Skip to content

Setswana HL Grade 12 P2 NSC November 2019 Question Paper

Question paperSetswana HLGrade 12201925 pages

Grade 12 Setswana HL Paper 2 question paper from the NSC November Exam 2019, 25 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com NATIONAL SENIOR CERTIFICATE MOPHATO 12 SETSWANA PUO YA GAE (HL) PAMPIRI YA BOBEDI (P2) NGWANAITSEELE 2019 MADUO: 80 NAKO: Diura di le 2½ Pampiri e, e na le ditsebe di le 25. Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 2 DBE/Ngwanaitseele 2019 NSC DITAELO LE TSHEDIMOSETSO 1. Buisa tsebe e ka kelotlhoko pele o ka simolola go araba dipotso. 2. O se ka wa leka go buisa pampiri yotlhe. Lebelela lenaneo la diteng mo tsebeng ya bone, mme o tshwae dipalo tsa dipotso tse di boditsweng mo dikwalong tse o di buisitseng monongwaga. Morago ga moo, buisa dipotso tse, mme o tlhophe dipotso tse o batlang go di araba. 3. Pampiri e, e na le DIKAROLO di le THARO: KAROLO YA A: Poko (30) KAROLO YA B: Padi/Ditlhangwa tsa setso (25) KAROLO YA C: Terama (25) 4. Araba DIPOTSO di le TLHANO: Di le THARO mo KAROLONG YA A, e le NNGWE mo KAROLONG YA B le e le NNGWE mo KAROLONG YA C ka mokgwa o o latelang: KAROLO YA A: POKO MABOKO A A TLHAOTSWENG – Araba dipotso di le PEDI. LEBOKO LE LE SA TLHAOLWANG – Araba potso e le NNGWE. KAROLO YA B: PADI/DITLHANGWA TSA SETSO Araba potso e le NNGWE. KAROLO YA C: TERAMA Araba potso e le NNGWE. 5. TLHOPHO YA DIKARABO MO KAROLONG YA B (PADI KGOTSA DITLHANGWA TSA SETSO) LE MO KAROLONG YA C (TERAMA): Araba FELA dipotso tsa padi kgotsa ditlhangwa tsa setso le terama tse o di ithutileng. Araba potso e le NNGWE ya TLHAMO le e le NNGWE ya DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE. Fa o araba potso ya tlhamo mo KAROLONG ya B, o tshwanetse go araba dipotso tse dikhutshwane mo KAROLONG ya C. Fa o arabile dipotso tse dikhutshwane mo KAROLONG ya B, o tshwanetse go araba potso ya tlhamo mo KAROLONG ya C. Dirisa lenaneonetefatso go go thusa. 6. BOLEELE JWA DIKARABO Karabo ya potso ya tlhamo ya poko e tshwanetse go nna mafoko a a ka nnang 250–300. Dikarabo tsa dipotso tsa tlhamo tsa padi kgotsa ditlhangwa tsa setso le terama di tshwanetse go nna mafoko a a ka nnang 400–450. Boleele jwa dikarabo tsa dipotso tse dikhutshwane bo laolwe ke maduo a a neetsweng. Dikarabo tsa batlhatlhojwa di totobale, mme di nne maleba. Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 3 DBE/Ngwanaitseele 2019 NSC 7. Latela ditaelo kwa tshimologong ya KAROLO e NNGWE le e NNGWE. 8. Nomora dikarabo tsa gago ka nepagalo go ya ka thulaganyo ya dipalo tse di dirisitsweng mo pampiring ya dipotso. 9. Simolola KAROLO e NNGWE le e NNGWE mo tsebeng e NTŠHWA. 10. Tiriso ya nako e e tshikinngwang. KAROLO YA A: Metsotso e le 40 KAROLO YA B: Metsotso e le 55 KAROLO YA C: Metsotso e le 55 11. Dirisa mokwalo le mopeleto o o kannweng ke Lekgotla la Bosetšhaba la Puo ya Setswana. Mokwalo wa gago o nne o o buisegang. Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 4 DBE/Ngwanaitseele 2019 NSC LENANEO LA DITENG Tsebe e, e naya batlhatlhojwa tshedimosetso tebang le tlhopho ya dipotso tse ba batlang go di araba kwa ntle ga go buisa pampiri yotlhe. KAROLO YA A: POKO Poko e e tlhaotsweng: Araba dipotso dingwe le dingwe di le PEDI. PALO YA POTSO MOFUTA WA POTSO MADUO TSEBE 1. 'Menomasweu polaya e tshega' Potso ya tlhamo 10 6 2. 'Lerebana wa letlaleanya' Dipotso tse dikhutshwane 10 7 3. 'Aforikaborwa yo mošwa' Dipotso tse dikhutshwane 10 8 4. 'Kgolegelo' Dipotso tse dikhutshwane 10 9 LE Poko e e sa tlhaolwang: Batlhatlhojwa botlhe ba TSHWANETSE go araba potso e. 5. 'Pelo' Dipotso tse dikhutshwane 10 10 ELA TLHOKO: Araba POTSO e le NNGWE YA TLHAMO le POTSO e le NNGWE YA TSE DIKHUTSHWANE. Fa o araba potso ya tlhamo mo KAROLONG YA B, o tshwanetse go araba dipotso tse dikhutshwane mo KAROLONG YA C. Mo KAROLONG YA B le mo KAROLONG YA C araba potso e le NNGWE fela. KAROLO YA B: PADI/DITLHANGWA TSA SETSO PADI: Araba potso e le NNGWE fela go tswa mo pading e o e tlhaoletsweng. 6. Leba Seipone Potso ya tlhamo 25 11 7. Leba Seipone Dipotso tse dikhutshwane 25 11 8. Omphile Umphi Modise Potso ya tlhamo 25 13 9. Omphile Umphi Modise Dipotso tse dikhutshwane 25 13 10. Masego Potso ya tlhamo 25 15 11. Masego Dipotso tse dikhutshwane 25 15 12. Ntlhomole Mmutlwa Potso ya tlhamo 25 17 13. Ntlhomole Mmutlwa Dipotso tse dikhutshwane 25 17 KGOTSA DITLHANGWA TSA SETSO: Araba potso e le NNGWE fela go tswa mo ditlhangweng tsa setso tse o di tlhaoletsweng. 14. 'Tlholego ya morafe wa Batlhaping' LE Potso ya tlhamo 25 19 'Batlhaping ba Kgotla ya oorraMaidi' 15. 'Mmutla le Tholo' LE 'Kgosi Dipotso tse dikhutshwane 25 19 Modisakgomo Molelekwa Mabe' KAROLO YA C: TERAMA Araba potso e le NNGWE. 16. Matsapa di a tsaya kae? Potso ya tlhamo 25 22 17. Matsapa di a tsaya kae? Dipotso tse dikhutshwane 25 22 18. Ga se Lorato Potso ya tlhamo 25 24 19. Ga se Lorato Dipotso tse dikhutshwane 25 24 ELA TLHOKO: Mo DIKAROLONG tsa B le C, araba potso ya TLHAMO e le NNGWE le potso e le NNGWE ya DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE. Ga o a tshwanela go araba dipotso tse PEDI tsa tlhamo kgotsa dipotso tse PEDI tse dikhutshwane. Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 5 DBE/Ngwanaitseele 2019 NSC LENANEONETEFATSO Lebelela lenaneonetefatso go rurifatsa fa o arabile palo ya dipotso e e tlhokegang. KAROLO PALO YA PALO YA DIPOTSO TSHWAYA DIPOTSO TSE DI () ARABIWANG A: Poko 1–4 2 (Poko e e tlhaotsweng) A: Poko 5 1 (Poko e e sa tlhaolwang) B: Padi/Ditlhangwa tsa 6–15 1 Setso (Tlhamo kgotsa dipotso tse dikhutshwane) C: Terama 16–19 1 (Tlhamo kgotsa dipotso tse dikhutshwane) ELA TLHOKO: Mo DIKAROLONG tsa B le C, netefatsa gore o arabile potso e le NNGWE ya tlhamo le e le NNGWE ya dipotso tse dikhutshwane. Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 6 DBE/Ngwanaitseele 2019 NSC KAROLO YA A: POKO MELODI YA POKO – RM Ramagoshi Dipotso di tlaa bodiwa go tswa mo mabokong mangwe a le MANE a a tlhaotsweng le go tswa go le le LENGWE le le sa tlhaolwang. Batlhatlhojwa ba tshwanetse go araba dipotso DINGWE le DINGWE di le PEDI go tswa mo mabokong a a tlhaotsweng le le le sa tlhaolwang. Dipotso tsa maboko a a tlhaotsweng di tlaa tlhagelela pele, mme go latele tsa leboko le le sa tlhaolwang. ELA TLHOKO: Araba potso e le NNGWE ya leboko le le sa tlhaolwang. POKO E E TLHAOTSWENG Araba dipotso di le PEDI go tswa mo go di le nne tse di boditsweng. POTSO 1: POTSO YA TLHAMO Buisa leboko le le latelang, mme morago o kwale tlhamo e mo go yona o tlhagisang maikutlo a mmoki tebang le bolwetse jo bo bolayang jo. Boleele jwa tlhamo e nne mafoko a a ka nnang 250–300. MENOMASWEU POLAYA E TSHEGA – FS Khunou 1 Nna tota fa go ka twe ke tsee tšhaka ke bolae, 2 Ke bolae selo se ke se tlhoileng, 3 Nka tsholetsa mogatla ka etsa tshwenyana, 4 Ka fofa ka etsa leeba-rope, 5 Ka dumaduma ka etsa tau. 6 Dikgosi tsa gaetsho ntetleleleng ke a kopa, 7 Ke fetseng ka tshetlhana e ya Bataung, 8 E nketse ka dinakana metsing, 9 Ke menomasweu o bolaya a tshega, 10 Se forweng ke menomasweu ao. 11 Ga se meno ke marumo, 12 A a tlhaba a a segaka, 13 Bogale ba ona bo tshwana fela le digai tsa Matebele, 14 Bonnaka se itlhokiseng ditsebe nkutlweng. 15 Bonang matšhwititšhwiti ale a batho, 16 Ga se batho ke tlang lo bone, 17 Ba apere mmala wa nkopane, 18 Ba ya go fitlha ntsalaake. 19 O meditswe ke noga ya Bataung, 20 Menomasweu polaya ditšhaba, 21 A ka go tlhaletsa a go etsa lesea, 22 Bagaetsho siang le sie sera seo. [10] Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 7 DBE/Ngwanaitseele 2019 NSC POTSO 2: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE Buisa nopolo e e latelang, mme o arabe dipotso. LEREBANA WA LETLALEANYA – FS Khunou 1 Bulang ditsebe ke bula letlole, 2 Ke batla go duma sekgwanyape, 3 Ke batla go duma jaaka pula ya dikgadima, 4 Ke rata go ikotla mafatlha gompieno, 5 Ke batla go lela sekgatla. 6 Nna ke emetswe ke batho ka dinao, 7 Ba mpolelela dilo di gana go fela, 8 Ba re lapeng la bona ga ke batlege, 9 Ka ke sa nkgane le madi a bona, 10 Ke a kobiwa ga twe ke lebe gaetsho. 11 Bomalome nthuseng ke a kopa, 12 Leso la ga mme le mpaketse mathata, 13 Le ntsoseditse diletseng, 14 Le nkgotseditse molelogadi, 15 Ga ke sa tlhole ke fitlhelwa sepe. 16 Ke anegelwa fela puo phaa, 17 Bokgaitsadia monyalamme ba a nkila, 18 Ba re gaetsho ga se mono Kgatleng, 19 Ke kwa Botswana kwa Kgalagadi, 20 Ba mpitsa ka maina a ditšhaba disele. 21 Fa nka sutlhasutlha ka inaya naga, 22 A ke tlaa bo ke opile kgomo lonaka? 23 Nna e rile fa mme a tsamaya a nthaya a re, 24 Ke mothusi ke tlaa sala ke disa bonnake, 25 Ruri bogolo ke tlaa mpe ke swele dikano. 2.1 Kgankgolo ya leboko le, ke efe? (2) 2.2 Naya sekapuo se se mo moleng 3 le mosola wa sona. (2) 2.3 Faa ponagalo ya poko e e dirisitsweng mo moleng 8 le mosola wa yona. (2) 2.4 Tlhalosa mela 21 le 22 jaaka e dirisitswe mo lebokong. (2) 2.5 O ithutile eng go ya ka leboko le? (2) [10] Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 8 DBE/Ngwanaitseele 2019 NSC POTSO 3: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE Buisa nopolo e e latelang, mme o arabe dipotso. AFORIKABORWA O MOŠWA – MO Molamu 1 Baagi mmala ke maradu a mafatshwana, 2 A mafatshwana a go ka gamelwa dikhutsana. 3 Fa 'rumo le tlhaba bontsho madi a thepologa 4 Fa 'rumo le phunyeletsa bosweu madi a tshologa 5 Bammala, Bantsho, Basweu re bopa bofatshwana 6 A re lweng ntwa ya go batla kagiso mono borwa. 7 Dipapamotse batho ba khutle go putsaputsa dikeledi 8 Ditebelelo 'sigong di tle di tshwarwe, 9 Aforikaborwa yo mošwa, 10 Tlaya ka letsididi 11 Tlaya ka kagiso. 12 Kagiso tshematshema tlhe ke a go batla, 13 Pelo di phophome boitumelo go rene poelano. 14 Tsholetsa mosito, gata sesole ke a go atla. 15 'Topo se boelwe ke tlotlo ka se fetotse setshwano, 16 Lejweleputswa o itsege ka lehumo e seng mahutsana. 17 Mo go wena go tswa dikgantshwane tsa lefatshe. 18 Kana o sentlhaga sa dikitso le madimanaana. 19 Emang ka oomabedi re tle re kgatlheng lefatshe. 20 Re tlholele boitumelo re a bo senka. 21 Re nee kagiso re a e tlhoka, 22 Aforikaborwa yo mošwa, 23 Tlaya ka boitumelo 24 Tlaya ka kagiso. 3.1 Kgankgolo ya leboko le, ke efe? (2) 3.2 Faa ponagalo ya poko e e dirisitsweng mo meleng 3 le 4 le mosola wa yona. (2) 3.3 Tlhalosa mela 12 le 13 jaaka e dirisitswe mo lebokong. (2) 3.4 Naya sekapuo se se mo moleng 17 le mosola wa sona. (2) 3.5 O ithutile eng go ya ka leboko le? (2) [10] Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 9 DBE/Ngwanaitseele 2019 NSC POTSO 4: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE Buisa nopolo e e latelang, mme o arabe dipotso. KGOLEGELO – MTM Seate 1 Legae la dinokwane mokatisi; 2 Bonno jwa dirukhutli sekatisi. 3 E katisa motho e le sebatana, 4 E fetola motho e le molotsana; 5 E mo kgwele ntle a fetogile, 6 A le montle jaaka bojang jwa naga. 7 Legae la dinokwane mophepafatsi; 8 E phepafatsa tikologo ya baphedi, 9 E tshwana le lenong, e ja dibodu; 10 Dibodu e leng babolai le magodu, 11 Magodu le babolai le baakafadi; 12 Le botlhe ba ba tlolang molao wa Modimo. 13 Legae la dinokwane mmogisi; 14 E bogisa motho le ene a kile a bogisa, 15 E kgona go tlogedisa motho bosula; 16 E pateletsa motho go dira tshiamo, 17 Mme ga e lebe bomangmang jwa motho, 18 Ke mophuthedi wa botlhe ba ba sokameng. 19 Legae la dinokwane mmefedi; 20 E lefifi jaaka 'felo la baswi, 21 E befela botlhe ba ba bosula, 22 E tlhokisa banna boroko. 23 E kile ya bogisa batlhanka ba ga Jehofa, 24 Nako nngwe e bogisa batlhoka – molato. 4.1 Kgankgolo ya leboko le, ke efe? (2) 4.2 Naya sekapuo se se mo moleng 6 le mosola wa sona. (2) 4.3 Faa ponagalo ya poko e e dirisitsweng mo meleng 10 le 11 le mosola wa yona. (2) 4.4 Tlhalosa mela 17 le 18 jaaka e dirisitswe mo lebokong. (2) 4.5 O ithutile eng go ya ka leboko le? (2) [10] LE Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 10 DBE/Ngwanaitseele 2019 NSC POKO E E SA TLHAOLWANG POTSO 5: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE Buisa nopolo e e latelang, mme o arabe dipotso. PELO – SS Mokua 1 Lorato lwa mmele wa me 2 Kgosikgolo matlhola-a-di-bona. 3 O ratwa ke dithwe tsotlhe. 4 O kukelwa godimo jaaka mae. 5 Motlotlegi botshelo ba motho; 6 Tsamao ya gago ke botshelo: 7 Tsamao ya gago ke boitumelo, 8 Ubauba ke tshele. 9 Kemo ya gago ke selelo, 10 Kemo ya gago khuranyo ya meno, 11 Kemo ya gago ke loso, 12 Loso lefifi le lentsho. 13 Ba teng barwarraago! 14 Sebete, makgwafo le philo 15 Kgosi ya mmele e nngwe fela 16 Kgosi ke wena fela. 17 Leoto le a kgaoga motho a tshele; 18 Nko e a kgaoga motho a tshele; 19 Seatla se kgaoge motho a tshele; 20 Pelo e kgaoge motho a tlhokafale. 5.1 Kgankgolo ya leboko le, ke efe? (2) 5.2 Nopola ponagalo ya poko e e dirisitsweng mo moleng 12 o bo o supe gore o e bone jang. (2) 5.3 Naya sekapuo se se dirisitsweng mo moleng wa 13. Totatota mmoki o kaya eng fa a re, 'Ba teng barwarraago'? (2) 5.4 Tlhalosa mela 17 le 18 jaaka e dirisitswe mo lebokong. (2) 5.5 O ithutile eng go ya ka leboko le? (2) [10] PALOGOTLHE YA KAROLO YA A: 30 Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 11 DBE/Ngwanaitseele 2019 NSC KAROLO YA B: PADI/DITLHANGWA TSA SETSO Ditshwaelo ka kakaretso:  Go boditswe potso ya TLHAMO le DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE go tswa mo pading kgotsa ditlhangweng tsa setso tse di tlhaotsweng monongwaga.  Batlhatlhojwa ba tshwanetse go araba potso e le NNGWE go tswa mo pading kgotsa ditlhangweng tsa setso tse ba di ithutileng.  Fa motlhatlhojwa a itlhophetse go araba potso ya tlhamo mo KAROLONG YA B, o tshwanetse go araba dipotso tse dikhutshwane mo KAROLONG YA C.  Fa motlhatlhojwa a itlhophetse go araba dipotso tse dikhutshwane mo KAROLONG YA B, o tshwanetse go araba potso ya tlhamo mo KAROLONG YA C. PADI Araba potso e le NNGWE go tswa mo pading e o e buisitseng. POTSO 6: POTSO YA TLHAMO LEBA SEIPONE – K Kgatea Lemorago la ga Motswagauteng la go latlhwa ke mmaagwe gammogo le go mo tlhokisa lerato la motsadi ga di a ka tsa mo kgoreletsa ka gope mo go tsweleleng pele mo botshelong. Tshegetsa tlhagiso e, o ikaegile ka go atlega ga ga Motswagauteng go tswa mo pading e. Boleele jwa tlhamo ya gago e nne mafoko a a ka nnang 400–450. [25] POTSO 7: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE LEBA SEIPONE – K Kgatea Buisa nopolo e e latelang, mme o arabe dipotso. NOPOLO A Matlho a ga Motswagauteng a simolola go putsaputsa dikeledi fa a tsena mo nneteng. A bolelela basadibagolo fa mmaagwe a komeditswe ke Gauteng. Le ka matlho a gagwe a mabedi a sa mo itse. Le rraagwe a ba bolelela fa go se ope mo batsofeng ba ba mo godisitseng yo o mo itseng. A senya ka go umaka leina la mosadimogolo yo o mo godisitseng. A bona 5 mosadimogolo wa Foreiborogo a thubega ka selelo. Au Kornei a mekamekana le ena. A kopa Motswagauteng go mo tlisetsa metsi le sukiri. A fuduela sukiri mo metsing, a mo nosa. Makgwafonyana a ga Motswagauteng a tswa go wela fa a utlwa Kobbie a re: 'A o rata go nthaya o re o ngwana wa ga Gokatweng … O Motswagauteng?' 10 'Ee mma, ke nna Motswagauteng.' Mosadimogolo Kobbie a ba bolelela fa Ijelele a mo diretse ka boikanyego go tswa bokgarebeng go fitlha botsofeng jwa gagwe, fa a ne a ya go godisa ngwana wa ngwana wa gagwe morago ga go tlhokafalelwa ke monna. Tlhogonyana ya moeka e ne e omaoma go bontsha fa a dumela sengwe le sengwe 15 se se buiwang ke Kobbie. Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 12 DBE/Ngwanaitseele 2019 NSC 'Ke nna Kobbie Swanepoel.' A opa kgomo lonaka gape. Motswagauteng a gopola tshiamo e Mmasepanapodi a e diretseng lelapa la ga Puso. Ijelele o ne a sa kgale mathe ganong fa a tla go bua ka Mmasepanapodi. Seipone 20 se mosadimogolo Ijelele a neng a rata go mo raya a re a se lebe, le sona o ne a se filwe ke Mmasepanapodi. Kobbie a bolelela Motswagauteng le mogolowe fa a sa bolo go batlana le Motswagauteng. A bua fa e bile a setse a tswa go boa kwa Motsitlane. 'A o boela le nna kwa Foreiborogo Motswagauteng ngwanaka?' Moeka a gana go 25 utlwa go umakwa Foreiborogo. A palelwa ke go rema dikeledi. 'Ga ke sale, ke tsamaya le wena mma.' Basadibagolo ba babedi ba mo tlamparela. A ikutlwa jaaka karolo ya botlhokwa ya motho yo mosweu. A iphimola dikeledi ka moriri o o matshophe, o le ona a utlwang fa o mo amanya le Aforika e ntshonyana. 30 7.1 Rraagwe Motswagauteng yo batsofe ba ba mo temaneng ba sa mo itseng ke mang? (1) 7.2 Go ya ka temana, go tlile jang gore Motswagauteng a tswe kwa Foreiborogo? (2) 7.3 Ke ka ntlha ya eng fa Kobbie a ne a thubega ka selelo? (2) 7.4 Tlhalosa seabe sa seipone mo botshelong jwa ga Motswagauteng. (2) 7.5 Tlhagisa ditiragalo di le PEDI tse di neng di dirwa ke lekoko la ga Mokwepa. (2) 7.6 Semelo sa ga Mosala se tlhotlheleditse jang go ngweega ga ga Motswagauteng? (2) 7.7 Go ya Gauteng ga ga Motswagauteng go tsweletsa jang morero wa padi e? (2) 7.8 Go kopana ga ga Motswagauteng le Sepoko go tsweletsa jang ditiragalo tsa padi e? (2) 7.9 Tshwaela ka ga seabe sa ga Jan Smook mo botshelong jwa ga Motswagauteng. (2) 7.10 A go ne go siame gore bapalami ba tekesi ba kgobe Motswagauteng ka ditebego tsa gagwe? Tshegetsa karabo ka lebaka. (2) 7.11 Go ya ka wena, a Gokatweng ga se ena a itsentseng bomadimabe ka ntlha ya go inaya naga le go rwesa mmaagwe morwalo? Tshegetsa karabo ka lebaka. (2) 7.12 Fa o ne o le Koot, ke eng se o neng o ka se dira go tlisa kutlwano le poelano kwa sekolong sa Foreiborogo? (2) 7.13 O ithutile eng mo go Motswagauteng? (2) [25] Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 13 DBE/Ngwanaitseele 2019 NSC POTSO 8: POTSO YA TLHAMO OMPHILE UMPHI MODISE – DPS Monyaise Lemorago la ga Omphile la go latlhwa ke mmaagwe gammogo le go mo tlhokisa lerato la motsadi ga di a ka tsa mo kgoreletsa ka gope mo go tsweleleng pele mo botshelong. Tshegetsa tlhagiso e, o ikaegile ka go atlega ga ga Omphile go tswa mo pading e. Boleele jwa tlhamo ya gago e nne mafoko a a ka nnang 400–450. [25] POTSO 9: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE OMPHILE UMPHI MODISE – DPS Monyaise Buisa nopolo e e latelang, mme o arabe dipotso. NOPOLO B MmaMosidi o ne a koafetse, go sa fete letsatsi a sa selwe a ole. RraMosidi a leka dingaka a ba a leba ka matlho, molato o le mo tlhogong. Modise le mogatse ba ya go mo lekola go le motshegare wa tsatsi la Matlhatso. Modise a fitlha a nna go bapa le fensetere, e mo potile ka fa tsogong la moja, lesedi le mmetsa mo thamong, go ya ka fa morago ga tsebe ya moja. E re fa a bua le MmaMosidi, a sokologe jaaka e 5 kete o gadima kwa morago. Mosadimogolo o ne a letse a mo lora go le bosigo jwa maabane. Jaanong a mo tlhokomela sentle thata; e re a bua nae, a mo šebe mo matlhong go bona gore o ka ikanngwa. 'Modise, ngwanaka, tsa lefatshe re di bonye … Jaanong re tshwanetse go ipaakanyetsa tsela re sa gadima kwa morago. Mme bopelotshetlha le bofula bo re 10 ngaparetse.' 'Mma, o bo o tlaa bua thata, o tloge o ithonkge.' 'A ke tlaa bua kwa legodimong ...?' 'Ga ke rialo.' 'Mma ke bue … Ee, Modise oorra-Sehunelo a Nthufa a Mathibela, motho a bona 15 noga e mo thiba pele, a e tlola setoto morwa-Lepile, a sometse tšhaka jaaka phuka tsa ntšhwe.' 'Mma!' 'Ngwanaka, nkatamela.' Modise a ya go khubama fa pele ga MmaMosidi. 20 Mosadimogolo a mo keleka a ba a fitlha mo tsebeng ya moja. A simolola go roroma jaaka motho wa letshoroma. Fa Mosidi a tlola a re o a mo tshwara, mosadimogolo a ngaa jaaka ntšwa e gatile legala. 'Omphile!' Modise a tlola. A ithaya a re MmaMosidi a re 'Umphi'. Fa a mo leba, a bona MmaMosidi a phaphaletse sefatlhego … Ngaka ya fitlhela maloba e le maabane … 25 Motho ga a itsiwe e se naga. MmaMosidi o ne a na le letlojana le o neng a le beile kwa go itseng ene fela. Ya re go ntse go phurutlhololwa, motho a tsholola letlojana e kete le ka tswa dikgolo. 'Rra, se ke'ng?' RraMosidi a tlhoka karabo, e le sa ntlha a le bona. Fa ba bula, ba fitlhela pampitshana mo teng e kwadilwe ka letsogo le le roromang. 30 Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 14 DBE/Ngwanaitseele 2019 NSC 9.1 Tiragalo e e mo nopolong e diragalela kwa ga mang? (1) 9.2 Go ya ka temana, ke ka ntlha ya eng fa MmaMosidi a ne a le mo diphateng tse di bolelo? (2) 9.3 MmaMosidi o lemogile jang gore Modise ke morwae? (2) 9.4 Naya dintlha di le PEDI tsa molaetsa o o fitlhetsweng mo lekwalong le MmaMosidi a neng a le kwadile. (2) 9.5 Tlhagisa ditiro di le PEDI tse di neng di dirwa ke Lekgotla la Baitiredi. (2) 9.6 Semelo sa ga Madolo se tlhotlheleditse go atlega ga ga Modise jang? (2) 9.7 Go ya Matile ga ga Modise go tsweletsa jang morero wa padi e? (2) 9.8 Go kopana ga ga Motlalepule le MmaMalebela go tsweletsa ditiragalo tsa padi e jang? (2) 9.9 Tshwaela ka ga seabe sa ga Modise mo botshelong jwa ga Matlakala. (2) 9.10 A go ne go siame gore Thandi a rulaganyetse Motlalepule lekau la tedu tsa katse? Tshegetsa karabo ka lebaka. (2) 9.11 Go ya ka wena, a Mosadimogolo MmaSebolai ga a na seabe mo go tlholeleng Motlalepule mathata ka go mo felegetsa gore ba ise ngwana kwa kgodisetsong? Tshegetsa karabo ka lebaka. (2) 9.12 Ke eng se o neng o ka se dira, fa o ne o le Modise go tlisa kgolagano ya gago le RraModise? (2) 9.13 O ithutile eng mo go Motlalepule? (2) [25] Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 15 DBE/Ngwanaitseele 2019 NSC POTSO 10: POTSO YA TLHAMO MASEGO – G Mokae Lemorago la ga Masego la go golela mo dipolaseng gammogo le go betelelwa ga gagwe ga di a ka tsa mo kgoreletsa ka gope mo go tsweleleng pele mo botshelong. Tshegetsa tlhagiso e, o ikaegile ka go atlega ga ga Masego go tswa mo pading e. Boleele jwa tlhamo ya gago e nne mafoko a a ka nnang 400–450. [25] POTSO 11: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE MASEGO – G Mokae Buisa nopolo e e latelang, mme o arabe dipotso. NOPOLO C 'Ke a go rata rre …' Masego a mmolelela, e tswa e ne e se tlwaelo mo bantshong go dira jalo, a gapilwe ke maikutlo a motsotso. A tshotse founu ka la moja, seatla se se bulegileng sa molema a se beile fa galaseng ka maiteko a go ama rraagwe. 'Ke a leboga ngwanaka le nna ke a go rata,' a araba fa a baya la moja kgatlhanong le la gagwe la molema mo galaseng. 5 Madi a ngwana le motsadi a kgabaganya searogantshi sa maitirelo sa motho, mme ba tlhakanela botlhoko jwa gagwe mo dipelong tsa bona tse pedi. Rraagwe e ne e le setshwano sa ga Jeso mo sefapanong ka tsela eo a neng a lebile leso le le atamelang mo matlhong; a sa ponye. 'Ga re na nako e ntsi morwadiake, ka jalo o tlaa intshwarela fa ke tabogaka, ke 10 sobolokanya …' 'Go siame rra, ke a tlhaloganya.' 'A ke simolole ka go kopa maitshwarelo gape go bo ke go beditse thata tsatsi lele …' A mo tsena ganong. 'Ga go tshwenye rra; ke a itse gore o ne o batla go mpetlela 15 bokamoso jo bontle.' 'Ke a leboga ngwanaka, fela go na le selo se sengwe seo o tshwanelang ke go se itse, le go se tlhaloganya.' a tswelela pele. 'Ka nako ya rona ya bošwa, re ne re sa kgone go lora ka go ya sekolong. Batsadi ba rona ba ne ba nna mo polaseng ya ga base Schoeman kwa Groot Marico fela jaaka re ne re dula kwa go ya ga van 20 Jaarsveld kwa Silkatsnek. Bofelong jwa dikgwedi tse dingwe, o ne a tle a nee lelapa lengwe le lengwe la badiredi ba gagwe ba bantsho kgetsi ya bopi, mašwi namanyana jalo jalo …' 'Ke reeditse rre.' Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 16 DBE/Ngwanaitseele 2019 NSC 'Jaaka ke buile, mo malatsing ao re ne re sa kgone go ya sekolong ka nngwe ya 25 melao ya maburu a dipolase e ne e le gore bana ba badiredi ba bona ba bantsho ba ne ba tshwanelwa ke go tsenya matsogo mo ditirong tsa mo polaseng, ba sa ye sekolong. Ka jalo, batsadi ba bantsi ba patelesega go tima bana ba bone thuto gore fela ba kgone go tshola mowa o le mo nameng, a o a ntlhaloganya Masego?' 11.1 Go tewa mang fa go twe 'rre' mo temaneng? (1) 11.2 Go ya ka temana, go kaiwa eng fa go twe Rre Kgabo o ne a na le setshwano sa ga Jeso mo sefapaanong? (2) 11.3 Go tlile jang gore Rre Kgabo a bo a le mo kgolegelong? (2) 11.4 Ke ka ntlha ya eng fa Masego a ne a re o itshwaretse rraagwe? (2) 11.5 Tlhagisa ditiro di le PEDI tse Masego a neng a laela Sello go di dira letsatsi lengwe le lengwe. (2) 11.6 Semelo sa ga Sannah se tlhotlheleditse jang go kobiwa ga ga Masego? (2) 11.7 Go golegwa ga ga Vuzi Mgoma go tsweletsa morero wa padi e jang? (2) 11.8 Go kopana ga ga Masego le ba ga Lazar go tsweletsa ditiragalo tsa padi e jang? (2) 11.9 Seabe sa ga Kgotle e nnile sefe mo botshelong jwa ga Masego kwa sekolong sa Sedimosang? (2) 11.10 A go ne go siame gore Ntsime a betelele Masego fa a mmona a itshietse bojalwa go feta selekanyo? Tshegetsa karabo ka lebaka. (2) 11.11 Go ya ka wena, a base Schalk ga se ena a itlholetseng mathata a go bolaiwa? Tshegetsa karabo ka lebaka. (2) 11.12 Fa o ne o le Goabaone, ngwana wa gago a teketiwa ke rraagwe, o ne o tlaa dira eng? Tshegetsa karabo ka lebaka. (2) 11.13 O ithutile eng mo go Masego? (2) [25] Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 17 DBE/Ngwanaitseele 2019 NSC POTSO 12: POTSO YA TLHAMO NTLHOMOLE MMUTLWA – OM Lobelo Lemorago la ga Matsetseleko la kgatelelo ya setso gammogo le kutlobotlhoko ya batsadi ka ntlha ya go ngweega ga gagwe, ga di a ka tsa mo kgoreletsa ka gope mo go tsweleleng pele mo botshelong. Tshegetsa tlhagiso e, o ikaegile ka go atlega ga ga Matsetseleko go tswa mo pading e. Boleele jwa tlhamo ya gago e nne mafoko a a ka nnang 400–450. [25] POTSO 13: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE NTLHOMOLE MMUTLWA – OM Lobelo Buisa nopolo e e latelang, mme o arabe dipotso. NOPOLO D O ne a itatlhela mo sejanageng sa gagwe, sa ja mokaragana pele se tloga, sa wela tsela sa leba kwa kgosing. Kelogile o ne a nanoga fa a neng a le gona a leba kwa ntlong, a tlogela Kgori a ntse a tlhomile tlhogo fa a neng a ntse gone e kete motho a gogile motekwane phetelela. Mogaetsho, botsofe ke botsofe. Monnamogolo Kgori o ne a setse a godile, mokwatla wa gagwe o ne o konegile, e kete sekele. Sefatlhego 5 sa gagwe se ne se tsutsubane se le setshwaana, jaaka mogodu wa poo o sa tswa go gamolwa moswang. Fa o ne o mmona a ntse fa fatshe, wena o santse o tla fale, o ne o ka nagana fa e le motho a sule ka ditshego. Ditetswana tsa gagwe tse di neng di le fa godimo ga dipounama, di ne di pomilwe sentle di le ditshweu di re twaa! e kete meno a lekawana le ile ka ditshego. Maoto a monnamogolo ona, re ne 10 re sa bue, a ne a omeletse a le digoro jaaka a lenong le utlwaletswe ke mariga, e bile Kgori o ne a setse a tsamaya a babaela. E ne ya re go tsena mo ntlong, Kelogile a fitlha a tshwarwa ke dikgofenyana. Borokonyana jwa gagwe jo bosesane bo ne ba kgoreletswa ke dipotsane tse di neng di setse di itirela boithatelo ka malomo a gagwe mo ntlong. O ne a ragoga fa a 15 neng a le gona, a leka go di lelekela kwa ntle. Kelogile e ne e le mosadi wa seithati thata. E ne e le motho yo o neng a rata malomo e bile a itse go kgabisa ntlo ka ona tota. Ka maswabi, malomo a gagwe a ne a setse a utlwile ka ntlha ya dipotsane le dipodi. Go ne go bontsha sentle gore mosadimogolo o ne a sa tlhole a kgona go disa kgotsa go tlhola a kgalemile dipotsane ka ntlha ya kgolo le botsofe. 20 Kelogile o ne a emoga fa a neng a rapame teng, a tswa jalo le dipotsane tseo, a leka go di gapela kwa lesakaneng la tsona. Tse dingwe di ne di ja mokaragana fa thoko ga Kgori, mo maruding a ntlo. Di ne di tseneletse matlhaka a ntšhwe e Kgori le Kelogile ba neng ba e tlogetse foo. 13.1 Ke mang yo o neng a itatlhela mo sejanageng sa gagwe go ya ka temana? (1) 13.2 Go ya ka temana, go tlile jang gore motho yo o mo kaileng mo go 13.1 a bo a le mo lefelong leo? (2) 13.3 Ke ka ntlha ya eng fa Kgori a ntse a tlhomile tlhogo fa a neng a ntse gone e kete motho a gogile motekwane phetelela? (2) Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 18 DBE/Ngwanaitseele 2019 NSC 13.4 Go tlile jang gore Kelogile a bo a tshwerwe ke dikgofenyana? (2) 13.5 Tlhagisa mananeo a MABEDI a a neng a lebisitswe mo kagosešweng le tlhabololong ya motse wa Phiritshweu. (2) 13.6 Semelo sa ga Kelogile se tlhotlheleditse go ngweega ga ga Matsetseleko jang? (2) 13.7 Go kopana ga ga Matsetseleko le Kalatšhane go tsweletsa ditiragalo tsa padi e jang? (2) 13.8 Go ya ga ga Matsetseleko kwa Kgaladi go tsweletsa morero wa padi e jang? (2) 13.9 Tshwaela ka ga seabe sa ga Segonyamatlho mo botshelong jwa ga Masetseleko. (2) 13.10 A go siame gore Baagileng a tsene ka lenga la seloko morago ga kidibalo ya ga Mmathapelo? Tshegetsa karabo ka lebaka. (2) 13.11 Go ya ka wena, a tshweetso e kgosi e e tsereng ya go naya Matsetseleko bogosi e ne e siame? Tshegetsa karabo ka lebaka. (2) 13.12 Ke eng se o neng o ka se dira fa o ne o le Kelogile, monna wa gago a pateletsa ngwana go nna se a sa se batleng? (2) 13.13 O ithutile eng mo go Mmathapelo? (2) [25] KGOTSA Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 19 DBE/Ngwanaitseele 2019 NSC DITLHANGWA TSA SETSO Ditshwaelo ka kakaretso:  Go boditswe potso ya TLHAMO le DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE go tswa mo ditlhangweng tsa setso tse di tlhaotsweng monongwaga.  Batlhatlhojwa ba tshwanetse go araba potso e le NNGWE go tswa mo ditlhangweng tsa setso tse ba di ithutileng.  Fa batlhatlhojwa ba itlhophetse go araba potso ya tlhamo mo KAROLONG YA B, ba tshwanetse go araba dipotso tse dikhutshwane mo KAROLONG YA C.  Fa batlhatlhojwa ba itlhophetse go araba dipotso tse dikhutshwane mo KAROLONG YA B, ba tshwanetse go araba potso ya tlhamo mo KAROLONG YA C. POTSO 14: POTSO YA TLHAMO DITLHANGWA TSA SETSO – G Leeuw le ba bangwe Merafe e e farologaneng ya Batswana e bidiwa go ya ka se ba se anang, fela jaaka Batlhaping ba bidiwa jalo, ka ba ana tlhapi. Bapisa Batlhaping ba naane ya 'Tlholego ya morafe wa Batlhaping' le ba leboko la 'Batlhaping ba kgotla oorraMaidi', mme o bontshe go tshwana le go farologana ga bona. Boleele ba tlhamo e nne mafoko a a ka nnang 400–450. [25] POTSO 15: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE DITLHANGWA TSA SETSO – GS Leeuw le ba bangwe Buisa nopolo e e latelang, mme o arabe dipotso. NAANE: 'MMUTLA LE THOLO' – CLS Thobega le ba bangwe NOPOLO E Ga twe e rile bogologolo ga bo go na le Mmutla. Mmutla le Tholo ba ne ba ntshana se inong, e le ditsala tsa tlhogo ya kgomo. Ga diragala letsatsi lengwe, Mmutla a raya Tholo a re: 'Tholo ke batla gore re ye go bona kwa logageng lwa ga Dimo, ka e le sebatana se setonatona sekamotho. Dimo kana o tshajwa ke mongwe le mongwe. Le nna tota ke a mo tshaba. Fela ke batla gore e re o mmona o mo tlhabe 5 ka lenaka la gago le le bogale, molekane!' Tholo a itumela thata go utlwa mafoko a mantle a a buiwang ke Mmutla. Tholo o ne a sa lemoge fa Mmutla a mo logela leano la boferefere. Kana Mmutla ke phologolo e e tletseng maanonyana a go leka go iphemela. Mo gongwe, Mmutla o a tle a thuse diphologolo tse dingwe fa di le mo mathateng, di falodisiwe ke botsipa 10 jwa gagwe. Ga diragala jaaka Mmutla a akantse le Tholo. Letsatsi la tlhaba. Le ne le galefile ka mogote. Pula e ne e kile ya sarasara bosigo jo bo fetileng. Lefatshe le kolobile go se nene. Ditlhare di ne di na le maungo, di talafetse. Dinonyane di utlwala di lelalela fale le fale mo sekgweng, di itumeletse bophadiphadi jwa lefatshe le le apesitsweng 15 ke kobo e talana. Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 20 DBE/Ngwanaitseele 2019 NSC Nako e e beilweng ya go etela Dimo ya goroga. Mmutla le Tholo ba gata mmogo. Ka Mmutla a le bofefo, a tla a sianasiana fa pele ga Tholo ka ditsebenyana. Fa Mmutla le Tholo ba ntse ba tsamaya jaana, ba tshokana ba lemoga fa go na le sengwe se se robetseng fa tlase ga setlhare se setona sa Modubu, gautshwane le 20 noka e kgolo. Mmutla a raya Tholo a re: 'O se ka wa atamela. Selo sele se lebega e kete ke Dimo. Fa a ka thanya mo borokong, o ka re gaila rotlhe ka nakonyana e khutshwane.' Tholo a se ka a ganana le kgopolo ya ga Mmutla. 15.1 Naane e, ke ya mofuta ofe? Tshegetsa karabo ka lebaka. (2) 15.2 Ditiragalo tsa naane e ke tsa motlha ofe? (1) 15.3 Morero wa naane e ke eng? Tshegetsa karabo ka lebaka. (2) 15.4 Tlhagisa ntlha e le NNGWE ka ga semelo sa ga Mmutla o bo o se tshegetse ka lebaka. (2) 15.5 Naane e, e farafarilwe ke kwelano le ditiragalo tse di sa dumelesegeng. Naya dikao di le PEDI fela go tswa mo naaneng e go tshegetsa tlhagiso e. (2) 15.6 Mmutla o opetse dipina tse di farologaneng mo naaneng e, mosola wa tsona e ne e le ofe? (2) 15.7 Ke seane sefe se o ka se dirisang go tsibosa Tholo mo ditsaleng tse di tshwanang le boMmutla? (2) 15.8 O ithutile eng go tswa mo naaneng e? (2) LE Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 21 DBE/Ngwanaitseele 2019 NSC LEBOKO NOPOLO F KGOSI MODISAKGOMO MOLELEKWA MABE – FM Lesele 1 Malenku a marumo, 2 O sa le monnye ke tlaa mmoka ka moso a godile, 3 O sa le monnye o kana ka ntsi ya mooka, 4 O kana ka leokotsana, 5 O kana ka boa jwa kgomo garataro, 6 Mme ke mokwepa o a tshabega! 7 Nnakgolo ba mo tshaba lepeepee, 8 Tshadikgolo bomme ba tshaba le go mo seba, 9 Masiela a lela a mo utlwela. 10 Ka mokgwasa o tshwana le tau le nkwe, 11 Re a ne re utlwa go twe, o fetile! 12 Le mokgwasa re sa o utlwa 15.9 Naya ntlha e le NNGWE ka semelo sa sebokiwa o bo o se tshegetse ka lebaka. (2) 15.10 Naya ponagalo ya poko e e dirisitsweng mo meleng ya 2 le 3 o bo o neele le mosola wa yona. (2) 15.11 Sebokiwa se bokelwa eng tota? (2) 15.12 Ke bokao bofe bo bo tlisiwang ke mola 10? (2) 15.13 O ithutile eng go tswa mo lebokong le? (2) [25] PALOGOTLHE YA KAROLO YA B: 25 Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 22 DBE/Ngwanaitseele 2019 NSC KAROLO YA C: TERAMA Ditshwaelo ka kakaretso:  Go boditswe potso ya TLHAMO le DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE go tswa mo terameng e o e tlhaoletsweng monongwaga.  Batlhatlhojwa ba tshwanetse go araba potso e le NNGWE go tswa mo terameng e ba e ithutileng.  Fa motlhatlhojwa a itlhophetse go araba potso ya tlhamo mo KAROLONG YA B, o tshwanetse go araba dipotso tse dikhutshwane mo KAROLONG YA C.  Fa motlhatlhojwa a itlhophetse go araba dipotso tse dikhutshwane mo KAROLONG YA B, o tshwanetse go araba potso ya tlhamo mo KAROLONG YA C. POTSO 16: POTSO YA TLHAMO MATSAPA DI A TSAYA KAE? – SS Mokua Ka dinako dingwe fa dilo tsa bana di sa tsamaye ka tsela e e matshwanedi, jaaka lenyalo la ga Raesebo, batsadi le bana ba a amega, ba utlwe botlhoko ba ntho. Tshegetsa tlhagiso e, o ikaegile ka modiragatsi Nkele le bana ba ga Raesebo mo ditiragalong tsa teramakhutswe ya 'Mosadi ke wa me'. Boleele jwa tlhamo e nne mafoko a a ka nnang 400–450. [25] POTSO 17: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE MATSAPA DI A TSAYA KAE? – SS Mokua Buisa nopolo e e latelang, mme o arabe dipotso. NOPOLO G (Mo sekolong sengwe mo Mafikeng) MMUI A: (O bua a tshwenyegile) Monna Dikobe, ke mo mathateng. MMUI B: (O thikitha tlhogo) Morwarra, mathata? 5 O bua ka mathata a eng e le ngwaga wa ntlha o simolola go dira? MMUI A: Fa ke ntse ke batlisisa ke lemoga o le yo mongwe wa ba ba ka nthusang go rarabolola mathata a me. MMUI B: (O emelela mo setilong, o tloletsa leoto mo godimo ga sona) Ga ke go tlhaloganye. 10 Ke ka kgona jang go go thusa mathata a gago ke simolola go go bona monongwaga? MMUI A: Mogolole, re badirammogo. Tlogela tsa gore re simolola go bonana. MMUI B: (O mo tshwara ka seatla) 15 Ke ipuela fela. O se ka wa di isa tlhogong. Fa re le mo tirong mo, re bana ba motho. Re tshwanetse go thusana. Bothata ba gago ke bofe? 20 Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 23 DBE/Ngwanaitseele 2019 NSC MMUI A: (O ingwaya tlhogo) Ga ke na boroko. Fa o mpona ke riana, ke rata mosetsana a le kana ka Nkefi. Sebe sa phiri ke gore o a nkgana. 25 O gana nnang wa banyana. MMUI B: O mo lekile makgetlo a le makae? MMUI A: (O emisa menwana e le meraro) Ga kana! MMUI B: Ke lela le wena. 30 A o na le leano le nka go thusang ka lona? 17.1 Naya maina a Mmui 'A' le Mmui 'B'. (2) 17.2 Mmuisano o o mo temaneng o diragalela kwa kae? (1) 17.3 Ke eng fa Mmui 'A' a ne a na le tsholofelo ya gore Mmui 'B' a ka mo thusa? (2) 17.4 Ke ka ntlha ya eng fa Nkefi a gana go ratana le Mmui 'A'? Naya dintlha di le PEDI. (2) 17.5 Tlhagisa magatwe a a neng a umakwa mo tekising. Naya dintlha di le PEDI. (2) 17.6 Loso lwa ga Ntope lo rarabolola jang kgotlhang ya teramakhutshwe e? (2) 17.7 Ke kgakololo efe e o neng o ka e naya Matlhodi fa e ne e le tsala ya gago? (2) 17.8 Tshwaela ka ga seabe sa ga Mafenya mo go thankgololeng kgotlhang ya teramakhutshwe e? (2) 17.9 Ke eng se Nkefi a neng a ka se dira go tlisa kagiso magareng ga gagwe le Motlagomang? (2) 17.10 Semelo sa ga Dikobe se thusitse jang mo tsweletsong ya morero wa teramakhutshwe e? Tshegetsa karabo ka lebaka. (2) 17.11 Fa o ne o le Motlagomang o ne o ka dira eng fa monna wa gago a nna kwa mosading yo mongwe? Tshegetsa karabo ka lebaka. (2) 17.12 Fa o bona, a Nkefi ga se ena yo o itlholetseng bofetwa? Tshegetsa karabo ka lebaka. (2) 17.13 O ithutile eng mo go modiragatsi Mafenya? (2) [25] Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 24 DBE/Ngwanaitseele 2019 NSC POTSO 18: POTSO YA TLHAMO GA SE LORATO – MJ Magasa Ka dinako dingwe fa dilo tsa lelapa di sa tsamaye ka tsela e e matshwanedi jaaka lenyalo la ga Motsamai, mosadi le bana ba a amega mme ba utlwe botlhoko ba ntho. Tshegetsa tlhagiso e, o ikaegile ka modiragatsi Motsamai mo ditiragalong tsa terama ya Ga se Lorato. Boleele jwa tlhamo e nne mafoko a a ka nnang 400–450. [25] POTSO 19: DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE GA SE LORATO – MJ Magasa Buisa nopolo e e latelang, mme o arabe dipotso. NOPOLO H (Morago ga ngwaga, kgwebo e tswelela pele.) MMUI A: O a itse gore re setse re huma! Le madi a ba neng ba a nkadimile kwa tirong Ba setse ba fetsa go a goga. MMUI B: Fela go phoso e le nngwe ka wena. 5 MMUI A: (Ka makalo.) Wa re phoso! Ya eng jaanong? Ke raya ka ke tsamaisa kgwebo sentle. MMUI B: (Ka maikgakatso.) O itebatsa tsholofetso ya gago. 10 Re dumelane gore fa kgwebo e gola O tshwanetse go tlogela tiro. MMUI A: (Ka go inanatha.) Ee, re dumelelane mme … MMUI B: (Ka bogale.) 15 Mme ke eng jaanong? Go pala fa kae? A nna ke go kgobokanyetse madi? MMUI A: Ke raya gore kwa gae le kwa tirong Ba ka se dumele ka pele. 20 Nte ke wetse ngwaga o fela. MMUI B: O dire o fetse. (Mo phirimaneng, Mmui B o bua le morwae e leng Mmui C. O buela kwa tlase ka go seba. O bua jaaka motho e kete ga a itse sepe ka lelapa la ga Motsamai.) 25 Ngwanaka, o bule matlho, Kana botshelo bo bokete. O a bona bomonnao ba bannye, Jaanong ke lo leketse botshelo, Ka go lo agela lebenkele, 30 Gore fa ke ka swa lo ise lo dire Lo sale lo bona sa go le ruta. Kana rre yo lo mmonang yo Ga se gore a ka lo siamela go le kalo, Motho ga a itsiwe e se naga. 35 Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P2 25 DBE/Ngwanaitseele 2019 NSC MMUI C: (Ka boitumelo.) Ke a go utlwa mma. Go raya gore ke se ke ka itebala. Naare ene rre yo ke wa kwa kae? A le gone ga a na motse? 40 19.1 Naya maina a Mmui 'B' le Mmui 'C'. (2) 19.2 Mmui 'B' le 'C' ba amana jang? (1) 19.3 Ke eng se se dirang gore go nne thata gore Mmui 'A' a tlogele tiro? (2) 19.4 Mmui 'A' o diretse Mmui 'B' eng ka madi a a neng a a adimile? Naya dintlha di le PEDI. (2) 19.5 Tlhagisa dikgobo di le PEDI tse bana ba ga Motsamai ba neng ba sotlwa ka tsona kwa sekolong? (2) 19.6 Go kobiwa ga ga Motsamai ke Suzan go tsweleditse morero wa terama e jang? (2) 19.7 Ke kgakololo efe e o neng o ka e naya Gladys mo go letleleleng Motsamai go nna fa ga gagwe? (2) 19.8 Tshwaela ka seabe sa ga Angeline mo thankgololong ya kgotlhang ya terama e. (2) 19.9 Ke eng se Motsamai a ka se dirang go busa botsalano jwa gagwe le Rre Selapo? (2) 19.10 Semelo sa ga Mantsho se thusitse jang mo tsweletsong ya kgotlhang ya terama e? Tshegetsa karabo ka lebaka. (2) 19.11 Go ya ka wena, a go siame gore Kefentse a duedise Motsamai madi a gore o ntse a nna fa ga gagwe? Tshegetsa karabo ka lebaka. (2) 19.12 Fa o bona, a Motsamai ga se ena a itlholetseng mathata a gore ba lelapa ba mo tlogele a idibetse? Tshegetsa karabo ka lebaka. (2) 19.13 O ithutile eng mo go modiragatsi Gadifele? (2) [25] PALOGOTLHE YA KAROLO YA C: 25 PALOGOTLHE YA TLHATLHOBO: 80 Kwalololo e ileditswe

Study this subject

More from Grade 12 Setswana HL

View all