Downloaded from hlayiso.com
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
SETSWANA PUO YA GAE (HL)
PAMPIRI YA NTLHA (P1)
2023
KAEDI YA GO TSHWAYA
MADUO: 70
Kaedi ya go tshwaya e, e na le ditsebe di le 7.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Skip to contentAll 2023 papers 





View all
%20June%202025%20Question%20Paper--48b7dc5e-fbd2-4ae3-905c-24387aecf8aa/v1-211d836cb5872441817c/card.webp)




Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2023 Memo
Grade 12 Setswana HL Paper 1 memorandum from the NSC June Exam 2023, 7 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Setswana Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2023 · setswana. Memorandum. Read online or download the PDF.
- Subject
- Setswana HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Setswana
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2023
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 7
- File size
- 351.4 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 7
This exam
NSC June Exam 2023
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Questions in this paper
- Question 1Go bala le go lebelela (Reading and Viewing — non-literary)30 marks
- Question 3Popego ya puo le melawana (Language Structures and Conventions)10 marks
- Question 4Popego ya puo le melawana (Language Structures and Conventions)10 marks
- Question 5Popego ya puo le melawana (Language Structures and Conventions)10 marks
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 2 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
KAROLO YA A: TEKATLHALOGANYO
Mokgwa wa go tshwaya Tekatlhaloganyo
Motlhatlhojwa a se sokelwe dirope fa dikarabo di na le mopeleto o o fosagetseng
le diphoso tsa puo ntle le fa diphoso tseo di fetola bokao gonne go tobilwe go
tlhaloganya. (Diphoso di nne di supiwe.)
Fa motlhatlhojwa a dirisa mafoko a puo esele, ikgatholose mafoko ao, mme fa
karabo e santse e tlhaloganyega, o se ka wa mo jela maduo. Fela, lefoko le le
tswang mo puong esele le a amogelesega fa le dirisitswe mo setlhangweng e bile
le tlhokega mo karabong.
Mo dipotsong tse di bulegileng, dikarabo tsa EE/NNYAYA kgotsa KE A DUMELA/
GA KE DUMELANE di se abelwe maduo. Lebaka/Tshegetso ke yona e e
tshwanetseng go tsewa tsia.
NNETE/FOSAGETSE kgotsa NTLHA/KAKANYO e se abelwe leduo lepe.
Lebaka/Tshegetso ke yona e e tshwanetseng go tsewa tsia.
Fa go tlhokega karabo ya lefoko le le lengwe, mme motlhatlhojwa a neetse polelo
yotlhe, mo tshwae ka nepagalo fa e le gore lefoko le le nepagetseng le thaletswe/
le ntshofaditswe.
Fa go tlhokiwa dintlha di le pedi/tharo, mme go tlhagisitswe tse dintsi, go
tshwaiwe fela tse pedi/tharo tsa ntlha.
Amogela dipharologano tsa diteme.
Mo dipotsong tse go tlhophiwang karabo e e nepagetseng mo go tsona, amogela
tlhaka e e nyalanang le karabo e e nepagetseng LE/KGOTSA karabo e e
kwadilweng ka botlalo.
POTSO 1:
1.1 1.1.1 C/Foreisetata (1)
1.1.2 Go kgobokanya ditlhako tsa sekolo di le 1 600 go di neela
barutwana ba ba tlhokang. (1)
1.1.3 E ne e le tokololo ya setlhopha sa Central University of
Technology. (1)
1.1.4 Gauteng. (1)
1.1.5 Go bona morutwana mongwe a kobiwa ka ntlha ya go tlhoka
ditlhako tsa sekolo. (1)
1.1.6 Ditsela tse di tletseng metsi le diretse.
Go robega ga baesekele.
Go gatsela ga mangole.
Go tshwarwa ke tlala/Go felelwa ke dijo
Go nnile le ditsuatsue le segagane
O fitlhetse lefelo la dijo le tswetswe.
(E le NNGWE fela.) (1)
Kwalololo e ileditswe
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 3 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
1.1.7 Go tlhoka/go humanega. (2)
1.1.8 A le robongwe (9). (2)
1.1.9 Mangole a gagwe a ne a gatsetse thata. (2)
1.1.10 Ke ntlha. O ne a kopana le molemirui yo o neng a mmolelela gore
o a tsenwa gonne go tlile go nna le mowa o o tsididi thata mafelo a
beke. (2)
1.1.11 Sekolo se ka bo se neetse morutwana ditlhako/se ka bo se
letleletse morutwana go tsena sekolo le fa a sa rwala ditlhako tse
di maleba.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
1.1.12 Olebogeng o ne a kgona go kgobokanya palo ya ditlhako e a neng
a e batla/O ne a kgona go abela dikolo di le tlhano ditlhako. (2)
1.1.13 Ee, ka ntlha ya fa baagi ba ne ba leboga Modimo ka morongwa wa
Ona go ba tlisetsa thuso/go ba kgobokanyetsa/go ba abela
ditlhako.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
1.1.14 Ee. Ka gonne baagi le borrakgwebo ba kgonne go mo leletsa gore
ba neelane ka ditlhako. (2)
1.1.15 Ke ne ke tlaa ya kwa gae go itsise batsadi fa ke kobilwe kwa
sekolong ka ntlha ya go rwala ditlhako tse di seng maleba/Ke ne ke
tlaa ya go lelela kwa motsamaising wa kgaolo ya sedika go nneela
tšhono ya go tsena sekolo.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
1.2 1.2.1 Mo go SETLHANGWA A motho yo o neelanang ka ditlhako tsa
sekolo ke moithuti, fa mo go SETLHANGWA B motho yo o
neelanang ka ditlhako tsa sekolo e le lepodisi.
Mo go SETLHANGWA A go neelanwa ka ditlhako go dikolo di le
tlhano, fa mo go SETLHANGWA B go neelanwa ka ditlhako go
morutwana.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (4)
1.2.2 Ke wa sekolo se se potlana/poraemari/motheo. (2)
PALOGOTLHE YA KAROLO YA A: 30
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 4 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
KAROLO YA B: TSHOBOKANYO
Mokgwa wa go tshwaya Tshobokanyo:
Tshobokanyo e tshwanetse go tshwaiwa ka mokgwa o o latelang:
Kabo ya maduo
o Maduo a le 7 a dintlha di le 7
o Maduo a le 3 a puo
o Palogotlhe: 10
Kabo ya maduo a puo fa motlhatlhojwa a dirisitse mafoko a gagwe:
o Leduo le le 1 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 1–3
o Maduo a le 2 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 4–5
o Maduo a le 3 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 6–7
Kabo ya maduo a puo fa motlhatlhojwa a nopotse:
o Lefela (0) = Fa motlhatlhojwa a nopotse dintlha di le 6–7.
o Leduo le le 1 = Fa motlhatlhojwa a nopotse dintlha di le 4–5
o Leduo le le 2 = Fa motlhatlhojwa a nopotse dintlha di le 2–3.
ELA TLHOKO:
Palo ya mafoko
o Batshwai ba tshwanetse go netefatsa palo ya mafoko a a dirisitsweng.
o A motlhatlhojwa a se jelwe maduo fa a sa tlhagisa palo e e solofetsweng kgotsa
fa palo ya mafoko a a dirisitsweng e fosagetse. Fa a fetile palo ya mafoko a a
lekanyeditsweng, bala go fitlha ka polelo ya bofelo e e tlang morago ga
tekanyetso, mme o ikgatholose karolo e e setseng ya tshobokanyo.
o Ditshobokanyo tse dikhutshwane, mme di na le dintlhakgolo tsotlhe tse di
tlhokegang di se ka tsa sokelwa dirope.
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 5 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
POTSO 2
Dinopolo Mafoko a a tshikintsweng
1 Go tlodisa boroko ga se kgetse e e potlana. 1 Robala diura tse di solofetsweng ka
Bonnete ke gore mmele o tlhoka bobotlana letsatsi.
ba diura di le supa bosigo bongwe le bongwe
gore o kgone go dira ka botlalo.
2 Go botlhokwa go ntsha leswe le le 2 Tlhapa meno ka tshwanelo go
tseneletseng mo gare ga meno go tila go efoga ditwatsi.
pakelana ga leswe le go baka ditwatsi.
3 Ja dijo tse di lekaneng gararo ka letsatsi, o 3 Ja dijo tse di siameng ka nako le
boele o je selekano se sennye mo magareng selekano se se kaiwang.
ga dijo tse di feleletseng tsa letsatsi.
4 Go sala morago thulaganyo e le nngwe ya 4 Fetola thulaganyo ya go ikatisa.
go ikatisa go diegisa mmele go agega ka
tshwanelo mme se ga se ungwele mmele go
fetoga jaaka go solofetswe.
5 Go botlhokwa thata go omisa mmele pele o 5 Netefatsa gore o omisa mmele ka
apara. botlalo.
6 Go dirisa digalaletsa letlalo ntle le go di 6 Tlhapa digalaletsi mo letlalong pele
tlhapa fa o robala, go tlhokisa letlalo go o robala.
hema.
7 Dipatlisiso di senola fa go sa dirise setlolo sa 7 Tshasa setlolo go sireletsa letlalo.
go itshireletsa kgatlhanong le letsatsi go
senya letlalo le go le tsofatsa ka bonako.
Robala diura tse di solofetsweng ka letsatsi.√ Tlhapa meno ka tshwanelo go efoga
ditwatsi.√ Ja dijo tse di siameng ka nako le selekano se se kaiwang.√ Fetola
thulaganyo ya go ikatisa.√ Netefatsa gore o omisa mmele ka botlalo.√ Tlhapa
digalaletsi mo letlalong pele o robala.√ Tshasa setlolo go sireletsa letlalo.√
Palo ya mafoko = 50 [10]
PALOGOTLHE YA KAROLO YA B: 10
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 6 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
KAROLO YA C: DIPOPEGO TSA PUO LE MELAWANA YA TIRISO
Mokgwa wa go tshwaya Karolo C
Mopeleto:
o Karabo ya lefoko le le lengwe e abelwe leduo le fa mopeleto o fosagetse ntle
fela le fa phoso e fetola bokao jwa lefoko.
o Fa dikarabo e le dipolelo tse di tletseng, mopeleto o o fosagetseng o sokelwe
dirope fa phoso e le mo ponagalong ya puo e e tlhatlhobiwang.
o Fa go tlhatlhobiwa dikhutshwafatso, karabo e tshwanetse go nna le matshwao
a puiso a a nepagetseng.
Dipopego tsa polelo di tshwanetse go latela melawana ya dipopego tsa puo ka
nepagalo e be e tlhagisiwe ka dipolelo tse di tletseng/go latela taelo.
Mo dipotsong tse go tlhophiwang karabo e e nepagetseng mo go tsona, amogela
tlhaka e e nyalanang le karabo e e nepagetseng LE/KGOTSA karabo e e
kwadilweng ka botlalo.
POTSO 3
3.1 B/Thekiso ya dijanaga (1)
3.2 Puo e e digelang/puo e e tlhotlheletsang. (2)
3.3 Go simolola go duela sekoloto/molato morago ga dikgwedi tse tharo
Sesolo
Tiriso ya puo e e digelang (fa o rata dilo tse dintle mo botshelong jwa
segompieno ithekele nngwe ya dijanaga tse.)
(E le NNGWE fela.) (2)
3.4 Go dirisitswe mekwalotlanyo e e farologaneng/go tlhagisitswe kuno e e
rekisiwang. (1)
3.5 Nnyaya gonne dintlha dingwe tsa botlhokwa tsa papatso, di tshwana le,
nomoro ya mogala/aterese ya lefelo/leina la lebenkele/aterese ya maranyane
ga di a tlhagisiwa mo papatsong. (2)
3.6 Ithekele/itlhomileng. (1)
3.7 Letlhalosi la nako. (1)
[10]
POTSO 4
4.1 C/Kgwele ya dinao. (1)
4.2 O gakgamaletse nno e e tseneng/o nyemisitswe mooko ke nno e e
tseneng/Ga a itumelela nno e e tseneng/Ga a itumelela gore setlhopha sa
gagwe se tswa mo metshamekong/Ga a itumelela gore metshameko ya
sejana sa lefatshe e ya bokhutlong.
(Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.) (2)
Kwalololo e ileditswe Phetla
Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1 7 DBE/2023
SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya
4.3 Nnyaya, o itumeletse gore ke bokhutlo jwa metshameko mme le ena o tlaa
nna le nako ya thelebišene.
Ee, o lebeletse motshameko mme go nositswe. (2)
4.4 Maikutlo a kutlobotlhoko. Ke gore nno e tsene/metshameko e ya bokhutlong/
setlhopha sa gagwe se ntshitswe mo metshamekong. (2)
4.5 O kaya modumo o o kwa godimo/go buela kwa godimo thata. (1)
4.6 Leinaletswa. (1)
4.7 Rona/nna. (1)
[10]
POTSO 5
5.1 Owai! (1)
Owai! O ithaya a re ke mang ena? (1)
5.2 Ikaketsa. (1)
5.3 Lesupi la maemo a ntlha. (1)
5.4 Rapula o ne a tswa madi morago ga go rengwa ka selepe. (2)
5.5 Modirisotlwaelo. (1)
5.6 O ne a mmotsa gore o simolola leng ka matsomo/O ne a botsa gore o
simolola leng ka matsomo. (1)
5.7 Tlhalosi ya kopanelo. (1)
5.8 Lekopanyi. (1)
[10]
PALOGOTLHE YA KAROLO YA C: 30
PALOGOTLHE YA TLHATLHOBO: 70
Kwalololo e ileditswe
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2023 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2023 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2023 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2021 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2018 Memo

Memorandum
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2017 Memo
More from Grade 12 Setswana HL

Annual teaching plan
Gr 12 Setswana HL ATP 2023 24
%20June%202025%20Question%20Paper--48b7dc5e-fbd2-4ae3-905c-24387aecf8aa/v1-211d836cb5872441817c/card.webp)
Question paper
Setswana HL Grade 12 P1 Gauteng June 2025 Question Paper

Question paper
Setswana HL Grade 12 Paper 1 NW June 2025 Question Paper

Question paper
Setswana HL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
Setswana HL Grade 12 P2 November 2024 NSC Question Paper

Question paper