Skip to content

Setswana HL Grade 12 P2 North West Mock 2019 Question Paper

Question paperSetswana HLGrade 12201925 pages

Grade 12 Setswana HL Paper 2 question paper from the North West Mock Exam 2019, 25 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

North West Mock Exam 2019

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE MOPHATO 12 SETSWANA PUO YA GAE (HL) PAMPIRI YA BOBEDI (P2) LWETSE 2019 MADUO: 80 NAKO: Diura di le 2½ Pampiri e, e na le ditsebe di le 25. Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 2 NW/Lwetse 2019 NSC DITAELO LE TSHEDIMOSETSO 1. Buisa tsebe e ka kelotlhoko pele o ka simolola go araba dipotso. 2. O se ka wa leka go buisa pampiri yotlhe. Lebelela lenaneo la diteng mo tsebeng ya bone, mme o tshwae dipalo tsa dipotso tse di boditsweng mo dikwalong tse o di buisitseng monongwaga. Morago ga moo, buisa dipotso tse, mme o tlhophe dipotso tse o batlang go di araba. 3. Pampiri e, e na le dikarolo di le THARO: KAROLO YA A: Poko (30) KAROLO YA B: Padi/Ditlhagwa tsa setso (25) KAROLO YA C: Terama (25) 4. Araba DIPOTSO di le TLHANO: Di le THARO mo KAROLONG YA A, e le NNGWE mo KAROLONG YA B le e le NNGWE mo KAROLONG YA C ka mokgwa o o latelang: KAROLO YA A: POKO MABOKO A A TLHAOTSWENG – Araba dipotso di le PEDI. LEBOKO LE LE SA TLHAOLWANG – Araba potso e le NNGWE. KAROLO YA B: PADI/DITLHANGWA TSA SETSO Araba potso e le NNGWE KAROLO YA C: TERAMA Araba potso e le NNGWE. 5. TLHOPHO YA DIKARABO MO KAROLONG YA B (PADI/DITLHANGWA TSA SETSO) LE MO KAROLONG YA C (TERAMA): Araba FELA dipotso tsa padi kgotsa ditlhangwa tsa setso le terama tse o di ithutileng. Araba potso e le NNGWE ya TLHAMO le e le NNGWE ya DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE. Fa o araba potso ya tlhamo mo KAROLONG YA B, o tshwanetse go araba dipotso tse dikhutshwane mo KAROLONG YA C. Fa o arabile dipotso tse dikhutshwane mo KAROLONG ya B, o tshwanetse go araba potso ya tlhamo mo KAROLONG YA C. Dirisa lenaneonetefatso go go thusa. Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 3 NW/Lwetse 2019 NSC 6. BOLEELE JWA DIKARABO Karabo ya potso ya tlhamo ya poko e tshwanetse go nna mafoko a a ka nnang 250–300. Dikarabo tsa dipotso tsa tlhamo tsa padi kgotsa ditlhangwa tsa setso le terama di tshwanetse go nna mafoko a a ka nnang 400–450. Boleele jwa dikarabo tsa dipotso tse dikhutshwane bo laolwe ke maduo a a neetsweng. Dikarabo tsa batlhatlhojwa di totobale mme di nne maleba. 7. Latela ditaelo kwa tshimologong ya karolo e NNGWE le e NNGWE. 8. Nomora dikarabo tsa gago ka nepagalo go ya ka thulaganyo ya dipalo tse di dirisitsweng mo pampiring ya dipotso. 9. Simolola KAROLO e NNGWE le e NNGWE mo tsebeng e NTŠHWA. 10. Tiriso ya nako e e tshikinngwang. KAROLO YA A: Bonnye metsotso e le (40) KAROLO YA B: Bonnye metsotso e le (55) KAROLO YA C: Bonnye metsotso e le (55) 11. Kwala sentle ka mokwalo o o buisegang. Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 4 NW/Lwetse 2019 NSC LENANEO LA DITENG Tsebe e, e naya batlhatlhojwa tshedimosetso tebang le tlhopho ya dipotso tse ba ba batlang go di araba kwa ntle ga go buisa pampiri yotlhe. KAROLO YA A: POKO Poko e e tlhaotsweng: Araba dipotso dingwe le dingwe di le PEDI. PALO YA POTSO MOFUTA WA POTSO MADUO TSEBE 1. 'Madubedube a 1939' Potso ya tlhamo 10 6 2. 'Tlhaolele' Dipotso tse dikhutshwane 10 7 3. 'Nelson Mandela' Dipotso tse dikhutshwane 10 8 4. 'Lerebana wa Letlaleanya' Dipotso tse dikhutshwane 10 9 LE Poko e e sa tlhaolwang: Batlhatlhojwa botlhe ba TSHWANETSE go araba potso e. 5. 'Re a gama' Dipotso tse dikhutshwane 10 10 ELA TLHOKO: Araba POTSO e le NNGWE YA TLHAMO le POTSO e le NNGWE YA TSE DIKHUTSHWANE. Fa o araba potso ya tlhamo mo KAROLONG YA B, o tshwanetse go araba potso ya tse dikhutshwane mo karolong YA C. Mo KAROLONG YA B le mo KAROLONG YA C araba potso e le NNGWE fela. KAROLO YA B: PADI/DITLHANGWA TSA SETSO PADI: Araba potso e le NNGWE fela go tswa mo pading e o e tlhaoletsweng. 6. Leba Seipone Potso ya tlhamo 25 11 7. Leba Seipone Dipotso tse dikhutshwane 25 12 8. Omphile Umphi Modise Potso ya tlhamo 25 13 9. Omphile Umphi Modise Dipotso tse dikhutshwane 25 14 10. Masego Potso ya tlhamo 25 15 11. Masego Dipotso tse dikhutshwane 25 16 12. Ntlhomole Mmutlwa Potso ya tlhamo 25 17 13. Ntlhomole Mmutlwa Dipotso tse dikhutshwane 25 18 KGOTSA DITLHANGWA TSA SETSO: Araba potso e le NNGWE fela go tswa mo ditlhangweng tsa setso tse o di tlhaoletsweng. 14. Monna wa Mogwebi le Kgosi Molefi K Pilane Potso ya tlhamo 25 20 15. Mmapule le Mogaka Sol Plaatje Dipotso tse dikhutshwane 25 20 KAROLO YA C: TERAMA Araba potso e le NNGWE. 16. Matsapa di a tsaya kae? Potso ya tlhamo 25 22 17. Matsapa di a tsaya kae? Dipotso tse dikhutshwane 25 22 18. Ga se Lorato Potso ya tlhamo 25 24 19. Ga se Lorato Dipotso tse dikhutshwane 25 24 Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 5 NW/Lwetse 2019 NSC ELA TLHOKO: Mo DIKAROLONG tsa B le C, araba potso ya TLHAMO e le NNGWE le potso e le NNGWE ya DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE. Ga o a tshwanela go araba dipotso tse PEDI tsa tlhamo kgotsa dipotso tse PEDI tse dikhutshwane. LENANEONETEFATSO Lebelela lenaneonetefatso go rurifatsa fa o arabile palo ya dipotso e e tlhokegang. PALO YA DIPOTSO PALOYA TSHWAYA KAROLO A TSE DI DIPOTSO (ü) ARABIWANG A: Poko 1–4 2 (Poko e e tlhaotsweng) A: Poko 5 1 (Poko e e sa tlhaolwang) B: Padi/Ditlhangwa tsa setso 6–15 1 (Tlhamo kgotsa dipotso tse dikhutshwane) C: Terama 16–19 1 (Tlhamo kgotsa dipotso tse dikhutshwane) ELA TLHOKO: Mo DIKAROLONG tsa B le C, netefatsa gore o arabile potso e le NNGWE ya tlhamo le e le NNGWE ya Dipotso tse dikhutshwane. Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 6 NW/Lwetse 2019 NSC KAROLO YA A: POKO MELODI YA POKO – RM Ramogoshi Dipotso di tlaa bodiwa go tswa mo mabokong mangwe a le MANE a a tlhaotsweng le go tswa go le le LENGWE le le sa tlhaolwang. Batlhatlhojwa ba tshwanetse go araba dipotso DINGWE le DINGWE di le PEDI go tswa mo mabokong a a tlhaotsweng le le le sa tlhaolwang. Dipotso tsa maboko a a tlhaotsweng di tlaa tlhagelela pele, mme go latele tsa leboko le le sa tlhaolwang. ELA TLHOKO: Araba potso e le NNGWE ya leboko le le sa tlhaolwang. POKO E E TLHAOTSWENG Araba dipotso di le PEDI go tswa mo go di le nne tse di boditsweng. POTSO 1: POTSO YA TLHAMO O ikaegile ka diteng tsa leboko le, kwala tlhamo e mo go yona o tlhagisang maikutlo a mmoki mabapi le ntwa ya 1939. Boleele jwa tlhamo e nne mafoko a a ka nnang 250–300. MADUBEDUBE a 1939 – JM Lekgetho le ba bangwe 1 Le epile ja ba ja tlhakana moseja ole. 2 Ga twe go thata, kgomo e tsentse tlhako kgamelong 3 Thamo ya phala khibidu; ga twe go dubegile, 4 Go a faratlhatlhanngwa, ga go jewe di welang. 5 Bomma-bana ba lela mo go botlhokotlhoko, 6 Ba gadima tlase boo ba gadima godimo. 7 Ga twe go a boitshega, ga go itsiwe boroko, 8 Go lala go khidiya sefako sa marumo. 9 Bontsintsi ga bo na kwa bo latsang tlhogo gone, 10 Ba fetogile bakgarakgatshegi ba bofelo. 11 Go itatswa kgabo ya molelo magabone, 12 E ja e be e wetsa motshegare le bosigo. 13 Thaka ya makau e tlogetse magae le metse, 14 E ineetse go lala godimo ga dithaba, 15 Ga se bothatanyana, gompieno go sulafetse, 16 Go tshwana fela gare ga mawatle le metlhaba. 17 Ga twe monongwaga phatshwana ga e thuse sepe, 18 Go busa dinonyane tsa loapi, difofane; 19 Mo metsing gone go fete go iphetlhe sekepe 20 Sa seka-kadimelela, sekepe sa sesapi. 21 E ya gompieno ga se e tlholang e bolelwa. 22 Gompieno go thulanye botlhale le jo bongwe, 23 Ka go rakanye bone tota bana ba go tsalwa 24 Ga ba ga lebagana ditshwantshwang le tse dingwe. [10] Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 7 NW/Lwetse 2019 NSC POTSO 2: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE Buisa nopolo e e latelang, mme o arabe dipotso. TLHAOLELE – OH Segano 1 Ngwana o kile a bonwa Aforikaborwa 2 A bonwa ka maikaelelo magolo segolo 3 Bammopi ba mo itumeletse segolo 4 Kgolo ya gagwe e tlisitse kutlobotlhoko. 5 Bangwe ba re o tlile ka Maesemane 6 Bangwe ba re o tlile ka MaAferikanere 7 Bantsho bone ba re ga ba na seabe ka ena 8 Ka a tsaletswe go ba kgobola mekwatla. 9 Ngwana o filwe leina – Tlhaolele 10 Leina lebe seromo, ’ina lebe ga twe le a roma. 11 Lorato ga a ka a le amogela fa e se kilo 12 Bangwe ba mo tlhoile tsalong go fitlha losong. 13 Bana ba Aforika ba kgaoganngwa digongwana 14 Batho ba ipona jaaka Basweu, Bantsho le MaIntia 15 Dinaga tsa ntle tsa gana seo lebaibai 16 Sebetsa segolo ya nna ikgatoloso le dikiletso. 17 Bokhutlong batsadi ba ngwana ba mo latlha 18 Ba kopa boitshwarelo ka ntlha ya ditiro 19 Ba re ngwana ga a ka a lere boikhutso 20 Tsalo ya gagwe e lerile matlhotlhapelo. 21 Basweu ba ne ba iphetotse Batlhopiwa ke o mogolo 22 Ba laolela bangwe tulo le botshelo 23 Ga tsoga di letseng ba sa solofela 24 Ba bona fa tshiamo e le polao ya ga tlhaolele. 2.1 Maikutlo a mmoki ke afe mo lebokong le? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2) 2.2 Naya ponagalo ya poko e e tlhagelelang mo meleng ya 5 le 6 le mosola wa yona. (2) 2.3 Tlhalosa mola 16 jaaka o dirisitswe mo lebokong le. (2) 2.4 Go ya ka wena, a tlhaolele e ne e siame go ya ka diteng tsa leboko le? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2) 2.5 Ke thuto efe e o e ungwileng go tswa mo lebokong le? (2) [10] Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 8 NW/Lwetse 2019 NSC POTSO 3: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE Buisa nopolo e e latelang, mme o arabe dipotso. NELSON MANDELA – RK Modisa 1 Ke kgagapa ya malemela gotlhe, 2 Ke maila-go-kgotlhwa, morwa Mandela 3 Mmueledi wa ditshwanelo tsa botho, 4 Morati le mofemedi wa ’fatshe la gaabo. 5 E rile a gololwa kgolegelong, 6 Lefatshe la duma phetelela, 7 Puo temokerasi ya phunyeletsa dithaba, 8 Ka morwa Mandela a ne a menne phatla. 9 Bangwe baeteledipele ba tsutsubanya mariba 10 Ka ba boifa Nelsong wa Lethosa, Madiba 11 Ba re: “O ne a gololelwang sekamotho seo?” 12 Ka a tlile a tlile go tsholola megopo re e tsholetswe. 13 Aforikaborwa a nna puo lefatshe ka bophara, 14 Ntswe ja gagwe ja phunyeletsa mawatle, 15 A goeletsa Aforikaborwa yo mošwa, 16 Aforikaborwa yo o se nang kgobelelo. 17 Kgalema morwa nkaikhuna wa mmala wa sebilo, 18 Barwa le barwadi ba gago ba go lebile, 19 Ga ba bolo go fetoga masiela fatsheng la bona, 20 Kgalema Enke, kgalema morwa Mandela. Enke e emetse ANC. 3.1 Maikutlo a mmoki ke afe mo lebokong le? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2) 3.2 Naya sekapuo se se tlhagelelang mo moleng 1 le mosola wa sona. (2) 3.3 Tlhalosa mola 2 jaaka o dirisitswe mo lebokong le. (2) 3.4 Naya ponagalo ya poko e e tlhagelelang mo moleng 20 le mosola wa yona. (2) 3.5 Ke thuto efe e o e ungwileng go tswa mo lebokong le? (2) [10] Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 9 NW/Lwetse 2019 NSC POTSO 4: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE Buisa nopolo e e latelang, mme o arabe dipotso. LEREBANA WA LETLALEANYA – FS Shole 1 Bulang ditsebe ke bule letlole, 2 Ke batla go duma sekgwanyape, 3 Ke batla go duma jaaka pula ya dikgadima, 4 Ke rata go ikotla mafatlha gompieno, 5 Ke batla go lela sekgatla. 6 Nna ke emetswe ke batho ka dinao, 7 Ba mpolelela dilo di gana go fela, 8 Ba re lapeng la bona ga ke batlege, 9 Ka ke sa nkgane le madi a bona, 10 Ke a kobiwa ga twe ke lebe gaetsho. 11 Bomalome nthuseng ke a kopa, 12 Leso la ga mme le mpaketse mathata, 13 Le ntsoseditse diletseng, 14 Le nkgotseditse molelogadi, 15 Ga ke sa tlhole ke fitlhelwa sepe. 16 Ke anegelwa fela puo phaa, 17 Bokgaitsadia monyalamme ba a nkila, 18 Ba re gaetsho ga se mono Kgatleng, 19 Ke kwa Botswana kwa Kgalagadi, 20 Ba mpitsa ka maina a ditšhaba disele. 4.1 Mmoki o tlhagisa maikutlo afe mo lebokong le? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2) 4.2 Naya sekapuo se se tlhagelelang mo moleng 3 le mosola wa sona. (2) 4.3 Tlhalosa mola 9 jaaka o dirisitswe mo lebokong le. (2) 4.4 Naya ponagalo ya poko e e tlhagelelang mo moleng 12 le mosola wa yona. (2) 4.5 Ke thuto efe e o e ungwileng go tswa mo lebokong le? (2) [10] Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 10 NW/Lwetse 2019 NSC POKO E E SA TLHAOLWANG POTSO 5: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE Buisa nopolo e e latelang, mme o arabe dipotso. RE A GAMA – BD Magoleng 1 ’Fulo logolo lo tlola kgamelo, 2 Monomotlha re tsile go lalela, 3 ’Gobe re tsile go bo pota ka kwa! 4 Le logala re ka nna ra lo leka, 5 Ra lo leka, ra tlogela petleke, 6 Petleke ra e wetsa ka mokwakwa! 7 Re o batlela kotelo mogwere, 8 Ka o re tsalela boferefere; 9 O thetsa kgomo o e dira podi, 10 O e thetsa o e dira motete. 11 Lebotlana ga lo itse botete, 12 Ka le anya go se bope bokodi. 13 Mašwinyana a a mabelanyana, 14 Kgamelong a gana dilabenyana, 15 O bone a tlhonya a bo a tlhanya, 16 A tlhanye a re tlholele ditlhoa. 17 Tlhoa le dikolobe di a e tlhoa! 18 ’Kolobe di tlhoa tlhoa di sa tlhanye! 19 Badiri madila a a ba rema; 20 ’Tshikana tsa bona a a di ngena. 21 Madila a itshwanna le kgatsele, 22 Badisana ba reng e a pepetla; 23 Bobedi di iphalelwa ke lešetla; 24 ’Šetla le di phala le se na ’tshele. 25 Ntsi e rata go iphaga dibese, 26 E ikgomaretsa ’dimo‘ a lebebe, 27 E feletse e tlogetse bolwetse; 28 Ntsi e re tshwarise moteteselo. 29 Matlhong e di latswe tsotlhe dithoko! 30 Mme boladu bona bo bo bowetse! 5.1 Mmoki o tlhagisa maikutlo afe mo lebokong le? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2) 5.2 Maikaelelo a mmoki a go dirisa tlogelo mo moleng 1 ke afe? (2) 5.3 Tlhalosa mola 4 jaaka o dirisitswe mo lebokong le. (2) 5.4 Naya ponagalo ya poko e e tlhagelelang mo moleng 16 le mosola wa yona. (2) 5.5 Go ya ka wena, a kgomo e sa ntse e le botlhokwa mo botshelong jwa motswana wa gompieno? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2) [10] PALOGOTLHE YA KAROLO YA A: 30 Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 11 NW/Lwetse 2019 NSC KAROLO YA B: PADI/DITLHANGWA TSA SETSO Ditshwaelo ka kakaretso: · Go boditswe potso ya TLHAMO le DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE go tswa mo pading kgotsa ditlhangweng tsa setso tse di tlhaotsweng monongwaga. · Batlhatlhojwa ba tshwanetse go araba potso e le NNGWE go tswa mo pading kgotsa ditlhangweng tsa setso tse ba di ithutileng. · Fa motlhatlhojwa a itlhophetse go araba potso ya tlhamo mo KAROLONG YA B, o tshwanetse go araba dipotso tse dikhutshwane mo KAROLONG YA C. · Fa motlhatlhojwa a itlhophetse go araba dipotso tse dikhutshwane mo KAROLONG YA B, o tshwanetse go araba potso ya tlhamo mo KAROLONG YA C. PADI Araba potso e le NNGWE go tswa mo pading e o e buisitseng. POTSO 6: POTSO YA TLHAMO LEBA SEIPONE – K Kgatea Borutabana ke pitso, e bile ke tiro e e tlhokang boineelo le botshepegi. Sedifatsa tlhagiso e go supa fa barutabana ba sekolo se sepotlana sa kwa Motsitlane le sekolo se segolwane sa kwa Foreiborogo ba neng ba tlhoka boineelo le botshepegi mo tirong ya bona ka teng. Boleele jwa tlhamo e nne mafoko a a ka nnang 400–450. [25] Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 12 NW/Lwetse 2019 NSC POTSO 7: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE LEBA SEIPONE – K Kgatea Buisa nopolo e e latelang, mme o arabe dipotso. NOPOLO A “Ga ke tsamaele ruri kwa kgolegelong morwarra; ke kwa morakeng; ke tla boa. Re tla kopana letata ke wena.” E rile fa koloi ya maphodisa e sena go potela ka mmila wa ntlha fela, basadi ba ba rekisang le basimane ba ba kgorometsang dikolotsana, ba tlhasela Motswagauteng. 5 A ragakwa ke mongwe le mongwe. A kokotwa tlhogo e ka dikwaekwae. Ka sebaka sa nko le molomo, ke fa morwa Gokatweng a rapaletse mo kgodung e khibidu. A phokgaphokga madi ka ditsebe le dinko. Kabo a tlhaga a fofa jaaka phakalane a tla go tsubula kokwana. A fitlha a itatlhela fa godimo ga Motswagauteng. A lela jaaka kolobe e tlhajwa. 10 “Tlogela mpimpi ya lekutwane e swe.” Bangwe bona ba ntse ba re, “O ka bo a tlogetse motho yole ka gore o ne a sa phamola madi a motho yo montsho.” E rile ba sa ntse ba mo sotla le go mo sola jalo, koloi ya maphodisa ya letsa mariki. Ba phatlalala jaaka metsi a latlhetswe lefika. Maphodisa a fitlha a laisa 15 Motswagauteng le Kabo, ba leba kwa bookelong. “O se ka wa swa tlhe monna Motswagauteng.” A bua jalo a ntsha phatsa ya seipone mo kgetsaneng ya ga Motswagauteng. “Leba seipone tsala, o boloke motho yo o mmonang mo go sona. Leba seipone.” 20 E rile a ise a digele mafoko, a bona Motswagauteng a rokonyega. A nyeba mosimane wa Huhudi. Kabo a feta a ntse a kgothaletsa tsala ya gagwe go leba seipone jalo go fitlha kwa bookelong. Motswagauteng a robadiwa mo phaposing ya balwetse ba ba fa gare ga 25 botshelo le loso. Kabo a laelwa go ya gae. A tsamaya ka pelo e rotha madi. A gadimile kwa morago, gonne tsala ya gagwe e ja ka dipeipi. 7.1 Goreng baagi ba Huhudi ba ne ba teketa Motswagauteng? (2) 7.2 Nopolo e e fa godimo e senola maikutlo afe a ga Kabo? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2) 7.3 Mmaagwe Motswagauteng ke mang? (1) 7.4 Seabe sa ga Mosala mo go ngweegeng ga ga Motswagauteng ke sefe? (2) 7.5 Tlhalosa ka dintlha di le PEDI gore go tlile jang gore Motswagauteng a kobiwe kwa sekolong sa Vryburg. (2) 7.6 Semelo sa ga mogokgo Robson se tsweletsa jang morero wa padi e? (2) 7.7 Bapisa maemo a ga Koot le Teu kwa sekolong sa Foreiborogo. (2) Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 13 NW/Lwetse 2019 NSC 7.8 Maikaelelo a ga Mokwepa a go re Motswagauteng a beolwe le go okiwa morago ga go mo thwala kwa polaseng ya gagwe e ne e le afe? (2) 7.9 Lebaka la gore Mokwepa a bolae Jankie Smook ke lefe? (2) 7.10 A o inyalanya le tshwetso e baagi ba Huhudi ba e tsereng ya go teketa Motswagauteng? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2) 7.11 Go ya ka wena, a o bona go ne go le matshwanedi gore Gokatweng a ise Motswagauteng kwa Motsitlane? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2) 7.12 Fa o ne o le tsala ya ga Mosala ke kgakololo efe e o neng o ka mo e naya mabapi le mekgwa ya gagwe. (2) 7.13 Fa o lebeletse Motswagauteng o ya go tshela jang morago ga gore mmaagwe a atlholelwe botshelo jotlhe jwa gagwe kwa kgolegelong? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2) [25] POTSO 8: POTSO YA TLHAMO OMPHILE UMPHI MODISE – DPS Monyaise Borutabana ke pitso, e bile ke tiro e e tlhokang boineelo le botshepegi. Sedifatsa tlhagiso e o ikaegile ka seabe sa ga mogokgo Madolo le mogokgo Borume mo go ageng barutwana ba dikolo tsa bona. Boleele jwa tlhamo e nne mafoko a a ka nnang 400–450. [25] Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 14 NW/Lwetse 2019 NSC POTSO 9: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE OMPHILE UMPHI MODISE – DPS Monyaise Buisa nopolo e e latelang, mme o arabe dipotso. NOPOLO B Motlalepule e ne e le mosetsana yo mosetlhana, wa maratagolejwa, motho wa go katoga monyo, sekgatlhabadimo. Motho wa matlho a kgomo ya mmofu e jele teledimo, motho wa matlho a go phatsimela teng e kete a geletse dikeledi, motho wa pounama tse di matlerebunyana jaaka tsa mosimane a tlwaetse go ja diphofora kwa madisong; di atisa go dira legogo, e kete o sa tswa go ja dipabe; 5 bosetlhana jwa tsone bo oketsa bontle jwa gagwe, go na le go bo fokotsa. Fa o mo etse tlhoko a itebetse, ‘fatlhogo sa gagwe se tletse manyaapelo jaaka motho a tla di golela. O ne a ka nna masame a mabedi a dinyaga le motso, kgotsa e mebedi, e seng go feta moo. Kgato tse nne le seripagare. Matshweka. Ga feta nyaga tse pedi a ntse a nna kwa 275 Lakasanta, a dira mo meseseng 10 mo Doornfontein, gaufi le fa tšhutšhumakgala tsa botlhabatsatsi di fetang gona. Moso le moso a palama go ya tirong, maitseboa mangwe le mangwe a boela gae; a se na mokaulengwe. Kgabagare, basetsana ba o dirang nabo ba mo logela leano. Mme ka sekhukhuni se seke se tlhoka sebataladi, mongwe a mo loma tsebe. A tswa, a ya go batla tiro go sele; ntekwane o ya go tsena mo 15 ganong la thakadu. A ya go tsena mo matlong a maleele a Makgoa a a bitswang difolete. A fitlhela go dira tshetsana ya Aferika, ba tswa khutlong tse nne tsa lefatshe. Mo tshetsaneng e, ga bo go le mosetsana mongwe yo motshwana, a bidiwa Thandi, morwadia Manana, ga bone e le kwa tlase kwa Natala, gaufi le molapo wa 20 Encandu, fa o lebile mo lewatleng la India, fa go kileng ga bo go le sekolo se segolo sa Pholile, mo metlheng ele ya maloba. Thandi o ne a bua ka kodu ya sesimane, ntswe la gagwe le na le noto nngwe e e neng e ka dira gore o tlhole o mo reeditse motshegare otlhe fa a tshega. E ne e le montlenyane wa folete, a ratwa ke botlhe. Fa Motlalepule a tsena gone, 25 Thandi a bona mokgele o mo tswa mo dinaleng, o tsewa ke motho a tla a eme ka dinao. A bona bontsi jwa basetsana bo simolola go mo ila, a bona ba tswa mo tseleng ya gagwe a sa le kgakala. Nxa! A ikana. A simolola go baya dirai, go tshelela dithupa. E ne e le tsatsi la Tshipi, nako e le 7 maitseboa, basetsana ba simolola go boa 30 kwa ba neng ba tlhotse ba jetse nala gone. Thandi o ne a tlhotse mo gae; basetsana ba kgotlana ka menwana, ba tsipana ka matlho. Motlalepule a itewa ke ditshikare a ya a lebile mogorogoro o o neng o kgaogantse dikamore tsa basetsana. A beteletsa pelo; mo malatsing ao, o ne a na le mokgwa wa go seboga, go sia mmele. 35 9.1 Goreng Thandi a ne a tlhoile Motlalepule? (1) 9.2 Tlhalosa gore Motlalepule o lemogile jang gore go na le basetsana ba ba neng ba mo logela lemena. (2) Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 15 NW/Lwetse 2019 NSC 9.3 Naya leina la mosadimogolo yo o neng a felegetsa Motlalepule kwa kgodisetsong. (1) 9. 4 Seabe sa lekolwane la tedu tsa katse ke sefe mo go thankgololeng ditiragalo tsa padi e? (2) 9.5 Ke eng se Motlalepule a ka bong a se dirile kwa Olanti gore a bone morwa wa gagwe? (2) 9.6 Tlhalosa gore go tlile jang gore Omphile a teiwe leina 'Modise'. (2) 9.7 Goreng RraModise a ne a sa rate fa go twe o tshwana le Modise? (2) 9.8 Maikaelelo a ga Motlalepule a go baya Omphile letshwao mo morago ga tsebe e ne e le afe? (2) 9.9 A o dumela gore basetsana botlhe ba ba neng ba dira le Motlalepule kwa Doornfontein mo meseseng ba ne ba mo tlhoile? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2) 9.10 Mokwadi o re ruta eng ka moanelwa Thandi? (2) 9.11 Lebaka la gore Motlalepule a se bolelele Rra-Mosidi ka ga Omphile ke lefe? (2) 9.12 Go ya ka wena, a o bona go le matshwanedi go isa ngwana kwa legaeng la kgodiso ya bana? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2) 9.13 Fa o ne o le MmaMosidi, a o ne o ka hupa sephiri? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2) 9.14 Fa o lebeletse, Rra-Mosidi o ya go tshela jang morago ga go itse se se bakileng bolwetse jo bo tlhodileng loso lwa mosadi wa gagwe? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka (1) [25] POTSO 10: POTSO YA TLHAMO MASEGO – G Mokae Borutabana ke pitso, e bile ke tiro e e tlhokang boineelo le botshepegi. Tshegetsa tlhagiso e, o ikaegile ka seabe se barutabana Selamolela, Kgotle le barutabana ba Sedimosang ba nnileng le sona mo bangweng ba barutwana ba sekolo sa bona. Boleele jwa tlhamo e nne mafoko a a ka nnang 400–450. [25] Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 16 NW/Lwetse 2019 NSC POTSO 11: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE MASEGO – GB Mokae Buisa nopolo e e latelang, mme o arabe dipotso. NOPOLO C Rre Knox Selamolela e ne e le mogokgo wa sekolo se se tumileng, se segolo sa Sedimosang kwa Kgomo-Kgomo, gaufi le Belabela, Warmbaths. Ngwaga mongwe le mongwe, go se na go betsa se fololetse, dipholo tsa bana ba Sedimosang ba matiriki di ne di tlatsa dipelo tsa barutabana ba ba gaufi – le tota ba ba kgakala le sona – ka lefufa! ba di eletsa. Di ne di jesa tse di elelang jaaka 5 thelelabodiba, mme go ne go kaiwa gore motlhodimogolo wa tsona e ne e le mogokgo wa Sedimosang yo o bogale jwa tau, rre Knox Selamolela. Bana ba gagwe kwa sekolong ba mo teile leina la tshotlo la Chunky go supa mmele wa gagwe o mogolo. Le fa mo tshimologong a ne a leka go le apola, rre Selamolela o ne a feleletsa a itlhoboga; a latlhela teu. Leina le, la mo ngaparela 10 jaaka setlhare sa mooka, a feleletsa a sa tlhole a angwa ke tshotlo e e neng e le mo go lona. Go bua boammaaruri, o feleleditse a le rata. Le mororo a se ke a le rata go gaisa phisego ya go tanya borramatlhajana le bommamatlhajana go tla go oketsa phatsimo ya dipholo tsa sekolo sa gagwe. “Kana o rile leina la gagwe ke mang?” rre yo o makgasa, yo a neng a setse a le 15 ka kwa go dingwaga di le somaamatlhano, a botsa, phatla e tsutsubane. “Selamolela, rre Motsepe. Leina la gagwe ke rre Knox Selamolela,” Joseph Kgotle a boeletsa. “Mme ke tsaya gore ga se boithaopo jo bo mo rotloeditseng go tsamaya sekgala se se kana go tla kwano ... E le gore ena o tla bona eng mo thulaganyong e e 20 jalo?” rre Motsepe a batlisisa. “Se monate se ingwaelwa ... Go botoka a ipuelele,” Kgotle a araba a lemosa Selamolela go dira jalo ka matlho. “Ke tla bua nnete e e feletseng fela rre Motsepe,” Chunky, a simolola. “Go na le go inaganela go gontsi mo kgatong e ke e tsereng go tla kwano ... ” 25 Rrantlo a mo tsena ganong, a benya mobenyo o o phatsimang fa a leba molekane wa gagwe yo a neng a dutse fa fatshe ka marago mo legogong la bojang, a namile maoto. “Fela jaaka ke go akanyeditse mmaabo; fela jaaka ke go boleletse mmaagwe Masego.” “Fela go rialo ga go reye gore morwadio ga a kitla a tswelwa mosola ke go ya 30 kwa Kgomo-Kgomo, rre Motsepe ... Selamolela, tswee-tswee, a ke o tlhalosetse rre Motsepe gore morwadie o tla tswelwa mosola jang ke go tla koo,” Joseph Kgotla, fa a lemoga gore tsala ya gagwe ga e a simolola sentle, a leka go mo supetsa tsela e e siameng. Masego o tla ungwelwa jang ke lenaneo leo, jaaka o sena go ipolela jaanong, le 35 susumeditsweng ke go inaganela?” Motsepe a mo gwetlha. Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 17 NW/Lwetse 2019 NSC 11.1 Goreng rre Knox Selamolela a ne a batla gore Masego a tle go tsena sekolo kwa Sedimosang? (2) 11.2 Nopolo e e fa godimo e senola semelo sefe sa ga ‘Chunky̕? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2) 11.3 Naya mabaka a MABEDI a a dirileng gore lenyalo la ga Vusi la ntlha le thubege. (2) 11.4 Tshobotsi ya ga Masego e na le seabe sefe mo go betelelweng ga gagwe? (2) 11.5 Tlhalosa ka moo go nna le ngwana ga ga Masego go mo tlhakatlhakanyeditseng isagwe ka teng. (2) 11.6 Seabe sa ga Ntsime ke sefe mo tsweletsong ya ditiragalo tsa padi e? (2) 11.7 Bapisa maitsholo a ga Sannah le Masego. (2) 11.8 Ntsime o ne a betelela Masego. Kakanyo ya gago ke efe mabapi le banna ba ba betelelang basadi? (2) 11.9 Maitsholo a ga Sannah a ka nna le ditlamorago dife mo barutwaneng ka ena? (2) 11.10 Go ya ka wena, a mogokgo Selamolela o dirisitse maemo a gagwe botlhaswa ka go amogela Sannah kwa Sedimosang? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2) 11.11 Fa o ne o le Selamolela le Kgotle, mme o tshwanetse go anegela Kgabo Motsepe ka go ima ga ga Masego, o ne o ka dira eng? (2) 11.12 A o inyalanya le tshwetso ya ga Masego ya go rotloetsa Sello go se ikamanye le dipolotiki? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2) 11.13 Fa o ne o le mogokgo wa sekolo sa Sedimosang, o ne o tlaa ikutlwa jang fa o bona Masego a imile, o lebeletse tsela e a tlileng ka yona kwa sekolong sa gago? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (1) [25] POTSO 12: POTSO YA TLHAMO NTLHOMOLE MMUTLWA – OM Lobelo Borutabana ke pitso, e bile ke tiro e e tlhokang boineelo le botshepegi. Sedifatsa tlhagiso e go supa fa motlhatlheledi Baagileng a ne a na le mo a tlhaelang boineelo le botshepegi gona mo tirong ya gagwe. Boleele jwa tlhamo e nne mafoko a a ka nnang 400–450. [25] Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 18 NW/Lwetse 2019 NSC POTSO 13: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE Buisa nopolo e e latelang, mme o arabe dipotso NOPOLO D Kgori le Kelogile ba ne ba sa ntse ba eme fela, ba sa itse gore ba lebe kae. Go ne go se yo o buang le yo mongwe ka motsotso oo. Kgori o ne a tswa molomo, a tshitshinya gore go bitswe Tshetlho, moetapele wa makanyane a kwa kgosing. A bona fa letsholo la makanyane a kwa kgosing le ka nna bonako, e bile ba ka tshwara Matsetseleko a ise a bo a ye gope. Kgori a wetsa jalo ka tsholofelo e e 5 feletseng. Kelogile le ene o ne a ntsha la gagwe lefoko, a bona fa letsholo e le tshenyo ya nako. A tshitshinya fa sepodisi e le sona se ka direlang ka bonako. Tshitshinyo ya ga Kelogile e ne ya senya dilo tsotlhe, e ne ya gakatsa Kgori le go feta. Monnamogolo o ne a tlolaka, a ithutlakaka, peipi a sa e lebale mo molomong. 10 O ne a ntse a gaketse jalo a tlapisitse peipi ya gagwe ka meno. Kgori o ne a bolelela Kelogile gore mapodisi ke matsipa, e bile ba tsalana thata le barutegi ba ba jaaka Matsetseleko. Ka jalo, Kgori go ne go se fa a bayang mapodisi gone. O ne a bona fa mapodisi e le balotsana, e bile e le barati ba madi fela. O ne a ntse a ritarita fa fatshe a ntse a re, “Go itse mang, ka gongwe mapodisi ke 15 ona a tshabisitseng. Matsetseleko fa gae.” Go bona nako e senyega, Kelogile a roma Bonolo, kgaitsadia Matsetseleko kwa bodirelong ba mapodisi go ya go bega se se diregileng. Ka nako eo, Kgori ene o ne a tlolela fa godimo ga pitse ya gagwe, a leba kwa kgotla go ya go gwetlha makanyane a kgosing. Go ne go se yo o buisanang le yo mongwe ka nako eo. 20 O ne a tlhaga a sumakaka, dinko a di famotse jaaka pitse ya lebelo e digela motabogo wa yona. Sejanaga se ne se eme, se rora jaaka ntšwa ya phefo e kgalema dikoko di leka go e jela dijo. Bonolo o ne a fologa sejanaga, a tla a mo setse morago. Ba ya jalo ba salane morago go fitlhelela ba bo ba tsena ka kgorwana. Yoo e ne e le Bra Boots. O ne 25 a bidiwa jalo gonne a ne a itse sentle go pega seganana mphaatšhane tota. Leina la gagwe la nnete, e ne e le Sebogodi Tlhapedi. Bra Boots tiro ya bopodisi o ne a sa e rutwe, o ne a e tsaletswe. E ne e le lepodisi le le neng le tshabega thata mo motseng oo wa Phiritshweu. Bana le bagolo, go ne go tshwana fela. Ba ne ba nyelela jaaka mafura mo molelong fa 30 ba ka bona koloi ya ga gagwe e tlhaga e thuntshitse lorole. Bra Boots e rile go goroga a goga dipampiri. O fetile a kwala, fa Kelogile a ntse a mo tlhalosetsa tsotlhe tse a di boneng le gotlhe fela ka go nyelela ga Matsetseleko. Pene ya ga Bra Boots e ne e ntse e ya kgapetsakgapetsa kwa molomong, fa Kelogile a ntse a mo tlhalosetsa jalo. A sosobantse phatla, e kete 35 borukgwe jwa monnamogolo bo sa rokwa sentle mo lothekeng. Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 19 NW/Lwetse 2019 NSC 13.1 Goreng Kgori a ne a sa tshepe mapodisa? (2) 13.2 Nopolo e e fa godimo e senola semelo sefe sa ga Bra Boots? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2) 13.3 Seabe sa ga Kgori ke sefe mo go tsweletseng ditiragalo tsa padi e? (2) 13.4 Tlhalosa gore ke eng se se dirileng gore kgosi Kgololo a kope Baagileng go ya go mo emela kwa moletlong wa boPalesa kwa Tshwane. (2) 13.5 Tlhalosa lebaka le le dirileng gore Kelogile a retelelwe ke go tlhomola Matsetseleko mmutlwa. (2) 13.6 Anela ka bokhutshwane ka tiragalo e e neng ya lebisa kwa goreng kgosi Kgololo a kgalemele bagakolodi ba gagwe. (2) 13.7 Kakanyo ya gago ke efe mabapi le batsadi ba ba tseelang bana ba bona ditshwetso? (2) 13.8 Bapisa mokgwa o Segonyamatlho a neng a tshwere Matsetseleko ka ona le wa ga Kgori. (4) 13.9 Semelo sa ga kgosi Kgololo se tsweletsa ditiragalo tsa padi e jang? (2) 13.10 Fa o ne o le Palesa , a o ne o ka bua le rraago ka tsa marato? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2) 13.11 A o inyalanya le seane se se reng khutsanyana e e sa sweng e letile monono re kobile thata moanelwa Matsetseleko? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka (2) 13.12 Fa o ne o le tsala ya ga Kgori, ke kgakololo efe e o neng o ka mo naya yona? (1) [25] KGOTSA DITLHANGWA TSA SETSO Ditshwaelo ka kakaretso: · Go boditswe potso ya TLHAMO le DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE go tswa mo ditlhangweng tsa setso tse di tlhaotsweng monongwaga. · Batlhatlhojwa ba tshwanetse go araba potso e le NNGWE go tswa mo ditlhangweng tsa setso tse ba di ithutileng. · Fa batlhatlhojwa ba itlhophetse go araba potso ya tlhamo mo KAROLONG YA B, ba tshwanetse go araba dipotso tse dikhutshwane mo KAROLONG YA C. · Fa batlhatlhojwa ba itlhophetse go araba dipotso tse dikhutshwane mo KAROLONG YA B, ba tshwanetse go araba potso ya tlhamo mo KAROLONG YA C. Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 20 NW/Lwetse 2019 NSC POTSO 14: POTSO YA TLHAMO DITLHANGWA TSA SETSO – GS LEEUW le ba bangwe O ikaegile ka diteng tsa naane ya 'Monna wa mogwebi' le leboko la 'Kgosi Molefi K Pilane, 'kwala tlhamo e mo go yona o netefatsang gore ruri kgomo mogobeng e wetswa ke namane le gore kgosi thothobolo e olela matlakala. Boleele jwa tlhamo e nne mafoko a a ka nnang 400–450. [25] POTSO 15: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE DITLHANGWA TSA SETSO – GS LEEUW le ba bangwe Buisa nopolo e e latelang, mme o arabe dipotso. 'MMAPULE' – BP Lekome NOPOLO E Ga twe e rile bogologolo ga bo go na le mosetsana yo o neng a se na boitumelo, leina la gagwe e ne e le Mmapule. Rraagwe Mmapule o ne a nyala mosadi wa motlhologadi yo o neng a na le bana ba basetsana ba le babedi ka mosadi wa gagwe a ne a iketse badimong. Mmaagwe Mmapule yo e seng wa madi o ne a mo tlhoile ka sa ntšwa le katse. Sengwe le sengwe se sentle se ne 5 se tshwanetse bana ba gagwe ba madi. Dikakanyo tse dintle, lerato, diaparo tse dintle, ditlhako le tse dingwe e ne e le tsa bana ba gagwe. Mmapule ena e le yo o dirang motshegare otlhe a le esi, go se yo o mo tlang thuso. Mmapule o ne a le montle thata le fa a ne a apara maleka. Bomogoloe ba ne ba apara bontle fela ba ne ba sa atamele Mmapule ka bontle. 10 Ka letsatsi lengwe Mmapule o ne a bona mesese ya ditlobelelo e mešwa e tsena kwa ntlong ya gaabo. Mmapule ga a ka a itena go botsa gore wa gagwe o kae gonne o ne a itse gore ena ga a rekelwa sepe. Bana ba ga mmaagwe Mmapule yo e seng wa madi ba ne ba ya moletlong kwa kgosing gonne morwa kgosi a ne a tshwanetse go itlhophela mosadi go tswa mo makgarebeng. 15 Mmaagwe Mmapule yo e seng wa madi o ne a raya Mmapule a re: “Wena o tlaa sala o tlhatswa dijana,o phepafatsa ntlo, mme pele ga moo o tshwanetse go thusa bana ba me gore ba nne bantle”. Fa ba fetsa go tsamaya, ba ne ba tlogela Mmapule mo ntlong a ntse a dira, ka Mmapule a ne a eleditse go ya moletlong o ka le ena a ne a rata go nyalwa 20 ke kgosi, o ne a sala a lela sa ga Ragele ka ntlha ya kutlobotlhoko. 15.1 Morero wa letsatsi la moletlo wa kwa kgosing e ne e le ofe? (1) 15.2 Nopolo e e fa godimo e senola semelo sefe sa ga mmaagwe Mmapule yo e seng wa madi? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2) 15.3 Goreng rraagwe Mmapule a ne a nyala gape? (2) 15.4 Seabe sa ga rraagwe Mmapule mo go bogisiweng ga ngwana wa gagwe ke sefe? (2) Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 21 NW/Lwetse 2019 NSC 15.5 Ke dilo dife tse pedi tse Mmapule a neng a tshwanetse go di dira fa basetsana bangwe ba ya moletlong? (2) 15.6 Mosadimogolo o thusitse Mmapule jang? (2) 15.7 Fa o ne o le Mmapule o ne o ka dira eng fa o ne o bogisiwa jaana? (2) 15.8 Go ya ka wena, a rraagwe Mmapule o ne a mo rata? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2) LE NOPOLO F MOGAKA SOL PLAATJE – PC Mooa 1 Dumela morwa Plaatje mminatholo, 2 Dumela mminatholo morwa Mogodi, 3 Morwa Mogodi o teilweng Plaatje ke basweu, 4 Basweu ba reteletswe ke go peteketsa ’fane ya ’go, 5 Dumela kwakwabidi ya ngwana ’a mmala o sebilo, 6 Dumela mminatshipi tholo seraga ka tlhako ya morago. 7 Petleke ya malemela-gotlhe motho oo mabogodika 8 Patlelong ya bokwadi, dibelo ya botho le setho o bonwe 9 Tshetlha ya maralalathota tlhabologong 10 Khunou ya mafula a theetsa 11 Ka o ne o sa isa tšhelete selebatsa motho botho tlhogong 15.9 Naya ponagalo ya poko e e tlhagelelang mo meleng 2 le 3 le mosola wa yona. (2) 15.10 Maikaelelo a mmoki a go dirisa tlogelo mo moleng 4 ke afe? (2) 15.11 Tlhalosa mela 7 le 8 jaaka e dirisitswe mo lebokong le. (2) 15.12 Go ya ka wena, a o dumela gore go dibela setso go botlhokwa? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. 2) 15.13 Rre Plaatje o ne a ana phologolo efe go ya ka diteng tsa leboko le? (2) [25] PALOGOTLHE YA KAROLO YA B: 25 Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 22 NW/Lwetse 2019 NSC KAROLO YA C: TERAMA Ditshwaelo ka kakaretso: · Go boditswe potso ya TLHAMO le DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE go tswa mo terameng e o e tlhaoletsweng monongwaga. · Batlhatlhojwa ba tshwanetse go araba potso e le NNGWE go tswa mo terameng e ba e ithutileng. · Fa motlhatlhojwa a itlhophetse go araba potso ya tlhamo mo KAROLONG YA B, o tshwanetse go araba dipotso tse dikhutshwane mo KAROLONG YA C. · Fa motlhatlhojwa a itlhophetse go araba dipotso tse dikhutshwane mo KAROLONG YA B, o tshwanetse go araba potso ya tlhamo mo KAROLONG YA C. POTSO 16: POTSO YA TLHAMO MATSAPA DI A TSAYA KAE? –SS Mokua. Boikgogomoso ga bo a siama, bo ka go tlisetsa kutlobotlhoko le tshotlego. Tshegetsa tlhagiso eno o lebeletse ka moo Nkefi a neng a ikgogomosa ka teng, le ka moo a nnileng mo kutlobotlhokong le tshotlegong morago ga loso lwa ga Ntope. Boleele jwa tlhamo e nne mafoko a a ka nnang 400 – 450. [25] POTSO 17: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE MATSAPA DI A TSAYA KAE? – SS Mokua Buisa nopolo e e latelang, mme o arabe dipotso. NOPOLO G MMUI A : Batsadi ba me, le nna ke itumetse fa le nthotloeditse go tsena sekolo. Ke solofela fa le tla nkema nokeng mo botshelong jotlhe ba me. MMUI B : Re tshwanetse. O ngwana wa rona. Re tshwanetse go go bontsha tsela e e siameng ya botshelo. Wena o tshwanetse go ipetlela tsela 5 ya gago. MMUI C : Re a go lebogela ngwanaka. O dirile go ka tlala seatla. Ngwanaka, ke go tsentse sekolo ka ditshokolo, ke dira ke le esi, mmaago a tlhoka tiro. Re ne re ka mpa ra lala ka tlala fela gore wena o nne le dilo tsa sekolo tse o neng o di batla. Ngwaga o o tlang, ke batla 10 go go bona o le kwa yunibesithing. MMUI A : Ba setse ba nkarabile kwa yunibesithing ya kwa Kapa. Ke eletsa go ya kwa teng. MMUI B : Ngwanaka, e tla re fa ke tloga mo Gouteng mo, ke boela gae, ke ka se tlhajwe ke ditlhong go boela gae ke na le leino le lengwe mo 15 leganong. Ke ka se tlhajwe ke ditlhong go ipona ke tsamaya fa thoko ga setlhako. Ke batla go bona o tsweletse mo botshelong. MMUI A : Batsadi ba ba tshwanang le lona ba a tlhokwa. Batsadi ba bangwe ga ba na sepe le thuto ya bana ba bona. Lona lo nkeme nokeng Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 23 NW/Lwetse 2019 NSC ka dinako tsotlhe. MMUI B : Mmaagwe mosetsana, ngwana ke yoo, o falotse. Re tshwanetse go mo isa yunibesithing. Boswa ba gompieno ke thuto. Ngwana 20 yo o ganang thuto, o tlaa ja a thaka tsa gagwe. MMUI C : Ke dumelelana le wena, rra. Go letlhogonolo rona re sa ntseng re na le ngwana yo o re reetsang. Bana ba le bantsi ba matsatsi a, ba medile dinaka mo tlhogong. Ba gana go reetsa batsadi. MMUI B : Bana ga ba tshwane. Thuto e batsadi ba e neelang bana, ke 25 yona e ba agang. Boitumelo jwa pelo ya me, ke go bona ngwana yo, a ka tswelela mo botshelong gore a tle a kgone go ka iphedisa. 17.1 Naya maina a mmui A, B le C. (3) 17.2 Nopolo e e fa godimo e senola semelo sefe sa ga Legae? (2) 17.3 Ke dithutego dife tse Ntshidi a neng a ya go di ithutela kwa yunibesithing ya Kapa? (1) 17.4 Seabe sa ga rraagwe Tlhapi ke sefe mo go tsweletseng ditiragalo tsa teramakhutswe e? (2) 17.5 Ke dilo dife tse Legae a neng a sa di itumelele go tswa mo go Tlhapi jaaka mosadi wa gagwe? Neela di le PEDI fela. (2) 17.6 Tlhagisa kamano ya ga Ntshidi le Malebye. (1) 17.7 Go utlwana ga ga Malebye le Legae jaaka bana ba motho go go ruta eng? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2) 17.8 Ditlamorago tsa gore Tlhapi a gane Legae e nna ena a amogelang magadi a ga Ntshidi e ne ya nna dife? (2) 17.9 A o dumela gore Legae o ne a rata Ntshidi jaaka ngwana wa gagwe wa madi le nama? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2) 17.10 Tlhalosa maikutlo a ga Legae fa Tlhapi a se na go mmolelela gore a ka se amogele magadi a ga Ntshidi ka e se ngwana wa gagwe. Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2) 17.11 Go ya ka wena, a o bona setšhaba se tsaya tsiya kgang ya banna ba ba sotlakakiwang ke basadi mo lenyalong? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka (2) 17.12 Fa e ne e le wena Tlhapi o nyetswe ke monna yo o go ratang gammogo le ngwana wa gago jaaka Legae a ne a dira, o ne o tlaa itshwara jang? (2) 17.13 Fa o lebeletse Tlhapi o tlile go tshela jang morago ga go tlhokafalelwa ke monna le ngwana? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2) [25] Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 24 NW/Lwetse 2019 NSC POTSO 18: POTSO YA TLHAMO GA SE LERATO – MJ Magasa Boikgogomoso ga bo a siama, bo ka go tlisetsa kutlobotlhoko le tshotlego. Tshegetsa tlhagiso eno o lebeletse ka moo Motsamai a neng a ikgogomosa le go senya madi ka teng, mme kwa bofelong o ne a nna mo kutlobotlhokong le tshotlegong morago ga go latlhegelwa ke tsotlhe. Boleele jwa tlhamo e nne mafoko a a ka nnang 400–450. [25] POTSO 19: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE GA SE LERATO – MJ Magasa Buisa nopolo e e latelang, mme o arabe dipotso. NOPOLO H (Morago ga dingwaga tse pedi Angeline a ntse a le kwa Mogwase) MMUI A: (O bua a le esi ka pelo e e kotlometseng) O a itse Motsamai o simolola matlhajana, O ithaya a re a ka ntsietsa. Ke itse sentle fa a na le lapa. O ithaya a re a ka lobela mang? Fa a ntse a re ba kwa gae, go na le gore a re ba lapa la me. Ena a re 5 ga ke lemoge. Iketle, ke mmalela malatsi. Sa gagwe fela ke go reka fenitšhara. Le gale fa a sa kgone, a bolele. Go banna ba le bantsi, ba ba nkgotoletseng matlho. (Ka ditshegwana) Ga a itse gore o a ba kgoreletsa. Fela fa a ka suta fa, ba tla bo ba itatlhela. Ntlo ya me nna Angy e nne jaana! Ke batla go e tlatsa fenitšhara. Ya maemo a ntlha 10 E e seyong mo Mogwase mo. Le gone ya gagwe tiro o e weditse. O agile ntlo a ka tsamaya. A le ene a sadisetse ba bangwe. Ba tle ba go itlhobogela lesego.(Mongwe o a kokota) Tsena. MMUI B: (Ka menyebo) Dumela tlhe ratu! 15 MMUI A: (Ga a supe kgatlhego ya baratani.) Ahee MMUI B: (Ka go makala.) O reng o sa arabe jaaka tlwaelo? Kgotsa go botlhoko gongwe? Le go nkatla o ka re ga o moo. MMUI A : (Ka mabetwaepelo) O tletse go atlwa fela fa! Ditiro tsone di go palela. Bona gore ntlo e lolea jang! Le gale ka o tshaba 20 mosadi wa gago E bile ga o tlhole o tla ka tshwanelo, Le madi ga ke na madi. MMUI B: (Ka go imakatsa) Wa ... wa ... re ... mosadi wa me? Nna ga ke na ... mosadi Ke nna le wena fela. Ampo o raya mang? 25 MMUI A: (Ka go gakala.) Wena wa re ga ke itse? Ke raya Gadifele. Kgotsa ke ena mmaago? O dire o ye go mo tlhola. 19.1 Naya maina a mmui A le B. (2) 19.2 Nopolo e e fa godimo e senola semelo sefe sa ga Angeline? (2) Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya gae (HL)/P2 25 NW/Lwetse 2019 NSC 19.3 Tlhalosa gore Motsamai o ne a tsiboga jang fa Angeline a mmolelela ka mosadi le bana ba gagwe. (2) 19.4 Seabe sa ga Angeline mo go tsweletseng morero wa terama e ke sefe? (2) 19.5 Neela mabaka a le MABEDI a Motsamai a a neetseng Gadifele fa a sa tlise madi mo lelapeng. (2) 19.6 Ke goreng bathapi ba ga Motsamai ba ne ba gana go mo neela madi a gagwe a diphenšene? (2) 19.7 Bolela maina a bana ba le BABEDI ba makgarebe a ga Motsamai. (2) 19.8 Maikutlo a gago ke afe mabapi le makgarebe a a ipoleletseng gore a tlaa tshela ka go jela banna madi? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2) 19.9 Go ya ka wena, a Gadifele o ne a rata Motsamai? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2) 19.10 Ditlamorago tsa go nna manganga ga ga Motsamai fa badirediloago ba mo kopa go tlamela mosadi le bana e ne ya nna dife? (2) 19.11 A kgato e Gadifele a e tshotseng ya go ratana le bra Dan e maleba? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2) 19.12 Fa o lebeletse, Motsamai o tlile go tshela jang morago ga go tlogelwa ke mosadi le go kobiwa mo tirong? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka. (2) 19.13 Ke kgakololo efe e o neng o ka e naya Gadifele fa o ne o le tsala ya gagwe? (1) [25] PALOGOTLHE YA KAROLO C: 25 PALOGOTLHE : 80 Kwalolotse e ileditswe

Study this subject

More from Grade 12 Setswana HL

View all