Skip to content

Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2023 Memo

MemorandumSetswana HLGrade 1220237 pages

Grade 12 Setswana HL Paper 1 memorandum from the NSC June Exam 2023, 7 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Answer online

Loading document…

Loading document…

NSC June Exam 2023

Questions in this paper

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/ NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS SETSWANA PUO YA GAE (HL) PAMPIRI YA NTLHA (P1) 2023 KAEDI YA GO TSHWAYA MADUO: 70 Kaedi ya go tshwaya e, e na le ditsebe di le 7. Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 2 DBE/2023 SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya KAROLO YA A: TEKATLHALOGANYO Mokgwa wa go tshwaya Tekatlhaloganyo  Motlhatlhojwa a se sokelwe dirope fa dikarabo di na le mopeleto o o fosagetseng le diphoso tsa puo ntle le fa diphoso tseo di fetola bokao gonne go tobilwe go tlhaloganya. (Diphoso di nne di supiwe.)  Fa motlhatlhojwa a dirisa mafoko a puo esele, ikgatholose mafoko ao, mme fa karabo e santse e tlhaloganyega, o se ka wa mo jela maduo. Fela, lefoko le le tswang mo puong esele le a amogelesega fa le dirisitswe mo setlhangweng e bile le tlhokega mo karabong.  Mo dipotsong tse di bulegileng, dikarabo tsa EE/NNYAYA kgotsa KE A DUMELA/ GA KE DUMELANE di se abelwe maduo. Lebaka/Tshegetso ke yona e e tshwanetseng go tsewa tsia.  NNETE/FOSAGETSE kgotsa NTLHA/KAKANYO e se abelwe leduo lepe. Lebaka/Tshegetso ke yona e e tshwanetseng go tsewa tsia.  Fa go tlhokega karabo ya lefoko le le lengwe, mme motlhatlhojwa a neetse polelo yotlhe, mo tshwae ka nepagalo fa e le gore lefoko le le nepagetseng le thaletswe/ le ntshofaditswe.  Fa go tlhokiwa dintlha di le pedi/tharo, mme go tlhagisitswe tse dintsi, go tshwaiwe fela tse pedi/tharo tsa ntlha.  Amogela dipharologano tsa diteme.  Mo dipotsong tse go tlhophiwang karabo e e nepagetseng mo go tsona, amogela tlhaka e e nyalanang le karabo e e nepagetseng LE/KGOTSA karabo e e kwadilweng ka botlalo. POTSO 1: 1.1 1.1.1 C/Foreisetata (1) 1.1.2 Go kgobokanya ditlhako tsa sekolo di le 1 600 go di neela barutwana ba ba tlhokang. (1) 1.1.3 E ne e le tokololo ya setlhopha sa Central University of Technology. (1) 1.1.4 Gauteng. (1) 1.1.5 Go bona morutwana mongwe a kobiwa ka ntlha ya go tlhoka ditlhako tsa sekolo. (1) 1.1.6  Ditsela tse di tletseng metsi le diretse.  Go robega ga baesekele.  Go gatsela ga mangole.  Go tshwarwa ke tlala/Go felelwa ke dijo  Go nnile le ditsuatsue le segagane  O fitlhetse lefelo la dijo le tswetswe. (E le NNGWE fela.) (1) Kwalololo e ileditswe
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 3 DBE/2023 SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya 1.1.7 Go tlhoka/go humanega. (2) 1.1.8 A le robongwe (9). (2) 1.1.9 Mangole a gagwe a ne a gatsetse thata. (2) 1.1.10 Ke ntlha. O ne a kopana le molemirui yo o neng a mmolelela gore o a tsenwa gonne go tlile go nna le mowa o o tsididi thata mafelo a beke. (2) 1.1.11 Sekolo se ka bo se neetse morutwana ditlhako/se ka bo se letleletse morutwana go tsena sekolo le fa a sa rwala ditlhako tse di maleba. (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2) 1.1.12 Olebogeng o ne a kgona go kgobokanya palo ya ditlhako e a neng a e batla/O ne a kgona go abela dikolo di le tlhano ditlhako. (2) 1.1.13 Ee, ka ntlha ya fa baagi ba ne ba leboga Modimo ka morongwa wa Ona go ba tlisetsa thuso/go ba kgobokanyetsa/go ba abela ditlhako. (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2) 1.1.14 Ee. Ka gonne baagi le borrakgwebo ba kgonne go mo leletsa gore ba neelane ka ditlhako. (2) 1.1.15 Ke ne ke tlaa ya kwa gae go itsise batsadi fa ke kobilwe kwa sekolong ka ntlha ya go rwala ditlhako tse di seng maleba/Ke ne ke tlaa ya go lelela kwa motsamaising wa kgaolo ya sedika go nneela tšhono ya go tsena sekolo. (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2) 1.2 1.2.1 Mo go SETLHANGWA A motho yo o neelanang ka ditlhako tsa sekolo ke moithuti, fa mo go SETLHANGWA B motho yo o neelanang ka ditlhako tsa sekolo e le lepodisi. Mo go SETLHANGWA A go neelanwa ka ditlhako go dikolo di le tlhano, fa mo go SETLHANGWA B go neelanwa ka ditlhako go morutwana. (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (4) 1.2.2 Ke wa sekolo se se potlana/poraemari/motheo. (2) PALOGOTLHE YA KAROLO YA A: 30 Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 4 DBE/2023 SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya KAROLO YA B: TSHOBOKANYO Mokgwa wa go tshwaya Tshobokanyo: Tshobokanyo e tshwanetse go tshwaiwa ka mokgwa o o latelang:  Kabo ya maduo o Maduo a le 7 a dintlha di le 7 o Maduo a le 3 a puo o Palogotlhe: 10  Kabo ya maduo a puo fa motlhatlhojwa a dirisitse mafoko a gagwe: o Leduo le le 1 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 1–3 o Maduo a le 2 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 4–5 o Maduo a le 3 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 6–7  Kabo ya maduo a puo fa motlhatlhojwa a nopotse: o Lefela (0) = Fa motlhatlhojwa a nopotse dintlha di le 6–7. o Leduo le le 1 = Fa motlhatlhojwa a nopotse dintlha di le 4–5 o Leduo le le 2 = Fa motlhatlhojwa a nopotse dintlha di le 2–3. ELA TLHOKO:  Palo ya mafoko o Batshwai ba tshwanetse go netefatsa palo ya mafoko a a dirisitsweng. o A motlhatlhojwa a se jelwe maduo fa a sa tlhagisa palo e e solofetsweng kgotsa fa palo ya mafoko a a dirisitsweng e fosagetse. Fa a fetile palo ya mafoko a a lekanyeditsweng, bala go fitlha ka polelo ya bofelo e e tlang morago ga tekanyetso, mme o ikgatholose karolo e e setseng ya tshobokanyo. o Ditshobokanyo tse dikhutshwane, mme di na le dintlhakgolo tsotlhe tse di tlhokegang di se ka tsa sokelwa dirope. Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 5 DBE/2023 SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya POTSO 2 Dinopolo Mafoko a a tshikintsweng 1 Go tlodisa boroko ga se kgetse e e potlana. 1 Robala diura tse di solofetsweng ka Bonnete ke gore mmele o tlhoka bobotlana letsatsi. ba diura di le supa bosigo bongwe le bongwe gore o kgone go dira ka botlalo. 2 Go botlhokwa go ntsha leswe le le 2 Tlhapa meno ka tshwanelo go tseneletseng mo gare ga meno go tila go efoga ditwatsi. pakelana ga leswe le go baka ditwatsi. 3 Ja dijo tse di lekaneng gararo ka letsatsi, o 3 Ja dijo tse di siameng ka nako le boele o je selekano se sennye mo magareng selekano se se kaiwang. ga dijo tse di feleletseng tsa letsatsi. 4 Go sala morago thulaganyo e le nngwe ya 4 Fetola thulaganyo ya go ikatisa. go ikatisa go diegisa mmele go agega ka tshwanelo mme se ga se ungwele mmele go fetoga jaaka go solofetswe. 5 Go botlhokwa thata go omisa mmele pele o 5 Netefatsa gore o omisa mmele ka apara. botlalo. 6 Go dirisa digalaletsa letlalo ntle le go di 6 Tlhapa digalaletsi mo letlalong pele tlhapa fa o robala, go tlhokisa letlalo go o robala. hema. 7 Dipatlisiso di senola fa go sa dirise setlolo sa 7 Tshasa setlolo go sireletsa letlalo. go itshireletsa kgatlhanong le letsatsi go senya letlalo le go le tsofatsa ka bonako. Robala diura tse di solofetsweng ka letsatsi.√ Tlhapa meno ka tshwanelo go efoga ditwatsi.√ Ja dijo tse di siameng ka nako le selekano se se kaiwang.√ Fetola thulaganyo ya go ikatisa.√ Netefatsa gore o omisa mmele ka botlalo.√ Tlhapa digalaletsi mo letlalong pele o robala.√ Tshasa setlolo go sireletsa letlalo.√ Palo ya mafoko = 50 [10] PALOGOTLHE YA KAROLO YA B: 10 Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 6 DBE/2023 SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya KAROLO YA C: DIPOPEGO TSA PUO LE MELAWANA YA TIRISO Mokgwa wa go tshwaya Karolo C  Mopeleto: o Karabo ya lefoko le le lengwe e abelwe leduo le fa mopeleto o fosagetse ntle fela le fa phoso e fetola bokao jwa lefoko. o Fa dikarabo e le dipolelo tse di tletseng, mopeleto o o fosagetseng o sokelwe dirope fa phoso e le mo ponagalong ya puo e e tlhatlhobiwang. o Fa go tlhatlhobiwa dikhutshwafatso, karabo e tshwanetse go nna le matshwao a puiso a a nepagetseng.  Dipopego tsa polelo di tshwanetse go latela melawana ya dipopego tsa puo ka nepagalo e be e tlhagisiwe ka dipolelo tse di tletseng/go latela taelo.  Mo dipotsong tse go tlhophiwang karabo e e nepagetseng mo go tsona, amogela tlhaka e e nyalanang le karabo e e nepagetseng LE/KGOTSA karabo e e kwadilweng ka botlalo. POTSO 3 3.1 B/Thekiso ya dijanaga (1) 3.2 Puo e e digelang/puo e e tlhotlheletsang. (2) 3.3 Go simolola go duela sekoloto/molato morago ga dikgwedi tse tharo Sesolo Tiriso ya puo e e digelang (fa o rata dilo tse dintle mo botshelong jwa segompieno ithekele nngwe ya dijanaga tse.) (E le NNGWE fela.) (2) 3.4 Go dirisitswe mekwalotlanyo e e farologaneng/go tlhagisitswe kuno e e rekisiwang. (1) 3.5 Nnyaya gonne dintlha dingwe tsa botlhokwa tsa papatso, di tshwana le, nomoro ya mogala/aterese ya lefelo/leina la lebenkele/aterese ya maranyane ga di a tlhagisiwa mo papatsong. (2) 3.6 Ithekele/itlhomileng. (1) 3.7 Letlhalosi la nako. (1) [10] POTSO 4 4.1 C/Kgwele ya dinao. (1) 4.2 O gakgamaletse nno e e tseneng/o nyemisitswe mooko ke nno e e tseneng/Ga a itumelela nno e e tseneng/Ga a itumelela gore setlhopha sa gagwe se tswa mo metshamekong/Ga a itumelela gore metshameko ya sejana sa lefatshe e ya bokhutlong. (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2) Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 7 DBE/2023 SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya 4.3 Nnyaya, o itumeletse gore ke bokhutlo jwa metshameko mme le ena o tlaa nna le nako ya thelebišene. Ee, o lebeletse motshameko mme go nositswe. (2) 4.4 Maikutlo a kutlobotlhoko. Ke gore nno e tsene/metshameko e ya bokhutlong/ setlhopha sa gagwe se ntshitswe mo metshamekong. (2) 4.5 O kaya modumo o o kwa godimo/go buela kwa godimo thata. (1) 4.6 Leinaletswa. (1) 4.7 Rona/nna. (1) [10] POTSO 5 5.1 Owai! (1) Owai! O ithaya a re ke mang ena? (1) 5.2 Ikaketsa. (1) 5.3 Lesupi la maemo a ntlha. (1) 5.4 Rapula o ne a tswa madi morago ga go rengwa ka selepe. (2) 5.5 Modirisotlwaelo. (1) 5.6 O ne a mmotsa gore o simolola leng ka matsomo/O ne a botsa gore o simolola leng ka matsomo. (1) 5.7 Tlhalosi ya kopanelo. (1) 5.8 Lekopanyi. (1) [10] PALOGOTLHE YA KAROLO YA C: 30 PALOGOTLHE YA TLHATLHOBO: 70 Kwalololo e ileditswe

Study this subject

More from Grade 12 Setswana HL

View all