Skip to content

Setswana HL Grade 12 Paper 1 November 2024 NSC Memo

MemorandumSetswana HLGrade 1220247 pages

Grade 12 Setswana HL Paper 1 memorandum from the November 2024 NSC, 7 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Loading document…

Loading document…

November NSC 2024

Document textSearch extracted text and jump to a page.
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE MOPHATO 12 SETSWANA PUO YA GAE (HL) PAMPIRI YA NTLHA (P1) NGWANAITSEELE 2024 KAEDI YA GO TSHWAYA MADUO: 70 Kaedi e ya go tshwaya e na le ditsebe di le 7. Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 2 DBE/Ngwanaitseele 2024 NSC – Kaedi ya go tshwaya KAROLO YA A: TEKATLHALOGANYO Mokgwa wa go tshwaya Tekatlhaloganyo • Motlhatlhojwa a se ka a sokelwa dirope fa dikarabo di na le mopeleto o o fosagetseng le diphoso tsa puo ntle le fa diphoso tseo di fetola bokao gonne go tobilwe go tlhaloganya. (Diphoso di nne di supiwe.) • Fa motlhatlhojwa a dirisa mafoko a puo esele mo go e e tlhatlhobiwang, ikgatholose mafoko ao, mme fa karabo e santse e tlhaloganyega, o se ka wa mo jela maduo. Fela, lefoko le le tswang mo puong esele le a amogelesega fa le dirisitswe mo setlhangweng e bile le tlhokega mo karabong. • Mo dipotsong tse di bulegileng, dikarabo tsa EE/NNYAYA kgotsa KE A DUMELA/ GA KE DUMELE di se abelwe maduo. Lebaka/Tshegetso ke yona e e tshwanetseng go tsewa tsia. • NNETE/FOSAGETSE kgotsa NTLHA/KAKANYO e se abelwe leduo lepe. Lebaka/Tshegetso ke yona e e tshwanetseng go tsewa tsia. • Fa go tlhokega karabo ya lefoko le le lengwe, mme motlhatlhojwa a neetse polelo yotlhe, mo tshwae ka nepagalo fa e le gore lefoko le le nepagetseng le thaletswe/ le ntshofaditswe. • Fa go tlhokiwa dintlha di le pedi/tharo, mme go tlhagisitswe tse dintsi, go tshwaiwe fela tse pedi/tharo tsa ntlha. • Amogela dipharologano tsa ditengwana. • Mo dipotsong tse go tlhophiwang karabo e e nepagetseng mo go tsona, amogela tlhaka e e nyalanang le karabo e e nepagetseng LE/KGOTSA karabo e e kwadilweng ka botlalo. POTSO 1: 1.1 1.1.1 B/Southampton. (1) 1.1.2 Bapalami ba le 2224/diketepedi makgaloamabedi le masomeamabedinne. (1) 1.1.3 Diphaposiborobalo tsa teng e ne e le tsa maemo a a kwa godimo. Dijo/dino tsa teng e ne e le tsa maemo a a kwa godimo. Dikgoro tsa ba maemo a boraro di ne di disiwa ka dinako tsotlhe go thibela/go efoga kanamo ya malwetse. Ba kgonne go fitlhelela diketswana tsa phaloso. (Di le PEDI fela.) (2) 1.1.4 Nnyaya. Balaodi ba ne ba itlhokomolosa ditsiboso go tswa mo go ba maemo a bosa le sekepe sa Carlifonia. (2) 1.1.5 Go kaiwa batho ba ba sa humang/ba ba tlhokang/ba ba sa itsholelang/bahumanegi. (2) 1.1.6 O ja pholo ya tona. (1) 1.1.7 Go mo tsibosa ka ga maemo a a sa siamang a bosa/dikgapetla tsa metsi mo lewatleng gore a kgweetse ka kelotlhoko. (2) 1.1.8 Botsididi ba setlha sa mariga/seramesegolo sa setlha sa mariga/ letsididi/maruru a a feteletseng. (2) Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 3 DBE/Ngwanaitseele 2024 NSC – Kaedi ya go tshwaya 1.1.9 Ee, gonne ke mafoko a a builweng ke Kolonele Archibold Gracie yo o falotseng mo kotsing. (2) 1.1.10 Mokgweetsi yo o itlhokomolosang melawana ya go kgweetsa/yo o sa tshwenyegeleng tshireletsego ya bapalami/yo o botlhaswa mo kgweetsong/yo o bodipa. (2) (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) 1.1.11 Ee, gonne ba ne ba tlaa tshelana malwetse go sa kgathalesege maemo a bona/molao wa bojanala wa USA o ne o thusa mo go thibeleng kanamo ya malwetse. Nnyaya, gonne e ne e le kgethololo le go supa bobotlana ba bapalami ba bangwe. (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2) 1.1.12 Ke ntlha, gonne dikgoro tse di neng di tswetswe di ne di disiwa ka dinako tsotlhe. (2) 1.1.13 Sekepe se nwetse ka letsatsi la borataro/6 (1) 1.1.14 Bapalami ba maemo a boraro ba ne ba gaelelwa, ba nwela mme ba tlhokafala/ba tlhoka thuso gonne ba ne ba tswaletswe fa bontsi ba maemo a ntlha le a bobedi bona ba kgonne go fitlhelela (2) diketswana tsa phaloso. 1.2 1.2.1 Mo go SETLHANGWA A go nwela sekepe fa mo go SETLHWANGWA B go nwela sejanaga/koloi. Mo go SETLHWANGWA A go nwela batho ba le bantsi fa mo go SETLHANGWA B go nwela batho ba le mmalwa (bararo/bane). Mo go SETLHANGWA A batho ba falosiwa ka diketswana tsa phaloso fa mo go SETLHANGWA B batho ga ba falosiwe ke ope. Mo go SETLHANGWA A go bapalami ba ba tlhokafetseng fa mo go SETLHWANGWA B ga go na bapalami ba ba tlhokafetseng. (Di le PEDI fela.) (4) 1.2.2 Ba ka thuma go iphalosa/ ba ka leletsa ba thuso ya phaloso kgotsa (2) mongwe yo ba ka mo fitlhelelang go tla go ba thusa. PALOGOTLHE YA KAROLO YA A: 30 Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 4 DBE/Ngwanaitseele 2024 NSC – Kaedi ya go tshwaya KAROLO YA B: TSHOBOKANYO POTSO 2 Mokgwa wa go tshwaya Tshobokanyo: Tshobokanyo e tshwanetse go tshwaiwa ka mokgwa o o latelang: • Kabo ya maduo o Maduo a le 7 a dintlha di le 7 o Maduo a le 3 a puo o Palogotlhe: 10 • Kabo ya maduo a puo fa motlhatlhojwa a dirisitse mafoko a gagwe: o Leduo le le 1 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 1–3 o Maduo a le 2 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 4–5 o Maduo a le 3 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 6–7 • Kabo ya maduo a puo fa motlhatlhojwa a nopotse: (Fano re lebeletse motlhatlhojwa yo o kgonneng go neela dintlha di le supa.) o Lefela (0) = Fa motlhatlhojwa a nopotse dintlha di le 7. o Leduo le le 1 = Fa motlhatlhojwa a nopotse dintlha di le 4-6 o Maduo a le 2 = Fa motlhatlhojwa a nopotse dintlha di le 2–3. ELA TLHOKO: • Palo ya mafoko o Batshwai ba tshwanetse go netefatsa palo ya mafoko a a dirisitsweng. o A motlhatlhojwa a se jelwe maduo fa a sa tlhagisa palo e e solofetsweng kgotsa fa palo ya mafoko a a dirisitsweng e fosagetse. Fa a fetile palo ya mafoko a a lekanyeditsweng, bala go fitlha ka polelo ya bofelo e e tlang morago ga tekanyetso, mme o ikgatholose karolo e e setseng ya tshobokanyo. o Ditshobokanyo tse dikhutshwane, mme di na le dintlhakgolo tsotlhe tse di tlhokegang di se ka tsa sokelwa dirope. Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 5 DBE/Ngwanaitseele 2024 NSC – Kaedi ya go tshwaya DINOPOLO MAFOKO A A TSHIKINTSWENG 1 Fa o le motshameki, go botlhokwa go nna 1 Katisa mmele gore o nne o mo seemong sa go ka tshola mmele o itekanetse. itekanetse ka go ikatisa gore o tle o efoge dikgobalo. 2 Ntlha nngwe e e botlhokwa mo 2 Dirisa diaparo tse di siametseng go motshamekong mongwe le mongwe, ke go tshameka. apara diaparo tse di maleba tsa motshameko. 3 Go tshameka go go se nang boikhutso, go 3 Nna le nako ya go ikhutsa. oketsa kgonagalo ya go ka bona dikgobalo. 4 Se tshameke fa o na le ditlhabi gonne seo ke 4 Tila go tshameka fa o lwala. mokgwa mongwe wa go supa fa mmele o sa itekanela mme o ka bona dikgobalo bonolo. 5 Go otlolola mesifa go dira gore motshameki 5 Sedila mesifa pele ga motshameko. a se iphitlhele a bone dikgobalo. 6 Fa o le montšhwa mo motshamekong 6 Itse melao ya metshameko o e mongwe, ithute melao ya motshameko, o e diragatse. sale morago gonne seo se tlaa dira gore o nne o sireletsegile mo lebaleng la motshameko le go efoga dikgobalo. 7 Motshameki o tshwanelwa ke go nna a nwa 7 Nwa metsi kgapetsakgapetsa. metsi gangwe le gape go thibela phokotsego ya metsi mo mmeleng gonne seno se tlaa mo thusa go efoga kgogego ya mesifa e e ka bakang kotsi fa a tsweletse a tshameka. Katisa mmele gore o nne o itekanetse.√ Dirisa diaparo tse di siametseng go tshameka.√ Nna le nako ya go ikhutsa.√ Tila go tshameka fa o lwala.√ Sedila mesifa pele ga motshameko.√ Itse melao ya metshameko o e diragatse.√ Nwa metsi kgapetsakgapetsa.√ Palo ya mafoko = 41 [10] PALOGOTLHE YA KAROLO YA B: 10 Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 6 DBE/Ngwanaitseele 2024 NSC – Kaedi ya go tshwaya KAROLO YA C: DIPOPEGO TSA PUO LE MELAWANA YA TIRISO YA PUO Mokgwa wa go tshwaya KAROLO C • Mopeleto: o Karabo ya lefoko le le lengwe e abelwe leduo le fa mopeleto o fosagetse ntle fela le fa phoso e fetola bokao jwa lefoko. o Fa dikarabo e le dipolelo tse di tletseng, mopeleto o o fosagetseng o sokelwe dirope fa phoso e le mo ponagalong ya puo e e tlhatlhobiwang. o Fa go tlhatlhobiwa dikhutshwafatso, karabo e tshwanetse go nna le matshwao a puiso a a nepagetseng. • Dipopego tsa polelo di tshwanetse go latela melawana ya dipopego tsa puo ka nepagalo e be e tlhagisiwe ka dipolelo tse di tletseng/go latela taelo. • Mo dipotsong tse go tlhophiwang karabo e e nepagetseng mo go tsona, amogela tlhaka e e nyalanang le karabo e e nepagetseng LE/KGOTSA karabo e e kwadilweng ka botlalo. POTSO 3 3.1 C/McDonalds. (1) 3.2 Puo e e tlhotlheletsang/go tlhagisiwa ga dikuno tse di bapatswang/go atamediwa ga dikuno/puo e e digelang/mekwalotlanyo e e farologaneng. (1) 3.3 'Reka beka le ditšhipisi ka R49.95 mme o bone senotsididi ntle le tuelo'. (1) 3.4 Ee, gonne di tlhwatlhwatlase/di ratwa ke bana le bagolo. Nnyaya ga se batho botlhe ba ba ratang dikuno tsa McDonalds kgotsa tse di bapadiwang/bangwe ba ilediwa ke maemo a boitekanelo a bona. (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko). (2) 3.5 Go supa fa senotsididi se ka go fa maatla jaaka lookwane le naya sejanaga maatla/go supa fa senotsididi se le sentsi. (2) 3.6 www.mcDonalds.com.pk/webosaete ya McDonald/nomoro ya mogala. (1) 3.7 Leinaletswa. (1) 3.8 O ka reka beka le ditšhipisi. (1) [10] Kwalololo e ileditswe Phetla
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 7 DBE/Ngwanaitseele 2024 NSC – Kaedi ya go tshwaya POTSO 4 4.1 D/Phaposing ya borutelo (1) 4.2 Maikutlo a kgakgamalo/makalo/kgamarego/tenego. O phuthile mabogo/o butse molomo go le gonnye/o mo lebeletse a isitse tlhogo kwa pele. (2) 4.3 Ba tlhomile morutabana le morutwana yo o emeng ka dinao matlho go bontsha fa ba reeditse/tsela e ba dutseng ka yona jaaka go itshwara ditlhaa/go baya mabogo mo tafoleng go bontsha fa ba reeditse ka tlhoafalo. (1) 4.4 Ga a botse ope/o a ipotsa. Go dirisitswe pudula ya kakanyo/e e bontshang fa a akanya. (2) 4.5 Ke rona rotlhe ba re golaganang le wena mo thwitha. (1) 4.6 Tsweetswee! (1) 4.7 Ee, gonne go kwadilwe gore 'o amogetswe morago ga malatsi a boikhutso'/ Morutabana o nkopa gore ke tlotle ka se ke se dirileng mo malatsing a me a boikhutso. Nnyaya, gonne ke ne ke sa ipaakanyetsa go tlotla e le gone dikolo di bulwang. (2) (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko). [10] POTSO 5 5.1 Letlhaodi (la mmala) (1) 5.2 Mogolo wa gagwe ga o lekane go ka reka sejanaga/mogolo wa ngwana o na le diso. (2) 5.3 Tlhalosi ya tshwantshanyomokgwa. (1) 5.4 Tshabega. (1) 5.5 Mang? Modisaotsile o ja dijo tsa ga mang? (2) 5.6 Basadi ba tlaa kgadiepetsa mogolokwane wa tsatsi leo. (2) 5.7 Leinakgopolo. (1) [10] PALOGOTLHE YA KAROLO YA C: 30 PALOGOTLHE: 70 Kwalololo e ileditswe

Study this subject

More from Grade 12 Setswana HL

View all