tweede helfte van die jaar met 0.7% afgeneem. ‘n Tegniese resessie is twee opeenvolgende kwartale met ‘n negatiewe groei. [Aangepas uit www.engineeringnews.co.za/economy, 4 September 2018] 2.2.1 In watter fase van die sakesiklus word ‘n resessie periode ervaar? (1) 2.2.2 Gee enige industrie wat tans ‘n lae groeikoers ervaar. (1) 2.2.3 Omskryf die term Bruto Binnelandse Produk. (2) 2.2.4 Omskryf kortliks die uitwerking wat ‘n resessie op die ekonomie kan hê. (2) 2.2.5 Hoe kan fiskale beleid gebruik word om ‘n verswakte ekonomie te stimuleer? (2 x 2) (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ekonomie/V1 7 NW/September 2019 NSS 2.3 Bestudeer die onderstaande inligting en beantwoord die vrae wat volg. KAN PARASTATALE HERSTEL WORD? Direk nadat die nuwe minister vir openbare ondernemings ingehuldig is, het korrupsie en hervorming groot sake op die agenda geword. SBO’s was nog altyd uiters belangrik vir die ekonomie en die fiskale stelsel en moet goed presteer. Hulle volhoubaarheid is ‘n sleutel vir die ekonomie se toekoms. Die regering se blootstelling aan SBO’s bly ‘n risiko vir die land se fiskale posisie. Tans het Eskom en Sanral “junk” kredietgraderings met hul hoë skuld blootstelling. Hierdie strukturele en sisteem probleme vra vir privatisering. ‘n Ander opsie kan hernubare energie teen die helfte van die prys wees. Medupi en Kusile steenkool aangedrewe kragstasies funksioneer oor hul begrotings. [Aangepas uit News24, Maart 2018] 2.3.1 Gee ‘n voorbeeld van hernubare energie. (1) 2.3.2 Lys enige ander Staatsbeheerde Onderneming wat nie in die uittreksel genome word nie. (1) 2.3.3 Omskryf die begrip nasionalisering. (2) 2.3.4 Hoekom sal die privatisering van ‘n SBO die ekonomie bevoordeel? (2) 2.3.5 Hoe kan Eskom meer effektief funksioneer om verbruikers te bevoordeel? (2 x 2) (4) 2.4 Bespreek rentekoerse en invoervervanging as metodes wat gebruik word om die betalingsbalansonewewigtighede te herstel. (2 x 4) (8) 2.5 Evalueer die funksionering van markte in die ekonomiese kringloopmodel. (8) [40] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ekonomie/V1 8 NW/September 2019 NSS VRAAG 3 EKONOMIESE STREWES 40 PUNTE – 30 MINUTE 3.1 Beantwoord die volgende vrae: 3.1.1 Noem TWEE elemente in die telkaart van Swart Ekonomiese Bemagtiging. (2 x 1) (2) 3.1.2 Hoekom word ekonomiese aanwysers gebruik om die ekonomie mee te meet? (1 x 2) (2) 3.2 Bestudeer die onderstaande uittreksel en beantwoord die vrae wat volg. MENSLIKE ONTWIKKELINGSINDEKS VAN SUID-AFRIKA Volgens die MOI is Suid-Afrika nie die beste in sub-Sahara-Afrika nie. Ons buurland, Botswana, is die land met die beste lewensgehaltevlakke op die Sub-Sahara-vasteland. Ten opsigte van ekonomiese vryheid is Suid-Afrika in posisie 80 van 186 lande – agter Rwanda, Botswana en Mauritius. (Aangepas uit Rapport, 14 Januarie 2018) 3.2.1 Gee EEN faktor wat gebruik word om menslike ontwikkeling mee te meet. (1) 3.2.2 Hoekom is ekonomiese vryheid in Suid-Afrika so belangrik? (1) 3.2.3 Omskryf die term demografie. (2) 3.2.4 Hoe kan verbeterde fisiese infrastruktuur bydrae tot ‘n styging in die lewensgehalte? (2) 3.2.5 Lewer kommentaar oor die sukses van die Suid-Afrika se sosiale beleid aangaande die bevordering van die ekonomiese ontwikkeling. (2 x 2) (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ekonomie/V1 9 NW/September 2019 NSS 3.3 Bestudeer die uittreksel hieronder en beantwoord die vrae wat volg. DIE AANBODKANTBENADERING TOT SUID-AFRIKA SE GROEI EN ONTWIKKLEING Aanbodkantbeleide sluit enige beleid in wat die ekonomie se produktiewe kapasiteit en die vermoë om te produseer verbeter. Die regering se aksies sluit verbetering van die produksiefaktore en die prestasies van besighede in. Dit sluit die land se kapasiteit om goedere en dienste te produseer in. [Aangepas uit: Economics Online] 3.3.1 Gee enige faktor wat die produksiekapasiteit van ‘n besigheid kan verbeter. (1) 3.3.2 Hoekom moet ‘n land meer goedere en dienste kan produseer? (1) 3.3.3 Beskryf die term kapitaalverdieping. (2) 3.3.4 Watter positiewe rol kan die regering speel in die verbetering van die kwaliteit van natuurlike hulpbronne? (2) 3.3.5 Hoe suksesvol was die Suid-Afrikaanse regering om die kwaliteit van arbeid te verbeter? (2 x 2) (4) 3.4 Onderskei tussen behuising en verstedeliking as sosiale aanwysers. (2 x 4) (8) 3.5 Hoe suksesvol is Suid-Afrika se Nuwe Groeipad om ekonomiese groei en ontwikkeling te beïnvloed? (8) [40] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ekonomie/V1 10 NW/September 2019 NSS VRAAG 4 MAKRO-EKONOMIE & EKONOMIESE STREWES 40 PUNTE – 30 MINUTE 4.1 Beantwoord die volgende vrae: 4.1.1 Gee enige TWEE lidlande wat deel van BRICS is. (2 x 1) (2) 4.1.2 Wat is die uitwerking van die depresiasie van die Rand op die vraag na buitelandse goedere? (1 x 2) (2) 4.2 Bestudeer die gegewens hieronder en beantwoord die vrae wat volg. BEGROTINGSINKOME 2019/20 Ander 6% Brandstofheffing 6% Doeane en Aks yns 8% Pers oonlike Inkomstebelas ting 39% Persoonlike Inkomstebelasting Maatskappybelasting BTW 16% Maatskappybelasting Doeane en Aksyns Brandstofheffing Ander BTW 25% [Aangepas uit SA Begroting- en Belastinggids 2019/20 ] 4.2.1 Wat is die grootste bron van staatsinkomste? (1) 4.2.2 Hoekom word sekere voedselsoorte van BTW vrygestel? (1) 4.2.3 Omskryf die term kapitaalwinsbelasting. (2) 4.2.4 Verduidelik kortliks waarom onderwys die grootste gedeelte van die begroting ontvang. (2) 4.2.5 Hoe sal die toename in BTW die ekonomiese gemarginaliseerde mense beïnvloed? (2 x 2) (4) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ekonomie/V1 11 NW/September 2019 NSS 4.3 Bestudeer die onderstaande prent en beantwoord die vrae wat volg. NOORD SUID [Aangepas uit Google Images] 4.3.1 Gee enige land wat deel van die Noorde uitmaak. (1) 4.3.2 Noem EEN kategorie wat gebruik word om ontwikkelde en ontwikkelende lande mee te vergelyk. (1) 4.3.3 Omskryf die term globalisering. (2) 4.3.4 Watter negatiewe uitwerking kan HIV/Vigs op lande in die Suide hê? (2) 4.3.5 Hoe kan die speelveld tussen ontwikkelde en ontwikkelende lande gelyk gemaak word? (2 x 2) (4) 4.4 Verduidelik kortliks, m.b.v. die Phillips-kurwe, die verband tussen werkloosheid en inflasie. (8) 4.5 Hoe word die Suid-Afrikaanse ekonomie deur die uitwerking van internasionale handel beïnvloed? (8) [40] TOTAAL AFDELING B: 80 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief

Downloaded from hlayiso.com Ekonomie/V1 12 NW/September 2019 NSS AFDELING C Beantwoord EEN van die twee vrae uit hierdie afdeling in die ANTWOORDEBOEK. PUNTE STRUKTUUR VAN OPSTEL TOEKENNING Inleiding · ‘n Goeie begin is om die sleutel konsep wat in die vraag voorkom te definieer of om te omskryf. · Gee addisionele inligting om die onderwerp te ondersteun. · Moenie in die inleiding enige deel van die vraag insluit nie. · Moenie enige gedeelte van die inleiding in die liggaam bespreek nie. · Vermy om in die inleiding te sê wat jy in die liggaam gaan bespreek. Maks. 2 Liggaam: Hoofgedeelte: Bespreek in detail/In diepte bespreking/Ondersoek/Bespreek krities/Ontleed/Vergelyk/Evalueer/Onderskei/Differensieer/Verduidelik/Assesseer/ Debateer Maks. 26 Addisionele gedeelte: Gee eie opinie/Bespreek krities/Evalueer/Evalueer krities/Trek ‘n grafiek en verduidelik/Gebruik ‘n grafiek en verduidelik/Voltooi die gegewe grafiek/Bereken/Bepaal/Vergelyk/Verduidelik/Onderskei/Vertolk/Debateer kortliks Maks. 10 Gevolgtrekking · Die gevolgtrekking is ‘n samevatting van die onderwerp wat bespreek is in die liggaam en moet as ‘n HOË-ORDE respons gesien word. · Die gevolgtrekking kan die vorm van ‘n eie opinie, voorbeelde, argumente om die bespreking van die onderwerp in die liggaam te ondersteun of teen te staan. · Geen aspek van beide die inleiding en liggaam moet in die gevolgtrekking herhaal word nie. Maks. 2 TOTAAL 40 VRAAG 5 MAKRO-EKONOMIE 40 PUNTE – 40 MINUTE · Bespreek uitvoerbevordering onder die volgende sub-opskrifte: · Oorsake (4) · Metodes (6) · Voordele (8) · Nadele (8) (26 punte) · Evalueer die sukses van Suid-Afrika se handelsbeleid om die plaaslike tekstielbedryf teen buitelandse kompetisie te beskerm? (10 punte) [40] VRAAG 6 EKONOMIESE STREWES 40 PUNTE – 40 MINUTE · Verduidelik streeksontwikkeling in Suid-Afrika volledig t.o.v. “benchmark criteria”. (26 punte) · Evalueer die sukses van Suid-Afrika se streeksontwikkelingsbeleide. (10 punte) [40] TOTAAL AFDELING C: 40 GROOTTOTAAL: 150 Kopiereg voorbehou